Jump to content

సహజ

వికీపీడియా నుండి
తర మహాసిద్ధులతో ఉన్న సరహుని టిబెటన్ ఠంకా లేదా స్క్రోల్ పెయింటింగ్; బహుశా 18వ శతాబ్దానికి చెందినది, ప్రస్తుతం బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉంది

సహజ అనేది భారతీయ తాంత్రిక, టిబెటన్ బౌద్ధ మతాలలో ఆకస్మిక విముక్తి కలిగించే జ్ఞానం.[1] సహజ ఆచారాలు మొదటిసారిగా 8వ శతాబ్దంలో బెంగాల్ ప్రాంతంలో సహజియ సిద్ధులు అని పిలువబడే యోగుల మధ్య ఉద్భవించాయి.

ఆనంద కుమారస్వామి దీని ప్రాముఖ్యతను "అన్ని ఆలోచనల తుది సాధన", "ఆత్మ, పదార్థం, విషయం, వస్తువు గుర్తింపు" గా వర్ణించారు. ఇంకా ఆయన, "అప్పుడు పవిత్రమైనది లేదా అపవిత్రమైనది, ఆధ్యాత్మిక లేదా ఇంద్రియాలకు సంబంధించినది అంటూ ఏమీ ఉండదు, జీవించే ప్రతిదీ పవిత్రమైనది, శూన్యమైనది" అని వివరించారు.[2]

వ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

సంస్కృతంలో దీనిని ఖచ్చితంగా అనుసరించే టిబెటన్ భాషలో దీని అర్థం: 'కలిసి లేదా ఒకే సమయంలో పుట్టిన లేదా ఉత్పత్తి అయిన. పుట్టుకతో వచ్చిన, సహజమైన, వంశపారంపర్యమైన, అసలైన, ప్రాకృతికమైన (...పుట్టుకతో, స్వభావరీత్యా, సహజంగా...)'.[3]

వ్యుత్పత్తిపరంగా, అంటే 'కలిసి', అనేది అనే ధాతువు నుండి పుట్టింది, దీని అర్థం 'పుట్టడం, ఉత్పత్తి కావడం, సంభవించడం, జరగడం'.[4] టిబెటన్ పదం సంస్కృత పదానికి ఖచ్చితమైన వ్యుత్పత్తికి సమానం. అంటే 'కలిసి', అంటే 'పుట్టడం, ఉద్భవించడం, సంభవించడం, ఉత్పత్తి కావడం'.[5][6]టిబెటన్ పదం క్రియా పదబంధం, నామవాచకం లేదా విశేషణంగా పనిచేస్తుంది.

మూలాలు

[మార్చు]

డేవిడ్సన్ ప్రకారం,

... సహజ అనేది ఒక ప్రాచీన పదం, ఇది పాండిత్య, ముఖ్యంగా యోగాచార సాహిత్యంలో మూర్తీభవించిన స్థితిలో ఎదురయ్యే పరిస్థితులకు సంబంధించి సహజమైన లేదా అరుదుగా అవసరమైన పరిస్థితులను వివరించే విశేషణంగా ఉపయోగించబడింది.[7]

సహజయానం

[మార్చు]
సిద్ధాచార్య కవి కన్హపాదా రేఖాచిత్రం

బెంగాల్, ఒడిశాలో వర్ధిల్లిన వజ్రయాన బౌద్ధ సహజయాన ఉద్యమంలో సిద్ధుడు సరహుడు (సా.శ. 8వ శతాబ్దం) కీలక వ్యక్తి.[8]

సరహుడు, కన్హ, సవరి, లూయిపాదా, కుక్కురిపాదా, కన్హపాదా, భుసుకుపాదా వంటి సహజియ మహాసిద్ధులు (గొప్ప నిపుణులు లేదా యోగులు) తాంత్రిక బౌద్ధులు. వారు తమ నమ్మకాలను అపభ్రంశ, బెంగాలీ భాషలలో పాటలు, దోహాల రూపంలో వివరించారు.[9][10][11]

