Jump to content

సిల్హెట్

వికీపీడియా నుండి
సిల్హెట్
সিলেট
జలాలాబాద్
మహానగరం
నగర దృశ్యం
సిటీ పాయింట్
Location of సిల్హెట్
సిల్హెట్
సిల్హెట్
సిల్హెట్
బంగ్లాదేశ్‌లో సిల్హెట్ స్థానం
సిల్హెట్
సిల్హెట్
సిల్హెట్
సిల్హెట్ (Bangladesh)
నిర్దేశాంకాలు: 24°54′N 91°52′E / 24.900°N 91.867°E / 24.900; 91.867
దేశం Bangladesh
విభాగంసిల్హెట్ విభాగం
జిల్లాసిల్హెట్
పురపాలక మండలి1867
సిల్హెట్ నగర కార్పొరేషన్9 ఏప్రిల్ 2001
మహానగర నగరం31 మార్చి 2009[1]
ప్రభుత్వం
 • రకంమేయర్–కౌన్సిల్
 • ప్రధానభాగంసిల్హెట్ నగర కార్పొరేషన్
 • పరిపాలకుడుఅబ్దుల్ ఖియూమ్ చౌదరి
 • నగర మండలి42 నియోజకవర్గాలు
 • పార్లమెంట్2 నియోజకవర్గాలు
విస్తీర్ణం
 • Urban
58.74 కి.మీ2 (22.68 చ. మై)
 • Metro
177.81 కి.మీ2 (68.65 చ. మై)
ఎత్తు
35 మీ (115 అ.)
జనాభా
 (2022)[2]
 • Urban
7,12,288
 • Urban density12,000/కి.మీ2 (31,000/చ. మై.)
 • మెట్రో
8,96,331
 • Metro density5,000/కి.మీ2 (13,000/చ. మై.)
 • 
బంగ్లాదేశ్‌లో 10వ స్థానం
 • మహానగర స్థానం
బంగ్లాదేశ్‌లో 10వ స్థానం
నివాస పేరుసిల్హెటీ
భాషలు
 • అధికారికంబెంగాలీ
 • ప్రాంతీయంసిల్హెటీ
టైమ్ జోన్UTC+6 (బంగ్లాదేశ్ సమయం)
పోస్టల్ కోడ్
3100
కాలింగ్ కోడ్+880 821
జాతీయ కాలింగ్ కోడ్+880
కాలింగ్ కోడ్0821
మానవ అభివృద్ధి సూచిక (2023)0.650[3]
మధ్యస్థం· 22లో 19వ స్థానం
పోలీసుసిల్హెట్ మెట్రోపాలిటన్ పోలీస్
అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంఉస్మానీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
మహానగర ప్రణాళికా సంస్థసిల్హెట్ అభివృద్ధి సంస్థ
నీటి సరఫరా, మురుగునీటి నిర్వహణ సంస్థసిల్హెట్ వాసా
UN/LOCODEBD ZYL

సిల్హెట్[a] బంగ్లాదేశ్ ఈశాన్య ప్రాంతంలో[మూలాలు అవసరం] ఉన్న ఒక మహానగరం. ఇది సిల్హెట్ జిల్లా, సిల్హెట్ డివిజన్ రెండింటికీ పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది. ఈ నగరం సుర్మా నది ఒడ్డున ఉంది. 2025 నాటికి సిల్హెట్ మహానగర ప్రాంత జనాభా 1,033,000గా అంచనా వేయబడింది. ఇది 2024తో పోలిస్తే 3.4% పెరుగుదలను సూచిస్తుంది.[4] దీనితో ఇది బంగ్లాదేశ్ లో మూడవ అతిపెద్ద పట్టణ ప్రాంతంగా నిలుస్తుంది.

సిల్హెట్ తన తేయాకు తోటలు, సహజ సౌందర్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది.[5] బంగ్లాదేశ్‌లోని కొన్ని మంచినీటి చిత్తడి అడవులలో ఒకటైన రాటర్‌గుల్ స్వాంప్ ఫారెస్ట్ కు సిల్హెట్ ప్రసిద్ధి చెందింది.[6] ఈ ప్రాంతంలో ప్రాచీన కాలం నుంచే ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. 14వ శతాబ్దంలో నగరం స్థాపించబడినప్పటి నుంచి మొఘలులు, బ్రిటిష్, బెంగాల్ నవాబులు వంటి వివిధ రాజవంశాలు దీనిని పాలించాయి. ఈ నగరంలో బంగ్లాదేశ్‌లోని ముఖ్యమైన ఇస్లామిక్ ప్రదేశాలలో ఒకటైన షా జలాల్ దర్గా కూడా ఉంది. ఇది ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది తీర్థయాత్రికులను ఆకర్షిస్తుంది.[7]

ఢాకా, చిట్టగాంగ్ తరువాత బంగ్లాదేశ్‌లోని ఆర్థికంగా అత్యంత ముఖ్యమైన నగరాలలో సిల్హెట్ ఒకటి.[8] ఒక ప్రధాన వాణిజ్య, ఆర్థిక కేంద్రంగా ఉన్న సిల్హెట్‌లో అనేక బహుళజాతి సంస్థలు, పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. వీటిలో నగరానికి గణనీయమైన ఆదాయాన్ని సమకూర్చే తేయాకు పరిశ్రమ ముఖ్యమైనది. సిల్హెట్‌లో ఆధునిక విమానాశ్రయం, రైల్వే స్టేషన్, బస్ టెర్మినల్స్ వంటి విభిన్న రవాణా మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నాయి. ఇవి నగరాన్ని దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలతో అనుసంధానిస్తాయి.[9] ఈ నగరంలో సిల్హెట్ అగ్రికల్చరల్ యూనివర్సిటీ, షాజలాల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, సిల్హెట్ క్యాడెట్ కాలేజ్ వంటి అనేక విద్యాసంస్థలు కూడా ఉన్నాయి.

