సోనియా శాంచెజ్
సోనియా సాంచెజ్ (జననం విల్సోనియా బెనిటా డ్రైవర్; సెప్టెంబరు 9, 1934) ఒక అమెరికన్ కవి, రచయిత, ప్రొఫెసర్. ఆమె బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమంలో ప్రముఖ వ్యక్తి, డజనుకు పైగా కవితా పుస్తకాలు, అలాగే చిన్న కథలు, విమర్శనాత్మక వ్యాసాలు, నాటకాలు, పిల్లల పుస్తకాలు రాశారు. 1960 లలో, సాంచెజ్ ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ ప్రేక్షకులను లక్ష్యంగా చేసుకుని పత్రికలలో కవితలను విడుదల చేసింది, 1969 లో తన మొదటి సంకలనం హోమ్ కమింగ్ ను ప్రచురించింది. 1993 లో, ఆమె ప్యూ ఫెలోషిప్ ఇన్ ది ఆర్ట్స్ ను పొందింది,, 2001 లో అమెరికన్ కవిత్వం కానన్ కు ఆమె చేసిన కృషికి రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్ మెడల్ లభించింది. క్రిస్టా ఫ్రాంక్లిన్తో సహా ఇతర ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ కవులపై ఆమె ప్రభావం చూపింది. శాంచెజ్ వింటర్గ్రీన్ ఉమెన్ రైటర్స్ కలెక్టివ్లో సభ్యురాలు.
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]శాంచెజ్ 1934 సెప్టెంబరు 9 న అలబామాలోని బర్మింగ్ హామ్ లో విల్సన్ ఎల్ డ్రైవర్, లీనా జోన్స్ డ్రైవర్ దంపతులకు జన్మించారు. సాంచెజ్ ఒక సంవత్సరం వయస్సులో ఉన్నప్పుడు ఆమె తల్లి మరణించింది, కాబట్టి ఆమె చాలా సంవత్సరాలు బంధువుల మధ్య తిరుగుతూ గడిపింది. వారిలో ఒకరు ఆమె నానమ్మ, ఆమె సాంచెజ్కు ఆరేళ్ల వయస్సులో మరణించింది. ఆమె అమ్మమ్మ మరణం ఆమె జీవితంలో ఒక కష్టమైన సమయంగా నిరూపించబడింది, సాంచెజ్ నత్తిగా మారారు, ఇది ఆమె అంతర్ముఖంగా మారడానికి దోహదం చేసింది. ఏదేమైనా, ఆమె నత్తిగా మాట్లాడటం వల్ల ఆమె మరింత ఎక్కువగా చదవడానికి, భాష, దాని శబ్దాలపై నిశితంగా దృష్టి పెట్టడానికి కారణమైంది.[1][2]
1943 లో, శాంచెజ్ తన తండ్రి (పాఠశాల ఉపాధ్యాయురాలు), ఆమె సోదరి, తన తండ్రి మూడవ భార్య అయిన ఆమె సవతి తల్లితో నివసించడానికి న్యూయార్క్ నగరంలోని హార్లెంకు వెళ్లారు. హార్లెంలో ఉన్నప్పుడు, ఆమె తన నత్తిని నిర్వహించడం నేర్చుకుంది, పాఠశాలలో రాణించింది, ఆమె కవితా స్వరాన్ని కనుగొంది, ఇది తరువాత హంటర్ కళాశాలలో చదువుతున్నప్పుడు ఉద్భవించింది. సాంచెజ్ తన కవిత్వం ధ్వనిపై దృష్టి సారించారు, దానిని ఎల్లప్పుడూ బిగ్గరగా చదువుతానని అంగీకరించారు, ఆఫ్రికన్, ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ స్వర వనరులను పూర్తి స్థాయిలో ఉపయోగించినందుకు ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆమె తన సోనిక్ రేంజ్, డైనమిక్ పబ్లిక్ రీడింగ్ లకు ప్రసిద్ది చెందింది. ఆమె ఇప్పుడు తనను తాను "నియమిత నత్తిగా మాట్లాడే వ్యక్తి"గా అభివర్ణించుకుంటుంది. సాంచెజ్ 1955 లో హంటర్ కళాశాల నుండి రాజనీతి శాస్త్రంలో బి.ఎ పట్టా పొందారు.
