Jump to content

సెరెంగేటి జాతీయ పార్కు

వికీపీడియా నుండి
సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం
Swahili: Hifadhi ya Serengeti
సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనంలోని అకేషియా చెట్టు కింద జిరాఫీలు
Map showing the location of సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం
Map showing the location of సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం
Map showing the location of సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం
Map showing the location of సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం
Locationటాంజానియా
Coordinates2°24′S 34°36′E / 2.4°S 34.6°E / -2.4; 34.6
Area14,763 km2 (5,700 sq mi)
Established1940
Visitorsసంవత్సరానికి 350,000
Governing bodyటాంజానియా జాతీయ ఉద్యానవనాల ప్రాధికార సంస్థ
రకంసహజ
క్రైటేరియాvii, x
గుర్తించిన తేదీ1981 (5వ సమావేశం)
రిఫరెన్సు సంఖ్య.156
ప్రాంతంఆఫ్రికా
సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనంలోని ఏనుగులు

సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం ఉత్తర టాంజానియాలో ఉన్న ఒక విస్తారమైన జాతీయ ఉద్యానవనం. ఇది 14,763 km2 (5,700 sq mi) విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది.[1] ఈ ఉద్యానవనం తూర్పు మారా ప్రాంతం, ఈశాన్య సిమియు ప్రాంతంలో ఉంది. ఇందులో 15,000 km2 (5,800 sq mi) కంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సవానా గడ్డి మైదానాలు ఉన్నాయి. ఈ ఉద్యానవనాన్ని 1940లో స్థాపించారు.

సెరెంగెటి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వార్షిక జంతు వలసలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రతి సంవత్సరం 15 లక్షలకు పైగా పశ్చిమ తెల్లగడ్డం గల విల్డీబీస్ట్లు, 2,50,000 గ్రాంట్ జీబ్రాలు, అదనంగా 4–5 లక్షల మధ్య థామ్సన్ గజెల్లు, చిన్న చిన్న కామన్ ఎలాండ్ మందలు వలస వెళ్తాయి.[2] ఈ జాతీయ ఉద్యానవనం ఆఫ్రికాలోనే అతిపెద్ద సింహం జనాభాకు నిలయంగా కూడా ఉంది. అయితే అటవీ నిర్మూలనం, జనాభా పెరుగుదల, అక్రమ వేట,, పశుసంవర్ధక క్షేత్రాలు వంటి కారణాల వల్ల ఈ ప్రాంతం ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది.

వ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

"సెరెంగెటి" అనే పేరు సాధారణంగా మాసాయి భాషలోని సిరింగెట్ అనే పదం నుండి వచ్చిందని భావిస్తారు. దాని అర్థం "భూమి అంతులేకుండా విస్తరించి ఉన్న ప్రదేశం"[3] లేదా "అంతులేని మైదానాలు".[4] అయితే ఈ పదం మాసాయి భాష నిఘంటువుల్లో కనిపించదు.[5]

చరిత్ర

[మార్చు]

1930లో, సామ్రాజ్య వన్యప్రాణి సంరక్షణ సంఘం (SPFE) తరఫున టాంగనికాను సందర్శించిన మేజర్ రిచర్డ్ హింగ్‌స్టన్, జనాభా పెరుగుదల, ఆర్థిక అభివృద్ధి ఒత్తిడుల నుండి రక్షించేందుకు సెరెంగెటి వేట సంరక్షణ ప్రాంతాన్ని జాతీయ ఉద్యానవనంగా ప్రకటించాలని ప్రతిపాదించాడు.[6]

1940లో ఈ ప్రాంతం జాతీయ ఉద్యానవనంగా ప్రకటించబడింది. 1948లో సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవన ట్రస్టీల మండలి ఏర్పాటయ్యాక దీనికి కఠిన రక్షణ కల్పించబడింది. ప్రభుత్వం అక్కడ నివసించే మాసాయి ప్రజల సంచారాన్ని పరిమితం చేసింది. ఉద్యానవన సరిహద్దులు 1951లో ఖరారు చేయబడ్డాయి.[7]

1959లో, ఉద్యానవనం తూర్పు భాగంలోని 8,300 km2 (3,200 sq mi) విస్తీర్ణాన్ని వేరుచేసి, మాసాయి ప్రజల సంప్రదాయ భూవినియోగ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని బహుళ భూవినియోగ ప్రాంతంగా న్గోరోంగోరో సంరక్షణ ప్రాంతంగా మళ్లీ ఏర్పాటు చేశారు.[8]