పదవ్యుత్పత్తి, పేర్లు

[మార్చు]

సిల్హెట్ అనే పేరు শিলহট (Śilhôṭ) అనే నగరానికి చెందిన ప్రాచీన స్థానిక పేర్లలో ఒకదానికి ఆంగ్లీకరణ రూపం.[మూలాలు అవసరం] స్థానిక పేరు సాధారణంగా సంస్కృతంలోని শ্রীহট্ট (Śrīhaṭṭa) అనే నగర నామం నుంచి నేరుగా ఉద్భవించిందని భావిస్తారు.[10] Śrīhaṭṭa నగరానికి ఈ పేరు 12వ, 13వ శతాబ్దాల మధ్య సుర్మా లోయ, బరాక్ లోయలలో నాథల ప్రారంభ స్థిరనివాసాన్ని ప్రోత్సహించిన నాథ రాజవంశానికి చెందిన ఆరాధ్య దేవత అయిన Śrīhaṭṭanātha పేరు నుంచి వచ్చింది. ఈ రాజవంశం Śrīhaṭṭa జనపదంను స్థాపించి, ఆ ప్రాంతమంతటా Śrīhaṭṭanātha విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించింది.[11] తరువాత సిల్హెట్‌కు చెందిన హిందూ రాజులు, ముఖ్యంగా గౌర్ గోవింద, హాట్కేశ్వర లేదా హట్టనాథ అనే పేర్లతో ఆ దేవతకు పూజలు కొనసాగించారు. దీనికి దేవీపురాణం, రాగి పలక శాసనాలు ఆధారాలను అందిస్తున్నాయి.[12]

చరిత్ర

[మార్చు]

1303లో లఖ్నౌతి సుల్తాన్ షమ్సుద్దీన్ ఫిరోజ్ షా, గౌర్ గోవిందను ఓడించి సిల్హెట్‌ను జయించాడు.[13] సిల్హెట్ బెంగాల్ సుల్తానేట్లో భాగమైంది. 16వ శతాబ్దంలో సిల్హెట్‌ను బారో-భూయాన్ జమీందార్లు, ముఖ్యంగా పఠాన్ సమాఖ్యకు చెందిన సర్దార్లు నియంత్రించారు. తరువాత ఇది మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో ఒక సర్కార్ (జిల్లా)గా మారింది.[14] 1612 తరువాత సిల్హెట్, ఢాకాకు తూర్పున బెంగాల్‌లో మొఘలుల అత్యంత ముఖ్యమైన సామ్రాజ్య స్థావరంగా అవతరించింది. 17వ శతాబ్దం అంతటా దాని ప్రాముఖ్యత కొనసాగింది.[15]

బ్రిటిష్ పాలన 18వ శతాబ్దంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పరిపాలన కింద ప్రారంభమైంది. ప్రాచీన సముద్రయాన సంప్రదాయం కారణంగా సిల్హెట్ బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో లాస్కర్ల ప్రధాన వనరుగా మారింది. సిల్హెట్ మునిసిపల్ బోర్డు 1867లో స్థాపించబడింది.[16] మొదట ఇది బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీలో, తరువాత తూర్పు బెంగాల్, అస్సాంలో భాగంగా ఉండేది. 1874లో ఈ పట్టణం వలస పాలిత అస్సాంలో భాగమైంది. 1897 జూన్ 12న సంభవించిన భారీ భూకంపం దాదాపు మొత్తం పట్టణాన్ని ధ్వంసం చేసింది. అనంతరం శిథిలాలపై ఆధునిక యూరోపియన్ నమూనాలో కొత్త పట్టణం నిర్మించబడింది.[17] 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి తేయాకు పరిశ్రమ స్థాపనతో సిల్హెట్ ప్రాముఖ్యత మరింత పెరిగింది.[18]

హజ్రత్ షా జలాల్ సమాధి.

1947లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ, బ్రిటిష్ భారత విభజన అనంతరం సిల్హెట్ తూర్పు పాకిస్తాన్లో భాగమైంది.[13] 1995లో బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం సిల్హెట్‌ను దేశంలోని ఆరవ విభాగీయ ప్రధాన కార్యాలయంగా ప్రకటించింది.[19] బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సిల్హెట్ కీలక పాత్ర పోషించింది. బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన పలువురు ఆర్థిక మంత్రులు సిల్హెట్ నగరం నుంచి పార్లమెంట్ సభ్యులుగా ఉన్నారు. బదర్ ఉద్దీన్ అహ్మద్ కమ్రాన్ సిల్హెట్‌కు దీర్ఘకాలం మేయర్‌గా పనిచేశారు. సిల్హెట్‌కు చెందిన దౌత్యవేత్త హుమాయున్ రషీద్ చౌధురి, ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ అధ్యక్షుడిగా, బంగ్లాదేశ్ జాతీయ పార్లమెంట్ స్పీకర్‌గా పనిచేశారు.

2001లో మునిసిపాలిటీని సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్ గా ఉన్నతీకరించారు. 2009లో దీనిని మహానగరంగా ప్రకటించారు.[20]

భౌగోళిక స్వరూపం, వాతావరణం

[మార్చు]
ఖాదిమ్‌నగర్ జాతీయ ఉద్యానవనంలోని తేయాకు తోట
ఉరుములతో కూడిన వర్షం సమయంలో సిల్హెట్ నగరం

సిల్హెట్ బంగ్లాదేశ్ ఈశాన్య ప్రాంతంలో, సిల్హెట్ డివిజన్, సిల్హెట్ జిల్లా, సిల్హెట్ సదర్ ఉపజిల్లాలో ఉంది. సిల్హెట్‌లో సాధారణ బంగ్లాదేశీ ఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణం (కొప్పెన్ Am) ఉంటుంది. అధిక ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ఇది తేమతో కూడిన ఉపఉష్ణమండల వాతావరణం (Cwa)ను పోలి ఉంటుంది. వర్షాకాలం ఏప్రిల్ నుంచి అక్టోబరు వరకు కొనసాగుతుంది. ఈ కాలంలో వాతావరణం సాధారణంగా వేడిగా, తేమగా ఉండి, దాదాపు ప్రతిరోజూ భారీ వర్షాలు, ఉరుములతో కూడిన జల్లులు కురుస్తాయి. నవంబరు నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు ఉండే స్వల్ప పొడి కాలంలో వాతావరణం చాలా వెచ్చగా, సాపేక్షంగా నిర్మలంగా ఉంటుంది. సగటు వార్షిక వర్షపాతం 4,200 millimetres (170 in) కాగా, అందులో దాదాపు 80% మే నుంచి సెప్టెంబరు మధ్య కురుస్తుంది.[21]

సిల్హెట్ బంగ్లాదేశ్‌లోని భౌగోళికంగా ప్రత్యేకమైన ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో నాటకీయమైన కొండలు, లోతట్టు ప్రాంతాలు కనిపిస్తాయి. సిల్హెట్ భౌగోళిక స్వరూపం ప్రధానంగా కొండల మట్టితో కూడి ఉంటుంది. ఇక్కడ స్థానికంగా "బీల్"లుగా పిలువబడే కొన్ని పెద్ద లోతట్టు నీటి ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. వీటిలో అనేకం 1762లో సంభవించిన భూకంపం సమయంలో భూభాగం టెక్టానిక్‌గా దిగజారడం వల్ల ఏర్పడిన ఆక్స్‌బో సరస్సులు.

