సి. పి. రాజేంద్రన్
| చిట్టెనిపట్టు పుత్తెన్వీట్టిల్ రాజేంద్రన్ | |
|---|---|
| జననం | 1955 మే 29 ఒట్టపాలెం, పాలక్కాడ్, కేరళ, భారతదేశం |
| రంగములు | జియోసైన్స్ |
| వృత్తిసంస్థలు | ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ సెంటర్ ఫర్ ఎర్త్ సైన్స్ స్టడీస్, జవహర్లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్డ్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్ |
| చదువుకున్న సంస్థలు | కేరళ విశ్వవిద్యాలయం కొచ్చిన్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సౌత్ కరోలినా |
| ప్రసిద్ధి | టెక్టోనిక్స్, భూకంప భూగర్భ శాస్త్రం, పాలియోసిస్మాలజీ |
| ముఖ్యమైన పురస్కారాలు | నేషనల్ జియోసైన్స్ అవార్డు (2009) |
చిట్టెనిపట్టు పుత్తెన్వీట్టిల్ రాజేంద్రన్ (జననం 29 మే 1955), తన సహోద్యోగులలో సీపీగా కూడా పిలువబడే ఒక భారతీయ భూవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త. ఈయన ప్రధానంగా భారతదేశ భూకంపాలు, టెక్టోనిక్స్పై పరిశోధనలు చేశాడు.
విద్య
[మార్చు]రాజేంద్రన్ తన పాఠశాల విద్యను తిరువనంతపురం (ట్రివేండ్రం), చెన్నైలలో అభ్యసించాడు, తన బీఎస్సీ (1976) డిగ్రీని కేరళ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని యూనివర్సిటీ కళాశాల నుండి, ఎమ్మెస్సీ (1978) డిగ్రీని కొచ్చిన్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ నుండి పూర్తి చేశాడు.[మూలాలు అవసరం] ఆయన సెంటర్ ఫర్ ఎర్త్ సైన్స్ స్టడీస్ (CESS) లో పరిశోధక శాస్త్రవేత్తగా చేరాడు. 1988లో కొచ్చిన్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ నుండి పీహెచ్డీ పొందిన తర్వాత, పోస్ట్డాక్టోరల్ అధ్యయనాల కోసం యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సౌత్ కరోలినా (అమెరికా) వెళ్లాడు, అక్కడ 1993 వరకు పనిచేశాడు. రాజేంద్రన్ కేరళకు చెందిన ప్రముఖ హేతువాది, సాహిత్య విమర్శకుడు, వామపక్ష రాజకీయ కార్యకర్త పవనన్ కుమారుడు. ఆయన CESS లో సహ పరిశోధకురాలు ప్రొఫెసర్ కుశల రాజేంద్రన్ను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమె తరువాత బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్లో అధ్యాపకురాలిగా చేరింది. వారికి ఒక కుమారుడు ఉన్నాడు.[1][2]
వృత్తి
[మార్చు]సీపీ 1994లో త్రివేండ్రంలోని సెంటర్ ఫర్ ఎర్త్ సైన్స్ స్టడీస్కు తిరిగి వచ్చి 2008 వరకు అక్కడ కొనసాగాడు. 2009లో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (IISc) లో భారత ప్రభుత్వం అందించే రామానుజన్ నేషనల్ ఫెలోషిప్ను స్వీకరించి, ఎర్త్ సైన్స్పై ప్రారంభించిన కొత్త కేంద్రంలో 2013 వరకు పనిచేశాడు.[3] IISc లో తన పదవీకాలాన్ని పూర్తి చేసిన తర్వాత, బెంగళూరులోని జవహర్లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్డ్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ (JNCASR) లో అసోసియేట్ ఫ్యాకల్టీగా చేరాడు. 2020 నుండి, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్ (NIAS) లో అడ్జంక్ట్ ప్రొఫెసర్గా ఉన్నాడు. బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, సివిల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలోని సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఆన్ అడ్వాన్స్డ్ మెకానిక్స్ ఆఫ్ మెటీరియల్స్లో గౌరవ సలహాదారుగా కూడా పనిచేస్తున్నాడు. అమెరికాలోని కనెక్టికట్లోని హిగ్గనమ్లో ఉన్న కన్సార్టియం ఫర్ సస్టైనబుల్ డెవలప్మెంట్ ఇంక్. డైరెక్టర్ల బోర్డులో కూడా ఉన్నాడు.
