సి.డి.నరసింహయ్య
సి.డి.నరసింహయ్య | |
|---|---|
| జననం | 1921 మే 21 రామనగర (క్లోస్పేట్), మైసూరు రాజ్యం |
| మరణం | 2005 ఏప్రిల్ 12 (వయసు: 83) |
| Resting place | ధ్వన్యలోక కాంప్లెక్స్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మైసోర్ |
| వృత్తి | రచయిత విద్యావేత్త |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1950–2005 |
| పురస్కారాలు | పద్మభూషణ రాజ్యోత్సవ ప్రశస్తి |
క్లోజ్పేట్ దాసప్ప నరసింహయ్య (1921–2005) భారతీయ రచయిత, సాహిత్య విమర్శకుడు, మైసూర్లోని మహారాజా కళాశాల ప్రిన్సిపాల్.[1] నరసింహయ్య సాహిత్య విమర్శలకు, జవహర్లాల్ నెహ్రూ డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క సంక్షిప్త సంస్కరణను "రీడిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా" పేరుతో విడుదల చేసినందుకూ ప్రసిద్ధి చెందాడు.[2] ఆయన కర్ణాటక ప్రభుత్వం రాజ్యోత్సవ ప్రశస్తి గౌరవ గ్రహీత.[3] సాహిత్యానికి ఆయన చేసిన కృషికి గాను 1990లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర గౌరవం, పద్మభూషణ్ను ప్రదానం చేసింది.[4]
జీవిత చరిత్ర
[మార్చు]దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన కర్ణాటకలోని రామనగర జిల్లా లోని క్లోజ్పేట్ (ప్రస్తుత రామనగర)లో 1921 మే 21న ఒక దుకాణదారునికి నరసింహయ్య జన్మించాడు.[5][6][7] నరసింహయ్య మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. కేంబ్రిడ్జ్, ప్రిన్స్టన్ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాడు. 1950లో మైసూర్లోని మహారాజా కళాశాలలో ఆంగ్ల సాహిత్య ప్రొఫెసర్గా చేరాడు.[3] 1957లో ఆ సంస్థకు ప్రిన్సిపాల్ అయ్యాడు. 1962లో తన పదవీ విరమణ వరకు అక్కడే పనిచేశాడు. 1958–59 విద్యా సంవత్సరానికి అతను యేల్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఫుల్బ్రైట్ విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్గా పనిచేశాడు. మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత, 1963లో క్వీన్స్ల్యాండ్ విశ్వవిద్యాలయంలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్గా పనిచేశాడు. తరువాత, కొంతమంది సారూప్యత కలిగిన వ్యక్తులతో కలిసి, అతను 1979లో భారతీయ సంస్కృతి, కళలపై అధ్యయనాలను ప్రోత్సహించే కేంద్రమైన ధ్వన్యలోక సెంటర్ ఫర్ ఇండియన్ స్టడీస్ను స్థాపించాడు.[8] బెల్లాజియోలోని ఇంటర్నేషనల్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (1968)లో అతను నివాస పండితుడిగా కూడా పనిచేశాడు. హవాయిలోని ఈస్ట్-వెస్ట్ సెంటర్కు రెండు పర్యాయాలు (1974–75, 1987) కన్సల్టెంట్గా పనిచేశాడు.[3]
అసోసియేషన్ ఆఫ్ ది స్టడీ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా ఇన్ ఆసియాకు మొదటి పోషకుడైన నరసింహయ్య సాహిత్యం, సంస్కృతి, కళలపై అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. 1981లో జవహర్లాల్ నెహ్రూ మెమోరియల్ ఫండ్ ప్రచురించిన డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా ఆఫ్ జవహర్లల్ నెహ్రూ సంక్షిప్త రూపం వాటిలో అత్యంత ప్రముఖమైనది.[9][10][11] జవహర్లాల్ నెహ్రూ: ఎ స్టడీ ఆఫ్ హిస్ రైటింగ్స్ అండ్ స్పీచెస్, ది రైటర్స్ గాంధీ, ది హ్యూమన్ ఇడియమ్స్ (జవహర్లాల్పై మూడు ఉపన్యాసాలు నెహ్రూ ది స్వాన్ అండ్ ది ఈగిల్ః ఎస్సేస్ ఆన్ ఇండియన్ ఇంగ్లీష్ లిటరేచర్, రాజారావు, మేకర్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇంగ్లీష్ లిటరేచర్, ది ఫ్లవరింగ్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియన్ లిటరేచర్ ఆయన ప్రచురించిన ఇతర పుస్తకాలు.[12][13][14][15][16][17][18]
నరసింహయ్య రామలక్షమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ దంపతులకు సి. ఎన్. శ్రీనాథ్ అనే కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. నరసింహయ్య రాసిన కొన్ని పుస్తకాలకు శ్రీనాథ్ సహ రచయిత. నరసింహయ్య బెంగళూరులో, తన కుమార్తె ఇంట్లో, 2005 ఏప్రిల్ 12 న, 83 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు. అతని భార్య అతనికి ముందు మరణించింది.[5][3] న్యూ వరల్డ్ లిటరేచర్ సిరీస్లో భాగంగా 1991లో ప్రచురించబడిన ఎన్ ఫర్ నోబడీః ఆటోబయోగ్రఫీ ఆఫ్ యాన్ ఇంగ్లీష్ టీచర్ అనే ఆత్మకథలో ఆయన జీవితవిశేషాలు ఉన్నాయి.[19]
అవార్డులు, గౌరవాలు
