సింఫోనిక్ పోయెమ్
సింఫోనిక్ పోయెమ్ లేదా టోన్ పోయెమ్ అనేది ఒక ఆర్కెస్ట్రా సంగీత రచన, ఇది సాధారణంగా ఒకే నిరంతర కదలికలో ఉండి, ఒక పద్యం, చిన్న కథ, నవల, పెయింటింగ్, ప్రకృతి దృశ్యం లేదా ఇతర సంగీతేతర మూలం యొక్క విషయాన్ని వివరిస్తుంది లేదా స్ఫురింపజేస్తుంది. జర్మన్ పదం Tondichtung అక్షరాలా ' స్వర కవిత' అని అర్థం వచ్చే ఈ పదాన్ని, 1828లో స్వరకర్త కార్ల్ లోవె మొదటిసారిగా ఉపయోగించినట్లు తెలుస్తోంది. హంగేరియన్ స్వరకర్త ఫ్రాంజ్ లిజ్ట్ మొదట Symphonische Dichtung అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు అతని 13 కి ఈ తరహా పనులు 1848లో ప్రారంభమయ్యాయి.
నేపథ్యం
[మార్చు]అనేక సింఫోనిక్ పోయెమ్‌లు పరిమాణంలో, స్థాయిలో సింఫోనిక్ మూవ్‌మెంట్‌లతో పోల్చదగినవిగా ఉన్నప్పటికీ (లేదా ఒక పూర్తి సింఫనీ నిడివిని కూడా చేరుకున్నప్పటికీ), అవి సాంప్రదాయ శాస్త్రీయ సింఫోనిక్ మూవ్‌మెంట్‌ల వలె ఉండవు. ఎందుకంటే వాటి సంగీతం, సోనాటా ఫారం వంటి సాంప్రదాయ సంగీత రూప నమూనాలను అనుసరించడంపై దృష్టి పెట్టడానికి కాకుండా, శ్రోతలను దృశ్యాలు, చిత్రాలు, నిర్దిష్ట ఆలోచనలు లేదా భావోద్వేగాలను ఊహించుకోవడానికి లేదా పరిగణించడానికి ప్రేరేపించే ఉద్దేశ్యంతో ఉంటుంది. శ్రోతలను ఉత్తేజపరచాలనే ఈ ఉద్దేశం, సంగీతంలో సాహిత్య, చిత్ర, నాటకీయ అనుబంధాలను ప్రోత్సహించిన రొమాంటిసిజం యొక్క ప్రత్యక్ష పర్యవసానమే. సంగీత శాస్త్రవేత్త హ్యూ మాక్‌డొనాల్డ్ ప్రకారం, సింఫోనిక్ పోయెమ్ 19వ శతాబ్దపు మూడు సౌందర్య లక్ష్యాలను సాధించింది: ఇది సంగీతాన్ని బాహ్య మూలాలతో అనుసంధానించింది; ఇది తరచుగా బహుళ కదలికలను ఒకే ప్రధాన విభాగంలోకి మిళితం చేసింది లేదా కుదించింది;, ఇది వాయిద్య ప్రోగ్రామ్ సంగీతాన్ని ఒపెరాకు సమానమైన లేదా అంతకంటే ఉన్నతమైన సౌందర్య స్థాయికి పెంచింది. సింఫోనిక్ పోయెమ్ 1840ల నుండి 1920ల వరకు ఒక ప్రజాదరణ పొందిన స్వరరచన రూపంగా కొనసాగింది, ఆ తర్వాత స్వరకర్తలు ఈ ప్రక్రియను విడిచిపెట్టడం ప్రారంభించారు.