శాంచెజ్ న్యూయార్క్ విశ్వవిద్యాలయం (ఎన్వైయు) లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యను అభ్యసించారు, లూయిస్ బోగన్తో కలిసి పనిచేశారు. ఎన్వైయూలో ఉన్న సమయంలో, ఆమె గ్రీన్విచ్ విలేజ్లో రచయితల వర్క్షాప్ను ఏర్పాటు చేసింది, ఇక్కడ "బ్రాడ్సైడ్ క్వార్టెట్" జన్మించింది. "బ్రాడ్ సైడ్ క్వార్టెట్"లో హాకీ మధుబుటి, నిక్కీ గియోవన్నీ, ఎథెరిడ్జ్ నైట్ వంటి ఇతర ప్రముఖ బ్లాక్ ఆర్ట్స్ మూవ్ మెంట్ కళాకారులు ఉన్నారు. ఈ యువ కవులను ప్రముఖ కవి, ప్రచురణకర్త అయిన డడ్లీ రాండాల్ పరిచయం చేసి ప్రోత్సహించారు.
ఆల్బర్ట్ సాంచెజ్ తో ఆమె మొదటి వివాహం కొనసాగనప్పటికీ, సోనియా శాంచెజ్ తన వృత్తిపరమైన పేరును నిలుపుకుంది. ఆమెకు, ఆల్బర్ట్ కు అనిత అనే కుమార్తె ఉంది. తరువాత ఆమె ఎథెరిడ్జ్ నైట్ ను వివాహం చేసుకుంది,, మొరానీ న్యూసి, ముంగు న్యూసి అనే కవల కుమారులను కలిగి ఉంది, కాని వారు రెండు సంవత్సరాల తరువాత విడాకులు తీసుకున్నారు. మాతృత్వం 1970 లలో ఆమె కవిత్వం మూలాంశాలను బాగా ప్రభావితం చేసింది, తల్లీబిడ్డల మధ్య బంధాలు ఒక ప్రధాన ఇతివృత్తంగా ఆవిర్భవించాయి. ఆమెకు ముగ్గురు మనవరాళ్లు కూడా ఉన్నారు.[3]
బోధన
[మార్చు]శాంచెజ్ 1967 వరకు డౌన్ టౌన్ కమ్యూనిటీ స్కూల్ లో ఎన్.వై.సి లో 5 వ తరగతి బోధించారు. ఆమె ఎనిమిది విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రొఫెసర్ గా బోధించారు, హోవార్డ్ విశ్వవిద్యాలయంతో సహా యుఎస్ అంతటా 500 కి పైగా కళాశాల క్యాంపస్ లలో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు. విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో బ్లాక్ స్టడీస్ విభాగాన్ని స్థాపించే ప్రయత్నంలో ఆమె ఒక నాయకురాలు. 1966 లో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో స్టేట్ యూనివర్శిటీలో బోధిస్తున్నప్పుడు, ఆమె బ్లాక్ స్టడీస్ కోర్సులను ప్రవేశపెట్టింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో నల్లజాతి మహిళలు, సాహిత్యం ఆధారంగా ఒక కోర్సును సృష్టించి బోధించిన మొదటి వ్యక్తి సాంచెజ్, ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ సాహిత్యంపై ఆమె అందించిన కోర్సు సాధారణంగా శ్వేతజాతీయులు అధికంగా ఉన్న విశ్వవిద్యాలయంలో బోధించబడుతున్నందున ఈ రకమైన మొదటిదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఆమె బ్లాక్ స్టడీస్ విభాగాన్ని జాతి అధ్యయనానికి ఒక కొత్త వేదికగా, అమెరికన్ విశ్వవిద్యాలయాల సంస్థాగత పక్షపాతాలకు ఒక సవాలుగా చూసింది. ఈ ప్రయత్నాలు స్పష్టంగా బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి,, ఆమె ప్రసిద్ధ నల్లజాతి స్త్రీవాది. శాంచెజ్ టెంపుల్ విశ్వవిద్యాలయంలో మొదటి ప్రెసిడెన్షియల్ ఫెలోగా ఉన్నారు, అక్కడ ఆమె 1977 లో పనిచేయడం ప్రారంభించింది. అక్కడ, ఆమె 1999 లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు లారా కార్నెల్ కుర్చీని నిర్వహించింది. ప్రస్తుతం ఆమె టెంపుల్ యూనివర్శిటీలో కవయిత్రిగా పనిచేస్తున్నారు. ఆఫ్రికా, కరేబియన్, చైనా, ఆస్ట్రేలియా, ఐరోపా, నికరాగ్వా, కెనడాలలో ఆమె కవిత్వం చదివింది.
