సావన్దుర్గ
| సావన్దుర్గ | |
|---|---|
  సావన్దుర్గ సవనదుర్గ రాష్ట్ర అటవీ, మాదగి తాలూకా, రామనగర జిల్లా, కర్ణాటక | |
| Highest point | |
| Elevation | 1,226 metres (4,022 ft) |
| Coordinates | మూస:Map scale 12°55′10″N 77°17′32″E / 12.9195°N 77.2921°E |
| Naming | |
| Etymology |
|
Defining authority | కర్ణాటక ప్రభుత్వం |
| Geography | |
| Location | సవనదుర్గ రాష్ట్ర అటవీ, మాదగి తాలూకా, రామనగర జిల్లా, కర్ణాటక |
Country |  భారతదేశం |
| కర్ణాటక | |
Region | దక్షిణ కర్ణాటక |
District | రామనగర |
| Geology | |
| Formed by | రెండు కొండలకు నల్ల కొండ (కరిగుడ్డ), తెల్ల కొండ (బిలిగుడ్డ) అని పేరు పెట్టారు. |
| Rock age | 2-3 బిలియన్ సంవత్సరాలు |
| మోనోలిత్ కొండ | |
| Climbing | |
| Easiest route | దక్షిణం వైపు మార్గం |
సావన్దుర్గ భారతదేశంలోని మాగడి రహదారికి దూరంగా కర్ణాటక బెంగళూరు పశ్చిమాన 60 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఒక కొండ. ఇది ఆసియాలోనే అతిపెద్ద ఏకశిలా కొండలు .[1] ఈ కొండ సగటు సముద్ర మట్టానికి 1226 మీటర్ల కి. మీ. ఎత్తులో ఉండి దక్కన్ పీఠభూమి భాగంగా ఉంది. ఇందులో ద్వీపకల్ప నీస్, గ్రానైట్లు, ప్రాథమిక డైక్లు, లాటరైట్లు ఉంటాయి. అర్కావతి నది తిప్పగొండనహళ్ళి జలాశయం గుండా మంచనాబెలె ఆనకట్ట వైపు ప్రవహిస్తుంది.
సావన్దుర్గ కొండల దిగువన ఉన్న సవంది వీరభద్రేశ్వర స్వామి, నరసింహ స్వామి ఆలయాన్ని సందర్శించడానికి వచ్చే యాత్రికులు తరచుగా వస్తారు.[2] ఈ ప్రాంతానికి తరచుగా వచ్చేవారిలో రాక్ అధిరోహకులు, గుహ అన్వేషకులు, సాహసికులు ఉన్నారు. సమీపంలోని మంచనబెలే ఆనకట్టను తరచుగా నీటి-క్రీడల ఔత్సాహికులు సందర్శిస్తారు.
పేరు మూలం
[మార్చు]సావన్దుర్గ స్థానికంగా కరిగుడ్డ (నల్ల కొండ), బిలిగడ్డ (తెల్లని కొండ) అని పిలువబడే రెండు కొండలతో ఏర్పడింది. ఈ కొండ పేరు మొట్టమొదటి రికార్డు క్రీ. శ. 1340 నుండి మూడవ హొయసల బల్లాల మడబాలు నుండి వచ్చింది, ఇక్కడ దీనిని సావండి అని పిలుస్తారు. మరొక అభిప్రాయం ఏమిటంటే, మగడి వద్ద అహ్చుతరాయ ఆధ్వర్యంలో గవర్నర్ అయిన సమంతరాయ ఆపాదించబడిన సమంతదుర్గ నుండి ఈ పేరు ఉద్భవించిందని, అయితే దీనిని ధృవీకరించే శాసనం లేదు. కెంపెగౌడ వంటి మగడి పాలకులకు ఇది ద్వితీయ రాజధాని. 1638 నుండి 1728 వరకు మైసూర్ సవందుర్గాను స్వాధీనం చేసుకుంది, దలవాయి దేవరాజ నేలపట్టణం వద్ద ఉన్న రాజభవనం నుండి దానిని నియంత్రించాడు. 1791లో లార్డ్ కార్న్వాల్లిస్ మూడవ ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధం టిప్పు సుల్తాన్ దళాల నుండి దీనిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.[3][4] రాబర్ట్ హోమ్ తన సెలెక్ట్ వ్యూస్ ఇన్ మైసూర్ (1794) లో బెంగళూరు నుండి కొండ సుదూర దృశ్యాలను చూపిస్తుంది.[5] ఆయన దానిని సవినదుర్గ లేదా మరణ కోట అని పిలిచారు. కొండ శిఖరానికి చేరుకోవడానికి మెట్లు లేవు, అది వెదురు, ఇతర చెట్లతో కప్పబడి బారికేడ్ను ఏర్పరుస్తుంది.