సింఫోనిక్ కవితలు విభిన్న భావప్రకటనా రీతుల మధ్య వారధిగా పనిచేస్తాయని భావిస్తారు. సింఫోనిక్ కవితలు, వాటి సంగీతేతర ప్రేరణలైన కళ, సాహిత్యం, ప్రకృతి మధ్య ఉన్న సంకేత సంబంధంపై చాలా పరిశోధనలు జరిగాయి. [1] సంగీతకర్తలు సంగీతేతర భావనను రేకెత్తించడానికి అనేక విభిన్న సంగీత సంజ్ఞలను ఉపయోగించారు. కొన్ని సంగీత సంజ్ఞలు వాటి సంగీతేతర రూపాలకు అక్షర రూప ప్రాతినిధ్యాలుగా కనిపిస్తాయి. ఉదాహరణకు, సెర్గీ రాచ్మానినాఫ్ అసమాన టైమ్ సిగ్నేచర్ ఉపయోగించబడింది. [2] రిచర్డ్ స్ట్రాస్ యొక్క ' డెత్ అండ్ ట్రాన్స్‌ఫిగరేషన్'లో, స్వరకర్త క్రమరహిత హృదయ స్పందన, శ్రమతో కూడిన శ్వాస శబ్దాన్ని అనుకరించడానికి ఆర్కెస్ట్రాని ఉపయోగిస్తాడు. ఇతర సంగీత సంజ్ఞలు విషయం యొక్క సారాంశాన్ని మరింత అమూర్త స్థాయిలో సంగ్రహిస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఫ్రాంజ్ లిస్ట్ యొక్క హామ్లెట్‌లో, లిస్ట్ హామ్లెట్, ఒఫెలియా మధ్య ఉన్న సంక్లిష్ట సంబంధాన్ని, శ్రావ్యంగా అసంపూర్ణమైన (హామ్లెట్) విషాదకరమైన మూలాంశాన్ని, ప్రశాంతమైన, శ్రావ్యంగా నిశ్చయాత్మకమైన మూలాంశం (ఒఫెలియా)తో పక్కపక్కన ఉంచి, ఈ సూత్రాల నుండి సంగీతాన్ని అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా చిత్రీకరించాడు. [1] డెత్ అండ్ ట్రాన్స్‌ఫిగరేషన్‌లో, మేజర్ కీలోని ఉల్లాసభరితమైన శ్రావ్యత బాల్యాన్ని గుర్తుకు తెస్తుంది.
ఆర్నాల్డ్ షోన్‌బెర్గ్ యొక్క స్ట్రింగ్ సెక్స్టెట్ ' వెర్క్లార్టే నాఖ్ట్ ' వంటి కొన్ని పియానో, చాంబర్ రచనలు, వాటి మొత్తం ఉద్దేశ్యం, ప్రభావంలో సింఫోనిక్ పోయెమ్‌లతో సారూప్యతలను కలిగి ఉంటాయి. అయితే, సింఫోనిక్ పోయెమ్ అనే పదం సాధారణంగా ఆర్కెస్ట్రా రచనలను సూచించడానికి అంగీకరించబడింది. ఒక సింఫోనిక్ పోయెమ్ స్వతంత్రంగా ఉండవచ్చు ( రిచర్డ్ స్ట్రాస్ రచనల వలె), లేదా అది ఒక శ్రేణిలో భాగంగా కలిసి సింఫోనిక్ సూట్ లేదా సైకిల్‌గా ఏర్పడవచ్చు. ఉదాహరణకు, ద స్వాన్ ఆఫ్ టుయోనెలా (1895) అనేది జీన్ సిబెలియస్ యొక్క లెమ్మింకైనెన్ సూట్ నుండి వచ్చిన ఒక టోన్ పోయెమ్, బెడ్రిచ్ స్మెటానా రచించిన వల్టవా ( ది మోల్డౌ ) అనేది మా వ్లాస్ట్ అనే ఆరు-కృతుల చక్రంలో భాగం.
సింఫోనిక్ పోయెమ్, టోన్ పోయెమ్ అనే పదాలను తరచుగా ఒకదానికొకటి పర్యాయపదాలుగా ఉపయోగించినప్పటికీ, రిచర్డ్ స్ట్రాస్, జీన్ సిబెలియస్ వంటి కొంతమంది స్వరకర్తలు తమ రచనల కోసం రెండవ పదాన్ని ఇష్టపడ్డారు.
జర్మన్ పదం టోన్‌డిచ్టుంగ్ (స్వర కవిత)ను మొట్టమొదట కార్ల్ లోవె ఉపయోగించినట్లు తెలుస్తోంది. దీనిని అతను ఒక ఆర్కెస్ట్రా రచనకు కాకుండా, లార్డ్ బైరన్ యొక్క అదే పేరు గల కవిత ఆధారంగా రూపొందించిన తన పియానో సోలో రచన, మజెప్పా, Op. 27 (1828)కు వర్తింపజేశాడు. లిస్ట్ అదే విషయాన్ని ఆర్కెస్ట్రా పరంగా రూపొందించడానికి పన్నెండు సంవత్సరాల ముందు ఇది వ్రాయబడింది.
