సి. ఆర్. రాజగోపాలన్
సి.ఆర్.రాజగోపాలన్ ( c. 1957 – 31 జనవరి 2022) కేరళకు చెందిన ఒక భారతీయ రచయిత, ఉపాధ్యాయుడు, పర్యావరణ కార్యకర్త . రాజగోపాలన్ జానపద సాహిత్యం, గిరిజన సంస్కృతి పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ కోసం పనిచేశాడు. ఆయన వారసత్వం, జానపద అధ్యయనాలపై అనేక పుస్తకాలు రాశారు. ఆయన కేరళ జానపద అకాడమీ, కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ నుండి అవార్డులు అందుకున్నారు.[1]
జీవితచరిత్ర
[మార్చు]రాజగోపాలన్ కేరళలోని త్రిస్సూర్ జిల్లాలోని పెరుంబుల్లిస్సేరిలో రమా పాణికర్, నారాయణి అమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. సి.ఎన్.ఎన్.హైస్కూల్, త్రిస్సూర్ ప్రభుత్వ కళాశాల, శ్రీ కేరళవర్మ కళాశాలలో చదివాడు. తెయ్యం, కుమ్మట్టి, తిరుపుట్నం, కృష్ణనాట్టంలలో ఉపయోగించే మాస్క్ ల రంగస్థల అంశాలు, ఆధునిక నాటక పద్ధతుల్లో వాటి ఔచిత్యంపై కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పీహెచ్ డీ చేశారు. త్రిస్సూర్ లోని కేరళ వర్మ కాలేజీలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ గా, కేరళ యూనివర్సిటీలో డీన్ గా పనిచేశారు. అతను భారత ప్రభుత్వ కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ నుండి జూనియర్ ఫెలోషిప్ పొందాడు, జానపద రంగస్థలం యొక్క జాతీయ సౌందర్యశాస్త్రంపై యుజిసి యొక్క మేజర్ ప్రాజెక్ట్ ఆన్ ది ఎథ్నిక్ మ్యూజిక్, యుజిసి యొక్క మేజర్ ప్రాజెక్ట్ చేశాడు. రాజగోపాలన్ త్రిస్సూర్ లోని జానపద అధ్యయన కేంద్రమైన నట్టరివు పదన కేంద్రం డైరెక్టర్ గా, కేరళ విశ్వవిద్యాలయం కరివట్టం క్యాంపస్ లోని ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ కేరళ స్టడీస్ (ఐసిఎస్) డైరెక్టర్ గా కూడా పనిచేశారు.[2][3][4]
ఆయన జానపద సాహిత్యంపై అనేక పుస్తకాలు రచించారు, జానపద పాటల ఆల్బమ్లు, జానపద సాహిత్యంపై డాక్యుమెంటరీలకు దర్శకత్వం వహించారు, గ్రీస్, చైనా, పోలాండ్, ఇటలీ, ఇంగ్లాండ్, స్విట్జర్లాండ్, రోమ్, జెనీవా, ఆక్స్ఫర్డ్లలో పత్రాలను సమర్పించారు. ఆయన జానపద జ్ఞానంపై 20 పుస్తకాల శ్రేణి అయిన DC బుక్స్ యొక్క నత్తరివుకల్ కు జనరల్ ఎడిటర్, కృషి గీత సంపాదకుడు కూడా. ఆయన జెనీవాలోని ప్రపంచ మేధో సంపత్తి సంస్థ యొక్క వారసత్వ జ్ఞాన సమావేశానికి హాజరయ్యారు. ఆయన జానపదాలపై పత్రికలకు క్రమం తప్పకుండా రచనలు చేసేవారు.[5]
రాజగోపాలన్ పర్యావరణ కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా వివిధ ఉద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు , పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయాలు , జీవనశైలికి తీవ్రమైన మద్దతుదారుడు. జపనీస్ రైతు , తత్వవేత్త మసనోబు ఫుకుయోకా రాసిన "వన్ స్ట్రా రివల్యూషన్" పుస్తకం యొక్క మలయాళ అనువాద ప్రచురణలో అతని మద్దతు కీలక పాత్ర పోషించింది.[6]
వ్యక్తిగత జీవితం , మరణం
[మార్చు]ఆయన శీతల్ వి. ఎస్. ను వివాహం చేసుకున్నారు.[3] అతను కోవిడ్-19 2022 జనవరి 31న 64 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు. కేరళ రాష్ట్ర ఉన్నత విద్య, సామాజిక న్యాయం మంత్రి ఆర్. బిందు సంతాపం తెలుపుతూ, దివంగత రాజగోపాల్ జానపద అధ్యయనాలకు పర్యాయపదంగా ఉండేవారని అన్నారు.[7]
రచనలు