క్రియాశీలత
[మార్చు]సాంచెజ్ నేషనల్ బ్లాక్ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ కు మద్దతు ఇచ్చారు, పౌర హక్కుల ఉద్యమం, బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమంలో చాలా ప్రభావవంతమైన భాగంగా ఉన్నారు. 1960 ల ప్రారంభంలో, సాంచెజ్ కోర్ (కాంగ్రెస్ ఫర్ రేసియల్ ఈక్వాలిటీ) సభ్యురాలిగా మారింది, అక్కడ ఆమె మాల్కమ్ ఎక్స్ ను కలుసుకుంది. ఆమె మొదట తన ఆలోచనలో సమైక్యవాది అయినప్పటికీ, మాల్కమ్ ఎక్స్ మాట్లాడటం విన్న తరువాత శాంచెజ్ తన ఆలోచనలో మరింత వేర్పాటువాదిగా మారింది, ఆమె నల్లజాతి వారసత్వం, గుర్తింపుపై ఎక్కువ దృష్టి సారించింది.[4]
1972 లో, సాంచెజ్ నేషన్ ఆఫ్ ఇస్లాంలో చేరారు, ఈ సమయంలో ఆమె బ్లూస్ బుక్ ఫర్ బ్లూ బ్లాక్ మ్యాజికల్ ఉమెన్ (1974) ను ప్రచురించింది, కానీ ఆమె మూడు సంవత్సరాల తరువాత, 1975 లో సంస్థను విడిచిపెట్టింది. ఎందుకంటే మహిళల హక్కులపై వారి అభిప్రాయాలు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. అణచివేతకు గురైన మహిళలు, మైనారిటీ వర్గాల హక్కుల కోసం ఆమె వాదిస్తూనే ఉన్నారు. ఆమె నల్ల అమెరికా పోరాటాలు, జీవితాలతో సంబంధం ఉన్న అనేక నాటకాలు, పుస్తకాలను రాశారు. ఆమె నాటకాలలో సిస్టర్ సన్/జి ఉన్నాయి, ఇది 1972 లో న్యూయార్క్ షేక్స్పియర్ ఫెస్టివల్ పబ్లిక్ థియేటర్లో ఆఫ్-బ్రాడ్వేలో నిర్మించబడింది; 1975లో చికాగోలోని నార్త్ వెస్ట్రన్ యూనివర్శిటీ థియేటర్ లో ప్రదర్శించిన మాల్కమ్ మ్యాన్/డోంట్ లివ్ హియర్ నో మో', ఫిలడెల్ఫియాలోని ఆస్కామ్ కమ్యూనిటీ సెంటర్ లో 1979లో తొలిసారిగా ప్రదర్శించబడింది.[3]
సాంచెజ్ నల్లజాతి సాహిత్యం రెండు సంకలనాలకు సంపాదకత్వం వహించారు: వి బి వర్డ్ సోర్సరర్స్: 25 స్టోరీస్ బై బ్లాక్ అమెరికన్స్ (1974), 360° బ్లాక్నెస్ కమింగ్ ఎట్ యు (1999). బ్రాండీవైన్ పీస్ కమ్యూనిటీ, ఎంఏడీఆర్ఈ, ప్లావ్షేర్స్ సహా వివిధ రకాల ఉద్యమ కార్యక్రమాలకు ఆమె కట్టుబడి ఉన్నారు.
బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమం
[మార్చు]అంతర్దృష్టి, శక్తి, అవగాహన పునరుద్ధరణ బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమం లక్ష్యం. సాంచెజ్ 1960 లలో ది లిబరేటర్, నీగ్రో డైజెస్ట్, బ్లాక్ డైలాగ్ తో సహా అనేక పత్రికలలో కవిత్వం, వ్యాసాలను ప్రచురించారు. ఆమె రచన "నల్ల సౌందర్య" కార్యక్రమానికి రాజకీయ ఆలోచనాపరురాలిగా ఆమె ప్రాముఖ్యతను స్థాపించింది. 1969 లో హోమ్ కమింగ్ అనే కవితా పుస్తకాన్ని ప్రచురించిన తరువాత శాంచెజ్ బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమంలో ఒక ముఖ్యమైన గొంతుకగా ఖ్యాతి పొందారు. ఈ సంకలనం, 1970 లో ఆమె రెండవ సంకలనం, వి ఎ బాడ్డిడిడి పీపుల్ పేరుతో, నల్లజాతి జాతీయవాదం, గుర్తింపు అభివృద్ధిని చర్చించడానికి ప్రయోగాత్మక కవితా రూపాలను ఉపయోగించడాన్ని ప్రదర్శించింది.
సమకాలీన రచనలు
[మార్చు]ఆమె ఇటీవలి సమకాలీన ప్రయత్నాలలో "హోప్ ఈజ్ యాన్ ఓపెన్ విండో" పై మాట్లాడే-పద విరామం ఉంది, ఇది డయానా రాస్ తన 1998 ఆల్బమ్ ఎవ్రీ డే ఈజ్ ఎ న్యూ డే నుండి సహ-రచన చేసిన పాట. యూట్యూబ్ లో వీక్షించే 9/11 ట్రిబ్యూట్ వీడియోకు సౌండ్ బెడ్ గా ఈ పాటను చూపించారు. సిన్సినాటి మ్యూజియం సెంటర్, స్మిత్సోనియన్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ప్రారంభించిన మొబైల్ ఎగ్జిబిషన్ "ఫ్రీడమ్స్ సిస్టర్స్"లో భాగమైన 20 మంది ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ మహిళల్లో సాంచెజ్ ఒకరు.[5]
మేయర్ మైఖేల్ నట్టర్ చేత నియమించబడిన తరువాత సాంచెజ్ ఫిలడెల్ఫియా మొదటి కవి బహుమతి గ్రహీత అయ్యారు. 2012 నుంచి 2014 వరకు ఆమె ఆ పదవిలో కొనసాగారు.[6]
2013 లో, సాంచెజ్ 17 వ వార్షిక పొయెట్రీ ఇంక్ శీర్షికన ఉంది, దీనిలో ఆమె తన కవిత "అండర్ ఎ సోప్రానో స్కై" చదివింది.[7]
బార్బరా అట్టి, జానెట్ గోల్డ్ వాటర్, సబ్రినా ష్మిత్ గోర్డాన్ లు సాంచెజ్ పని, వృత్తి, ప్రభావం, జీవిత కథను వెలుగులోకి తెచ్చే డాక్యుమెంటరీ చిత్రం బాడ్డ్ సోనియా శాంచెజ్ 2015 లో విడుదలైంది, ఇది ఫుల్ ఫ్రేమ్ డాక్యుమెంటరీ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ లో ప్రదర్శించబడింది. ఈ చిత్రం జూన్ 22, 2016న లండన్ లోని రివింగ్టన్ ప్లేస్ లో ప్రదర్శించబడింది.
