Jump to content

సావో టోమ్

లంకెలను మార్చు
వికీపీడియా నుండి
సావో టోమే
నగరం
(పై నుంచి: ఎడమ నుండి కుడికి) సావో టోమే నగర కేంద్రం, సావో టోమే నౌకాశ్రయం, అనా షావెస్ ఉపసాగరం, బాంకో ఇంటర్నాసియోనల్ డి సావో టోమే.
Flag of సావో టోమే
Flag
Coat of arms of సావో టోమే
Coat of arms
సావో టోమే is located in São Tomé and Príncipe
సావో టోమే
సావో టోమే
సావో టోమే, ప్రిన్సిపేలో స్థానం
సావో టోమే is located in Africa
సావో టోమే
సావో టోమే
ఆఫ్రికాలో స్థానం
Coordinates: 0°20′15″N 6°43′42″E / 0.33750°N 6.72833°E / 0.33750; 6.72833
దేశం São Tomé and Príncipe
ద్వీపంసావో టోమే
జిల్లాఆగ్వా గ్రాండే
స్థాపించబడిన సంవత్సరం1485
Named afterఅపొస్తలుడు థామస్
Area
 • Total
17 కి.మీ2 (7 చ. మై)
Elevation
137 మీ (449 అ.)
Population
 (2015 అంచనా)
 • Total
71,868
 • Density4,200/కి.మీ2 (11,000/చ. మై.)
Time zoneUTC+00:00 (GMT)
Area code+239-11x-xxxx నుండి 14x-xxxx వరకు

సావో టోమే మధ్య ఆఫ్రికాకు చెందిన ద్వీప దేశమైన సావో టోమే, ప్రిన్సిపే యొక్క రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం. దీని పేరు పోర్చుగీస్ భాషలో "సెయింట్ థామస్" అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. ఇది 15వ శతాబ్దంలో స్థాపించబడింది, ఆఫ్రికాలోని అత్యంత పురాతన వలస పాలనా నగరాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[1]

చరిత్ర

[మార్చు]

ఆల్వారో కామిన్హా 1493లో సావో టోమే వలస స్థావరాన్ని స్థాపించాడు. పోర్చుగీసువారు చెరకు సాగు చేయడానికి అనుకూలమైన భూమి కోసం సావో టోమేకు వచ్చారు. సుమారు 1470 ప్రాంతంలో పోర్చుగీసువారు రాకముందు ఈ ద్వీపంలో ఎవరూ నివసించలేదు. భూమధ్యరేఖకు సుమారు 40 కిలోమీటర్ల ఉత్తరాన ఉన్న సావో టోమేలో చెరకు సమృద్ధిగా పెరగడానికి తగినంత తేమగల వాతావరణం ఉండేది.

1497లో, ఎనిమిదేళ్ల వయస్సు, అంతకంటే తక్కువ వయస్సు గల 2,000 మంది యూదు పిల్లలను ఐబీరియన్ ద్వీపకల్పం నుండి అపహరించి, కాథలిక్కు మతంలోకి మార్పిడి చేయాలనే జాతీయ విధానంలో భాగంగా బలవంతంగా కాథలిక్ విద్య అందించారు.[2] సమీపంలోని ఆఫ్రికన్ రాజ్యం కాంగో రాజ్యం తరువాత బానిస కార్మికుల ప్రధాన వనరుగా మారింది. 16వ శతాబ్దంలో సావో టోమే ద్వీపం ప్రపంచంలో ముఖ్యమైన చెరకు ఉత్పత్తి కేంద్రంగా నిలిచింది. అయితే 1600 నాటికి ఆ స్థానాన్ని బ్రెజిల్ అధిగమించింది.[3]

సావో టోమే నగరానికి కేంద్రంగా 16వ శతాబ్దానికి చెందిన అవర్ లేడీ ఆఫ్ గ్రేస్ కేథడ్రల్ ఉంది. ఇది 19వ శతాబ్దంలో పెద్ద మొత్తంలో పునర్నిర్మించబడింది. మరో ప్రాచీన నిర్మాణం 1566లో నిర్మించిన ఫోర్ట్ సావో సెబాస్టియావో, ఇది ప్రస్తుతం సావో టోమే జాతీయ మ్యూజియంగా ఉపయోగించబడుతోంది. 1595 జూలై 9న రెయ్ అమడోర్ నాయకత్వంలో జరిగిన బానిసల తిరుగుబాటు రాజధానిపై ఆధిపత్యాన్ని సాధించింది. అయితే 1596లో ఈ తిరుగుబాటును అణచివేశారు.[4]