భౌగోళికంగా ఈ ప్రాంతం సంక్లిష్టమైనది, వైవిధ్యభరితమైనది. అధిక ఎత్తైన ప్రాంతాల్లోని శిలలు కొంతవరకు ప్లియో-మియోసీన్ కాలానికి చెందినవి. ఈ ప్రాంతంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో లభించే సున్నపురాయి నిక్షేపాలను బట్టి, మొత్తం ప్రాంతం ఒకప్పుడు ఒలిగో-మియోసీన్ కాలంలో సముద్రం కింద ఉండేదని తెలుస్తుంది. గత 150 సంవత్సరాలలో కనీసం 7.5 తీవ్రత కలిగిన మూడు ప్రధాన భూకంపాలు ఈ నగరాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. వీటిలో చివరిది 1918లో సంభవించింది.[22]

పరిపాలన

[మార్చు]
సిల్హెట్ సర్క్యూట్ హౌస్

రాబర్ట్ లిండ్సే, 1778 నుండి 1790 వరకు సిల్హెట్ జిల్లా కలెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఆయన తన ఆత్మకథ Oriental Miscellanies: Anecdotes of Indian Lifeలో సిల్హెట్‌ను "ఒక చిన్న బజారు (మార్కెట్)"గా పేర్కొన్నారు. ఆయన ఇలా రాశారు: "ఆ సమయంలో ఈ పట్టణం కేవలం ఒక చిన్న మార్కెట్ మాత్రమే. నివాసుల ఇళ్లు కొండలపై ఉండి, అడవులు, దట్టమైన వనాల వెనుక దాగి ఉండేవి."[23] ఆయన పదవీకాలానికి సరిగ్గా 100 సంవత్సరాల తరువాత, 1878లో సిల్హెట్‌ను సుమారు 1.75 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో మునిసిపాలిటీగా ఉన్నతీకరించారు.[24]

సిల్హెట్ పౌర సంస్థ సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్ చట్టం, 2001 ప్రకారం ఏర్పడింది. ఈ చట్టం 2001 ఏప్రిల్ 10న అమల్లోకి వచ్చింది.[25] 2002 జూలై 28న సిల్హెట్ మునిసిపాలిటీ బోర్డును సిటీ కార్పొరేషన్‌గా ఉన్నతీకరించారు. అప్పట్లో ఇది 26.50 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉండి, 27 వార్డులుగా విభజించబడింది. ప్రస్తుతం నగరాన్ని సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్ పరిపాలిస్తోంది.[26]

2021 ఆగస్టు 31న సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్ పరిధిని విస్తరించేందుకు గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేయబడింది. ఈ గెజిట్ ప్రకారం సిల్హెట్ సదర్ ఉపజిల్లాకు చెందిన నాలుగు యూనియన్లు, దక్షిణ సుర్మా ఉపజిల్లాకు చెందిన మూడు యూనియన్లలోని పలు మౌజాలను సిటీ కార్పొరేషన్‌లో చేర్చారు. అనంతరం స్థానిక ప్రభుత్వం (సిటీ కార్పొరేషన్) చట్టం, 2009లోని 29, 30 సెక్షన్ల ప్రకారం విస్తరించిన ప్రాంతాలను పునర్వ్యవస్థీకరించి, వార్డుల ప్రాతిపదికన సరిహద్దులను నిర్ణయించారు. ప్రస్తుతం సిటీ కార్పొరేషన్‌లో 42 వార్డులు ఉన్నాయి, దీని విస్తీర్ణం 79.5 చదరపు కిలోమీటర్లు.[27]

ప్రస్తుతం సిల్హెట్, సునామ్‌గంజ్ జిల్లా, హబీగంజ్ జిల్లా, మౌల్విబజార్ జిల్లా, సిల్హెట్ జిల్లాలకు జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంతో పాటు విభాగీయ ప్రధాన కార్యాలయంగా కూడా ఉంది. సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్ నగర పరిధిలో రవాణా, రహదారులు, చెత్త సేకరణ, నీటి సరఫరా, నమోదు వంటి అనేక పౌర సేవలకు బాధ్యత వహిస్తుంది. కార్పొరేషన్‌లో మేయర్, మరో 22 మంది కమిషనర్లు ఉంటారు. ఇది నగర అభివృద్ధిపై ప్రధానంగా దృష్టి సారిస్తుంది.[28] సిల్హెట్‌ను 6 మహానగర థానాలు (పోలీస్ స్టేషన్లు), 42 వార్డులు, 1,224 మహల్లాలుగా విభజించారు.[మూలాలు అవసరం]

సైనిక వ్యవహారాలు

[మార్చు]

బంగ్లాదేశ్ సైన్యంకు చెందిన 17వ ఇన్‌ఫెంట్రీ డివిజన్ సిల్హెట్‌లోని జలాలాబాద్ కాంటోన్మెంట్లో ఉంది.[29] ఈ కాంటోన్మెంట్‌లో ఇన్‌ఫెంట్రీ అండ్ టాక్టిక్స్ పాఠశాల (SI&T), బంగ్లాదేశ్ సైన్యానికి చెందిన ప్రత్యేక కమాండో విభాగమైన 1వ పారా-కమాండో బెటాలియన్ కూడా ఉన్నాయి.[మూలాలు అవసరం]

ఆరోగ్య సంరక్షణ

[మార్చు]

సిల్హెట్‌లో షాహిద్ షంసుద్దీన్ హాస్పిటల్, సిల్హెట్ MAG ఒస్మానీ మెడికల్ కాలేజ్, జలాలాబాద్ రాగిబ్-రబేయా మెడికల్ కాలేజ్, నార్త్ ఈస్ట్ మెడికల్ కాలేజ్, సిల్హెట్ ఉమెన్స్ మెడికల్ కాలేజ్ వంటి అనేక ఆసుపత్రులు, వైద్య సంస్థలు ఉన్నాయి.[మూలాలు అవసరం]

2018లో నగరంలో సిల్హెట్ మెడికల్ యూనివర్సిటీ స్థాపించబడింది. వైద్య కళాశాలల్లో వైద్య విద్య, ఆరోగ్య సేవల నాణ్యతా ప్రమాణాలను మెరుగుపరచే లక్ష్యంతో ప్రతి పరిపాలనా విభాగంలో ఒక వైద్య విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రభుత్వ విధానంలో భాగంగా ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. సిల్హెట్ మెడికల్ యూనివర్సిటీ చట్టం, 2018 ప్రకారం ఈ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటైంది.[30]

జనాభా

[మార్చు]
సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్‌లో మతాలు (2022)[2]
మతం శాతం
ఇస్లాం
  