1966లో సెరోనెరాలోని సెరెంగెటి పరిశోధనా సంస్థను స్థాపించారు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం మహా జంతు వలసలను పరిశీలించడం, వాటిపై పరిశోధనలు నిర్వహించడం.[9]

1981లో సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం 12,950 km2 (5,000 sq mi) విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉండేది. ఇది మొత్తం సెరెంగెటి ప్రాంతంలో సగానికి కూడా తక్కువ.[10]

1959లో బెర్న్‌హార్డ్ గ్ర్జిమెక్, ఆయన కుమారుడు మైఖేల్ కలిసి రూపొందించిన Serengeti Shall Not Die అనే పుస్తకం, డాక్యుమెంటరీ ద్వారా సెరెంగెటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.[11]

వన్యప్రాణులు

[మార్చు]

2005 నుండి సెరెంగెటి జాతీయ ఉద్యానవనం మాసాయి మారా జాతీయ రిజర్వుతో కలిసి సింహాల సంరక్షణ యూనిట్‌గా పనిచేస్తోంది.[12] ఈ పర్యావరణ వ్యవస్థలో 3,000 కంటే ఎక్కువ సింహాలు నివసిస్తున్నాయి.[13] 1994లో కేనైన్ డిస్టెంపర్ అనే వైరస్ వ్యాధి వ్యాప్తి చెందడంతో, ఆ ప్రాంతంలోని సింహాల జనాభాలో దాదాపు మూడో వంతు మరణించింది.[14] ఎండాకాలంలో ఆఫ్రికన్ చిరుతల జనసాంద్రత ప్రతి 100 చ.కి.మీ.కు సుమారు 5.41గా (లేదా ప్రతి 100 చదరపు మైళ్లకు 14.0గా) అంచనా వేయబడింది.[15] ఆఫ్రికన్ బుష్ ఏనుగుల గుంపులు 1980లలో అక్రమ వేట కారణంగా తీవ్రంగా తగ్గిపోయిన జనాభా నుండి తిరిగి కోలుకున్నాయి. 2014 నాటికి వీటి సంఖ్య 5,000 కంటే ఎక్కువకు చేరుకుంది.[16] ఆఫ్రికన్ ఎద్దుల జనాభా 1976 నుండి 1996 మధ్య అక్రమ వేట కారణంగా తగ్గిపోయింది. అయితే 2008 నాటికి వీటి సంఖ్య 28,524కు పెరిగింది.[17] తూర్పు నల్ల ఖడ్గమృగం జనాభా 1980లలో అక్రమ వేట కారణంగా సుమారు 10 జంతువులకు తగ్గిపోయింది. ప్రస్తుతం ఉద్యానవనంలో 70 కంటే తక్కువ ఖడ్గమృగాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి.[18] ఖడ్గమృగాలు ప్రధానంగా గడ్డి, చెక్కలతో కూడిన ఇండిగోఫెరా, అకేసియా,, క్రోటలారియా వంటి మొక్కలు, పొదలను మేతగా తీసుకుంటాయి.[19] 2010లో ఉద్యానవనంలో సుమారు 3,520 మసాయి జిరాఫీలు ఉన్నట్లు అంచనా వేశారు. ఇది 1977లో నమోదైన 10,750 సంఖ్యతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ.[20] 2010 తరువాత సంరక్షిత ప్రాంతం మధ్యభాగంలో జిరాఫీల జనాభా స్థిరంగా కొనసాగినప్పటికీ, అంచు ప్రాంతాల్లో మాత్రం తగ్గుదల కొనసాగుతోంది.[21] ఇతర మాంసాహార క్షీరదాలలో చీతా కూడా ఉంది.[22] ఆఫ్రికన్ అడవి కుక్కలు 1991లో ఈ ప్రాంతం నుండి అంతరించిపోయిన తర్వాత, 2012లో మళ్లీ ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.[23]

ఇతర క్షీరదాలలో నీటి గుర్రం, సాధారణ వార్థాగ్, ఆర్డ్‌వార్క్, ఆర్డ్‌వుల్ఫ్, ఆఫ్రికన్ అడవి పిల్లి, ఆఫ్రికన్ సివెట్, సాధారణ జెనెట్, జోరిల్లా, ఆఫ్రికన్ చారల ముంగీస, గబ్బిల చెవుల నక్క, భూమి పాంగోలిన్, కిరీట ముళ్లపంది, మూడు రకాల హైరాక్స్లు, కేప్ కుందేలు ఉన్నాయి. అలాగే పసుపు, ఆలివ్ బబూన్లు, వెర్వెట్ కోతి,, మాంటిల్డ్ గ్వెరెజా వంటి ప్రైమేట్లు కూడా గ్రుమెటి నది ఒడ్డున ఉన్న అడవి ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తాయి.[24]

