స్కేల్ (సంగీతం)

${ \override Score.TimeSignature #'stencil = ##f \relative c' { \clef treble \key c \major \time 7/4 c4 d e f g a b c b a g f e d c2 } }$

సి మేజర్ స్కేల్, ఆరోహణ, అవరోహణ

సంగీత సిద్ధాంతంలో, స్కేల్ అంటే "ఒక నోట్, దాని ఆక్టేవ్ మధ్య పురోగతిని ఏర్పరిచే ఏదైనా వరుస నోట్ల శ్రేణి", సాధారణంగా పిచ్ లేదా ప్రాథమిక పౌనఃపున్యం క్రమం ద్వారా. ^[1] ^[2]

స్కేల్ అనే పదం లాటిన్ పదం ' స్కాలా ' నుండి వచ్చింది, దీనికి అక్షరాలా 'నిచ్చెన' అని అర్థం. అందువల్ల, ఏదైనా స్కేల్ దాని "స్టెప్-ప్యాటర్న్" ద్వారా లేదా దాని విరామాలు ఒకదానితో ఒకటి ఎలా సంకర్షణ చెందుతాయో దాని ద్వారా గుర్తించబడుతుంది. ^[1] ^[2]

తరచుగా, ముఖ్యంగా సాధారణ అభ్యాస కాలం సందర్భంలో, ఒక సంగీత రచన శ్రావ్యత, సామరస్యం చాలా వరకు లేదా మొత్తం ఒకే స్కేల్ స్వరాలను ఉపయోగించి నిర్మించబడుతుంది, దీనిని ప్రామాణిక కీ సిగ్నేచర్‌తో స్టాఫ్‌పై సౌకర్యవంతంగా సూచించవచ్చు. ^[3]

అష్టక తుల్యతా సూత్రం కారణంగా, స్కేల్స్ సాధారణంగా ఒకే అష్టకాన్ని కలిగి ఉన్నట్లుగా పరిగణించబడతాయి, వాటి కంటే ఎక్కువ లేదా తక్కువ అష్టకాలు కేవలం అదే నమూనాను పునరావృతం చేస్తాయి. సంగీత స్కేల్ అనేది అష్టక స్థలాన్ని నిర్దిష్ట సంఖ్యలో స్కేల్ స్టెప్‌లుగా విభజించడాన్ని సూచిస్తుంది, స్కేల్ స్టెప్ అనేది స్కేల్‌లోని రెండు వరుస స్వరాల మధ్య గుర్తించదగిన దూరం (లేదా విరామం ). ^[4] అయితే, ఏ స్కేల్‌లోనైనా స్కేల్ స్టెప్స్ సమానంగా ఉండవలసిన అవసరం లేదు, ముఖ్యంగా మైక్రోటోనల్ సంగీతం ద్వారా నిరూపించబడినట్లుగా, ఏదైనా ఒక సంగీత విరామంలో ఎన్ని స్వరాలనైనా చేర్చవచ్చు, దానికి పరిమితి లేదు.

ప్రతి స్కేల్ స్టెప్ వెడల్పును కొలవడం అనేది స్కేల్‌లను వర్గీకరించడానికి ఒక పద్ధతిని అందిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఒక క్రోమాటిక్ స్కేల్‌లో ప్రతి స్కేల్ స్టెప్ ఒక సెమిటోన్ విరామాన్ని సూచిస్తుంది, అయితే ఒక మేజర్ స్కేల్ W–W–H–W–W–W–H అనే విరామ నమూనా ద్వారా నిర్వచించబడుతుంది, ఇక్కడ W అంటే హోల్ స్టెప్ (రెండు సెమిటోన్‌ల మధ్య ఉండే విరామం, ఉదాహరణకు C నుండి D వరకు), H అంటే హాఫ్-స్టెప్ (ఉదాహరణకు C నుండి D ♭ వరకు). వాటి విరామ నమూనాల ఆధారంగా, స్కేల్స్‌ను పెంటటోనిక్, డయాటోనిక్, క్రోమాటిక్, మేజర్, మైనర్, ఇతర వర్గాలుగా విభజిస్తారు.