[మార్చు]వారసత్వం , జానపద అధ్యయనాలపై ఆయన ఎంచుకున్న పుస్తకాలలో ఎల్లం కథియేరియుకాయను , అలయున్నవర్ , ముదియెట్టు , నాడోడి నత్తరంగ్ , సిధాంతంగల్ జానపద కథ , కవెట్టం , నాదన్ కలరూపాంగల్ , కరుథానికలుడే కోయ్త్ , గోత్ర కలవాడివుకల్ , దేశీయ సౌందర్యబోధం , తన్నీర్ప్పంతల్ , న్జట్టువెలక్క్ ట్టుకుతెండ , కృషి గీతయుమ్ భక్ష్య సురక్షయుమ్ , పుజాయుడే నత్తరివుకల్ , అన్నవుమ్ సంస్కారవుమ్ , వరికప్లవినువేండి ఓరు వడక్కన్పాట్టు , ఆట్టక్కోలంగల్, కేరళ రాంగా కళా చరిత్రం , మన్ను , లావణ్యం, ప్రతిరిధం , నాట్టునావ్ మోజి , మలయాళ కథోరం , కన్నడి నో మలయాళీ వారసత్వం , 2000 సంవత్సరాల మలయాళీ వారసత్వం ఉన్నాయి.[8]
ఎడిటర్గా
[మార్చు]డి.సి.బుక్స్లోని నత్తరివుల సీరీస్లోని 20 పుస్తకాల్లో కత్తరివుకల్ (అటవీ విజ్ఞానం పుస్తకం), నాట్టు భక్షణం (స్థానిక ఆహారాల పుస్తకం) నాట్టు వైద్యం (సంప్రదాయ వైద్యంపై పుస్తకం), నాట్టు సంగీతం (సంప్రదాయ సంగీతంపై పుస్తకం), సస్యాంగులుడే నత్తరివ్ (సాంప్రదాయ వృక్షజాతుల సమాచారం), సముద్రపుస్తకానికి సంబంధించిన సమాచారం జ్ఞానం), నాడోడి కైవేళ (జానపద చేతి పనుల పుస్తకం), పూక్కలుం పక్షికాలు (పువ్వులు , పక్షులపై పుస్తకం), జంతుక్కలుం నత్తరివుకలు (స్థానిక జంతువులపై పుస్తకం), నీరరివుకల్ (నీటి జ్ఞానంపై పుస్తకం) , పూజయుడే నాత్తరివుకల్ (నదుల గురించి స్థానిక జ్ఞానంపై పుస్తకం).[2]
సమ్మర్ రైన్, హార్వెస్టింగ్ ది ఇండిజినస్ నాలెడ్జ్ ఆఫ్ కేరళ, పిల్లెర్తలం, నాట్టారివింటే నినావ్, ఉప్పుం కోరం నట్టుచరిత్రం, పిరవి , వయల్కలకల్ పుస్తకాలను కూడా ఆయన సవరించారు.[2]
అవార్డులు, గౌరవాలు
[మార్చు]- కేరళ జానపద అకాడమీ అవార్డు 2002 [3]
- కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు [2]
- అంతర్జాతీయ జానపద చలన చిత్రోత్సవంలో జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం [9]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "ഡോ.സി.ആര്. രാജഗോപാലന് അന്തരിച്ചു". Twentyfournews.com. 31 January 2022.
- 1 2 3 4 "പ്രശസ്ത ഫോക്ക് ലോറിസ്റ്റ് സി.ആർ.രാജഗോപാലൻ അന്തരിച്ചു". Kairali News | Kairali News Live. 31 January 2022. the original నుండి 1 ఫిబ్రవరి 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 మార్చి 2025.
- 1 2 3 ലേഖകൻ, മാധ്യമം (31 January 2022). "അധ്യാപകനും എഴുത്തുകാരനുമായ ഡോ.സി.ആർ രാജഗോപാലൻ അന്തരിച്ചു | Madhyamam". www.madhyamam.com (in మలయాళం).
- ↑ "Tunes of tradition". The New Indian Express. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-02-01.
- ↑ "ഡോ. സി. ആര്. രാജഗോപാലന് അന്തരിച്ചു". DoolNews (in ఇంగ్లీష్).
- ↑ Feb 1, T. Ramavarman /. "rajagopalan: Folklore Scholar Rajagopalan Dies | Kochi News - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్).
{{cite news}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ "ഡോ സി ആര് രാജഗോപാല് നാട്ടറിവു പഠനത്തിന്റെ പര്യായം: മന്ത്രി ഡോ. ആര് ബിന്ദു". Kairali News | Kairali News Live. 31 January 2022. the original నుండి 17 ఫిబ్రవరి 2025 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 మార్చి 2025.
- ↑ "ഡോ. സി.ആർ. രാജഗോപാലൻ അന്തരിച്ചു". ManoramaOnline (in మలయాళం).
- ↑ Jan 2, TNN /. "Int'l Folklore Film Festival Begins | Kochi News - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్).
{{cite news}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)