భారతదేశంలో పాలియో-సిస్మాలజీ అనే సరికొత్త పరిశోధనా రంగాన్ని ప్రవేశపెట్టడంలో రాజేంద్రన్ ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు. భారతదేశ భూకంపాలు, సిస్మోటెక్టోనిక్స్, భూకంప భూగర్భ శాస్త్రం, పాలియోసిస్మాలజీ, ఆర్కియోసిస్మాలజీ, సునామీ భూగర్భ శాస్త్రంలో పరిశోధనలకు ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన కృషి భారతదేశంలోని వివిధ సిస్మోటెక్టోనిక్ ప్రావిన్సులలో భూకంపాల పునరావృతం, ఫాల్ట్ జోన్ వైకల్యంపై అవగాహన కల్పించింది.[4][5]
రాజేంద్రన్ దేశంలోని కిల్లారి (లాతూర్),[6] కేరళ,[6] కచ్ రాన్,[7] సౌరాష్ట్ర, కాంబే, పన్వేల్ (మహారాష్ట్ర), అసోం,[8] సెంట్రల్ హిమాలయాలు,[9] అండమాన్-నికోబార్ ప్రాంతాలతో సహా వివిధ ప్రాంతాలలో పాలియోసిస్మోలాజికల్ పనిని ప్రారంభించాడు.[10] 2001 గుజరాత్ భూకంపానికి ముందు 1819 కచ్ రాన్ భూకంపం, వాయువ్య భారతదేశంలోని లోతట్టు రాన్లో "అల్లాబండ్" అని పిలువబడే సరళ ఎత్తైన భూభాగంపై ఆయన చేసిన కృషి వాయువ్య భారతదేశంలో భూకంప ప్రక్రియలపై ప్రాథమిక అవగాహనకు దారితీసింది. 1819 కచ్ రాన్ భూకంప కేంద్ర ప్రాంతంలో ఆయన చేసిన అన్వేషణ 800, 1,000 సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన మరో ఘటనను గుర్తించడానికి దారితీసింది.[7] 2001, పాత ఇసుక దెబ్బల సాపేక్ష పరిమాణం, ఫ్రీక్వెన్సీ ఆధారంగా, అంతకుముందు సంభవించిన భూకంపం కూడా అదే మూలం నుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చని ఆయన వ్యాఖ్యానించాడు.[11]
రాజేంద్రన్ సునామీ భూగర్భ శాస్త్రం, ప్రమాదాలపై కూడా పనిచేశాడు, చిలీ తీరం,[12] ఇరాన్లోని మక్రాన్ తీరం వంటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ముఖ్యమైన ప్రదేశాలలో పనిచేశాడు.[13] అనేక దేశాలకు చెందిన వివిధ పరిశోధకులతో కలిసి సునామీ ప్రమాదంపై సహకార పనిలో కూడా ఆయన పాలుపంచుకున్నాడు.
2005లో, "ఔట్లుక్" మ్యాగజైన్ ద్వారా దేశంలోని టాప్ టెన్ యువ పరిశోధకులలో రాజేంద్రన్ ఒకరిగా నిలిచాడు.[14]
అవార్డులు
[మార్చు]విపత్తు నిర్వహణకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2009లో జాతీయ జియోసైన్స్ అవార్డుతో సత్కరించింది.[15]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Rajendran, Kusala. "An Indian Geophysicist Reflects". Inference. Archived from the original on 18 ఏప్రిల్ 2025. Retrieved 15 May 2024.
- ↑ "Home". Ceas.iisc.ernet.in. Archived from the original on 26 ఏప్రిల్ 2012. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ "Welcome to Science and Engineering Research Council". Serc-dst.org. Archived from the original on 19 November 2011. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ "1198.pdf | nov102000 | currsci | Indian Academy of Sciences" (PDF).
- ↑ "Current Science – Contents". Ias.ac.in. 25 December 2010. Retrieved 3 December 2011.
- 1 2 Rajendran, C. P.; Rajendran, Kusala; John, Biju (30 September 1993). "The 1993 Killari (Latur), central India, earthquake: An example of fault reactivation in the Precambrian crust". Geology. 24 (7). Geology.geoscienceworld.org: 651. doi:10.1130/0091-7613(1996)024<0651:TKLCIE>2.3.CO;2. Retrieved 3 December 2011.
- 1 2 Rajendran, C. P. (1 June 2001). "Characteristics of Deformation and Past Seismicity Associated with the 1819 Kutch Earthquake, Northwestern India". Bulletin of the Seismological Society of America. 91 (3). Bssa.geoscienceworld.org: 407–426. Bibcode:2001BuSSA..91..407R. doi:10.1785/0119990162. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ "Interpreting the style of faulting and paleoseismicity associated with the 1897 Shillong, northeast India, earthquake: Implications for regional tectonism". Agu.org. 6 August 2004. Archived from the original on 18 జనవరి 2005. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ Rajendran, C.P; Rajendran, Kusala (1999). "Tectonophysics : Geological investigations at Killari and Ter, central India and implications for palaeoseismicity in the shield region". Tectonophysics. 308 (1–2): 67–81. Bibcode:1999Tectp.308...67R. doi:10.1016/S0040-1951(99)00086-4.
- ↑ Rajendran, C. P.; Rajendran, K.; Anu, R.; Earnest, A.; Machado, T.; Mohan, P. M.; Freymueller, J. (26 December 2004). "Crustal Deformation and Seismic History Associated with the 2004 Indian Ocean Earthquake: A Perspective from the Andaman–Nicobar Islands". Bulletin of the Seismological Society of America. 97. Bssa.geoscienceworld.org: S174–S191. doi:10.1785/0120050630. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ "Cover Photo – July/August 2002, 73 (4)". Srl.geoscienceworld.org. 6 January 2001. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ Nature (2005). "Predecessors of the giant 1960 Chile earthquake: Abstract". Nature. 437 (7057): 404–407. Bibcode:2005Natur.437..404C. doi:10.1038/nature03943. hdl:10533/176718. PMID 16163355. S2CID 4398549.
- ↑ "1739.pdf | dec252008 | currsci | Indian Academy of Sciences" (PDF).
- ↑ "Kusala & C.P. Rajendran". Outlookindia.com. 18 July 2005. Retrieved 3 December 2011.
- ↑ "Press Information Bureau English Releases". Pib.nic.in. Retrieved 3 December 2011.