ఈ ఉద్యానవనంలో 500కు పైగా పక్షి జాతులు కనిపిస్తాయి. వాటిలో మసాయి ఉష్ట్రపక్షి, సెక్రటరీబర్డ్, కోరి బస్టర్డ్, హెల్మెట్ గినీఫౌల్, గ్రే-బ్రెస్టెడ్ స్పర్‌ఫౌల్, బ్లాక్స్మిత్ ల్యాప్‌వింగ్, ఆఫ్రికన్ కాలర్డ్ డవ్, ఎర్ర ముక్కు గల బఫెలో వీవర్, దక్షిణ భూమి హార్న్‌బిల్, కిరీట కొంగలు, పవిత్ర ఐబిస్, పశువుల కొంగలు, నల్ల కొంగ, గొంపు ముక్కు బాతులు, సాడిల్-బిల్డ్ కొంగలు, తెల్ల కొంగ, గోలియత్ హెరాన్, మరబూ కొంగ, పసుపు ముక్కు కొంగ, మచ్చల థిక్-నీ, చిన్న ఫ్లామింగో, షూబిల్, అబ్దిమ్ కొంగ, హామర్‌కాప్, హడాడా ఐబిస్, ఆఫ్రికన్ చేప గద్ద, పింక్-బ్యాక్డ్ పెలికాన్, టాంజానియన్ ఎర్ర ముక్కు హార్న్‌బిల్, మార్షల్ ఈగిల్, ఈజిప్షియన్ బాతు, లవ్‌బర్డ్, స్పర్-వింగ్ బాతు, ఆక్స్‌పెక్కర్లు, అనేక రకాల రాబందులు ఉన్నాయి.[25][26]

మహా వలస

[మార్చు]

మహా జంతు వలస ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద భూభాగ వలసగా గుర్తించబడింది. ఈ సంపూర్ణ వలస మార్గం సుమారు 800 km (500 mi) పొడవు కలిగి ఉంటుంది. ఈ వలస మార్గం దక్షిణ భాగంలో న్గోరోంగోరో సంరక్షణ ప్రాంతం ఉంది. ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం జనవరి నుండి మార్చి మధ్య సుమారు ఐదు లక్షల విల్డీబీస్ట్ పిల్లలు జన్మిస్తాయి.

మార్చి నెలలో, ఎండాకాలం ప్రారంభమైనప్పుడు, దాదాపు 15 లక్షల విల్డీబీస్ట్‌లు, 2,50,000 జీబ్రాలు ఉత్తర దిశగా కెన్యాలోని మాసాయి మారా వైపు వలస ప్రయాణం ప్రారంభిస్తాయి. ఈ వలసలో కామన్ ఎలాండ్, ప్లైన్స్ జీబ్రా, థామ్సన్ గజెల్ కూడా విల్డీబీస్ట్‌లతో కలిసి ప్రయాణిస్తాయి.

ఏప్రిల్, మే నెలల్లో వలస గుంపులు వెస్టర్న్ కారిడార్ గుండా ప్రయాణిస్తాయి. మాసాయి మారాకు చేరుకోవడానికి అవి గ్రుమెటి, మారా నదులను దాటాల్సి ఉంటుంది. ఈ నదుల్లో సుమారు 3,000 మొసళ్లు వేట కోసం ఎదురుచూస్తుంటాయి. మొసళ్లకు చిక్కిన ప్రతి విల్డీబీస్ట్‌కు తోడు, మరో 50 జంతువులు నీటిలో మునిగి మరణిస్తాయి.