ఒక నిర్దిష్ట స్కేల్ దాని లక్షణమైన విరామ నమూనా ద్వారా, దాని మొదటి డిగ్రీ (లేదా టానిక్ ) అని పిలువబడే ఒక ప్రత్యేక స్వరంతో నిర్వచించబడుతుంది. స్కేల్ టానిక్ అనేది ఆక్టేవ్ ప్రారంభంగా, తద్వారా స్వీకరించబడిన ఇంటర్వెల్ ప్యాటర్న్ ప్రారంభంగా ఎంపిక చేయబడిన స్వరము. సాధారణంగా, స్కేల్ పేరు దాని టానిక్, దాని ఇంటర్వెల్ ప్యాటర్న్ రెండింటినీ నిర్దేశిస్తుంది. ఉదాహరణకు, C మేజర్ అనేది C టానిక్‌తో కూడిన మేజర్ స్కేల్‌ను సూచిస్తుంది.

నేపథ్యం

స్కేల్స్, స్టెప్స్, విరామాలు

స్కేల్స్ సాధారణంగా తక్కువ పిచ్ నుండి ఎక్కువ పిచ్ వరకు జాబితా చేయబడతాయి. చాలా స్కేల్స్ అష్టపది పునరావృతం అవుతాయి, అంటే వాటి స్వరాల నమూనా ప్రతి అష్టకంలోనూ ఒకే విధంగా ఉంటుంది ( బోలెన్-పియర్స్ స్కేల్ ఒక మినహాయింపు). అష్టకం పునరావృతమయ్యే స్కేల్‌ను, పెరుగుతున్న (లేదా తగ్గుతున్న) పిచ్ క్లాస్ క్రమంలో అమర్చబడిన పిచ్ క్లాస్‌ల వృత్తాకార అమరికగా సూచించవచ్చు. ఉదాహరణకు, పెరుగుతున్న C మేజర్ స్కేల్ C–D–E–F–G–A–B–[C]గా ఉంటుంది, ఇందులో బ్రాకెట్ చివరి నోట్ మొదటి నోట్ కంటే ఒక ఆక్టేవ్ ఎక్కువగా ఉందని సూచిస్తుంది, తగ్గుతున్న C మేజర్ స్కేల్ C–B–A–G–F–E–D–[C]గా ఉంటుంది, ఇందులో బ్రాకెట్ స్కేల్‌లోని మొదటి నోట్ కంటే ఒక ఆక్టేవ్ తక్కువగా ఉందని సూచిస్తుంది.

స్కేల్‌లోని రెండు వరుస స్వరాల మధ్య దూరాన్ని స్కేల్ స్టెప్ అంటారు.

స్కేల్‌లోని స్వరాలకు, స్కేల్ మొదటి డిగ్రీ నుండి వాటి స్టెప్‌ల ఆధారంగా సంఖ్యలు ఇవ్వబడతాయి. ఉదాహరణకు, సి మేజర్ స్కేల్‌లో మొదటి స్వరం సి, రెండవది డి, మూడవది ఇ, మొదలైనవి ఉంటాయి. రెండు స్వరాలను ఒకదానికొకటి సంబంధించి కూడా సంఖ్యలతో సూచించవచ్చు: C, E కలిసి ఒక తృతీయ అంతరాన్ని (ఈ సందర్భంలో మేజర్ థర్డ్) ఏర్పరుస్తాయి; D, F కూడా ఒక తృతీయ అంతరాన్ని (ఈ సందర్భంలో మైనర్ థర్డ్) ఏర్పరుస్తాయి.

పిచ్

ఒకే స్కేల్ అనేక విభిన్న పిచ్ స్థాయిలలో వ్యక్తమవుతుంది. ఉదాహరణకు, ఒక సి మేజర్ స్కేల్‌ను C4 (మిడిల్ సి; సైంటిఫిక్ పిచ్ నోటేషన్ చూడండి) వద్ద ప్రారంభించి, ఒక ఆక్టేవ్ పైకి C5 వరకు వెళ్ళవచ్చు; లేదా దానిని C6 వద్ద ప్రారంభించి, ఒక ఆక్టేవ్ పైకి C7 వరకు వెళ్ళవచ్చు.

