సామా చకేవా

సామా చకేవా
నేపాల్‌లోని మాధేష్ ప్రావిన్స్‌లోని సర్లాహి జిల్లాలో సమా చకేవా జరుపుకుంటున్నారు
యితర పేర్లు	సామా ఖేలా
జరుపుకొనేవారు	మైథిల్స్ & థారు ప్రజలు ( భారతదేశం & నేపాల్ )
రకం	సాంస్కృతిక, చారిత్రక, మతపరమైన
ప్రాముఖ్యత	తోబుట్టువుల మధ్య బంధం
ప్రారంభం	కార్తీక షష్ఠి తర్వాత రోజు
ముగింపు	కార్తీక పూర్ణిమ

సామ చకేబా అనేది హిందూ పండుగ, ఇది భారత ఉపఖండం మిథిలా ప్రాంతం నుండి ఉద్భవించింది. ఇది ఐక్యతకు సంబంధించిన పండుగ. ఇది నవంబరులో జరుపుకుంటారు, హిమాలయాల నుండి భారతదేశంలోని మైదానాలకు పక్షులు వలస వెళ్ళడం ప్రారంభించినప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది. హిందూస్తాన్ టైమ్స్ ప్రకారం జానపద నాటకాలు,పాటలతో కూడిన ఈ పండుగ, పురాణాలలో వివరించిన ఒక పురాణం ఆధారంగా సోదరులు, సోదరీమణుల మధ్య ప్రేమను జరుపుకుంటుంది. దీనిని భారతదేశం & నేపాల్‌లోని మైథిల్స్ & తారు ప్రజలు జరుపుకుంటారు.

మా చకేవా ఒక ఆసక్తికరమైన అంశం దాని పర్యావరణ సందేశం. ఈ పండుగ హిమాలయాల నుండి మైదాన ప్రాంతాలకు పక్షుల కాలానుగుణ వలసలతో ఏకీభవిస్తుంది, మట్టి పక్షి విగ్రహాలు ఈ వలస పక్షులకు నివాళి. ఇది ప్రకృతి పట్ల మైథిలీ ప్రజల ప్రగాఢమైన గౌరవాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది, అన్ని జీవుల పరస్పర అనుసంధానాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.

పౌరాణిక ప్రాముఖ్యత

ఇది కృష్ణుని కుమార్తె అయిన సమ కథను చెబుతుంది, ఆమెపై తప్పుడు ఆరోపణలు చేయబడ్డాయి. ఆమె తండ్రి ఆమెను పక్షిగా మార్చి శిక్షించాడు, కానీ ఆమె సోదరుడి ప్రేమ, త్యాగం చివరికి ఆమె మానవ రూపాన్ని తిరిగి పొందేలా చేశాయి. ఇది తరతరాలుగా చెప్పబడుతున్న కథ, ఇది మిథిల సాంస్కృతిక నిర్మాణంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంది.

వేడుకలు

ఈ వేడుక ఛత్ పూజ రాత్రి ప్రారంభమవుతుంది. ఇది కార్తీక మాసంలో ఏడవ రోజు. యువతులు ఎక్కువగా పెళ్లికాని బాలికలు, రాత్రిపూట, ఎక్కువగా పెళ్లికాని యువతులు సమ & చకేవా చిన్న విగ్రహాలు, కొవ్వొత్తులు, కాటుక, మట్టితో చేసిన నిత్యవసర వస్తువులు మొదలైనవి ఉన్న బుట్టతో ఛత్ ఘాట్‌ల దగ్గర గుమిగూడతారు.

బాలికలు మోసే చిన్న విగ్రహాలలో షామా చకేవా పండుగలోని పాత్రలైన షామా, చకేవా, చుగాలా, ఝైల్‌వాలా (తాళవాద్యకారుడు), మీర్‌దంగియా (డ్రమ్మర్), బృందావన్ , ఒక అడవి కోడి, ఒక తుమ్మెద, ఒక కుక్క ఉన్నాయి.

షామా & ఆమె సహచరులు

వారు సాంప్రదాయ పాటలు పాడతారు, కోల్ తయారు చేయడం, బుట్టలను మార్పిడి చేయడం వంటి ఆచారాలను నిర్వహిస్తారు. ఈ వేడుక కార్తీక పూర్ణిమ వరకు కొనసాగుతుంది. కార్తీక పూర్ణిమ శుభ సందర్భంగా, బాలికలు నదిలో మునిగి, సామ, చకేవా విగ్రహాలను నదిలో నిమజ్జనం చేస్తారు.

• 
  మైథిల్స్ ద్వారా వేడుక
• 
  సమా చకేబా జరుపుకుంటున్న మహిళలు
• 
  మిథిలాలోని థారు ప్రజల వేడుక

సాంప్రదాయ పాటలు/గీతం

"తోహే బద్కా భయ్యా హో"

"సామ ఖేలే చలాలి"

"చుగలా కోఠి చౌర్ భయ్యా కోఠి చౌరు"

"జోతలా ఖేతా మే బైసిహ్ హే"

"సమా ఖేలే గెలియి జి బాహిని"

ఇంకా చాలా...

శ్యామ చకేవా పండుగ సమయంలో సోదరులకు 'ఆశిక్' లేదా ఆశీర్వాదం ఇస్తూ పాడే తూర్పు థారు జానపద గీతం.

సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత & ఆచారాలు

సమా చకేవా అనేది తోబుట్టువుల మధ్య బంధానికి సంబంధించిన వేడుక మాత్రమే కాదు, ఇది మిథిలా ప్రాంతం విస్తృత సాంస్కృతిక గుర్తింపును, సాంప్రదాయ కళాత్మకతను కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ పండుగ సమయంలో మహిళలు, యువతులు సమా, చకేవా చుగ్లా, చెట్లు, పక్షులు వంటి ఇతర పాత్రల మట్టి బొమ్మలను తయారు చేస్తారు. ఈ బొమ్మలను రంగురంగుల వెదురు బుట్టలలో ఉంచి, పాల్గొనేవారు సాంప్రదాయ మైథిలి జానపద గీతాలను పాడుతుండగా బహిరంగ పొలాలు లేదా ప్రాంగణాల గుండా ఊరేగిస్తారు. కార్తీక పౌర్ణమి నాడు విగ్రహాలను నదులు లేదా చెరువులలో నిమజ్జనం చేయడం అనేది సమాకు వీడ్కోలు పలకడాన్ని, వచ్చే ఏడాది ఆమె తిరిగి వస్తుందనే ఆశను సూచిస్తుంది.

ఈ పండుగ వలస పక్షులకు నివాళిగా కూడా పనిచేస్తుంది, హిమాలయాల నుండి గంగా మైదానాలకు వారి కాలానుగుణ కదలికను సూచిస్తుంది. మట్టి పక్షుల బొమ్మలు ప్రకృతి పట్ల గౌరవాన్ని, పర్యావరణంతో మిథిలకు ఉన్న లోతైన సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి.

ఈ ప్రాంతంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో, సమా చకేవా సమయంలో ఆచారాలలో చుగ్లా మీసాలను తగలబెట్టడం వంటి సంకేత చర్యలు ఉంటాయి-ఇది అపవాదు, చెడు నాశనాన్ని సూచిస్తుంది- ఫర్భరీ సమయంలో చియురా, దహి, బెల్లం వంటి సోదరులకు ప్రత్యేక ఆహారాన్ని అందించడం.