 86.52%
హిందూమతం
  
 13.30%
ఇతర లేదా పేర్కొననివి
  
 0.18%

2022 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సిల్హెట్‌లో 116,402 గృహాలు, 532,839 మంది జనాభా ఉన్నారు. ఐదు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలు మొత్తం జనాభాలో 7.75% ఉన్నారు. ప్రతి 100 మంది పురుషులకు 107.51 మంది మహిళల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. అక్షరాస్యత రేటు 84.57% కాగా, పురుషులలో 86.68%, మహిళల్లో 82.29%గా నమోదైంది.[2]

2011 బంగ్లాదేశ్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం సిల్హెట్ జనాభా 485,138.[31] నగర జనాభా వృద్ధి రేటు 1.73%గా ఉంది. 1991లో ఇది 1.93%గా ఉండేది.[32] 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 861 మంది మహిళలు ఉండగా, అక్షరాస్యత రేటు 67.8%గా ఉంది.[31]

జనాభాలో అత్యధికులు బెంగాలీ ముస్లింలు కాగా, బెంగాలీ హిందువులు, బిష్ణుప్రియ మణిపురిలు, ఇతరులు ముఖ్యమైన అల్పసంఖ్యాక వర్గాలుగా ఉన్నారు.[33] జనాభాలో అధికశాతం ప్రజలు సిల్హెటి భాష మాట్లాడుతారు. ప్రామాణిక బెంగాలీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక పరిపాలనలో ఉపయోగించే అధికారిక భాష.[34][35] 2022 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 2,424 మంది (0.45%) జాతి అల్పసంఖ్యాక వర్గాలకు చెందినవారు కాగా, వారిలో 2,040 మంది మణిపురిలు.[2]

2022 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ముస్లింలు మొత్తం జనాభాలో 86.52% ఉండగా, హిందువులు 13.30% ఉన్నారు. ఇతర మతాలకు చెందినవారు లేదా తమ మతాన్ని పేర్కొననివారు 0.18% ఉన్నారు.[2] సిల్హెట్‌లోని ముస్లింలలో అధికశాతం సున్నీ ముస్లింలు కాగా, వీరిలో ఎక్కువ మంది హనఫీ న్యాయపద్ధతిని అనుసరిస్తారు. గణనీయమైన సంఖ్యలో ప్రజలు సూఫీ సంప్రదాయాలను కూడా అనుసరిస్తారు. వీరిలో అబ్దుల్ లతీఫ్ చౌధురీ ఫుల్తలి బోధనలను అనుసరించేవారు ఉన్నారు.[36][37]

ఆర్థిక వ్యవస్థ

[మార్చు]
సిల్హెట్‌లోని టీ బోర్డు భవనం

సిల్హెట్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం బంగ్లాదేశ్‌లోని ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రాలలో ఒకటి. సిల్హెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థ బంగ్లాదేశీ ప్రవాసులు, ముఖ్యంగా బ్రిటిష్ బంగ్లాదేశీలు సముదాయంతో సన్నిహితంగా అనుసంధానమై ఉంది. దేశానికి ప్రతి సంవత్సరం వచ్చే ప్రవాసీ నగదు బదిలీలులో గణనీయమైన భాగం సిల్హెట్‌కు చేరుతుంది. ఇవి రియల్ ఎస్టేట్, నిర్మాణ రంగాల అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయి.[38] దీనివల్ల అనేక షాపింగ్ కేంద్రాలు, రెస్టారెంట్లు, హోటళ్లు ఏర్పడ్డాయి. సిల్హెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థ మతపరమైన పర్యాటకంపై కూడా ఆధారపడి ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది భక్తులు ఇక్కడి సూఫీ పుణ్యక్షేత్రాలను సందర్శిస్తారు. అలాగే, నగర పరిసరాల్లోని సహజ ప్రాంతాల్లో పర్యావరణ పర్యాటకం కూడా అభివృద్ధి చెందింది.[మూలాలు అవసరం] నగర శివార్లలో అనేక ప్రకృతి రిసార్ట్లు నిర్మించబడ్డాయి. జలాలాబాద్ గ్యాస్ ట్రాన్స్‌మిషన్ అండ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్, సిల్హెట్ గ్యాస్ ఫీల్డ్స్, అలిమ్ ఇండస్ట్రీస్ వంటి ముఖ్యమైన బంగ్లాదేశీ కంపెనీలు సిల్హెట్‌లో ప్రధాన కార్యాలయాలను కలిగి ఉన్నాయి. బిమాన్ బంగ్లాదేశ్ ఎయిర్‌లైన్స్ సిల్హెట్ నుండి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, మధ్యప్రాచ్య దేశాలకు అనేక విమానాలను నడుపుతోంది. రహదారులు సిల్హెట్‌ను భారతదేశంలోని మేఘాలయ, అస్సాం రాష్ట్రాలతో అనుసంధానిస్తున్నాయి.

సిల్హెట్ యొక్క హింటర్‌ల్యాండ్ బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. దేశంలోనే అతిపెద్ద సహజ వాయు క్షేత్రాలు, ఏకైక ముడి చమురు క్షేత్రం,[39] అతిపెద్ద టీ తోటలు, రబ్బరు, పామాయిల్, చెరకు, అగరు[40], సిట్రస్ పంటల తోటలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో వరి ఉత్పత్తి దేశంలోనే అత్యధిక స్థాయిలో ఉంది. భారీ పరిశ్రమల్లో విద్యుత్ కేంద్రాలు, ఎరువుల కర్మాగారాలు, సిమెంట్ కర్మాగారాలు, ద్రవీకృత పెట్రోలియం వాయువు కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర ప్రధాన పరిశ్రమల్లో సిరామిక్స్, యంత్రాలు, పరికరాలు, రెడీమేడ్ దుస్తులు, ఔషధ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. బంగ్లాదేశ్‌లో ఉత్పత్తి అయ్యే టీకి ప్రధాన కేంద్రం సిల్హెట్ పరిసర ప్రాంతమే. ఇందులో గణనీయమైన భాగం చివరకు అంతర్జాతీయంగా ఎగుమతి చేయబడుతుంది.[41]

వినియోగ సేవలు

[మార్చు]

సిల్హెట్‌లో విద్యుత్ కొరత, నీటి కొరత అధికంగా ఉన్నాయి. పవర్ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డు ప్రకారం, 2009 నాటికి సిల్హెట్‌కు 100 మెగావాట్ల అవసరం ఉండగా కేవలం 50 మెగావాట్ల విద్యుత్ మాత్రమే లభించేది. నగర కార్పొరేషన్ కూడా 65,000 గ్యాలన్ల అవసరానికి బదులుగా కేవలం 22,500 గ్యాలన్ల నీటిని సరఫరా చేసేది.[42] నగరానికి ప్రధాన నీటి వనరులు ట్యూబ్‌వెల్లు, సుర్మా నది.[మూలాలు అవసరం]