1599లో డచ్‌లు నగరాన్ని, ద్వీపాలను రెండు రోజులపాటు ఆక్రమించారు. అనంతరం 1641లో మళ్లీ వచ్చి ఒక సంవత్సరం పాటు వాటిని తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్నారు. ఈ నగరం పోర్చుగీస్ సావో టోమే, ప్రిన్సిపే వలస పాలనా ప్రాంతానికి రాజధానిగా పనిచేసింది. 1975లో సావో టోమే, ప్రిన్సిపే స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, ఇది స్వతంత్ర దేశానికి రాజధానిగా కొనసాగుతోంది.[5]

భౌగోళికం

[మార్చు]

ఒక ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయంగా ఉన్న సావో టోమే, సావో టోమే ద్వీపం యొక్క ఈశాన్య భాగంలోని అనా షావెస్ ఉపసాగర తీరంలో ఉంది. సమీప సముద్రంలో ఇల్యెఉ దాస్ కాబ్రాస్ ఉంది. సావో టోమే, త్రిందాడికు ఈశాన్య దిశలో, గ్వాడలూపేకు ఆగ్నేయ దిశలో, సాంటానాకు వాయవ్య దిశలో ఉంది. సావో టోమే ద్వీపాన్ని దాదాపు మొత్తం చుట్టివచ్చే రహదారి ద్వారా ఈ పట్టణాలు సావో టోమేతో అనుసంధానించబడ్డాయి.

ఈ నగరంలోని ముఖ్య కట్టడాలలో అధ్యక్ష భవనం, కేథడ్రల్,, ఒక సినిమా థియేటర్ ఉన్నాయి. నగరంలో ప్రాథమిక పాఠశాలలు, మధ్య పాఠశాలలు, ఉన్నత పాఠశాలలు, ఒక పాలిటెక్నిక్ కళాశాల, రెండు మార్కెట్లు, మూడు రేడియో కేంద్రాలు, ప్రభుత్వ టెలివిజన్ కేంద్రం TVSP, అనేక క్లినిక్‌లు, ఆసుపత్రులు ఉన్నాయి. అలాగే దేశంలోని ప్రధాన విమానాశ్రయం సావో టోమే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఇక్కడే ఉంది. ఈ విమానాశ్రయం నుండి అంగోలా, గాబోన్, ఘనా, పోర్చుగల్ దేశాలకు క్రమబద్ధమైన ప్రత్యక్ష విమాన సర్వీసులు నడుస్తాయి; అదనంగా ప్రిన్సిపేకు అప్పుడప్పుడు దేశీయ విమాన సర్వీసులు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. నగరంలో అనేక ప్రజా చౌరస్తాలు (ప్రాసాలు) ఉన్నాయి.

సావో టోమే ద్వీపంలోని రహదారి, బస్సు రవాణా వ్యవస్థలకు ఈ నగరం ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. ఈ పట్టణం ట్చిలోలి అనే సాంప్రదాయ నాట్య-సంగీత ప్రదర్శనకు ప్రసిద్ధి చెందింది.[6]

జనాభా చరిత్ర

[మార్చు]
చారిత్రికంగా జనాభా
సంవత్సరంజనాభా±%
1990
(జూన్ 23, జనగణన) 		42,331—    
2000
(జూన్ 16, జనగణన) 		49,957+18.0%
2003
(అంచనా) 		53,300+6.7%
2018
(జూలై 1, అంచనా) 		71,868+34.8%

ప్రభుత్వం

[మార్చు]

రవాణా

[మార్చు]

సావో టోమేకు సావో టోమే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సేవలందిస్తోంది. ఈ విమానాశ్రయం ద్వారా యూరప్, ఇతర ఆఫ్రికా దేశాలకు క్రమబద్ధమైన విమాన సర్వీసులు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

వాతావరణం

[మార్చు]

సావో టోమేలో ఉష్ణమండల ఆర్ద్ర-శుష్క వాతావరణం (కోపెన్ As) ఉంటుంది. అయితే చల్లని బెంగ్యులా ప్రవాహం ప్రభావం వల్ల ఇది అర్ధ-శుష్క వాతావరణం (BSh)కు చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది. ఈ ప్రభావం కారణంగా, ఇంత తక్కువ అక్షాంశంలో సాధారణంగా ఊహించేదానికంటే అత్యంత వర్షపాతం కలిగిన నెలలు కూడా తక్కువగా పొడిగా ఉంటాయి. అదే సమయంలో, సంవత్సర మధ్యలో దాదాపు వర్షపాతం లేని ఎండాకాలంలో కూడా నగరం మేఘావృతంగా, పొగమంచుతో కప్పబడి ఉంటుంది.