ఈ సంప్రదాయంలోని అనేక పాటలు 8, 12వ శతాబ్దాల మధ్య అబహత్థ భాషలలో వ్రాసిన బౌద్ధ తాంత్రిక గీతాల రచన అయిన చర్యాపదాలులో భద్రపరచబడ్డాయి.[12]

గణచక్రాలు అని పిలువబడే తాంత్రిక విందులలో తరచుగా ఈ పాటలు పాడేవారు, వీటిలో నృత్యం, సంగీతం, చర్యాగీతి అని పిలువబడే మెరుగుపరచిన పాటలు లేదా పద్యాలు ఉండేవి.[13]

సంసారంలో నివసించే సామాన్యులు కూడా ఈ జీవితకాలంలోనే జ్ఞానోదయం పొందవచ్చని సరహుడు వంటి సహజియులు విశ్వసించారు.[మూలాలు అవసరం] సహజియులు తాంత్రిక రతి రూపాన్ని కూడా అభ్యసించారు, ఇది స్త్రీ, పురుష అంశాలను సమతుల్యంగా తీసుకువస్తుందని భావించారు.[14]

సరహుడు, అతని శిష్యులు మహాముద్ర ధ్యానంలో కూడా నిష్ణాతులు. సరహుడు తన 'త్రీ సైకిల్స్ ఆఫ్ దోహా' అనే యోగ గీతాల శ్రేణితో పాటుగా ప్రసిద్ధ మహాముద్ర ధ్యాన గ్రంథాన్ని రచించాడు.[15] సహజయాన బౌద్ధమతం పాల సామ్రాజ్యంలో, ముఖ్యంగా సామాన్యులలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది.[16]

సహజియ బౌద్ధులకు సంబంధించిన క్లాసిక్ గ్రంథాలలో ఒకటి హేవజ్ర తంత్రం. ఈ తంత్రం నాలుగు రకాల ఆనందాలను (పారవశ్యాన్ని) వివరిస్తుంది:[better source needed]

ఆనందం నుండి కొంత సంతోషం, సంపూర్ణ ఆనందం నుండి ఇంకా ఎక్కువ సంతోషం లభిస్తుంది. విరమణ ఆనందం నుండి కోరిక లేని స్థితి వస్తుంది. సహజ ఆనందమే అంతిమం. మొదటిది స్పర్శ కోరిక ద్వారా వస్తుంది, రెండవది సంతోషం కోరిక ద్వారా వస్తుంది, మూడవది కోరికలు తొలగిపోవడం వల్ల వస్తుంది, దీని ద్వారా నాల్గవది [సహజ] సాకారం అవుతుంది. పరిపూర్ణ ఆనందం సంసారం [ఆధ్యాత్మిక కలయిక]. విరమణ ఆనందం నిర్వాణం. అప్పుడు ఆ రెండింటి మధ్య సాదాసీదా ఆనందం ఉంటుంది. సహజ వీటన్నింటికీ అతీతమైనది. ఎందుకంటే అక్కడ కోరిక ఉండదు, కోరిక లేకపోవడం కూడా ఉండదు, పొందవలసిన మధ్యస్థ స్థితి కూడా ఉండదు.[17]

సిద్ధుడు ఇంద్రభూతి సహజ బోధనలపై అనే వ్యాఖ్యానం వ్రాశాడు.

