సులమిత్ గోల్డ్హేబర్
సులామిత్ గోల్డ్హేబర్ (నవంబర్ 4, 1923 - డిసెంబర్ 11, 1965),అధిక-శక్తి భౌతిక శాస్త్రవేత్త, మాలిక్యులర్ స్పెక్ట్రోస్కోపిస్ట్. గోల్డ్హేబర్ న్యూక్లియాన్లతో కె + మెసాన్ల పరస్పర చర్యలపై ప్రపంచ నిపుణురాలు, దీనికి సంబంధించిన అనేక ఆవిష్కరణలు చేశారు.[1]
జీవితచరిత్ర
[మార్చు]సులామిత్ లో 1923 నవంబర్ 4న ఆస్ట్రియాలోని వియన్నాలో జన్మించారు. ఆమె కుటుంబం ఆస్ట్రియా నుండి వలస వచ్చిన తరువాత గోల్డ్హేబర్ పాలస్తీనాలో పెరిగింది. ఆమె హీబ్రూ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ జెరూసలెంలో చదివింది, అక్కడ ఆమె తన కాబోయే భర్త గెర్సన్ గోల్డ్హేబర్ను కలుసుకుంది. గోల్డ్హేబర్ 1947 లో M.Sc పట్టభద్రురాలైయ్యారు, అదే సంవత్సరం గెర్సన్ను వివాహం చేసుకున్నారు. గోల్డ్హేబర్లు విస్కాన్సిన్-మాడిసన్ విశ్వవిద్యాలయంలో డాక్టరేట్లను అభ్యసించడానికి యునైటెడ్ స్టేట్స్కు వెళ్లారు, వారికి 1951 లో పురస్కారం లభించింది. ఈ జంట వారి కుమారుడు అమోస్ నథానియల్తో కలిసి న్యూయార్క్ నగరంలోని కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లారు, అక్కడ గెర్సన్ భౌతిక శాస్త్ర విభాగంలో పనిచేశారు,, సులమిత్, భౌతిక రసాయనశాస్త్రంలో డిగ్రీ ఉన్నప్పటికీ, కొలంబియాలోని నెవిస్ ప్రయోగశాలలో అధిక శక్తి ప్రయోగాలుగా పరిగణించబడిన వాటిపై జాక్ స్టీన్బెర్గర్కు సహాయకురాలిగా పనిచేసింది.
గోల్డ్హేబర్ 1953 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ పౌరసత్వం పొందారు. 1953లో గెర్సన్ కు కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా ఉద్యోగం రావడంతో గోల్డ్ హాబర్స్ కాలిఫోర్నియాలోని బర్కిలీకి వెళ్లారు. గోల్డ్హేబర్ గతంలో ఫిజికల్ కెమిస్ట్రీలో పనిచేసినప్పటికీ, ఆమె హై ఎనర్జీ ఫిజిక్స్కు మారగలిగింది, న్యూక్లియర్ ఎమల్షన్పై పనిచేస్తున్న తన భర్తతో కలిసి సహకారాన్ని ఏర్పరచుకోగలిగింది. గోల్డ్హేబర్స్ కొత్తగా తెరిచిన బెవాట్రాన్తో తమ న్యూక్లియర్ ఎమల్షన్ టెక్నిక్ను ఉపయోగించాలని ఆశించారు - ఆ సమయంలో అత్యధిక శక్తి యాక్సిలరేటర్ -, వారి పద్ధతుల ద్వారా వారు కె- మెసాన్లు, ప్రోటాన్ల మధ్య కొన్ని ప్రారంభ పరస్పర చర్యలను గమనించారు. బెవాట్రాన్, న్యూక్లియర్ ఎమల్షన్ టెక్నిక్ ఉపయోగించి గోల్డ్హేబర్ ఛార్జ్డ్ ఇ హైపరాన్లలో ద్రవ్యరాశి విభజనను అలాగే యాంటిప్రొటాన్ మొదటి అణు పరస్పర చర్యలను గమనించారు.[2]
