సెప్టాజింట్
సెప్టాజింట్ [1] అనేది అసలైన బైబిల్ హీబ్రూ నుండి హీబ్రూ బైబిల్ మొట్టమొదటి గ్రీకు అనువాదం. [2] పూర్తి గ్రీకు శీర్షిక, అరిస్టీయాస్ తన సోదరుడైన ఫిలోక్రేట్స్కు రాసిన లేఖలో నమోదు చేయబడిన కథ నుండి వచ్చింది. ఆ కథ ప్రకారం, టోలెమీ II ఫిలాడెల్ఫస్ (క్రీ.పూ. 285–247) అభ్యర్థన మేరకు "యూదుల చట్టాలు" కోయిన్ గ్రీకులోకి డెబ్బై రెండు మంది హీబ్రూ అనువాదకులచే అనువదించబడ్డాయి —ఇజ్రాయెల్ పన్నెండు తెగలలో ప్రతిదాని నుండి ఆరుగురు చొప్పున —అయితే ఈ కథను కొంతమంది పండితులు నకిలీ రచనగా పరిగణిస్తారు. [3]
బైబిల్ పండితులు అంగీకరించిన ప్రకారం, హీబ్రూ బైబిల్ మొదటి ఐదు పుస్తకాలు టోలెమిక్ రాజ్యంలో నివసిస్తున్న యూదులచే బైబిల్ హీబ్రూ నుండి కోయిన్ గ్రీకులోకి అనువదించబడ్డాయి, దీని కేంద్రం అలెగ్జాండ్రియాలోని పెద్ద సమాజం, బహుశా క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం ప్రారంభ లేదా మధ్య భాగంలో. [4] మిగిలిన పుస్తకాలు బహుశా క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దంలో అనువదించబడ్డాయి. [5] [6] రెండవ దేవాలయ కాలంలో బైబిల్ను అరామిక్లోకి అనువదించే లేదా పారాఫ్రేజ్ చేసే కొన్ని తార్గమ్లు కూడా తయారు చేయబడ్డాయి. [7]
రెండవ దేవాలయ కాలంలో హీబ్రూ భాషలో కొద్దిమంది మాత్రమే మాట్లాడగలిగేవారు, అంతకన్నా తక్కువ మంది చదవగలిగేవారు; ఆ సమయంలో యూదు సమాజంలో కోయినే గ్రీక్ [2] [8] , అరామిక్ భాషలు సాధారణ వాడుక భాషలుగా ఉండేవి. అందువల్ల, LXX యూదు సమాజంలో ఒక అవసరాన్ని తీర్చింది. [4]
వ్యుత్పత్తి
[మార్చు]"Septuagint" అనే పదం లాటిన్ పదబంధం Vetus Testamentum ex versione Septuaginta Interpretum నుండి ఉద్భవించింది. ("డెబ్బై మంది అనువాదకుల అనువాదం నుండి పాత నిబంధన"). [9] ఈ పదబంధం Koine Greek: ' డెబ్బై మంది అనువాదం ' . [10] హిప్పోకు చెందిన అగస్టీన్ (354–430) కాలం వరకు ఇది జరగలేదు క్రీ.శ.) యూదుల పవిత్ర గ్రంథాల గ్రీకు అనువాదాన్ని Septuaginta అనే లాటిన్ పదంతో పిలిచారు . రోమన్ సంఖ్య LXX (డెబ్బై) సాధారణంగా సంక్షిప్త రూపంగా ఉపయోగించబడుతుంది.
చరిత్ర
[మార్చు]తోరాహ్ అనువాదం క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినదని చెప్పడానికి అనేక అంశాలు మద్దతు ఇస్తున్నాయి, వాటిలో దాని గ్రీకు భాష ప్రారంభ కోయిన్ గ్రీకుకు ప్రాతినిధ్యం వహించడం, క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం నాటి ఉల్లేఖనాలు, క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రారంభ వ్రాతప్రతులు ఉన్నాయి. తోరా తర్వాత, తదుపరి రెండు మూడు శతాబ్దాల కాలంలో ఇతర పుస్తకాలు అనువదించబడ్డాయి. ఏది ఎప్పుడు, ఎక్కడ అనువదించబడిందో అస్పష్టంగా ఉంది; కొన్ని రెండుసార్లు (విభిన్న వెర్షన్లలో) అనువదించబడి, ఆపై సవరించబడి ఉండవచ్చు. [11] అనువాదకుల నాణ్యత, శైలి పుస్తకాన్ని బట్టి గణనీయంగా మారుతూ వచ్చాయి; యథాతథ అనువాదం నుండి భావానువాదం, ఆపై వ్యాఖ్యానాత్మక శైలి వరకు ఉన్నాయి.
తోరాహ్ అనువాదం క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినదని చెప్పడానికి అనేక అంశాలు మద్దతు ఇస్తున్నాయి, వాటిలో దాని గ్రీకు భాష ప్రారంభ కోయిన్ గ్రీకుకు ప్రాతినిధ్యం వహించడం, క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం నాటి ఉల్లేఖనాలు, క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రారంభ వ్రాతప్రతులు ఉన్నాయి. తోరా తర్వాత, తదుపరి రెండు మూడు శతాబ్దాల కాలంలో ఇతర పుస్తకాలు అనువదించబడ్డాయి. ఏది ఎప్పుడు, ఎక్కడ అనువదించబడిందో అస్పష్టంగా ఉంది; కొన్ని రెండుసార్లు (విభిన్న వెర్షన్లలో) అనువదించబడి, ఆపై సవరించబడి ఉండవచ్చు. [11] అనువాదకుల నాణ్యత, శైలి పుస్తకాన్ని బట్టి గణనీయంగా మారుతూ వచ్చాయి; యథాతథ అనువాదం నుండి భావానువాదం, ఆపై వ్యాఖ్యానాత్మక శైలి వరకు ఉన్నాయి.