నాథ్ సంప్రదాయంలో

[మార్చు]

స్వేచ్ఛాచార, సామ, సమరసాలతో పాటు నాథ్ సంప్రదాయంలోని నాలుగు కీలక పదాలలో ఒకటి. 8-9వ శతాబ్దాల నాటికి బెంగాల్‌లోని హిందూమతం, బౌద్ధమతాలకు ఉమ్మడిగా ఉన్న తాంత్రిక సంప్రదాయాలలో ధ్యానం, ఆరాధన ప్రబలంగా ఉండేవి. బ్రిటిష్ నాథ్ గురువు మహేంద్రనాథ్ ఇలా వ్రాశారు:

మానవుడు సహజత్వం పట్ల సహజమైన ప్రవృత్తితో పుడతాడు. నాగరికత కృత్రిమ నిర్మాణం, దాని కృత్రిమ భావనల క్రింద జ్ఞాపకశక్తి పాతిపెట్టబడటం మినహా, అతను తన ఆదిమ పరిపూర్ణత రోజులను ఎన్నడూ మర్చిపోలేదు. సహజ అంటే ప్రాకృతికమైనది... విశ్వ ప్రకృతి ధర్మానికి పూర్తి అనుగుణంగా చెట్టు సహజ ప్రకారం సహజంగా, ఆకస్మికంగా పెరుగుతుంది. ఏమి చేయాలో లేదా ఎలా పెరగాలో ఎవరూ దానికి చెప్పరు. దీనికి పుట్టుకతో వచ్చిన స్వధర్మం లేదా నియమాలు, విధులు, బాధ్యతలు ఉండవు. మార్గనిర్దేశం చేయడానికి దానికి స్వంతంగా పుట్టుకతో వచ్చిన ఆత్మ లేదా సారాంశం అయిన స్వభావం మాత్రమే ఉంటుంది. సహజ అనేది తనలో తాను స్థిరపడినప్పుడు, సంపూర్ణ స్వేచ్ఛ, శాంతి స్థితిని తీసుకువచ్చే ప్రకృతి.[18]

ఆకస్మిక ఆధ్యాత్మికత భావన గోరఖ్‌నాథ్ వంటి నాథ్ యోగులతో హిందూమతంలోకి ప్రవేశించింది. చర్యాపదాలు, మత్స్యేంద్రనాథ్, దరిపాదా రచనలలో కనిపించే సంప్రదాయాలకు ఉమ్మడిగా ఉన్న సంధ్యా భాషలో తరచుగా పరోక్షంగా, ప్రతీకాత్మకంగా సూచించబడింది.[19] ఇది బెంగాల్ బౌల్లు, నామదేవ్[20], జ్ఞానేశ్వర్, మీరాబాయి, కబీర్[21], సిక్కుమతం స్థాపకుడు గురునానక్[22] ఉదాహరణగా ఉన్న సంత్ సంప్రదాయం ద్వారా భక్తి ఉద్యమాన్ని ప్రభావితం చేసింది.

ముఖ్యంగా యోగా వివిధ సంప్రదాయాలపై వేగవంతమైన ప్రభావాన్ని చూపింది[మూలాలు అవసరం] హఠయోగ ప్రక్రియల ద్వారా శరీర సంస్కృతి నాథ్ విభాగంలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది, ఇది అన్ని పాఠశాలల్లో కనిపిస్తుంది. బౌద్ధ సహజియుల వలె 'పరమానందం' గా భావించినా లేదా వైష్ణవ సహజియుల వలె 'పరమ ప్రేమ' గా భావించినా, అటువంటి అత్యున్నత సాక్షాత్కారాన్ని తట్టుకోవడానికి శరీర బలం అవసరమని భావించారు.[23]

వైష్ణవ-సహజియా

[మార్చు]