1997లో బంగ్లాదేశ్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ నిర్వహించిన సిల్హెట్ జిల్లాలోని ట్యూబ్‌వెల్ల నీటి పరీక్షల్లో సుమారు 27.6% నీటిలో బంగ్లాదేశ్ నిర్దేశించిన లీటరుకు 50 మైక్రోగ్రాముల అనుమతించదగిన పరిమితి కంటే అధికంగా ఆర్సెనిక్ ఉన్నట్లు, 49.2% నీటిలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్దేశించిన లీటరుకు 10 మైక్రోగ్రాముల ప్రమాణం కంటే అధికంగా ఆర్సెనిక్ ఉన్నట్లు తేలింది.[43]

నగరంలో సుమారు 331 నమోదిత రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. అయితే వాటిలో కేవలం 15% మాత్రమే పారిశుద్ధ్య సదుపాయాలను నిర్వహిస్తున్నాయి. మిగిలిన 85% ప్రజల ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరమైన అపరిశుభ్రమైన పరిస్థితుల్లో ఉన్నాయి.[44]

మీడియా, సమాచార ప్రసారం

[మార్చు]

సిల్హెట్ వార్తాపత్రికలు, పత్రికలు, పుస్తకాల ప్రచురణకు ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉంది. స్థానికంగా ప్రచురించబడే కొన్ని వార్తాపత్రికలు:

ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని బంగ్లాదేశ్ టెలివిజన్ కాజిటులా ప్రాంతంలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన రిలే స్టేషన్ను నిర్వహిస్తోంది.[46] 2000 నుండి 2002 వరకు ప్రైవేటు యాజమాన్యంలోని ఏకుషే టెలివిజన్ సిల్హెట్‌లో VHF ఛానల్ 11 ద్వారా భూసంబంధిత ప్రసారాలను నిర్వహించింది.[47]

క్రీడలు

[మార్చు]
సిల్హెట్ ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ స్టేడియంలో వన్డే అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్

బంగ్లాదేశ్ ప్రీమియర్ లీగ్ ఫ్రాంచైజీ సిల్హెట్ టైటాన్స్కు సిల్హెట్ ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ స్టేడియం (M.A.G. ఒస్మానీ స్టేడియం) స్వస్థలంగా ఉంది. ఈ స్టేడియం 2007లో నిర్మించబడింది, 18,500 మంది ప్రేక్షకుల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. 2014 ICC World Twenty20 మ్యాచ్‌లకు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి సిల్హెట్ ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ స్టేడియాన్ని 2013లో ప్రత్యేకంగా పునరుద్ధరించారు. ఇది నగర శివార్లలోని పచ్చని టీ తోటలకు సమీపంలో ఉంది.[48]

నేషనల్ క్రికెట్ లీగ్లో సిల్హెట్ డివిజన్ ఎటువంటి టైటిల్‌ను గెలుచుకోలేదు. అయితే వన్-డే క్రికెట్ లీగ్లో 2001–02 సీజన్లో విజయం సాధించింది. సిల్హెట్‌కు చెందిన బంగ్లాదేశ్ జాతీయ క్రికెట్ జట్టు ఆటగాళ్లలో రజిన్ సలేహ్,[49] ఎనాముల్ హక్ జూనియర్,[50] తపష్ బైస్యా,[51], అలోక్ కపాలి ఉన్నారు.[52]

చెస్ క్రీడాకారిణి రాణి హమీద్కు 1985లో FIDE వుమెన్స్ ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్ (WIM) బిరుదు లభించింది. ఆమె కుమారుడు కైసర్ హమీద్ 1990ల ప్రారంభంలో బంగ్లాదేశ్ జాతీయ ఫుట్‌బాల్ జట్టుకు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించాడు.[53]

రవాణా

[మార్చు]

రోడ్డు

[మార్చు]

సిల్హెట్‌లో ఉపయోగించే ప్రధాన రవాణా వ్యవస్థల్లో సైకిల్ రిక్షాలు, ఆటో రిక్షాలు (ప్రధానంగా బేబీ-టాక్సీలు లేదా CNGలుగా పిలుస్తారు), బస్సులు, మినీబస్సులు, కార్లు ఉన్నాయి. ప్రతిరోజూ నగరంలో సుమారు 80,000 రిక్షాలు నడుస్తాయి. బస్సు సేవల ధరలు 30% వరకు పెరిగాయి. 2008 నాటికి ధరలు Tk 4 నుండి 15.95 వరకు ఉండేవి.[54]

N2 రహదారి నగరాన్ని బంగ్లాదేశ్ రాజధాని, అతిపెద్ద నగరమైన ఢాకాతో పాటు దేశంలోని అనేక ఇతర ప్రాంతాలతో అనుసంధానిస్తుంది. N2 రహదారి ఆసియన్ హైవే నెట్‌వర్క్లోని రెండు పొడవైన మార్గాలైన AH1, AH2లో కూడా భాగంగా ఉంది.

విమాన రవాణా

[మార్చు]

సిల్హెట్‌కు నగరానికి ఉత్తరాన ఉన్న ఒస్మానీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సేవలందిస్తుంది. ఇది బంగ్లాదేశ్‌లో మూడవ అత్యంత రద్దీగా ఉండే విమానాశ్రయం. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, అమెరికాలో నివసించే ప్రవాస బంగ్లాదేశీలు, వారి కుటుంబాల నుంచి వచ్చిన డిమాండ్ కారణంగా ఇది అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంగా మారింది. ఈ విమానాశ్రయంలో అత్యధికంగా కార్యకలాపాలు నిర్వహించే విమానయాన సంస్థలు బిమాన్ బంగ్లాదేశ్ ఎయిర్‌లైన్స్, యుఎస్-బంగ్లా ఎయిర్‌లైన్స్, నోవోఎయిర్.