అక్టోబర్ చివరలో ఎండాకాలం ముగిసిన తర్వాత వలస గుంపులు తిరిగి దక్షిణ దిశగా ప్రయాణం ప్రారంభిస్తాయి. ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 2,50,000 విల్డీబీస్ట్‌లు, 30,000 ప్లైన్స్ జీబ్రాలు మునిగిపోవడం, మృగాల దాడులు, అలసట, దాహం లేదా వ్యాధుల కారణంగా మరణిస్తాయి.[27]

భూగర్భ శాస్త్రం

[మార్చు]
ఓల్ డోయిన్యో లెంగై అగ్నిపర్వతంలోని కార్బోనటైట్ లావా

ఈ ప్రాంతపు బేస్‌మెంట్ కాంప్లెక్స్లో ఆర్కియన్ యుగానికి చెందిన న్యాంజియన్ వ్యవస్థ గ్రీన్‌స్టోన్లు (2.81–2.63 Ga వయస్సు), ఆర్కియన్ గ్రానైట్-గ్నైస్ ప్లూటన్లు (2.72–2.56 Ga వయస్సు) ఉన్నాయి. ఇవి సుమారు 180 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం పైకి లేవబడి కోప్పీలు, పొడవైన కొండలను ఏర్పరిచాయి. అదనంగా నియోప్రోటెరోజోయిక్ మొజాంబిక్ బెల్ట్లో క్వార్ట్జైట్, గ్రానైట్ ఉన్నాయి. అలాగే నియోప్రోటెరోజోయిక్ ఇకొరోంగో సమూహంలో ఇసుకరాయి, షేల్,, సిల్ట్‌స్టోన్లు ఉండి, ఇవి రేఖాకార పర్వత శ్రేణులను రూపొందిస్తాయి.

ఉద్యానవనం ఆగ్నేయ భాగంలో నియోజీన్ యుగానికి చెందిన అగ్నిపర్వత శిలలు, ఓల్డోయిన్యో లెంగై హోలోసీన్ యుగానికి చెందిన అగ్నిపర్వత బూడిద ఉన్నాయి. గ్రుమెటి, మారా, మ్బలగెటి, ఒరాంగి నదులు పశ్చిమ దిశగా విక్టోరియా సరస్సులో కలుస్తాయి. ఒల్డుపై నది తూర్పు దిశగా ఒల్బల్బల్ చిత్తడి ప్రాంతాల్లోకి ప్రవహిస్తుంది.[28]

ఉద్యానవనం తూర్పు భాగంలో సెరెంగెటి అగ్నిపర్వత గడ్డి మైదానాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఉష్ణమండల గడ్డి మైదానాల పర్యావరణ మండలానికి చెందినవి. ఈ గడ్డి మైదానాలు 150,000 సంవత్సరాల క్రితం విస్ఫోటనం చెందిన కెరిమాసి అగ్నిపర్వతం నుంచి వచ్చిన బూడిద నిల్వలపై పెరిగాయి. అలాగే ఓల్ డోయిన్యో లెంగై అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాల వల్ల ఏర్పడిన క్యాల్సేరియస్ టఫ్, కాల్సైట్ గట్టి నేల (వెర్టిసాల్లు) పొరలపై కూడా ఇవి విస్తరించాయి. ఇవి అగ్నిపర్వతాల నుండి వచ్చిన నాట్రోకార్బోనటైట్ లావా వేగంగా వాతావరణ ప్రభావానికి లోనవడం వల్ల ఏర్పడ్డాయి.[29][30][31]

భౌగోళికం

[మార్చు]
సెరెంగెటి మైదానాలు
వెస్టర్న్ కారిడార్‌లో విల్డీబీస్ట్‌లు

ఈ ఉద్యానవనం 14,750 km2 (5,700 sq mi) విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది.[32] ఇందులో గడ్డి మైదానాలు, సవానా, నదీతీర అడవులు,, వృక్షసమృద్ధి ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఈ ఉద్యానవనం టాంజానియా వాయవ్య భాగంలో ఉంది. ఉత్తరాన కెన్యా సరిహద్దుతో ఆనుకుని ఉండి, అక్కడి మాసాయి మారా జాతీయ అభయారణ్యంతో నిరంతర సంబంధం కలిగి ఉంది.

ఉద్యానవనం ఆగ్నేయ దిశలో న్గోరోంగోరో సంరక్షణ ప్రాంతం, నైరుతి దిశలో మాస్వా గేమ్ రిజర్వ్, పశ్చిమ దిశలో ఇకొరోంగో, గ్రుమెటి గేమ్ రిజర్వ్లు ఉన్నాయి. ఈశాన్య, తూర్పు దిశల్లో లోలియోండో గేమ్ కంట్రోల్ ప్రాంతం ఉంది.

