సింఫొనీ
సింఫనీ అనేది పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఒక విస్తృతమైన సంగీత కూర్పు, ఇది చాలా తరచుగా ఆర్కెస్ట్రా కోసం ఉంటుంది. ప్రాచీన గ్రీకు యుగంలో దీని మూలాల నుండి ఈ పదానికి అనేక అర్థాలు ఉన్నప్పటికీ, 18వ శతాబ్దం చివరి నాటికి ఈ పదం నేడు సాధారణంగా వాడుకలో ఉన్న అర్థాన్ని సంతరించుకుంది: సాధారణంగా మూడు లేదా నాలుగు విభిన్న విభాగాలు లేదా కదలికలతో కూడిన ఒక రచన, దీనిలోని మొదటి కదలిక సోనాటా రూపంలో ఉంటుంది. సింఫనీలు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ ఒక ఆర్కెస్ట్రా కోసం స్వరపరచబడతాయి, ఇందులో తంత్రీ వాద్య విభాగం ( వయోలిన్, వయోలా, సెల్లో, డబుల్ బాస్ ), ఇత్తడి, వాయు వాద్యాలు, తాళ వాద్యాలు ఉంటాయి, వీరి మొత్తం సంఖ్య సుమారు 30 నుండి 100 మంది సంగీతకారులు ఉంటారు. సింఫనీలు ఒక మ్యూజికల్ స్కోర్‌లో లిఖించబడతాయి, ఇందులో అన్ని వాద్య భాగాలూ ఉంటాయి. ఆర్కెస్ట్రా సంగీతకారులు తమ సొంత వాయిద్యానికి సంబంధించిన స్వరలిపి మాత్రమే ఉన్న భాగాల నుండి వాయిస్తారు. కొన్ని సింఫనీలలో గాత్ర భాగాలు కూడా ఉంటాయి (ఉదాహరణకు, బీథోవెన్ తొమ్మిదవ సింఫనీ, లేదా మహ్లర్ రెండవ సింఫనీ ).
వ్యుత్పత్తి, మూలాలు
[మార్చు]సింఫనీ అనే పదం గ్రీకు పదం συμφωνία నుండి ఉద్భవించింది. ( symphōnía ), అంటే "ధ్వని ఒప్పందం లేదా ఏకీభావం", "గాత్ర లేదా వాద్య సంగీత కచేరీ", ఇది σύμφωνος నుండి వచ్చింది. ( sýmphōnos ), "సామరస్యభరితమైన". ఈ పదం, చివరికి ఒక సంగీత రూపాన్ని సూచించే ప్రస్తుత అర్థాన్ని సంతరించుకోవడానికి ముందు, అనేక విభిన్న భావనలను సూచించింది.
చివరి గ్రీకు, మధ్యయుగ సిద్ధాంతంలో, ఈ పదాన్ని διαφωνία కు విరుద్ధంగా, వ్యంజనార్థకత కోసం ఉపయోగించారు. ( diaphōnía ), ఇది "అసంగతత్వం" అనే పదానికి సమానం. [1] మధ్యయుగాలలో, తరువాత, 'సింఫోనియా' అనే లాటిన్ పదాన్ని వివిధ వాయిద్యాలను, ముఖ్యంగా ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ శబ్దాలను ఉత్పత్తి చేయగల వాటిని వర్ణించడానికి ఉపయోగించారు. [1] సెవిల్లేకు చెందిన ఇసిడోర్ రెండు తలల డ్రమ్ పేరుగా సింఫోనియా అనే పదాన్ని మొదట ఉపయోగించాడు, [2], c. 1155 నుండి 1377 వరకు ఫ్రెంచ్ రూపమైన సింఫనీ, ఆర్గానిస్ట్రమ్ లేదా హర్డీ-గర్డీకి పేరుగా ఉండేది. మధ్యయుగపు చివరి కాలపు ఇంగ్లాండ్‌లో, సింఫనీ అనే పదాన్ని ఈ రెండు అర్థాలలోనూ ఉపయోగించారు, అయితే 16వ శతాబ్దం నాటికి దానిని డల్సిమర్‌తో సమానం చేశారు. జర్మన్ భాషలో, 16వ శతాబ్దం చివరి నుండి 18వ శతాబ్దం వరకు స్పినెట్‌లు, వర్జినల్‌లకు సింఫోనీ అనేది ఒక సాధారణ పదం. [3]