2002 నవంబర్ 3న ఒస్మానీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి మొదటి అంతర్జాతీయ విమానం చేరుకుంది. కువైట్ నుంచి అబుదాబి మీదుగా ఢాకాకు వెళ్తున్న బిమాన్ విమానం సిల్హెట్‌లో దిగింది.[55] 2017 మార్చి 15న దుబాయ్ నుంచి ఫ్లై దుబాయ్ నడిపిన నేరుగా అంతర్జాతీయ విమానం విమానాశ్రయంలో దిగడంతో సిల్హెట్‌కు మొదటి ప్రత్యక్ష అంతర్జాతీయ విమాన సర్వీసు ప్రారంభమైంది.[56]

విమానాశ్రయాన్ని అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అభివృద్ధి చేయడానికి 2006లో పనులు ప్రారంభమయ్యాయి. ఇందులో కొత్త టెర్మినల్ భవనం, జెట్‌వే, ట్యాక్సీవే, వెడల్పాటి విమానాలను అనుమతించేందుకు రన్‌వే విస్తరణ వంటి పనులు ఉన్నాయి.[57] 2007 మేలో, ఆ సంవత్సరం తరువాత విమానాశ్రయం నుంచి నేరుగా హజ్ విమానాలను ప్రారంభిస్తామని బిమాన్ ప్రకటించింది.[58]

2020 నాటికి బిమాన్ బంగ్లాదేశ్ సిల్హెట్ నుంచి లండన్‌కు నేరుగా విమానాలను నడుపుతోంది.[59] అన్ని బంగ్లాదేశీ విమానయాన సంస్థలు ఢాకాకు సాధారణ దేశీయ విమానాలను నడుపుతాయి. బిమాన్ కాక్స్‌ బజార్కు కూడా సాధారణ దేశీయ విమానాలను నడుపుతుంది.[60]

విమానాశ్రయంలో ప్రయాణికులు, సరకు రవాణా డిమాండ్ పెరగడంతో, 2020లో 34,919 square metres (375,860 sq ft) విస్తీర్ణంలో కొత్త అంతర్జాతీయ ప్రయాణికుల టెర్మినల్ భవనం నిర్మాణ పనులు ప్రారంభమయ్యాయి. వీటితో పాటు సరకు భవనం, కంట్రోల్ టవర్, పార్కింగ్ ప్రాంతాలు, ట్యాక్సీవే నిర్మాణ పనులు కూడా చేపట్టబడ్డాయి.[61][62]

రైలు

[మార్చు]
Parabat Express రైలు సిల్హెట్ రైల్వే స్టేషన్‌లో

సిల్హెట్ రైల్వే స్టేషన్ రాష్ట్ర ఆధీనంలోని బంగ్లాదేశ్ రైల్వే నిర్వహించే జాతీయ రైలు మార్గాల్లో రైళ్లను నడిపించే ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్.

సిల్హెట్ నుంచి ప్రారంభమయ్యే లేదా సిల్హెట్‌లో ముగిసే కొన్ని రైలు మార్గాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.[మూలాలు అవసరం]

ఢాకా వైపు[మూలాలు అవసరం]

[మార్చు]
రైలు సంఖ్య రైలు పేరు రైలు రకం బయలుదేరే రోజులు
710 Parabat Express ఇంటర్‌సిటీ ప్రతిరోజూ (మంగళవారం మినహా)
718 Jayantika Express ఇంటర్‌సిటీ ప్రతిరోజూ
740 Upaban Express ఇంటర్‌సిటీ ప్రతిరోజూ
774 Kalni Express ఇంటర్‌సిటీ ప్రతిరోజూ (శుక్రవారం మినహా)
10 Surma Mail మెయిల్ ప్రతిరోజూ

చిట్టగాంగ్ వైపు[మూలాలు అవసరం]

[మార్చు]
రైలు సంఖ్య రైలు పేరు రైలు రకం బయలుదేరే రోజులు
724 Udayan Express ఇంటర్‌సిటీ ప్రతిరోజూ (శుక్రవారం మినహా)
720 Paharika Express ఇంటర్‌సిటీ ప్రతిరోజూ (శుక్రవారం మినహా)
14 Jalalabad Express మెయిల్ ప్రతిరోజూ

అఖౌరా వైపు[మూలాలు అవసరం]

[మార్చు]
రైలు సంఖ్య రైలు పేరు రైలు రకం బయలుదేరే రోజులు
18 Kushiara Express మెయిల్ ప్రతిరోజూ

విద్య

[మార్చు]
షాజలాల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (SUST) ప్రధాన ప్రవేశద్వారం
సిల్హెట్ అగ్రికల్చరల్ యూనివర్సిటీ ప్రధాన ద్వారం

సిల్హెట్‌లో రెండు ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయాలు ఉన్నాయి: షాజలాల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, సిల్హెట్ అగ్రికల్చరల్ యూనివర్సిటీ. లీడింగ్ యూనివర్సిటీ, మెట్రోపాలిటన్ యూనివర్సిటీ వంటి ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.[63][64]

సిల్హెట్‌లోని ఇతర ప్రముఖ కళాశాలలు, పాఠశాలల్లో జలాలాబాద్ కాంటన్‌మెంట్ పబ్లిక్ స్కూల్ అండ్ కాలేజ్, జలాలాబాద్ రగీబ్ రబేయా మెడికల్ కాలేజ్, పాఠాన్‌టులా పార్క్‌వ్యూ మెడికల్ కాలేజ్, M.A.G. ఒస్మానీ మెడికల్ కాలేజ్, సిల్హెట్ ఉమెన్స్ మెడికల్ కాలేజ్, నార్త్ ఈస్ట్ మెడికల్ కాలేజ్, సిల్హెట్ ఇంజినీరింగ్ కాలేజ్,[65] సిల్హెట్ క్యాడెట్ కాలేజ్, మురారి చంద్ కాలేజ్,[66] ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ టెక్నాలజీ, సిల్హెట్, బోర్డర్ గార్డ్ పబ్లిక్ స్కూల్ అండ్ కాలేజ్, సిల్హెట్ కాంటన్‌మెంట్ పబ్లిక్ స్కూల్ అండ్ కాలేజ్, స్కాలర్‌షోమ్, బ్లూ బర్డ్ హై స్కూల్ అండ్ కాలేజ్, సిల్హెట్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కాలేజ్, సిల్హెట్ పాలిటెక్నిక్ ఇన్‌స్టిట్యూట్,, సిల్హెట్ గవర్నమెంట్ ఉమెన్స్ కాలేజ్ ఉన్నాయి.

