సినెస్థెషియా
| సినెస్థీషియా | |
|---|---|
| ఇతర పేర్లు | సినెస్తీషియా |
 | |
| సినెస్థీషియా ఉన్న కొంతమంది వ్యక్తులు అక్షరాలు, సంఖ్యలను రంగులతో అనుసంధానించి గ్రహిస్తారు. | |
| ప్రత్యేకత | మనోవిజ్ఞానశాస్త్రం, నాడీశాస్త్రం |
| లక్షణాలు | ఒక ఇంద్రియ ప్రేరణతో మరొక ఇంద్రియంలో అదనపు అనుభూతి కలగడం |
| రకాలు | 60 కంటే ఎక్కువ రకాలు |
| కారణాలు | స్పష్టంగా తెలియదు |
| ప్రమాద కారకములు | కుటుంబ చరిత్ర, ఇంద్రియ లోపాలు, ఎల్ఎస్డీ (LSD) వంటి పదార్థాల వినియోగం |
| తరుచుదనము | సుమారు 4% |
సినెస్థీషియా (English: Synesthesia) అనేది ఒక నాడీ సంబంధిత గ్రహణ వైవిధ్యం. ఇందులో ఒక ఇంద్రియం ద్వారా కలిగే ప్రేరణ, మరొక ఇంద్రియంలో స్వయంచాలకంగా అదనపు అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. ఉదాహరణకు, కొంతమంది వ్యక్తులు అక్షరాలు లేదా సంఖ్యలను చూసినప్పుడు వాటికి నిర్దిష్ట రంగులు కనిపించినట్లు అనుభవిస్తారు. మరికొందరికి సంగీతం విన్నప్పుడు రంగులు, ఆకారాలు లేదా చలనాలు కనిపించవచ్చు.[1]
ఇది సాధారణంగా పుట్టుకతోనే ఉంటుంది. అయితే కొన్నిసార్లు తలకు గాయం, కొన్ని నాడీ సంబంధిత వ్యాధులు లేదా మత్తు పదార్థాల ప్రభావం వల్ల కూడా ఏర్పడవచ్చు. సినెస్థీషియా ఒక వ్యాధి కాకుండా మెదడు సమాచారాన్ని గ్రహించే విధానంలో కనిపించే ఒక ప్రత్యేక వైవిధ్యంగా పరిగణించబడుతుంది.[2][3]
లక్షణాలు
[మార్చు]- ఒక ఇంద్రియ ప్రేరణతో మరొక ఇంద్రియ అనుభూతి కలగడం
- అనుభూతులు స్వయంచాలకంగా, స్థిరంగా ఉండటం
- ప్రతి వ్యక్తిలో అనుభవం భిన్నంగా ఉండటం
- సాధారణంగా దైనందిన జీవితానికి ఇబ్బంది కలిగించకపోవడం
రకాలు
[మార్చు]సినెస్థీషియాలో 60 కంటే ఎక్కువ రకాలు గుర్తించబడ్డాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
- అక్షరం–రంగు సినెస్థీషియా (Grapheme–color synesthesia)
- శబ్దం–రంగు సినెస్థీషియా (Chromesthesia)
- సంఖ్య–స్థాన సినెస్థీషియా (Spatial sequence synesthesia)
- పదం–రుచి సినెస్థీషియా (Lexical–gustatory synesthesia)
- ప్రతిబింబ స్పర్శ సినెస్థీషియా (Mirror-touch synesthesia)
కారణాలు
[మార్చు]సినెస్థీషియాకు ఖచ్చితమైన కారణం ఇప్పటికీ తెలియలేదు. అయితే జన్యుపరమైన కారణాలు, మెదడులోని నాడీకణాల మధ్య అధిక అనుసంధానం లేదా సమాచార ప్రసారంలో ఉండే ప్రత్యేకతలు దీనికి కారణమై ఉండవచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
వ్యాప్తి
[మార్చు]సుమారు 2%–4% మంది వ్యక్తుల్లో సినెస్థీషియా కనిపిస్తుందని వివిధ అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Kelly, Evelyn B. (23 November 2015). The 101 Most Unusual Diseases and Disorders (in ఇంగ్లీష్). ABC-CLIO. p. 269. ISBN 978-1-61069-676-0. Archived from the original on 5 August 2022. Retrieved 25 July 2022.
- ↑ Henry, Paige (19 September 2003). "Synesthesia: Definition, Explanation, and More". betterhelp.com.
- ↑ van Campen C (2009b). "The Hidden Sense: On Becoming Aware of Synesthesia" (PDF). Revista digital de technologias cognitivas (final chapter of van Campen 2007). 1: 1–13. ISSN 1984-3585. Archived from the original (PDF) on 8 July 2009.