స్కేల్ రకాలు

${ \override Score.TimeSignature #'stencil = ##f \relative c' { \clef treble \time 12/4 c4 cis d dis e f fis g gis a ais b c2 } }$

క్రోమాటిక్ స్కేల్, ఆరోహణ

స్కేల్స్‌ను అవి కలిగి ఉన్న విభిన్న పిచ్ క్లాస్‌ల సంఖ్యను బట్టి వర్ణించవచ్చు:

క్రోమాటిక్, లేదా డోడెకాటోనిక్ (ఒక్కో అష్టకానికి 12 స్వరాలు)
నాన్అటోనిక్ (ప్రతి అష్టకానికి 9 స్వరాలు): హెప్టాటోనిక్ బ్లూస్ స్కేల్ ఒక క్రోమాటిక్ వైవిధ్యం
ఆక్టాటోనిక్ (ఒక్కో అష్టకానికి 8 స్వరాలు): జాజ్, ఆధునిక శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఉపయోగిస్తారు.
హెప్టాటోనిక్ (ప్రతి అష్టకానికి 7 స్వరాలు): అత్యంత సాధారణమైన ఆధునిక పాశ్చాత్య స్కేల్
హెక్సాటోనిక్ (ఒక్కో అష్టకానికి 6 స్వరాలు): పాశ్చాత్య జానపద సంగీతంలో సాధారణం
పెంటటోనిక్ (ఒక్కో అష్టకానికి 5 స్వరాలు): దీనిలోని అన్హెమిటోనిక్ రూపం (సెమిటోన్‌లు లేనిది) జానపద సంగీతంలో, ముఖ్యంగా ఆసియా సంగీతంలో సర్వసాధారణం; దీనిని "బ్లాక్ నోట్" స్కేల్ అని కూడా పిలుస్తారు.
టెట్రాటోనిక్ (4 స్వరాలు), ట్రైటోనిక్ (3 స్వరాలు), డైటోనిక్ (2 స్వరాలు): సాధారణంగా చరిత్రపూర్వ ("ప్రాచీన") సంగీతానికి పరిమితం.

స్కేల్‌లను వాటిలోని అంతరాల ద్వారా కూడా వర్ణించవచ్చు, ఉదాహరణకు హెమిటోనిక్, కోహెమిటోనిక్, లేదా లోపాలు కలిగి ఉండటం. ^[5] ఒక స్కేల్ ధ్వని లేదా స్వర లక్షణాన్ని గ్రహించడంలో, దానిలోని అంతర విరామాలకు పెద్ద పాత్ర ఉందని చాలా మంది సంగీత సిద్ధాంతవేత్తలు ఏకీభవిస్తారు.

"ఒక స్కేల్‌ను ఏర్పరిచే స్వరాల సంఖ్య, అలాగే స్కేల్‌లోని వరుస స్వరాల మధ్య ఉండే విరామాల నాణ్యత ఒక సాంస్కృతిక ప్రాంతం సంగీతానికి దాని విలక్షణమైన ధ్వని నాణ్యతను ఇవ్వడానికి సహాయపడతాయి." ^[6] "ఒక స్కేల్‌లోని స్వరాల మధ్య ఉండే పిచ్ దూరాలు లేదా విరామాలు, కేవలం స్వరాల సంఖ్య కంటే సంగీతం ధ్వని గురించి మనకు ఎక్కువగా తెలియజేస్తాయి." ^[7]

పాలిండ్రోమిక్, కైరల్ గా ఉండటం లేదా మెస్సియన్ పరిమిత ట్రాన్స్‌పొజిషన్ మోడ్‌లలో వలె భ్రమణ సౌష్టవాన్ని కలిగి ఉండటం వంటి వాటి సౌష్టవం ద్వారా కూడా స్కేల్‌లను వర్ణించవచ్చు.

శ్రావ్యమైన కంటెంట్

స్కేల్‌లోని స్వరాలు, స్వరసమూహంలోని (కార్డ్‌లోని) ప్రతి ఇతర స్వరంతో కలిసి అంతరాలను ఏర్పరుస్తాయి. 5-స్వరాల స్కేల్‌లో 10, 6-స్వరాల స్కేల్‌లో 15, 7-స్వరాల స్కేల్‌లో 21, 8-స్వరాల స్కేల్‌లో 28, n స్వరాలు ఉన్న స్కేల్‌లో n(n-1)/2 వంటి ఈ హార్మోనిక్ విరామాలు ఉంటాయి. స్కేల్ అనేది తీగ కాదు, ఒకేసారి ఒక స్వరం కంటే ఎక్కువగా ఎప్పుడూ వినబడకపోవచ్చు, అయినప్పటికీ కొన్ని కీలక విరామాల లేకపోవడం, ఉండటం, వాటి స్థానం స్కేల్ ధ్వనిలో, స్కేల్‌లోని శ్రావ్యత సహజ కదలికలో, స్కేల్ నుండి సహజంగా తీసుకున్న తీగల ఎంపికలో పెద్ద పాత్ర పోషిస్తాయి.