వర్గం 17వ శతాబ్దపు బెంగాల్‌లో ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇది పంచేంద్రియాల ద్వారా మతపరమైన అనుభవాన్ని కోరింది. కృష్ణుడు, రాధ (దైవిక పురుష, దైవిక స్త్రీ రూపాలు) మధ్య ఉన్న దైవిక సంబంధాన్ని చండీదాస్ (బెంగాలీ: চন্ডীদাস) (జననం 1408 CE), జయదేవుడు (సుమారు 1200 CE), విద్యాపతి (సుమారు 1352 - 1448) కీర్తించారు. వీరి రచనలు ప్రేమ రసాలను లేదా "రుచులను" ముందుగా సూచించాయి. సంపూర్ణ వాస్తవికత రెండు కోణాలు శాశ్వత ఆనందకారుడు, ఆనందించబడేవారు అయిన కృష్ణుడు, రాధగా వివరించబడ్డాయి. ఇది ఆరోపణ ప్రక్రియ ద్వారా గ్రహించబడుతుంది. ఇందులో మానవ జంట రసం కృష్ణుడు, రాధ మధ్య దైవిక ప్రేమగా మార్చబడుతుంది, ఇది అత్యున్నత ఆధ్యాత్మిక సాక్షాత్కారానికి, కలయిక లేదా స్థితికి దారి తీస్తుంది.[24] పాఠశాల ఆవిష్కరణ అయిన ప్రేమ మూలకం, "ముఖ్యంగా శారీరక, మానసిక క్రమశిక్షణ రూపంలో ఉన్న యోగ మూలకంపై ఆధారపడి ఉంటుంది".[25]

అనేది సంప్రదాయాల కలయిక, సంక్లిష్టత. దాని తాంత్రిక ఆచారాల కారణంగా, ఇతర మత వర్గాలు దీనిని తృణీకారంతో చూశాయి, చాలా సమయం రహస్యంగా పనిచేయవలసి వచ్చింది. దీని సాహిత్యం గుప్తీకరించిన, సమస్యాత్మక శైలిని ఉపయోగించింది. గోప్యత, రహస్యం అవసరం ఉన్నందున, వారి వ్యాప్తి లేదా అభ్యాసాల గురించి ఖచ్చితంగా తెలిసింది చాలా తక్కువ.[26]

సహజ-సిద్ధి

[మార్చు]

లేదా సిద్ధి లేదా 'సహజ సాధన' లేదా 'షరతులు లేని సహజ స్థితి సాధన' అనేది ఒక వచన రూప రచన కూడా. ఈ ని ఎనభై నలుగురు మహాసిద్ధులలో ఒకరైన డోంబి హేరుక (సంస్కృతం. డోంబి హేరుక లేదా డోంబిపా)[27] వెల్లడించారు.[28] కింది కొటేషన్ 'మానసిక ప్రవాహం' (మైండ్‌స్ట్రీమ్), ల మధ్య సంబంధాన్ని గుర్తిస్తుంది. అంతేకాకుండా, సుందరరాజన్, ముఖర్జీ (2003: పే. 502) పురుష సర్వనామాన్ని ఉపయోగించినప్పటికీ అనే పదం లింగ-నిర్దిష్టమైనది కాదని గుర్తుంచుకోవాలి, వర్గాలలో సీనియర్ వలె చాలా మంది మహిళలు ఉండేవారు:

రమణ మహర్షి

[మార్చు]

రమణ మహర్షి , ల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించారు:[29][web 1][web 2]

తాత్కాలికమైనది,[web 1][web 2] అయితే అనేది రోజువారీ కార్యకలాపాలలో నిరంతర స్థితి.[29] ఈ స్థితి అంతర్గతంగా కంటే సంక్లిష్టమైనదిగా అనిపిస్తుంది, ఎందుకంటే ఇది బాహ్య కార్యకలాపాలు, అంతర్గత నిశ్శబ్దం, వాటి మధ్య సంబంధం అనే జీవితంలోని అనేక అంశాలను కలిగి ఉంటుంది.[29] ఇది సమాధిలో ప్రావీణ్యం పొందిన తరువాత వస్తుంది కాబట్టి, ఇది మరింత అధునాతన స్థితిగా కూడా అనిపిస్తుంది.[29][note 1][note 2]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. జెన్ నుండి వచ్చిన పది ఎద్దులను సరిపోల్చండి
  2. మౌని సాధు (2005) కూడా చూడండి, Meditation: An Outline for Practical Study, pg. 92-93