ఈ ప్రాంతంలో పెద్ద రాతిపండ్ల సమాధి కలశాలు కనుగొనబడ్డాయి.[6] సంస్కృతంలో సావనా అంటే మూడు కాల ఆచారాలు అని కూడా అర్థం.
ప్రధాన స్థానిక దేవత శ్రీ సవంది వీరభద్ర వీరభద్ర, ఈ ఆలయం సావన్దుర్గ కొండ దిగువన ఉంది. బెంగళూరు, రామనగర, తుమ్కూర్, మైసూర్ వంటి దక్షిణ కర్ణాటక జిల్లాల్లో వీరభద్రస్వామికి అనుచరులు ఉన్నారు.
ఇక్కడ శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం ఉంది, ఇది అనేక తరాలుగా పూజించబడుతోంది.
ఎక్కడం
[మార్చు]ఏకశిలా దక్షిణ ముఖంపై బోల్ట్ లేదా ఇతర డజను మార్గాలు ఉన్నాయి. ఈ మార్గాల్లో చాలా వరకు వివిధ కారకాలపై ఆధారపడి సగం రోజు నుండి ఒక రోజులో పూర్తి చేయవచ్చు. కొన్ని మార్గాలు పొడవైన రనౌట్లను కలిగి ఉంటాయి, వాటిలో చాలా వరకు దక్షిణం వైపు ఉంటాయి లేదా ఆగ్నేయానికి గురికావడం వల్ల సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, శిల చాలా వేడిగా మారుతుంది.[7]
జంతుజాలం
[మార్చు]ఈ కొండలు అంతరించిపోతున్న పసుపు-గొంతు గల బుల్బుల్లకు నిలయంగా ఉన్నాయి, ఒకప్పుడు పొడవాటి ముక్కు గల రాబందులు, తెల్లటి వెనుక గల రాబందులకు నిలయంగా ఉండేవి. ఇతర వన్యప్రాణులలో స్లోత్ ఎలుగుబంటి, చిరుతపులి ఉన్నాయి.
-
కాప్రోనా రాన్సోనెటి -
యిప్తిమా ఆస్టెరోప్ -
లూథ్రోడ్స్ కాంట్రాక్టా -
గడ్డి ఆభరణం -
కోణాల సిలియేట్ నీలం (ఎడమ)
ప్రకాశవంతమైన బాబుల్ నీలం (కుడి) -
సాధారణ లైన్ నీలం
వృక్షజాలం
[మార్చు]ఈ ప్రాంతం చుట్టూ 27 కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో పొదలు, పొడి ఆకురాల్చే అడవులతో కూడిన రాష్ట్ర అడవి ఉంది. అనోగీసస్ -క్లోరోక్సిలాన్- అకేసియా శ్రేణికి చెందిన పొద, చెట్టు సవన్నాగా పరిగణించబడే అధోకరణం చెందిన అడవి అత్యంత వైవిధ్యమైనది, ఇది 59 చెట్లు, 119 పొద జాతులను నమోదు చేసింది.[8]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Bengalooru Tourism - Savandurga". ఒరిజినల్ నుండి 21 March 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-02-28.
- ↑ "Savanadurga | Veerabhadreshwara Swamy Temple". Karnataka Tourism (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-12-20.
- ↑ Wilks, Mark. Historical Sketches of the South of India in an Attempt to Trace the History of Mysoor: from the origin of the Hindoo government of that state, to the extinction of the Mohammedan dynasty in 1799. Edited with notes by Murray Hammick. Mysore: Government Branch Press, 1930-1932.
- ↑ Anon. (1908). The Imperial Gazetteer of India. Volume 22. Oxford. p. 150.
- ↑ Home, Robert. Select Views in Mysore: the country of Tippoo Sultan from drawings taken on the spot by Mr. Home with historical descriptions. First publ. London: Bower, 1794.
- ↑ Branfill, BR (1881) On the Savandurga rude stone cemetery, central Maisur. Indian Antiquary 10:1-12
- ↑ "Rock Climbing in Savandurga Hill, Bangalore Area and Southern Karnataka".[permanent dead link]
- ↑ "Savandurga - An adventure awaits you". www.discoverbangalore.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-07-22.