అవార్డులు
[మార్చు]1969లో సాంచెజ్ కు పి.ఇ.ఎన్ రచనా పురస్కారం లభించింది. ఈమెకు 1977-1988లో నేషనల్ ఎడ్యుకేషన్ అసోసియేషన్ అవార్డు లభించింది. ఆమె 1978-79 లో నేషనల్ అకాడమీ అండ్ ఆర్ట్స్ అవార్డు, నేషనల్ ఎండోమెంట్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ ఫెలోషిప్ అవార్డును గెలుచుకుంది. 1985లో అమెరికన్ బుక్ అవార్డ్ ఫర్ హోమ్ గర్ల్స్ అండ్ హ్యాండ్ గ్రేనేడ్స్ అందుకున్నారు. నేషనల్ బ్లాక్ కాకస్ ఆఫ్ స్టేట్ లెజిస్లేటర్స్ నుండి కమ్యూనిటీ సర్వీస్ అవార్డు, లుక్రేటియా మోట్ అవార్డు, గవర్నర్స్ అవార్డు ఫర్ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ ది హ్యుమానిటీస్, ఉమెన్స్ ఇంటర్నేషనల్ లీగ్ ఫర్ పీస్ అండ్ ఫ్రీడమ్ నుండి పీస్ అండ్ ఫ్రీడమ్ అవార్డు, అలాగే 1999 లాంగ్స్టన్ హ్యూగ్స్ పొయెట్రీ అవార్డు, 2001 రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్ మెడల్, 2004 హార్పర్ లీ అవార్డు, 2006 నేషనల్ విజనరీ లీడర్ షిప్ అవార్డు. 2009 లో, ఆమె రాబర్ట్ క్రీలీ ఫౌండేషన్ నుండి రాబర్ట్ క్రీలీ అవార్డును అందుకుంది.[5]
2017 లో, హార్లెంలోని షోంబర్గ్ సెంటర్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఇన్ బ్లాక్ కల్చర్లో జూన్ 29 న జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో 16 వ వార్షిక డాక్టర్ బెట్టీ షాబాజ్ అవార్డులలో సాంచెజ్ను సత్కరించారు.[8]
2018 లో, ఆమె కవితా కళలో ప్రావీణ్యాన్ని నిరూపించినందుకు అకాడమీ ఆఫ్ అమెరికన్ పోయెట్స్ నుండి వాలెస్ స్టీవెన్స్ అవార్డును గెలుచుకుంది.[9]
సెప్టెంబర్ 26, 2019 న జరిగిన 84 వ వార్షిక అనిస్ఫీల్డ్-వోల్ఫ్ బుక్ అవార్డుల కార్యక్రమంలో, సాంచెజ్ను క్లీవ్ల్యాండ్ ఫౌండేషన్ లైఫ్టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డుతో సత్కరించింది.[10]
అక్టోబరు 2021 లో, సాంచెజ్కు 28 వ వార్షిక డొరొతీ, లిలియన్ గిష్ బహుమతి "పదం శక్తి ద్వారా మార్పును ప్రేరేపించడంలో ఆమె కొనసాగుతున్న విజయాలకు గుర్తింపుగా" లభించింది.[11]
2022 లో, అమెరికన్ సంస్కృతికి విశేష కృషి చేసినందుకు సాంచెజ్కు మెక్డోవెల్ కాలనీ ఎడ్వర్డ్ మెక్డోవెల్ మెడల్ను ప్రదానం చేసింది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Sonia Sanchez". Stamma. October 18, 2021. Retrieved August 12, 2023.
- ↑ Torres, Alexus (November 17, 2022). "Feminist Theorist Thursdays: Sonia Sanchez". FEM Magazine. UCLA. Retrieved August 12, 2023.
- ↑ 3.0 3.1 "Sonia Sanchez", Writers Directory 2005, Encyclopedia.com. Retrieved August 9, 2019.
- ↑ "Library System – Howard University". www.howard.edu. Retrieved November 7, 2016.
- ↑ 5.0 5.1 "Praise and Awards". Sonia Sanchez. Retrieved October 23, 2015.
- ↑ Jazmyn Burton, "Philadelphia names Sonia Sanchez first poet laureate", Temple News Center, January 28, 2012. Retrieved on November 21, 2014.
- ↑ Sulaiman Abdur-Rahman, "Philadelphia's Poetry Ink brings together diverse voices", Philly.com, April 9, 2013.
- ↑ Pacino, Lisa, "The 16th Annual Dr. Betty Shabazz Awards Honoring Poet Sonia Sanchez 2017", Under The Duvet Productions.
- ↑ "Poet Sonia Sanchez Wins $100,000 Prize". AP (in ఇంగ్లీష్). August 28, 2018. Retrieved August 12, 2023.
- ↑ "Sonia Sanchez 2018 Lifetime Achievement Award", 84th Annual Anisfield-Wolf Book Awards.
- ↑ Barr, Sarah (October 7, 2021). "Sonia Sanchez Wins the Gish Prize". The New York Times. Retrieved October 7, 2021.