"కలిసి ధ్వనించడం" అనే అర్థంలో, ఈ పదం 16వ, 17వ శతాబ్దపు స్వరకర్తల ద్వారా కొన్ని రచనల శీర్షికలలో కనిపించడం ప్రారంభమవుతుంది, ఇందులో జియోవన్నీ గాబ్రియేలీ సాక్రే సింఫోనియా, సింఫోనియా సాక్రే, లిబర్ సెకండస్, వరుసగా 1597, 1615లో ప్రచురించబడ్డాయి; అడ్రియానో బాంచిరీస్ ఎక్లెసియాస్టిచే సిన్‌ఫోనీ, డెట్ కాన్జోని ఇన్ అరియా ఫ్రాన్సీ, పర్ సోనారే, ఎట్ కాంటారే, ఆప్. 16, 1607లో ప్రచురించబడింది; Lodovico Grossi da Viadana 's Sinfonie musicali, Op. 18, 1610లో ప్రచురించబడింది;, హెన్రిచ్ షుట్జ్ సింఫోనియే సాక్రే, Op. 6, సింఫొనియారమ్ సాక్రరం సెకుండా పార్స్, Op. 10, వరుసగా 1629, 1647లో ప్రచురించబడింది. పూర్తిగా వాద్య, లౌకిక సంగీతాన్ని కలిగి ఉన్న వియాదానా సేకరణ మినహా, ఇవన్నీ పవిత్ర గాత్ర రచనల సేకరణలు, కొన్ని వాద్య సహకారంతో ఉన్నాయి. [4] [5]
శృంగార యుగం
[మార్చు]19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, బీథోవెన్ సింఫనీని అధిక సంఖ్యలో ఉత్పత్తి చేయబడిన ఒక సాధారణ ప్రక్రియ నుండి, స్వరకర్తలు కేవలం కొన్ని రచనలలోనే సంగీతం అత్యున్నత సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవడానికి ప్రయత్నించే ఒక ఉన్నతమైన రూపంగా ఉన్నతీకరించాడు. [6] బీథోవెన్ తన ఆదర్శ పురుషులైన మొజార్ట్, హేడెన్‌లను నేరుగా అనుకరిస్తూ రెండు రచనలతో ప్రారంభించి, ఆ తర్వాత మూడవ సింఫనీ ("ఎరోయికా")తో మొదలుపెట్టి మరో ఏడు సింఫనీలను రచించాడు, ఇవి ఆ ప్రక్రియ పరిధిని, ఆశయాలను విస్తరించాయి. అతని సింఫనీ నెం. 5 బహుశా ఇప్పటివరకు వ్రాసిన అత్యంత ప్రసిద్ధ సింఫనీ; భావోద్వేగభరితమైన సి మైనర్ ప్రారంభ కదలిక నుండి విజయవంతమైన మేజర్-కీ ఫైనల్‌కు దాని పరివర్తన బ్రహ్మ్స్ [7], మహ్లర్ వంటి తరువాతి సింఫనీ రచయితలు అనుసరించిన నమూనాను అందించింది. అతని సింఫనీ నెం. 6 ఒక ఇందులో పక్షుల కూతలు, తుఫాను వాద్య అనుకరణలు ఉన్నాయి;, అసాధారణంగా, దీనికి ఐదవ మూవ్‌మెంట్ కూడా ఉంది (ఆ కాలంలో సింఫనీలలో సాధారణంగా గరిష్టంగా నాలుగు మూవ్‌మెంట్లు ఉండేవి). అతని సింఫనీ నెం. 9 చివరి భాగంలో గాత్ర సోలో వాద్యకారులకు, బృందగానానికి భాగాలు ఉన్నాయి, ఇది ఒక బృందగాన సింఫనీగా మారింది.