ఈ నగరంలో అక్టోబర్ నుండి మే వరకు సుదీర్ఘమైన వర్షాకాలం ఉండగా, తక్కువ వ్యవధి గల ఎండాకాలం ఉంటుంది. సావో టోమేలో సగటున సంవత్సరానికి 900 mm (35 in) కంటే కొద్దిగా తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుంది. నగరంలో ఉష్ణోగ్రతలు సంవత్సరమంతా పెద్దగా మారవు. సాధారణంగా సగటు గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు 30 °C (86 °F) చుట్టూ, సగటు కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు 22 °C (71.6 °F) చుట్టూ ఉంటాయి.

శీతోష్ణస్థితి డేటా - సావో టోమే (సావో టోమే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం)
నెల జన ఫిబ్ర మార్చి ఏప్రి మే జూన్ జూలై ఆగ సెప్టెం అక్టో నవం డిసెం సంవత్సరం
అత్యధిక రికార్డు °C (°F) 32.0
(89.6)		 33.6
(92.5)		 33.5
(92.3)		 33.4
(92.1)		 33.9
(93.0)		 31.0
(87.8)		 30.7
(87.3)		 31.0
(87.8)		 31.7
(89.1)		 31.5
(88.7)		 31.6
(88.9)		 32.0
(89.6)		 33.9
(93.0)
సగటు అధిక °C (°F) 29.4
(84.9)		 29.9
(85.8)		 30.2
(86.4)		 30.1
(86.2)		 29.3
(84.7)		 28.0
(82.4)		 27.3
(81.1)		 27.7
(81.9)		 28.6
(83.5)		 28.7
(83.7)		 29.0
(84.2)		 29.1
(84.4)		 28.9
(84.0)
రోజువారీ సగటు °C (°F) 25.9
(78.6)		 26.2
(79.2)		 26.4
(79.5)		 26.4
(79.5)		 26.0
(78.8)		 24.7
(76.5)		 23.8
(74.8)		 24.1
(75.4)		 25.0
(77.0)		 25.2
(77.4)		 25.5
(77.9)		 25.6
(78.1)		 25.4
(77.7)
సగటు అల్ప °C (°F) 22.4
(72.3)		 22.5
(72.5)		 22.6
(72.7)		 22.6
(72.7)		 22.6
(72.7)		 21.4
(70.5)		 20.4
(68.7)		 20.5
(68.9)		 21.3
(70.3)		 21.8
(71.2)		 22.0
(71.6)		 22.1
(71.8)		 21.8
(71.2)
అత్యల్ప రికార్డు °C (°F) 19.1
(66.4)		 19.6
(67.3)		 19.2
(66.6)		 19.4
(66.9)		 18.5
(65.3)		 14.0
(57.2)		 14.0
(57.2)		 13.4
(56.1)		 16.0
(60.8)		 18.3
(64.9)		 18.8
(65.8)		 19.6
(67.3)		 13.4
(56.1)
సగటు వర్షపాతం mm (inches) 81
(3.2)		 84
(3.3)		 131
(5.2)		 122
(4.8)		 113
(4.4)		 19
(0.7)		 0
(0)		 1
(0.0)		 17
(0.7)		 110
(4.3)		 99
(3.9)		 108
(4.3)		 885
(34.8)
సగటు వర్షపాతపు రోజులు (≥ 0.1 mm) 8 8 12 11 10 3 2 3 6 12 11 8 94
సగటు సాపేక్ష ఆర్ద్రత (%) 85 84 83 83 84 79 77 78 79 82 85 85 82
నెలవారీ సరాసరి ఎండ పడే గంటలు 142.6 135.6 139.5 126.0 145.7 165.0 161.2 148.8 120.0 114.7 135.0 142.6 1,676.7
రోజువారీ సరాసరి ఎండ పడే గంటలు 4.6 4.8 4.5 4.2 4.7 5.5 5.2 4.8 4.0 3.7 4.5 4.6 4.6
Source: డోయిచర్ వెట్టర్‌డీన్స్ట్[7]

విద్య

[మార్చు]

క్రింది పోర్చుగీస్ అంతర్జాతీయ పాఠశాలలు ఈ నగరంలో ఉన్నాయి:[8]

  • ఎస్కోలా పోర్చుగీసా డి ఎస్. టోమే
  • ఇన్‌స్టిటుటో డయోసెసానో డి ఫోర్మసావో జావో పౌలో II
  • ఎస్కోలా బాంబినో
  • ఎస్కోలా ఇంటర్నాసియోనల్ డి సావో టోమే ఇ ప్రిన్సిపే

ఆరోగ్యం

[మార్చు]

దేశంలోని ప్రధాన ఆసుపత్రి హాస్పిటల్ అయ్రెస్ డి మెనెజెస్.