సెరెంగెటి మైదానం భూదృశ్యం చాలా వైవిధ్యంగా ఉంటుంది. ఇది సవానా ప్రాంతాల నుండి కొండల అడవులు, విస్తారమైన గడ్డి మైదానాల వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక వైవిధ్యం తీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితుల కారణంగా ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, బలమైన గాలుల కలయిక దీనిపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఈ ప్రాంతంలోని విభిన్న జీవావరణాలు అనేక అగ్నిపర్వతాల శ్రేణి కారణంగా ఏర్పడి ఉండవచ్చు. వాటి కార్యకలాపాలు కొండలు, క్రేటర్లు వంటి భౌగోళిక లక్షణాలను సృష్టించి మైదాన స్వరూపాన్ని మార్చాయి.[citation needed]

కెన్యా పర్వత ప్రాంతాల నుండి మాసాయి మారా జాతీయ అభయారణ్యం గుండా ప్రవహించి విక్టోరియా సరస్సులో కలిసే మారా నది, సెరెంగెటి జీవావరణ వ్యవస్థలో సంవత్సరమంతా ప్రవహించే ఏకైక శాశ్వత నది.[33]

ఈ ఉద్యానవనాన్ని మూడు ప్రధాన ప్రాంతాలుగా విభజించారు:

  • సెరెంగెటి మైదానాలు – సెరెంగెటి ప్రాంతంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ లక్షణం దక్షిణ భాగంలోని దాదాపు చెట్లు లేని గడ్డి మైదానాలు. ఇక్కడ మృగాల కోసం వీక్షణ స్థలాలుగా ఉపయోగపడే గ్రానైట్ రాతి నిర్మాణాలు అయిన కోప్పీలు ఉన్నాయి. అగ్నిపర్వత గడ్డి మైదానాలు సమీప అగ్నిపర్వతాల బూడిదతో ఏర్పడిన నేలల్లో పెరిగే ఒక ఎడాఫిక్ వృక్ష సముదాయం.[34]
  • వెస్టర్న్ కారిడార్ – ఈ ప్రాంతంలోని ప్రధాన భౌగోళిక లక్షణాలు గ్రుమెటి, మ్బలగెటి నదులు. ఇక్కడ పెద్ద పరిమాణంలో నదీతీర అడవులు, కొన్ని చిన్న పర్వత శ్రేణులు ఉన్నాయి. మహా వలస మే నుండి జూలై మధ్య ఈ కారిడార్ గుండా సాగుతుంది. ఇది విక్టోరియా సరస్సు వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. ఉద్యానవనం ఉత్తర భాగాలతో పోలిస్తే ఈ ప్రాంతం తక్కువ ఎత్తులో ఉండి, దక్షిణ మైదానాల కంటే ఎక్కువ వృక్షసంపదతో కప్పబడి ఉంటుంది.[citation needed]
  • ఉత్తర సెరెంగెటి – ఈ ప్రాంత భూదృశ్యంలో విస్తారమైన అడవులు, కొండలు ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ ఎక్కువగా కమ్మిఫోరా వృక్షాలు పెరుగుతాయి. ఈ ప్రాంతం దక్షిణంలోని సెరోనెరా నుండి కెన్యా సరిహద్దులోని మారా నది వరకు విస్తరించి ఉంది. ఇది దూరప్రాంతంలో ఉండి, చేరుకోవడానికి కష్టమైన ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది.[citation needed]

ఉద్యానవనంలో మానవ నివాసాలకు అనుమతి లేదు. అయితే టాంజానియా జాతీయ ఉద్యానవనాల ప్రాధికార సంస్థ సిబ్బంది, పరిశోధకులు, అలాగే వివిధ లాడ్జ్‌లు, శిబిరాలు, హోటళ్ల సిబ్బందికి మాత్రమే నివసించే అనుమతి ఉంది. ప్రధాన నివాస ప్రాంతం సెరోనెరా, అక్కడ ప్రధానమైన సెరోనెరా విమానాశ్రయం ఉంది.[35]

పరిపాలన, సంరక్షణ

[మార్చు]
సియామ్ కలుపు మొక్క — ప్రవేశపెట్టబడిన ఆక్రమణ జాతి

ఈ ఉద్యానవనాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి విద్యా, శాస్త్ర, సాంస్కృతిక సంస్థ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా జాబితా చేసింది. ఇది అంతర్జాతీయ ప్రకృతి సంరక్షణ సంఘం అభివృద్ధి చేసిన విధానంలో వర్గం II రక్షిత ప్రాంతంగా గుర్తించబడింది. దీని అర్థం ఈ ప్రాంతాన్ని జీవావరణ వ్యవస్థ లేదా పర్యావరణ ప్రక్రియలను రక్షించే విధంగా నిర్వహించాలనే ఉద్దేశం.[36]

