సుహాసిని చటోపాధ్యాయ

సుహాసిని ఛటోపాధ్యాయ (సుహాసిని నంబియార్ అని కూడా పిలుస్తారు; 1902 - నవంబర్ 26, 1973) భారత కమ్యూనిస్టు నాయకురాలు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు. ఆమె భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ మొదటి మహిళా సభ్యురాలు.

జీవిత చరిత్ర

అఘోర్ నాథ్ చటోపాధ్యాయ, బరాదా సుందరి దేబీ దంపతుల ఎనిమిది మంది సంతానంలో సుహాసిని ఒకరు. ఆమె ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సరోజినీ నాయుడు సోదరి.

1920లో తన 17వ ఏట మద్రాసులో స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, పాత్రికేయుడు ఎ.సి.ఎన్.నంబియార్ను వివాహం చేసుకున్నారు. నంబియార్ తన కార్యదర్శి ఎవా గీస్లర్ తో ఎఫైర్ కారణంగా వారు త్వరలోనే విడిపోయారు. వారు విడిపోయిన తరువాత, సుహాసిని ఆక్స్ఫర్డ్లో చదువు పూర్తి చేసే వరకు ఇద్దరూ కొంతకాలం లండన్లో నివసించారు. ఇద్దరూ బెర్లిన్ కు మకాం మార్చారు. అక్కడ మెడిసిన్ చదువుతున్న తన మేనల్లుడు సరోజినీ నాయుడు కుమారుడు జయసూర్యతో కలిసింది. వారిద్దరూ అక్కడే ఉద్యోగం చేశారు, జయసూర్య పత్రికలను ఎడిట్ చేశారు, సుహాసిని జర్మన్లకు ఇంగ్లీష్ నేర్పారు.

ఛటోగా పేరొందిన ఆమె సోదరుడు వీరేంద్రనాథ్ చటోపాధ్యాయ ప్రభావంతో ఆమె కమ్యూనిస్టుగా మారారు. తరువాత ఆమె సోదరుడు ఎం.ఎన్.రాయ్ సహాయంతో మాస్కోలోని ఈస్టర్న్ యూనివర్శిటీలో చేరడానికి సహాయం చేశారు. ఆమె 1928 లో ప్రసిద్ధ బ్రిటిష్ కమ్యూనిస్ట్ లెస్టర్ హచిన్సన్తో కలిసి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చింది. మీరట్ కుట్ర కేసులో హచిన్సన్ ను కూడా అరెస్టు చేశారు.

మాస్కో బసను ముగించుకుని ఆమె భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు. ఆమె తన భర్త నంబియార్ తో సంప్రదింపులు జరిపి, భారతదేశానికి తిరిగి రావాలని కోరింది, కాని అతని కొత్త సంబంధం కారణంగా అతను ఈ ఆలోచనను తిరస్కరించారు. అతని ప్రేయసి ఈవా ఎం.ఎన్.రాయ్ ప్రేయసి లూయిస్ గీస్లర్ సోదరి. సుహాసిని ఆరేళ్ల పాటు నంబియార్ రాక కోసం ఎదురుచూసింది. 1938 లో ఆమె ట్రేడ్ యూనియన్ కార్యకర్త, ఇస్కస్ వ్యవస్థాపకుడు ఆర్.ఎం.జంభేకర్ను వివాహం చేసుకుంది. వారు మాస్కోలో కలుసుకున్నారు. 1931 లో అమెరికన్ జర్నలిస్ట్ ఎడ్గార్ స్నో భారతదేశానికి వచ్చినప్పుడు, సుహాసిని అతన్ని చుట్టుముట్టింది. "ది రివోల్ట్ ఆఫ్ ఇండియాస్ ఉమెన్", అనే తరువాతి వ్యాసంలో సుహాసిని తాను చూసిన అత్యంత అందమైన మహిళ అని రాశారు.

సిపిఐతో స్టింట్

సుహాసిని 1929 లో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా మొదటి మహిళా సభ్యురాలిగా చేరారు. విచిత్రమేమిటంటే 1951లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు ఆమె పోలీసుల పర్యవేక్షణలో ఉన్నారు. మంచి గాయని, డ్యాన్సర్ అయిన ఆమె అనతికాలంలోనే పార్టీ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో నిమగ్నమయ్యారు. బొంబాయికి శాశ్వతంగా మకాం మార్చి కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో సుపరిచితురాలు. తరువాత ఆమె లిటిల్ బ్యాలెట్ గ్రూప్ స్థాపనకు సహాయపడింది, ఇప్టాలో చురుకుగా ఉంది. ఆమె నాయకత్వంలో వారు ప్రదర్శించిన నాటకాలు ప్రజల మన్ననలు పొందాయి. కమ్యూనిస్టు పార్టీ కోసం ది న్యూ స్పార్క్ ప్రచురించడం కూడా ప్రారంభించింది.

1941 లో పార్టీ సుహాసిని, బెంగాల్ ఇతర సీనియర్ నాయకులు భూపేంద్ర నాథ్ దత్తా, హిరేన్ ముఖర్జీ, ఎస్.కె.ఆచార్యలకు ఫ్రెండ్స్ ఆఫ్ సోవియట్ యూనియన్ (ఎఫ్ఎస్యు) ను స్థాపించే బాధ్యతను అప్పగించింది. ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో సోవియట్ యూనియన్ పై నాజీ జర్మన్ దురాక్రమణ రోజున జరిగింది. 1942 లో నాసిక్ జైలు నుండి విడుదలైన తరువాత, రామకృష్ణ జంభేకర్ కూడా సుహాసినికి ఎఫ్ఎస్యు పనిలో సహాయం చేయడం ప్రారంభించారు. మరో కమ్యూనిస్టు శశి బకయా కూడా ఎఫ్ ఎస్ యూలో చేరారు. గాంధీ పిలుపు మేరకు పూనాలోని ఫెర్గూసన్ కళాశాలను వదిలి సబర్మతి ఆశ్రమంలో చేరారు. ఎఫ్ ఎస్ యూ మొదటి అఖిల భారత మహాసభ 1944లో బొంబాయిలో జరిగింది. సరోజినీ నాయుడు చైర్ పర్సన్ గా, జంభేకర్ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యారు. ఈ మహాసభల నిర్వహణకు సుహాసిని చురుగ్గా సహకరించారు.

1947 మార్చిలో మొదటి దక్షిణాసియా సంబంధాల సదస్సు న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. నెహ్రూ చొరవతో సుహాసిని, జంభేకర్ ఇద్దరూ ఈ సదస్సులో పాల్గొన్నారు. ఈ సదస్సుకు సరోజినీ నాయుడు అధ్యక్షత వహించగా మహాత్మాగాంధీ ప్రసంగించారు.

తరువాత రాజకీయ జీవితం

సుహాసిని 1950వ దశకం చివరి వరకు రాజకీయాల్లో ఉన్నారు. కొంతకాలం కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరినా 1960వ దశకంలో ఆవిర్భవించిన కొత్త తరహా రాజకీయాలను అంగీకరించలేక క్రమంగా వైదొలిగారు. ప్రధానంగా న్యూ వర్క్ సెంటర్ ఫర్ ఉమెన్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థతో కలిసి చివరి వరకు సామాజిక సేవలో నిమగ్నమయ్యారు.

60వ దశకం చివర్లో ఆమె ఆరోగ్యం క్షీణించడంతో ఆమెకు వీల్ చైర్ వాడాల్సి వచ్చింది. ఆమె 1973లో బొంబాయిలో కన్నుమూశారు.