19వ శతాబ్దపు రెండవ పాదంలో సింఫోనిక్ ప్రక్రియ యొక్క భవిష్యత్తు అనిశ్చితంగా కనిపించిందని సంగీత శాస్త్రవేత్త మార్క్ బాండ్స్ సూచిస్తున్నారు. 1820లు, 30లలో చాలా మంది స్వరకర్తలు సింఫొనీలను రాయడం కొనసాగించినప్పటికీ, "ఈ రచనలు సౌందర్యాత్మకంగా బీథోవెన్ రచనల కంటే చాలా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నాయనే భావన పెరుగుతోంది.... సింఫొనీలను ఇంకా రాయగలరా లేదా అన్నది అంత అసలు ప్రశ్న కాదు, కానీ ఆ ప్రక్రియ వర్ధిల్లుతూ, అభివృద్ధి చెందుతూ కొనసాగగలదా అన్నదే అసలు ప్రశ్న. [3] ఫెలిక్స్ మెండెల్సన్, రాబర్ట్ షూమాన్, నీల్స్ గేడ్ తమ సింఫొనీలతో విజయాలు సాధించారు, ఈ ప్రక్రియ అంతరించిపోయిందా అనే చర్చకు కనీసం తాత్కాలికంగానైనా ముగింపు పలికారు. [4] అయినప్పటికీ, స్వరకర్తలు కచేరీ ఓవర్చర్ యొక్క "మరింత సంక్షిప్త రూపాన్ని" అన్వేషించడం ప్రారంభించారు... సంగీత, కథన, చిత్ర సంబంధిత ఆలోచనలను మిళితం చేయడానికి ఒక వాహనంగా. ఉదాహరణకు మెండెల్సన్ యొక్క ఓవర్చర్లు ఎ మిడ్‌సమ్మర్ నైట్స్ డ్రీమ్ (1826), ది హెబ్రైడ్స్ (1830). [4]
1845, 1847 మధ్య, బెల్జియన్ స్వరకర్త సీజర్ ఫ్రాంక్, విక్టర్ హ్యూగో యొక్క 'Ce qu'on entend sur la montagne' అనే కవిత ఆధారంగా ఒక ఆర్కెస్ట్రా సంగీత భాగాన్ని రచించారు. ఈ రచన సింఫోనిక్ పోయెమ్ యొక్క లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తుంది, నార్మన్ డెముత్, జూలియన్ టియర్సోట్ వంటి కొంతమంది సంగీత శాస్త్రవేత్తలు దీనిని లిజ్ట్ యొక్క కూర్పులకు ముందు వచ్చిన దాని శైలిలో మొదటిదిగా పరిగణిస్తారు. అయితే, ఫ్రాంక్ తన రచనను ప్రచురించలేదు లేదా ప్రదర్శించలేదు; అలాగే అతను ఆ ప్రక్రియను నిర్వచించే ప్రయత్నం కూడా చేయలేదు. సింఫోనిక్ పోయెమ్‌ను అన్వేషించి, ప్రోత్సహించాలనే లిజ్ట్ సంకల్పం అతనికి ఆ ప్రక్రియ యొక్క ఆవిష్కర్తగా గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది. సింఫోనిక్ పోయెమ్ అనే భావన, లిజ్ట్‌కు ఒక కొత్త సంగీత భావనగా ఉండేది. అతను ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకోవడానికి ఒక కొత్త మార్గాన్ని కోరుకున్నాడు. లిజ్ట్ కనుగొన్న సింఫోనిక్ పోయెమ్‌లో ప్రధాన థీమ్ ముక్క ప్రారంభంలో వినిపిస్తుంది, తరువాత థీమాటిక్ పరివర్తన ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతుంది, సంగీత పొందికను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టదు. [5]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 . "Hamlet as Music: A Study in the Semantics of Symphonic Poetry".
- ↑ . "A Study of Musical and Extra-Musical Imagery in Rachmaninoff's Études-Tableaux, Opus 33.".
- ↑ Bonds 2001, 24:837–8.
- 1 2 Bonds 2001, 24:838
- ↑ Antokoletz, Elliott (2017). "Backgrounds and Early Development (Through Liszt) of the Symphonic Poem".