టాంజానియాలోని అన్ని జాతీయ ఉద్యానవనాల పరిపాలనా సంస్థ టాంజానియా జాతీయ ఉద్యానవనాల ప్రాధికార సంస్థ. ఉద్యానవనపు తొలి గేమ్ వార్డెన్లలో మైల్స్ టర్నర్ ఒకరు. ఉద్యానవనంలో విస్తృతంగా ఉన్న అక్రమ వేటను అదుపులోకి తెచ్చిన వ్యక్తిగా ఆయనకు కీర్తి దక్కింది.[37]

ముప్పులు

[మార్చు]

మౌ అడవి ప్రాంతంలో జరిగిన అటవీ నిర్మూలనం మారా నది జలవ్యవస్థను ప్రభావితం చేసింది.[38]

ఇక్కడ ఆక్రమణ మొక్కల జాతులు కూడా ఉన్నాయి. వాటిలో సియామ్ కలుపు, ముళ్ల కాక్టస్, ఫీవర్‌ఫ్యూ,, మెక్సికన్ సన్‌ఫ్లవర్ ఉన్నాయి.[39]

1996లో జరిగిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం ఉద్యానవనం పశ్చిమ భాగంలోని మానవ జనాభా ప్రతి సంవత్సరం నాలుగు శాతం చొప్పున పెరుగుతోంది.[26] పశువుల పెంపకం కూడా పెరిగి, వ్యవసాయం, పశుపోషణ కోసం ఉపయోగించే భూమి విస్తీర్ణం ఎక్కువైంది.

ప్రపంచ సంరక్షణ పరిశీలనా కేంద్రం 2001లో నిర్వహించిన అధ్యయనం ప్రకారం ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 2,00,000 జంతువులు అక్రమ వేట కారణంగా చంపబడుతున్నాయి.[26] 2005 నుండి 2012 మధ్యకాలంలో ప్రభుత్వం ఉద్యానవనం గుండా 452 కి.మీ పొడవైన రహదారిని నిర్మించాలనే ప్రతిపాదనను పరిశీలించింది. ఈ ప్రణాళికను 2024లో మళ్లీ పునరుద్ధరించారు.[40]

ఈ ప్రతిపాదనపై తీవ్రమైన వివాదం నెలకొంది. ఈ రహదారి ఉత్తర టాంజానియాలో రవాణా సౌకర్యాలను మెరుగుపరచి పేదరికాన్ని తగ్గించగలదని అనుకూలవాదులు వాదించారు. అయితే సంరక్షణవాదులు దీనివల్ల తీవ్రమైన పర్యావరణ ప్రభావాలు సంభవించవచ్చని హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా విల్డీబీస్ట్‌ల మహా వలసకు అంతరాయం కలగడం, తద్వారా మొత్తం జీవావరణ వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని వారు పేర్కొన్నారు.