షూబెర్ట్ సింఫొనీలలో, రెండు ప్రధానమైనవి, తరచుగా ప్రదర్శించబడతాయి. ఎనిమిదవ సింఫనీ (1822)లో, షుబెర్ట్ మొదటి రెండు మూవ్‌మెంట్‌లను మాత్రమే పూర్తి చేశాడు; ఈ అత్యంత రొమాంటిక్ రచనను సాధారణంగా దాని మారుపేరు "ది అన్‌ఫినిష్డ్" అని పిలుస్తారు. అతను పూర్తి చేసిన చివరి సింఫనీ, తొమ్మిదవది (1826), శాస్త్రీయ శైలిలో ఒక భారీ రచన. [8]
తొలి రొమాంటిక్ సంగీతకారులలో, ఫెలిక్స్ మెండెల్సన్ (ఐదు సింఫనీలు, అదనంగా పదమూడు స్ట్రింగ్ సింఫనీలు ), రాబర్ట్ షూమాన్ (నాలుగు) తమదైన సంగీత భాషను ఉపయోగించినప్పటికీ, శాస్త్రీయ శైలిలోనే సింఫనీలను రాయడం కొనసాగించారు. దీనికి విరుద్ధంగా, బెర్లియోజ్ తన "నాటకీయ సింఫనీ" అయిన రోమియో ఎట్ జూలియట్, వయోలా సింఫనీ హెరాల్డ్ ఎన్ ఇటలీ, అత్యంత విలక్షణమైన సింఫోనీ ఫాంటాస్టిక్ వంటి ప్రోగ్రామాటిక్ రచనలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. రెండవది కూడా ఒక కార్యక్రమ రచన, ఇందులో ఒక మార్చ్, ఒక వాల్ట్జ్ రెండూ ఉండి, సాధారణంగా ఉండే నాలుగుకు బదులుగా ఐదు విభాగాలు ఉన్నాయి. అతని నాలుగవ, చివరి సింఫనీ, గ్రాండే సింఫనీ ఫ్యూనెబ్రే ఎట్ ట్రయంఫాలే (వాస్తవానికి సింఫనీ మిలిటేర్ అని పేరు పెట్టబడింది), 1840లో 200 మంది సభ్యులు గల మార్చింగ్ మిలిటరీ బ్యాండ్ కోసం బహిరంగ ప్రదేశాలలో ప్రదర్శించడానికి స్వరపరచబడింది, ఇది బ్యాండ్ సింఫనీకి ఒక తొలి ఉదాహరణ. బెర్లియోజ్ తరువాత ఐచ్ఛిక స్ట్రింగ్ భాగాలను, కోరల్ ఫైనాలేను జోడించాడు. [9] 1851లో, బీథోవెన్ తర్వాత వచ్చిన ఈ సింఫనీలన్నీ కేవలం ఒక ముగింపు మాత్రమేనని, అవి గణనీయంగా కొత్తదనాన్ని ఏమీ అందించడం లేదని రిచర్డ్ వాగ్నర్ ప్రకటించారు. నిజానికి, 1850లో స్వరపరిచిన షుమాన్ చివరి సింఫనీ అయిన "రైనిష్" తర్వాత, రెండు దశాబ్దాల పాటు లిస్ట్సియన్ సింఫోనిక్ పోయెమ్, భారీ స్థాయి వాద్య సంగీతంలో సింఫనీ స్థానాన్ని ఆక్రమించి ప్రధాన రూపంగా అవతరించినట్లు కనిపించింది. అయితే, ఈ సమయంలో లిస్ట్ ఫౌస్ట్, డాంటే అనే రెండు ప్రోగ్రామాటిక్ కోరల్ సింఫొనీలను కూడా స్వరపరిచాడు. ఒకవేళ సింఫనీ ఇతరత్రా ప్రాభవాన్ని కోల్పోయినప్పటికీ, 1870లు, 1880లలో