జంట పట్టణాలు – సోదర నగరాలు

[మార్చు]

2009 నాటికి, సిల్హెట్ ఈ క్రింది నగరాలతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను కలిగి ఉంది:

సెయింట్ ఆల్బన్స్‌తో స్నేహ సంబంధం 1988లో ఏర్పడింది. అంతర్జాతీయ నిరాశ్రయుల నివాస సంవత్సరంలో భాగంగా సిల్హెట్‌లో గృహ నిర్మాణ ప్రాజెక్టుకు సెయింట్ ఆల్బన్స్ జిల్లా మండలి మద్దతు ఇచ్చింది. సెయింట్ ఆల్బన్స్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో నివసిస్తున్న జాతి మైనారిటీ ప్రజలకు సిల్హెట్ స్వస్థల ప్రాంతం కావడంతో ఈ నగరాన్ని ఎంపిక చేశారు.[67]

2009 మార్చిలో సిల్హెట్ మేయర్ బదర్ ఉద్దీన్ అహ్మద్ కమ్రాన్, సిల్హెట్ వారసత్వానికి చెందిన సుమారు 10,000 మంది ప్రజలు నివసించే రోచ్‌డేల్‌తో మరో స్నేహ సంబంధాన్ని ఏర్పరచడానికి అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. సిల్హెట్ సిటీ కార్పొరేషన్లో రోచ్‌డేల్ మేయర్ కౌన్సిలర్ కీత్ స్విఫ్ట్‌తో కలిసి సిల్హెట్ మేయర్ ఈ ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు.[మూలాలు అవసరం]