ఉద్యానవనాన్ని దాటకుండా దక్షిణ దిశలో వెళ్లే ప్రత్యామ్నాయ రహదారి మార్గాలను తక్కువ హానికరమైన ఎంపికలుగా ప్రతిపాదించారు. ఇవి ఉద్యానవన సమగ్రతను కాపాడుతూ మరింత మంది ప్రజలకు ప్రయోజనం చేకూర్చగలవని భావించారు.[41]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Black rhino dies aged 43 in Tanzania's Serengeti National Park". Xinhua News. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 April 2022.
  2. ↑ Sinclair, Anthony Ronald Entrican (1995). Serengeti II: Dynamics, Management, and Conservation of an Ecosystem. University of Chicago Press. p. 15.
  3. ↑ Poole, R. M. (2012). "Heartbreak on the Serengeti (continued)". National Geographic Magazine. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 September 2019.{{cite magazine}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  4. ↑ Zimmermann, Kim Ann (23 June 2017). "The Serengeti: Plain Facts about National Park & Animals". Live Science.
  5. ↑ Payne, Doris L.; Ole-Kotikash, Leonard (eds.). "Maa (Maasai) Dictionary".
  6. ↑ Shetler (2007). Imagining Serengeti: A History of L. New African Histories Ser. Jean Allman, Allen F. Isaacman (1st ed.). Athens, OH: Ohio University Press. pp. 357. ISBN 978-0-8214-1750-8.
  7. ↑ Neumann, R.P. (1995). "Ways of seeing Africa: Colonial recasting of African society and landscape in Serengeti National Park". Ecumene. 2 (2): 149–169. doi:10.1177/147447409500200203. S2CID 145421779.
  8. ↑ Wanitzek, U. & Sippel, H. (1998). "Land rights in conservation areas in Tanzania". GeoJournal. 46 (2): 113–128. doi:10.1023/A:1006953325298. S2CID 150734077.
  9. ↑ Ofcansky, Thomas P.; Yeager, Rodger (1997). Historical dictionary of Tanzania. African historical dictionaries (2nd ed.). Lanham, Md.: Scarecrow Press. pp. 200. ISBN 978-0-8108-3244-2.
  10. ↑ Makacha, S.; Msingwa, M.J. & Frame, G.W. (1982). "Threats to the Serengeti herds". Oryx. 16 (5): 437–444. doi:10.1017/S0030605300018111.
  11. ↑ Boes, T. (2013). "Political animals: Serengeti Shall Not Die and the cultural heritage of mankind". German Studies Review. 36 (1): 41–59. doi:10.1353/gsr.2013.a501305. JSTOR 43555291. S2CID 142103854.
  12. ↑ IUCN Cat Specialist Group (2006). Conservation Strategy for the Lion Panthera leo in Eastern and Southern Africa. Pretoria, South Africa: IUCN.
  13. ↑ Mésochina, P.; Mbangwa, O.; Chardonnet, P.; Mosha, R.; Mtui, B.; Drouet, N. & Kissui, B. (2010). Conservation status of the lion (Panthera leo Linnaeus, 1758) in Tanzania (Report). Paris: SCI Foundation, MNRT-WD, TAWISA & IGF Foundation.
  14. ↑ "Serengeti National Park | Location, Facts, & Animals | Britannica". www.britannica.com. ఒరిజినల్ నుండి 28 August 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 January 2025.
  15. ↑ Allen, M.L.; Wang, S.; Olson, L.O.; Li, Q. & Krofel, M. (2020). "Counting cats for conservation: Seasonal estimates of leopard density and drivers of distribution in the Serengeti". Biodiversity and Conservation. 29 (13): 3591–3608. Bibcode:2020BiCon..29.3591A. doi:10.1007/s10531-020-02039-w. S2CID 221167378.
  16. ↑ Mduma, H.; Musyoki, C.; Maliti Kyale, D.; Nindi, S.; Hamza, K.; Ndetei, R.; Machoke, M.; Kimutai, D.; Muteti, D.; Maloba, M.; Bakari, S. & Kohi, E. (2014). Aerial Total Count of Elephants and Buffaloes in the Serengeti-Mara Ecosystem (PDF) (Report). Nairobi, Kenya: WWF-World Wide Fund For Nature. the original (PDF) నుండి 9 September 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  17. ↑ Metzger, K.L.; Sinclair, A.R.E.; Hilborn, R.; Hopcraft, J.G.C. & Mduma, S.A. (2010). "Evaluating the protection of wildlife in parks: The case of African buffalo in Serengeti". Biodiversity and Conservation. 19 (12): 3431–3444. Bibcode:2010BiCon..19.3431M. doi:10.1007/s10531-010-9904-z.
  18. ↑ "How black rhinos and local communities help each other in Namibia". Mongabay Environmental News. 2015.
  19. ↑ Anderson, T.M.; Ngoti, P.M.; Nzunda, M.L.; Griffith, D.M.; Speed, J.D.; Fossøy, F.; Røskaft, E. & Graae, B.J. (2020). "The burning question: Does fire affect habitat selection and forage preference of the black rhinoceros Diceros bicornis in East African savannahs?". Oryx. 54 (2): 234–243. doi:10.1017/S0030605318000388. hdl:10339/96040.
  20. ↑ Strauss, M. K. L.; Kilewo, M.; Rentsch, D.; Packer, C. (2015). "Food supply and poaching limit giraffe abundance in the Serengeti". Population Ecology (in ఇంగ్లీష్). 57 (3): 505–516. doi:10.1007/s10144-015-0499-9.