LXX అనువాద ప్రక్రియను, దాని నుండి ఇతర సంస్కరణలలోకి అనువాదాన్ని అనేక దశలుగా విభజించవచ్చు: గ్రీకు మూలపాఠం హెలెనిస్టిక్ జుడాయిజం సామాజిక వాతావరణంలో రూపొందించబడింది, క్రీ.పూ. 132 నాటికి పూర్తయింది. తొలి క్రైస్తవ మతం వ్యాప్తి చెందడంతో, LXX కూడా వివిధ రూపాల్లో లాటిన్లోకి అనువదించబడింది, తరువాతి వాటిని సమిష్టిగా Vetus Latina అని పిలుస్తారు. వీటిని, ప్రారంభంలో తొలి క్రైస్తవ అలెగ్జాండ్రియాలో సెప్టువాగింట్ [12] అని కూడా పిలిచేవారు, కానీ ఇతర చోట్ల కూడా. [10] LXX పాత చర్చి స్లావోనిక్, సిరో-హెక్సాప్లర్ వెర్షన్, క్రైస్తవ పాత నిబంధన క్లాసికల్ అర్మేనియన్, పాత జార్జియన్, కాప్టిక్ వెర్షన్లకు కూడా ఆధారాన్ని ఏర్పరచింది.
భాష
[మార్చు]LXX కోయినే గ్రీకులో వ్రాయబడింది. కొన్ని విభాగాలలో సెమిటిసిజమ్స్ ఉంటాయి, ఇవి హీబ్రూ, అరామిక్ వంటి సెమిటిక్ భాషలపై ఆధారపడిన జాతీయాలు, పదబంధాలు. దానియేలు, సామెతలు వంటి ఇతర పుస్తకాలపై గ్రీకు ప్రభావం బలంగా ఉంది. [13]
LXX పురాతన హీబ్రూ ఉచ్చారణను కూడా స్పష్టం చేయవచ్చు; అనువాదంలో అనేక విశేష నామాలు గ్రీకు అచ్చులతో వ్రాయబడ్డాయి, కానీ సమకాలీన హీబ్రూ గ్రంథాలలో నిక్కుద్ (అచ్చు గుర్తులు) లేవు. అయితే, బైబిల్ హీబ్రూ శబ్దాలన్నింటికీ ఖచ్చితమైన గ్రీకు సమానార్థకాలు ఉండే అవకాశం లేదు. ప్రాచీన హీబ్రూ, ప్రాచీన గ్రీకు భాషలలోని అచ్చులు వాటి ఆధునిక రూపాల కన్నా భిన్నంగా ఉచ్చరించబడ్డాయని ఆధునిక విద్యావేత్తలు నమ్మడం వల్ల ఈ విషయం మరింత సంక్లిష్టంగా మారింది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Greek Orthodox Archdiocese of America (2022). "About Septuagint.Bible". The Septuagint: LXX – The Greek Translations of the Hebrew Scriptures. New York: Greek Orthodox Archdiocese of America. Retrieved 25 December 2022.
- 1 2 Stefon, Matt (2011). Judaism: History, Belief, and Practice. The Rosen Publishing Group, Inc. p. 45. ISBN 978-1-61530-487-5.
- ↑ Aristeas of Marmora (1904). The Letter Of Aristeas, translated into English. Translated by St. John Thackeray, Henry. London: Macmillan. pp. 7–15.
- 1 2 Ross, William A. (15 November 2021). "The Most Important Bible Translation You've Never Heard Of". Articles. Scottsdale, Arizona: Text & Canon Institute of the Phoenix Seminary. Retrieved 25 December 2022.
- ↑ Beckwith, Roger T. (2008). The Old Testament Canon of the New Testament Church: and its Background in Early Judaism. Eugene, Oregon: Wipf and Stock. pp. 382, 383. ISBN 978-1-60608-249-2.
- ↑ Tov, Emanuel (1988). "The Septuagint". In Mulder, Martin Jan; Sysling, Harry (eds.). Mikra: text, translation, reading, and interpretation of the Hebrew Bible in ancient Judaism and early Christianity. Philadelphia: Fortress. pp. 161–2. ISBN 0-8006-0604-3.
- ↑ van Staalduine-Sulman, Eveline (2020). "Simeon the Just, the Septuagint and Targum Jonathan". In Shepherd, David James; Joosten, Jan; van der Meer, Michaël (eds.). Septuagint, Targum and Beyond: Comparing Aramaic and Greek Versions from Jewish Antiquity. Supplements to the Journal for the Study of Judaism. Vol. 193. Leiden, Netherlands: Brill. p. 327. ISBN 978-9004416727.
- ↑ "Koine". Dictionary.com Unabridged. Random House.
- ↑ Vetus Testamentum ex versione Septuaginta Interpretum (in గ్రీక్). Vol. 1 (2nd ed.). Oxford University Press. 1875.
- 1 2 Jobes, Karen; Silva, Moisés (2015). Invitation to the Septuagint (2nd ed.). Baker Academic. ISBN 978-1-4934-0004-1.
- 1 2 Joel Kalvesmaki, Septuagint[permanent dead link]
- ↑ Cornelia Linde, How to Correct the Sacra Scriptura? Textual Criticism of the Bible between the Twelfth and Fifteenth Century, Society for the Study of Medieval Languages and Literature 2015 ISBN 978-0907570448 pp.9ff,29ff.
- ↑ Dines, Jennifer M. (2004). Knibb, Michael A. (ed.). The Septuagint. Understanding the Bible and Its World (1st ed.). London: T&T Clark. ISBN 0-567-08464-7.