సందర్శనా స్థలాలు

[మార్చు]
ఒస్మానీ మ్యూజియం ప్రవేశద్వారం

పాదటిప్పణులు

[మార్చు]
  1. ↑ Bengali: সিলেট, romanized: Silēṭ, pronounced [sileʈ] ⓘ; Sylheti: ꠍꠤꠟꠐ, romanized: Silôṭ, pronounced [sílɔʈ]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Bangladesh clamps down on beggars". BBC News. 2 April 2009. Retrieved 2 April 2009.[permanent dead link]
  2. 1 2 3 4 5 Population and Housing Census 2022 - District Report: Sylhet (PDF). District Series. ఢాకా: బంగ్లాదేశ్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్. June 2024. ISBN 978-984-475-269-6. Archived from the original (PDF) on 2024-11-27. Retrieved 2026-08-26.
  3. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 11 July 2025.
  4. ↑ "Sylhet, Bangladesh Metro Area Population 1950-2025 | MacroTrends". www.macrotrends.net. Archived from the original on 2025-05-17. Retrieved 2025-06-09.
  5. ↑ "Rochdale Township Committee" (PDF). Rochdale Borough Council. 4 July 2019. Archived from the original (PDF) on 16 జూన్ 2022. Retrieved 26 ఆగస్టు 2026.
  6. ↑ "Sylhet | Bangladesh, Map, Population, & Facts". Britannica.com. 16 August 2026. Retrieved 20 August 2026.
  7. ↑ Chowdhury, Aisha Hayder (25 February 2021). "Sylhet in Spirit". The Daily Star (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 5 March 2023.
  8. ↑ Martin, Megan (17 October 2022). "Discover the 9 Largest Cities In Bangladesh". AZ Animals (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 5 మార్చి 2023. Retrieved 5 March 2023.
  9. ↑ "No more cobweb of cables!". The Daily Star (in ఇంగ్లీష్). 2020-01-09. Retrieved 2023-03-05.
  10. ↑ Monsur Musa (1999). "History of the Study of the Dialect of Sylhet: Some Problems". In Sharif Uddin Ahmed (ed.). Sylhet: History and Heritage (in ఇంగ్లీష్). Bangladesh Itihas Samiti. p. 588. ISBN 978-984-31-0478-6.
  11. ↑ Chowdhury, Mujibur Rahman (31 July 2019). "গৌড়-বঙ্গে মুসলিম বিজয় এবং সুফি-সাধকদের কথা" [Muslim conquest in Gauḍa-Vaṅga and discussion about Sufi ascetics]. Sylheter Dak (in Bengali). Archived from the original on 5 October 2019. Retrieved 30 January 2023.
  12. ↑ Choudhury, Achyut Charan (2000) [1916]. "উత్తర శ్రీహট্টের নামতত্ত্ব". Srihatter Itibritta: Uttorangsho (in Bengali). Kolkata: Kotha. p. 21.
  13. 1 2 Fazal, Tanweer (2013). Minority Nationalisms in South Asia. Routledge. p. 53. ISBN 978-1-317-96647-0.
  14. ↑ Sangma, Milton S. (1994). Essays on North-east India: Presented in Memory of Professor V. Venkata Rao. Indus Publishing. p. 75. ISBN 978-81-7387-015-6.
  15. ↑ Nath, Pratyay (2019). Climate of Conquest: War, Environment, and Empire in Mughal North India. Oxford University Press. pp. 184–185. ISBN 978-0-19-949555-9.
  16. ↑ "Welcome sylhetcitycorporationbd.org - Justhost.com". www.sylhetcitycorporationbd.org. Archived from the original on 13 October 2018. Retrieved 26 November 2014.
  17. ↑ "The quake that shattered Sylhet". DeshKal News (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2026-05-04.
  18. ↑ "History of Bangladesh Tea". Tea Traders Association of Bangladesh. Retrieved 2025-01-02.
  19. ↑ "Basics of Islam". Londoni. Archived from the original on 5 September 2023. Retrieved 10 September 2016.
  20. ↑ "Welcome sylhetcitycorporationbd.org - Justhost.com". www.sylhetcitycorporationbd.org. Archived from the original on 4 July 2018. Retrieved 10 September 2016.
  21. ↑ Monthly Averages for Sylhet, BGD Archived 1 జూలై 2019 at the Wayback Machine MSN Weather. Retrieved 25 May 2009.
  22. ↑ Siddiquee, Iqbal (10 February 2006). "Sylhet growing as a modern urban centre". Our Cities: 15th Anniversary Special. The Daily Star. Archived from the original on 21 July 2018. Retrieved 25 May 2009.
  23. ↑ "7". Oriental Miscellanies: Comprising Anecdotes of an Indian Life by Robert Lindsay, Narratives of the Battle of Conjeveram by James and John Lindsay, Journal of an Imprisonment in Seringapatam by John Lindsay and An Adventure in China by Hugh Lindsay (in ఇంగ్లీష్). C.S. Simms. 1840.
  24. ↑ দাশ, সুমনকুমার (2021-05-07). "রবীন্দ্রনাথের শ্রীভূমি বনাম লিন্ডসের এডিনবরা". Prothom Alo (in Bengali). Retrieved 2024-09-12.
  25. ↑ "Sylhet City Corporation Act, 2001". bdlaws.minlaw.gov.bd.
  26. ↑ দাশ, সুমনকুমার (2023-06-20). "সিলেট সিটি করপোরেশনের বর্ধিত ১৫টি ওয়ার্ডে নিশ্চিত হয়নি নাগরিক সুবিধা". Prothom Alo (in Bengali). Retrieved 2024-09-09.
  27. ↑ "সিলেট সিটি করপোরেশনের নতুন ১২টি ওয়ার্ডের সীমানা নির্ধারণ". Prothom Alo (in Bengali). 2022-02-24. Retrieved 2024-09-09.
  28. ↑ The Sylhet City Corporation Archived 12 డిసెంబరు 2009 at the Wayback Machine Swadhinata Trust. Retrieved 26 May 2009.
  29. ↑ "PM launches 17 Infantry Division". Dhaka Tribune. 17 September 2013. Retrieved 24 November 2016.
  30. ↑ সিলেট মেডিকেল বিশ্ববিদ্যালয় বিল পাস. NTV (in Bengali). Archived from the original on 26 September 2019.
  31. 1 2 "Community Series - Sylhet District" (PDF). bbs.gov.bd. బంగ్లాదేశ్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్. Archived from the original (PDF) on 2022-09-28. Retrieved 2026-08-26.
  32. ↑ "బంగ్లాదేశ్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్, స్టాటిస్టికల్ పాకెట్ బుక్, 2007" (PDF). బంగ్లాదేశ్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్. Retrieved 29 September 2008.
  33. ↑ Samir Ranjan Nath (February 2013). "Exploring the Marginalized" (PDF). BRAC. Archived from the original (PDF) on 27 April 2017. Retrieved 26 April 2017.
  34. ↑ "సిలొటి-నాగరి లిపి". Omniglot.
  35. ↑ "సిల్హెటి యూనికోడ్ చార్ట్" (PDF). Unicode.org. Retrieved 20 August 2026.
  36. ↑ "బంగ్లాదేశ్‌లో ఇస్లాం". OurBangla. Archived from the original on 19 February 2007. Retrieved 3 August 2016.[self-published source]
  37. ↑ David Garbin (17 June 2005). "యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో బంగ్లాదేశీ ప్రవాసులు: సామాజిక-సాంస్కృతిక గతిశీలత, మతపరమైన ధోరణులు మరియు అంతర్జాతీయ రాజకీయాలపై కొన్ని పరిశీలనలు" (PDF). University of Surrey. Archived from the original (PDF) on 23 September 2010. Retrieved 3 June 2008.
  38. ↑ "Returning home to build mansion". BBC News. 22 December 2011.
  39. ↑ "హరిపూర్ చమురు క్షేత్రం". Banglapedia.
  40. ↑ Siddiquee, Iqbal (19 October 2011). "Agar farming sees export markets". The Daily Star.
  41. ↑ "History Of Bangladesh Tea | Tea Traders Association of Bangladesh (TTAB)". Retrieved 2024-10-29.
  42. ↑ Iqbal Siddiquee (5 May 2009). "Power, water crises grip Sylhet city". The Daily Star. Retrieved 29 May 2009.
  43. ↑ "Arsenic poisons Sylhet water". The Independent. Dhaka. 11 September 1997. Archived from the original on 27 October 2004. Retrieved 29 May 2009 – via Engconsult Ltd.
  44. ↑ "Study of Water Quality in Sylhet City and its Restaurants: Health Associated Risk Assessment" (PDF). Tehran University of Medical Sciences. Archived from the original (PDF) on 1 April 2010. Retrieved 29 May 2009.
  45. ↑ "List of All Sylhet Newspapers and Online News Portals | Sylhet Division". All Bangla Newspaper (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2026-05-23.
  46. ↑ ১৬ বছর ধরে লাল ফিতায় বন্দি বিটিভির সিলেট কেন্দ্র. BanglaNews24 (in Bengali). 24 September 2011. Archived from the original on 8 June 2024. Retrieved 8 November 2024.
  47. ↑ "Coverage". Ekushey Television. 16 August 2002. Archived from the original on 16 August 2002. Retrieved 8 November 2024.
  48. ↑ Pieal, Jannatul. "'Sylhet is the most beautiful Test venue in Asia'". www.bdcrictime.com.
  49. ↑ Players and Officials – Rajin Saleh Archived 2008-10-09 at the Wayback Machine Cricinfo. Retrieved 27 May 2009.
  50. ↑ Players and Officials – Enamul Haque jnr Archived 2008-03-16 at the Wayback Machine Cricinfo. Retrieved 27 May 2009.
  51. ↑ Players and Officials – Tapash Baisya Archived 2008-10-03 at the Wayback Machine Cricinfo. Retrieved 27 May 2009.
  52. ↑ Players and Officials – Alok Kapali Archived 2008-04-01 at the Wayback Machine Cricinfo. Retrieved 27 May 2009.
  53. ↑ ইতিহাসের সাক্ষী কায়সার হামিদ. Janakantha (in Bengali). 14 October 2015. Retrieved 11 May 2024.
  54. ↑ Sylhet city bus services hike fares on whim Archived 15 జూన్ 2009 at the Wayback Machine New Age Metro. 4 November 2008. Retrieved 25 May 2009.
  55. ↑ Weekly Holiday (22 November 2002). "Biman launches Kuwait-Sylhet flight". Aviatour.
  56. ↑ "First direct international flight lands at Sylhet airport". The Daily Star. 16 March 2017. Retrieved 26 March 2017.
  57. ↑ "Osmani Airport expansion work begins in July". The Daily Star. 13 May 2004.
  58. ↑ "Runway expansion at Osmani Airport nearing completion". New Age. 12 May 2007. Archived from the original on 15 June 2009. Retrieved 14 May 2007.
  59. ↑ "Biman's Sylhet-London-Sylhet direct flight resumes after 9 years". The Daily Star. 4 October 2020. Retrieved 2 January 2021.
  60. ↑ "Biman to launch Sylhet-Cox's Bazar flight from Nov 12". Dhaka Tribune. 10 November 2020. Retrieved 2 January 2021.
  61. ↑ "International terminal at Osmani Airport on the cards". Banglanews24.com. 24 October 2018. Archived from the original on 28 ఫిబ్రవరి 2020. Retrieved 26 ఆగస్టు 2026.
  62. ↑ "Sylhet's Osmani Int'l Airport getting improvements". Daily Star (in English). 13 October 2020. Retrieved 24 July 2023.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  63. ↑ "List of Public Universities". University Grants Commission of Bangladesh. Retrieved 23 December 2024.
  64. ↑ "Bangladesh". International Handbook of Universities 2019. Palgrave Macmillan. 2019. pp. 249–302. ISBN 978-3-319-76971-4.
  65. ↑ "Sylhet Engineering College". The Daily Star. 9 November 2008. Retrieved 25 May 2009.
  66. ↑ Islam, Mohammad Shafiqul (25 March 2007). "Inter University Debate Competition: Metropolitan University Team Champion". The Daily Star. Retrieved 25 May 2009.
  67. 1 2 "Councillors, mayoralty and town twinning". stalbans.gov.uk. St Albans City & District Council. Retrieved 2021-08-18.
  68. ↑ "Rochdale Township Committee" (PDF). Rochdale Borough Council. 4 July 2019. Archived from the original (PDF) on 16 జూన్ 2022. Retrieved 26 ఆగస్టు 2026.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.
    "https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సిల్హెట్&oldid=4975255" నుండి వెలికితీశారు