  21. ↑ Bond, M. L.; Behr, D. M.; Lee, D. E.; Strauss, M. K. L.; Campbell, P. E.; Cavener, D. R.; Lohay, G. G.; Madeli, J. M.; Paniw, M.; Ozgul, A. (2025). "Demographic drivers of population dynamics reveal subpopulation‐specific conservation needs for giraffes in the Serengeti Ecosystem". The Journal of Wildlife Management (in ఇంగ్లీష్). doi:10.1002/jwmg.70037.
  22. ↑ "Tanzania: Concern As Serengeti Leopards Resort to Cannibalism". allafrica. ఒరిజినల్ నుండి 22 July 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 July 2019.
  23. ↑ "Why did Serengeti's wild dogs disappear? Study challenges controversial hypothesis". Mongabay Environmental News. 2019. ఒరిజినల్ నుండి 1 December 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 May 2021.
  24. ↑ Kennedy, A. S.; Kennedy, V. (2014). Animals of the Serengeti, and Ngorongoro Conservation Area. Princeton, New Jersey. ISBN 978-1-4008-5138-6. OCLC 873760148.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  25. ↑ "Bird Checklist for Serengeti National Park". www.exoticbirding.com. ఒరిజినల్ నుండి 9 September 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 May 2021.
  26. 1 2 3 "Eastern Africa: The Greater Serengeti grassland ecosystem in northern Tanzania | Ecoregions | WWF". World Wildlife Fund. ఒరిజినల్ నుండి 23 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 June 2021.
  27. ↑ Medina, N. (2019). Where Is the Serengeti?. WhoHQ. New York: Penguin Random House. ISBN 9781524792565.
  28. ↑ Scoon, R. (2018). Geology of National Parks of Central/ Southern Kenya and Northern Tanzania: Geotourism of the Gregory Rift Valley, Active Volcanism and Regional Plateaus. Springer. pp. 69–79. ISBN 9783319737843.
  29. ↑ "Global Volcanism Program | Ol Doinyo Lengai". Smithsonian Institution | Global Volcanism Program (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 23 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 May 2021.
  30. ↑ "Hawaiian Volcano Observatory". volcanoes.usgs.gov. ఒరిజినల్ నుండి 25 June 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 June 2021.
  31. ↑ Kindt, R., Lillesø, J.-P. B., van Breugel, P., Bingham, M., Sebsebe Demissew, Dudley, C., Friis, I., Gachathi, F., Kalema, J., Mbago, F., Minani, V., Moshi, H. N., Mulumba, J., Namaganda, M., Ndangalasi, H.J., Ruffo, C.K., Jamnadass, R. and Graudal, L. 2011. Potential natural vegetation of eastern Africa. Volume 5: Description and tree species composition for other potential natural vegetation types. Forest & Landscape Working Paper 65-2011
  32. ↑ World Database on Protected Areas (2021). "Serengeti National Park". Protected Planet, United Nations Environment World Conservation Monitoring Centre. ఒరిజినల్ నుండి 24 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 May 2021.
  33. ↑ "Geology of Serengeti National Park – Tanzania". serengeti.com. ఒరిజినల్ నుండి 23 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 July 2021.
  34. ↑ UNESCO World Heritage Centre. "Serengeti National Park". UNESCO World Heritage Centre. ఒరిజినల్ నుండి 19 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 October 2023.
  35. ↑ "Seronera Airport (SEU) @ OurAirports". ourairports.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 October 2023.
  36. ↑ "Category II: National Park". International Union for the Conservation of Nature. 2016. ఒరిజినల్ నుండి 18 November 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 June 2020.
  37. ↑ "Serengeti – Myles Turner". ఒరిజినల్ నుండి 17 March 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 October 2016.
  38. ↑ Conniff, R. (2015). "A New Threat in the Serengeti to the World's Greatest Animal Migration". Take Part. the original నుండి 27 January 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 May 2021.
  39. ↑ "Conservation". Grumeti Fund (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 26 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 May 2021.
  40. ↑ "Tanzania revives plan to tarmac highway through Serengeti". The EastAfrican (in ఇంగ్లీష్). 16 March 2024. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 January 2025.
  41. ↑ Hopcraft, J. Grant C.; Mduma, Simon A. R.; Borner, Markus; Bigurube, Gerald; Kijazi, Alain; Haydon, Daniel T.; Wakilema, William; Rentsch, Dennis; Sinclair, A.R.E.; Dobson, Andrew; Lembeli, James Daudi (2015). "Conservation and economic benefits of a road around the Serengeti". Conservation Biology. 29 (3): 932–936. ISSN 0888-8892.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సెరెంగేటి_జాతీయ_పార్కు&oldid=4889864" నుండి వెలికితీశారు