Jump to content

సీరియలిజం

వికీపీడియా నుండి

సంగీతంలో, సీరియలిజం అనేది స్వరాలు, లయలు, గతిశీలత, ధ్వని లక్షణాలు లేదా ఇతర సంగీత అంశాల శ్రేణులను ఉపయోగించి కూర్పు చేసే ఒక పద్ధతి. సీరియలిజం ప్రధానంగా ఆర్నాల్డ్ షోన్‌బెర్గ్ పన్నెండు-స్వరాల పద్ధతితో ప్రారంభమైనప్పటికీ, అతని సమకాలీనులలో కొందరు కూడా సీరియలిజాన్ని స్వరానంతర ఆలోచనా విధానంగా స్థాపించడానికి కృషి చేస్తున్నారు. ట్వెల్వ్-టోన్ టెక్నిక్ అనేది క్రోమాటిక్ స్కేల్‌లోని పన్నెండు స్వరాలను ఒక వరుసగా లేదా శ్రేణిగా అమర్చి, ఒక స్వరకల్పన రాగం, శ్రావ్యత, నిర్మాణ పురోగతులు, వైవిధ్యాలకు ఏకీకృత ఆధారాన్ని అందిస్తుంది. ఇతర రకాల సీరియలిజం కూడా సెట్‌లతో, అంటే వస్తువుల సేకరణలతో పనిచేస్తాయి, కానీ తప్పనిసరిగా స్థిర-క్రమ శ్రేణులతో కాదు, ఈ పద్ధతిని వ్యవధి, డైనమిక్స్, టింబ్రే వంటి ఇతర సంగీత కోణాలకు (తరచుగా " పారామీటర్లు " అని పిలుస్తారు) విస్తరిస్తాయి.

సీరియలిజం అనే భావనను దృశ్య కళలు, రూపకల్పన, వాస్తుశిల్పంలో కూడా వివిధ మార్గాల్లో వర్తింపజేస్తారు, [1] [2], సంగీత భావనను సాహిత్యంలో కూడా స్వీకరించారు. [3] [4] [5]

సమగ్ర సీరియలిజం లేదా మొత్తం సీరియలిజం అనేది వ్యవధి, డైనమిక్స్, రిజిస్టర్ అలాగే పిచ్ వంటి అంశాల కోసం శ్రేణులను ఉపయోగించడం. [6] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత వచ్చిన సీరియల్ సంగీతాన్ని, ట్వెల్వ్-టోన్ సంగీతం, దాని అమెరికన్ విస్తరణల నుండి వేరు చేయడానికి, ముఖ్యంగా యూరప్‌లో ఉపయోగించే ఇతర పదాలు జనరల్ సీరియలిజం, మల్టిపుల్ సీరియలిజం. [7]

ఆర్నాల్డ్ స్కోయెన్‌బర్గ్, అంటోన్ వెబెర్న్, అల్బన్ బెర్గ్, కార్ల్‌హీంజ్ స్టాక్‌హౌసెన్, పియరీ బౌలేజ్, లుయిగి నోనో, మిల్టన్ బాబిట్, ఎలిసబెత్ లుటియన్స్, హెన్రీ పౌసెర్, చార్లెస్ వూరినెన్, జీన్ బారాక్ వంటి స్వరకర్తలు తమ సంగీత టెక్నిక్‌లలో ఎక్కువగా ఉపయోగించారు. టాడ్యూస్జ్ బైర్డ్, బేలా బార్టోక్, లూసియానో ​​బెరియో, బ్రూనో మడెర్నా, ఫ్రాంకో డొనాటోని, బెంజమిన్ బ్రిట్టెన్, జాన్ కేజ్, ఆరోన్ కోప్లాండ్, ఎర్నెస్ట్ క్రెనెక్, జియోర్గీ లిగేటి, ఒలివియర్, అర్వోటెరాన్, మెస్ వంటి ఇతర స్వరకర్తలు నెడ్ రోరెమ్, ఆల్ఫ్రెడ్ ష్నిట్కే, రూత్ క్రాఫోర్డ్ సీగర్, డిమిత్రి షోస్టాకోవిచ్, ఇగోర్ స్ట్రావిన్స్కీలు తమ కొన్ని కంపోజిషన్లలో మాత్రమే సీరియలిజాన్ని ఉపయోగించారు లేదా కొన్ని భాగాలలో మాత్రమే ఉపయోగించారు, బిల్ ఎవాన్స్, యూసెఫ్ లతీఫ్ వంటి కొంతమంది జాజ్ కంపోజర్లు, ఎఫ్ జెడ్ ర్యాంక్, రాక్ సంగీతకారులు కూడా.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Bandur 2001, pp. 5, 12, 74.
  2. ↑ Gerstner 1964, passim.
  3. ↑ Collot 2008, p. 81.
  4. ↑ Leray 2008, pp. 217–219.
  5. ↑ Waelti-Walters 1992, pp. 37, 64, 81, 95.
  6. ↑ Whittall 2008, p. 273.
  7. ↑ Grant 2001, pp. 5–6.