క్రీడలు

[మార్చు]

నగరాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని పనిచేసే క్రీడా క్లబ్‌లలో స్పోర్టింగ్ ప్రాయా క్రూజ్, రిబోకే ప్రాంతంలో ఉన్న విటోరియా ఎఫ్‌సి ముఖ్యమైనవి. ఈ అన్ని క్లబ్‌లు తమ మ్యాచ్‌లను ఎస్టాడియో నాసియోనల్ 12 డి జుల్యోలో నిర్వహిస్తాయి.

ఆరాధనా స్థలాలు

[మార్చు]

ఇక్కడి ఆరాధనా స్థలాలులో ప్రధానంగా క్రైస్తవ చర్చిలు, ప్రార్థనా మందిరాలు ఉన్నాయి. వాటిలో సావో టోమే, ప్రిన్సిపే రోమన్ కాథలిక్ డయోసిస్ (కాథలిక్ చర్చి), యూనివర్సల్ చర్చ్ ఆఫ్ ది కింగ్‌డమ్ ఆఫ్ గాడ్,, అసెంబ్లీస్ ఆఫ్ గాడ్ ముఖ్యమైనవి.[9]

చిత్రమాలిక

[మార్చు]

ప్రసిద్ధ వ్యక్తులు

[మార్చు]

క్రీడలు

[మార్చు]

అంతర్జాతీయ సంబంధాలు

[మార్చు]

సావో టోమే క్రింది నగరాలతో సోదర నగర సంబంధాలు కలిగి ఉంది:

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Home". stp.gov.st. ఒరిజినల్ నుండి 18 January 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 November 2019.
  2. ↑ Allen, Theodore (1997). The invention of the white race (Second ed.). London: Verso. pp. 5, Appendix C. ISBN 9781844677719. OCLC 738350824.
  3. ↑ Manning, Patrick (2006). "Slavery & Slave Trade in West Africa 1450-1930". Themes in West Africa's history. Akyeampong, Emmanuel Kwaku. Athens: Ohio University. pp. 102–103. ISBN 978-0-8214-4566-2. OCLC 745696019.
  4. ↑ Seibert, Gerhard (2012). "Rei Amador". In Emmanuel Kwaku Akyeampong; Henry Louis Gates, Jr. (eds.). Dictionary of African Biography. Vol. 1. Oxford University Press USA. pp. 191–192. ISBN 9780195382075.
  5. ↑ Roman Adrian Cybriwsky, Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture, ABC-CLIO, USA, 2013, p. 275
  6. ↑ "Cultura". ఒరిజినల్ నుండి 10 December 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 November 2019.
  7. ↑ "Klimatafel von Sao Tomé (Flugh.) / Sao Tomé und Principe" (PDF). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world (in జర్మన్). Deutscher Wetterdienst. ఒరిజినల్ నుండి 30 March 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 January 2016.
  8. ↑ "ESCOLAS COM CURRÍCULO PORTUGUÊS EM S. TOMÉ" (Archive). Direção de Serviços de Ensino e Escolas Portuguesas no Estrangeiro (DSEEPE) of the పోర్చుగీస్ విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ. Retrieved on 26 October 2015.
  9. ↑ "Sao Tome and Principe | Map, Population, Flag, Culture, History, & People | Britannica". www.britannica.com (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 22 December 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 February 2023.
  10. ↑ "Lisboa – Geminações de Cidades e Vilas" [లిస్బన్ – నగరాలు, పట్టణాల జంట సంబంధాలు]. Associação Nacional de Municípios Portugueses (in పోర్చుగీస్). the original నుండి 1 February 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 August 2013.
  11. ↑ "Acordos de Geminação, de Cooperação e/ou Amizade da Cidade de Lisboa" [లిస్బన్ నగర జంట, సహకార, స్నేహ ఒప్పందాలు]. Camara Municipal de Lisboa (in పోర్చుగీస్). ఒరిజినల్ నుండి 31 October 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 August 2013.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
  • www.saotome.st – దేశానికి సంబంధించిన వివరాలు, అక్కడికి ఎలా చేరుకోవాలి, ఎక్కడ ఉండాలి, ఏమి చేయాలి, చిత్రాలు మొదలైన సమాచారం.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సావో_టోమ్&oldid=4850461" నుండి వెలికితీశారు