[మార్చు]1987లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఆయనకు రాష్ట్రంలో రెండవ అత్యున్నత పౌర గౌరవమైన రాజ్యోత్సవ ప్రశస్థిని ప్రదానం చేసింది.[6] 1990లో భారత ప్రభుత్వం నుండి దేశంలో మూడవ అత్యున్నత పౌర గౌరవమైన పద్మభూషణ్ను అందుకున్నాడు.[4] 2001లో మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం ఆయనకు డిలిట్ (గౌరవం) డిగ్రీని ప్రదానం చేసింది. 2005లో బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం కూడా డిలిట్ ఇచ్చింది.[20] ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్ (1968), లీడ్స్ విశ్వవిద్యాలయం (1971–72), టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం (1972–73, 1975–76), పెరదేనియా విశ్వవిద్యాలయం (1979), ఫ్లిండర్స్ విశ్వవిద్యాలయం (1980) వంటి అనేక సంస్థల నుండి అతనికి ఫెలోషిప్లు లభించాయి.[3] ఆచరణలో సిద్ధాంతం: సి.డి. గౌరవ వ్యాసాలు అనేది, నరసింహయ్య గౌరవార్థం 2001లో ప్రచురించబడిన ఇంగ్లీషు పుస్తకం.[21] "సి.డి. నరసింహయ్య సహకార వలసవాద అనంతర సాహిత్య విమర్శ" అనేది అతని రచనల అధ్యయనం.[22]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Able Principals of the College". Maharaja's College, Mysore. 2016. Archived from the original on 3 April 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1954). India Rediscovered. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-562357-4.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 "Mysore English Professor is no more". Mysore Samachar. 2016. Archived from the original on 24 April 2005. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ 4.0 4.1 "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2016. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 3 January 2016.
- ↑ 5.0 5.1 "Birth death dates". Dhvanyaloka. 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ 6.0 6.1 "Critical Contribution of C. D. Narasimhaiah" (PDF). Shodh. 2016. Archived from the original (PDF) on 31 మే 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ "VIAF Entry". Virtual International Authority File. 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ "Trust". Dhvanyaloka Centre For Indian Studies. 2016. Archived from the original on 10 June 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ "An Era Passes Away" (PDF). Association of the Study of Australia in Asia. July 2005. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ "Narasimhaiah, C. D. on WorldCat". WorldCat Identities. 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ Jawaharlal Nehru; Closepet Dasappa Narasimhaiah (1981). The Discovery of India. Jawaharlal Nehru Memorial Fund. ISBN 9780210226827.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1960). Jawaharlal Nehru: A Study of His Writings and Speeches. Rao and Raghavan.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1967). The writer's Gandhi. Punjabi University.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1967). The human idioms: three lectures on Jawaharlal Nehru. Blackie.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1987). The Swan and the Eagle: Essays on Indian English Literature. Indian Institute of Advanced Study. ISBN 978-81-208-0327-5.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1973). Raja Rao. Arnold-Heinemann India.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (2000). Makers of Indian English literature. Pencraft International. ISBN 978-81-85753-34-8.
- ↑ Closepet Dasappa Narasimhaiah; C. N. Srinath (1981). The Flowering of Australian Literature. Literary Criterion.
- ↑ C. D. Narasimhaiah (1991). N for Nobody: Autobiography of an English Teacher. B.R. Publishing Corporation. ISBN 978-81-7018-682-3.
- ↑ "C.D. Narasimhaiah's Contribution to Post-Colonial Literary Criticsm [sic]". Boloji. 2016. Archived from the original on 14 May 2016. Retrieved 19 May 2016.
- ↑ C. D. Narasimhaiah; Eṃ Satyanārāyaṇarāvu (2001). Theory in Practice: Essays in Honour of C.D. Narasimhaiah. CDN Felicitation Committee.
- ↑ "C.D. Narasimhaiah's Contribution to Post-Colonial Literary Criticsm [sic]". Boloji. 2016. Archived from the original on 14 May 2016. Retrieved 19 May 2016.