1960 లలో గోల్డ్హేబర్లు న్యూక్లియర్ ఎమల్షన్కు బదులుగా తమ అధ్యయనాలను కొనసాగించడానికి బబుల్ ఛాంబర్ను ఉపయోగించడం ప్రారంభించాలని గ్రహించారు, కాబట్టి వారు జార్జ్ ట్రిలింగ్తో కలిసి "గోల్డ్హేబర్-ట్రిలింగ్ గ్రూప్" ను ఏర్పాటు చేశారు. గోల్డ్హేబర్ త్వరగా హైడ్రోజన్ బబుల్ ఛాంబర్ ఫిజిక్స్లో ప్రసిద్ధ నిపుణురాలు అయ్యారు, ఆహ్వానించిన పత్రాలు, కాన్ఫరెన్స్ ప్రసంగాల సుదీర్ఘ జాబితాను సంపాదించారు. గోల్డ్హేబర్లు కె* మెసాన్ భ్రమణాన్ని కొలిచే మొదటివారు, ప్రతిధ్వని స్థితుల జతల ఏకకాల ఉత్పత్తిని అధ్యయనం చేసిన మొదటివారు.వారు తమ పరిశోధనకు సహాయపడటానికి త్రిభుజ రేఖాచిత్రాన్ని కూడా కనుగొన్నారు. ఈ కాలం ప్రారంభంలో, గోల్డ్హేబర్స్ ఇద్దరూ సెర్న్లో ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్ ఫెలోలుగా ఉన్నారు, అక్కడ వారు బి.పీటర్స్తో కలిసి సెర్న్ నివేదికను రచించారు.[3]
గోల్డ్హేబర్ తన రంగంలో ప్రావీణ్యం, తనను తాను అందంగా వ్యక్తీకరించే సామర్థ్యం కారణంగా శాస్త్రీయ సమావేశాలలో వక్తగా అధిక డిమాండ్ కలిగి ఉంది. గోల్డ్హేబర్ 1956 రోచెస్టర్ కాన్ఫరెన్స్లో హెవీ మెసాన్లు, హైపరాన్ల ఉత్పత్తి, పరస్పర చర్యపై సెమినల్ స్పీచ్ ఇచ్చారు, ఇది వింత కణాల అధ్యయనంలో కాస్మిక్ కిరణ ఆధారిత ప్రయోగాల నుండి కణ యాక్సిలరేటర్ బేస్ ప్రయోగాలకు పరివర్తనను సూచిస్తుంది. 1965 పతనంలో గోల్డ్హేబర్స్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యటించి అధిక శక్తి ప్రయోగశాలలను సందర్శించి ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడానికి విరామం తీసుకున్నారు. హై ఎనర్జీ ఫిజిక్స్ పై ద్వైవార్షిక యూరోపియన్ కాన్ఫరెన్స్ కోసం వారు మొదట ఆక్స్ ఫర్డ్ లో ఆగిపోయారు, తరువాత గోల్డ్ హాబర్ బర్కిలీ హగ్-పావెల్ పరికరంతో ఆటోమేటిక్ ఫిల్మ్ కొలతలు చేసే పద్ధతులను చర్చించడానికి సెర్న్ లో ఆగిపోయారు. తరువాత గోల్డ్హేబర్లు ఉపన్యాసం ఇవ్వడానికి అంకారాకు వెళ్లారు, భారతదేశంలోని మద్రాసులో సులమిత్ ఇవ్వబోయే ఉపన్యాసాల తయారీలో వీజ్మాన్ ఇన్స్టిట్యూట్లో ఒక నెల గడిపారు.
మద్రాసులో గోల్డ్హేబర్కు స్ట్రోక్ వచ్చింది. పరిశోధనాత్మక శస్త్రచికిత్సలో పెరుగుతున్న మెదడు కణితిని కనుగొన్నారు. ఆమె స్పృహలోకి రాకుండానే 1965 డిసెంబరు 11 న మరణించింది.
గోల్డ్హేబర్కు అమోస్ అనే భర్తతో ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. ఆమె స్నేహితులు, సహోద్యోగులు ఆమెను "ఒక విశిష్ట శాస్త్రవేత్తగా, అద్భుతమైన గృహిణిగా, హోస్టెస్ గా, అంకితభావం కలిగిన భార్య, తల్లిగా" స్మరించుకున్నారు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Sulamith Goldhaber". University of California, Los Angeles. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-04-28.
- ↑ "John Simon Guggenheim Memorial Foundation G Fellows Page". web.archive.org. 2008-02-14. the original నుండి 2008-02-14 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-02-17.
- ↑ Harvey, Joyce; Ogilvie, Marilyn (2000-07-27). The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century (in ఇంగ్లీష్). Taylor & Francis. ISBN 978-0-203-80145-1.