బ్రూక్నర్, బ్రాహ్మ్స్, చైకోవ్స్కీ, సెయింట్-సాన్స్, బోరోడిన్, డ్వోరాక్, ఫ్రాంక్‌ల సింఫనీలతో అది "రెండవ శకం"లో త్వరలోనే తిరిగి ఉద్భవించింది — ఈ రచనలు బెర్లియోజ్, లిస్జ్ట్‌ల ప్రోగ్రామాటిక్ అంశాలను చాలావరకు నివారించాయి, కనీసం ఒక శతాబ్దం పాటు కచేరీల ప్రదర్శనల జాబితాలో ఆధిపత్యం చెలాయించాయి. [6]
19వ శతాబ్దం అంతటా, స్వరకర్తలు సింఫోనిక్ ఆర్కెస్ట్రా పరిమాణాన్ని పెంచుతూనే వచ్చారు. శతాబ్దం ప్రారంభంలో, పూర్తి స్థాయి ఆర్కెస్ట్రాలో స్ట్రింగ్ విభాగంతో పాటు జంటలుగా వేణువులు, ఓబోలు, క్లారినెట్లు, బాసూన్లు, హార్న్‌లు, ట్రంపెట్‌లు, చివరగా టింపనీల సెట్ ఉండేవి. [5] ఉదాహరణకు, బీథోవెన్ 1, 2, 4, 7, 8 సంఖ్య గల సింఫనీలలో ఉపయోగించిన స్కోరింగ్ ఇది. ఇంతకుముందు చర్చి, నాటక సంగీతానికి మాత్రమే పరిమితమైన ట్రోంబోన్‌లు, ముఖ్యంగా బీథోవెన్ 5వ, 6వ, 9వ సింఫనీలలో సింఫోనిక్ ఆర్కెస్ట్రాలో చేర్చబడ్డాయి. 18వ శతాబ్దపు స్వరకర్తలు " టర్కిష్ సంగీతం " అని పిలవబడే దానిలో రంగుల ప్రభావం కోసం ఉపయోగించిన బాస్ డ్రమ్, ట్రయాంగిల్, సింబల్స్ (కొన్నిసార్లు: పికోలో కూడా) కలయిక, 19వ శతాబ్దపు రెండవ భాగంలో శైలి అటువంటి సూచనలు లేకుండా ఎక్కువగా ఉపయోగించబడింది. [5] మహ్లర్ కాలం నాటికి (క్రింద చూడండి), ఒక స్వరకర్త "వివిధ రకాల ఆర్కెస్ట్రా వాయిద్యాల" కోసం స్కోర్ చేయబడిన సింఫొనీని వ్రాయడం సాధ్యమైంది. [5] వాయిద్యాల వైవిధ్యం పెరగడంతో పాటు, 19వ శతాబ్దపు సింఫనీలలో క్రమంగా ఎక్కువ మంది తీగ వాయిద్యకారులు, ఎక్కువ వాయు వాయిద్యాలు చేర్చబడ్డాయి, తద్వారా కచేరీ మందిరాలు పెరిగినట్లే ఆర్కెస్ట్రా కూడా సంఖ్యాపరంగా గణనీయంగా పెరిగింది. [5]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 Brown 2001
- ↑ The Etymologies of Isidore of Seville (in ఇంగ్లీష్). Cambridge University Press. 2006-06-08. p. 98. ISBN 978-1-139-45616-6.
- ↑ Marcuse 1975, p. 501.
- ↑ Bowman 1971, p. 7.
- 1 2 3 4 5 LaRue, Bonds, Walsh, and Wilson (2001).
- 1 2 Dahlhaus 1989, p. 265
- ↑ Libbey 1999, p. 40.
- ↑ Rosen 1997, p. 521.
- ↑ Macdonald 2001, §3: 1831–42.