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Feuerstein 1978, p. 128.
  2. Coomaraswamy, Ananda Kentish (1985). The dance of Śiva: essays on Indian art and culture. Edition: reprint, illustrated. Courier Dover Publications. ISBN 0-486-24817-8, ISBN 978-0-486-24817-2. Source: (accessed: January 16, 2011)
  3. Monier Williams Sanskrit Dictionary
  4. Dhātu-pāṭha
  5. Tony Duff's Illuminator Tibetan Dictionary
  6. "lhan cig skyes pa - Rangjung Yeshe Wiki - Dharma Dictionary".
  7. Davidson 2002, p. 46.
  8. Ramprasad Mishra, Sahajayana (A Study of Tantric Buddhism), preface
  9. Young, Mary (2014). The Baul Tradition: Sahaj Vision East and West, pp. 27-30. SCB Distributors.
  10. Dasgupta 1962, pp. 4–5, 9.
  11. Per Kvaerne, On the Concept of Sahaja in Indian Buddhist Tantric Literature, Temenos, vol.11, 1975, pp88-135
  12. "The writers of the Charyapada, the Mahasiddhas or Siddhacharyas, belonged to the various regions of Assam, Kathmandu, Bengal, Orissa and Bihar". Archived from the original on October 10, 2020. Retrieved 2020-07-14 via Google Sites.
  13. Shaw, Miranda (1995). Passionate Enlightenment: Women in Tantric Buddhism. Princeton University Press. p. 81. ISBN 0-691-01090-0.
  14. McDaniel, June (1989). The Madness of the Saints: Ecstatic Religion in Bengal. The University of Chicago Press. p. 168. ISBN 0-226-22723-5.
  15. Biographies: The Great Yogi Saraha, Dharma Fellowship http://www.dharmafellowship.org/biographies/historicalsaints/saraha.htm Archived 2023-05-14 at the Wayback Machine
  16. Jhunu Bagchi, The History and Culture of the Pālas of Bengal and Bihar, page 101
  17. John Noyce, Origins of Sahaja[నమ్మదగని మూలం?]
  18. Shri Gurudev Mahendranath, The Pathless Path to Immortality
  19. Nayak, Pabitra Mohan Nayak (2006). The Literary Heritage of Sonepur. Orissa Review. May, 2006. Source: "The Literary Heritage of Sonepur" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2009-04-10. Retrieved 2010-03-05. (accessed: Friday March 5, 2010)
  20. Prabhakar Machwe, Namdev: Life & Philosophy, Punjabi University, 1968, pp37-41
  21. Kabir: In the bliss of Sahaj, Knowledge of Reality, no.20
  22. Niharranjan Ray, The Concept of Sahaj in Guru Nanak's Theology and its Antecedents', in Medieval Bhakti Movements in India, edited by N.N.Bhattacharyya (New Delhi: Munshiram Manoharlal, 1969), pp17-35
  23. Dasgupta 1962, p. xxxviii.
  24. Graham M. Schweig (2005). Dance of Divine Love : the Rāsa Līlā of Krishna from the Bhāgavata Purāṇa, India's classic sacred love story. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-11446-3. OCLC 54852893.
  25. Dasgupta 1962, p. xxxvii.
  26. Source: (accessed: Monday July 9, 2007)
  27. Rigpa Shedra (2009). 'Dombi Heruka'. Source: (accessed: November 6, 2009)
  28. Chattopadhyana, Debiprasad (ed.)(1970). Taranatha's History of Buddhism in India. Indian Institute of Advanced Study, Simla. p.245-246
  29. 1 2 3 4 Forman 1999, p. 6.

ఆధారాలు

[మార్చు]
ముద్రిత ఆధారాలు
వెబ్-ఆధారాలు

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

మూస:Yoga

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సహజ&oldid=4918199" నుండి వెలికితీశారు