ట్రైటోన్‌లను కలిగి ఉన్న సంగీత స్కేల్‌ను ట్రైటోనిక్ అని అంటారు (అయితే ఈ పదాన్ని, ట్రైటోన్ ఉన్నా లేకపోయినా, ప్రతి అష్టకానికి కేవలం మూడు స్వరాలు ఉన్న ఏ స్కేల్‌కైనా కూడా ఉపయోగిస్తారు), ట్రైటోన్‌లు లేని స్కేల్‌ను అట్రిటోనిక్ అంటారు. సెమిటోన్‌లను కలిగి ఉన్న స్కేల్ లేదా తీగను హెమిటోనిక్ అని, సెమిటోన్‌లు లేకుండా ఉన్నదాన్ని అన్హెమిటోనిక్ అని అంటారు.

కూర్పులో స్కేల్స్

స్కేల్స్‌ను ప్రదర్శన లేదా కూర్పు నుండి గ్రహించవచ్చు. ఒక కూర్పుకు మార్గనిర్దేశం చేయడానికి లేదా పరిమితం చేయడానికి వాటిని తరచుగా కూర్పుకు ముందు కూడా ఉపయోగిస్తారు. అనేక శతాబ్దాలుగా స్వరరచన శిక్షణలో స్కేల్స్‌పై స్పష్టమైన బోధన ఒక భాగంగా ఉంది. ఒక కూర్పులో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్కేల్‌లను ఉపయోగించవచ్చు, ఉదాహరణకు క్లాడ్ డెబస్సీ ఎల్'ఇస్లే జాయూస్ లో. ^[8] కుడి వైపున, మొదటి స్కేల్ ఒక హోల్-టోన్ స్కేల్ కాగా, రెండవ, మూడవ స్కేల్స్ డయాటోనిక్ స్కేల్స్. డెబస్సీ రచన ప్రారంభ పుటలలో ఈ మూడింటినీ ఉపయోగించారు.

పాశ్చాత్య సంగీతం

సాంప్రదాయ పాశ్చాత్య సంగీతంలో స్కేల్స్ సాధారణంగా ఏడు స్వరాలను కలిగి ఉంటాయి, అష్టకం వద్ద పునరావృతమవుతాయి. సాధారణంగా ఉపయోగించే స్కేల్స్‌లోని (క్రింద చూడండి) స్వరాలు, సెమిటోన్‌ల పూర్తి, సగం స్టెప్ అంతరాల ద్వారా వేరు చేయబడతాయి. హార్మోనిక్ మైనర్ స్కేల్‌లో మూడు సెమిటోన్‌ల స్టెప్ (ఆగ్మెంటెడ్ సెకండ్) ఉంటుంది; అనెమిటోనిక్ పెంటటోనిక్‌లో అలాంటివి రెండు ఉంటాయి, సెమిటోన్‌లు ఉండవు.

మధ్యయుగ, పునరుజ్జీవన కాలాలలో (1100–1600) పాశ్చాత్య సంగీతం C–D–E–F–G–A–B అనే శ్వేత-స్వర డయాటోనిక్ స్కేల్‌ను ఉపయోగించే ధోరణిని కలిగి ఉంది. యాక్సిడెంటల్స్ అరుదుగా ఉంటాయి, కొంతవరకు అస్తవ్యస్తంగా ఉపయోగించబడతాయి, తరచుగా ట్రైటోన్‌ను నివారించడానికి వీటిని వాడతారు.

సాధారణ అభ్యాస కాలాల (1600–1900) సంగీతం నాలుగు రకాల స్కేల్‌లను ఉపయోగిస్తుంది:

డయాటోనిక్ స్కేల్స్ (ఏడు స్వరాలు) అని పిలువబడే మేజర్, న్యాచురల్ మైనర్ స్కేల్స్
హార్మోనిక్, మెలోడిక్ మైనర్ స్కేల్స్ (ఏడు స్వరాలు)

ఈ స్కేల్స్ వాటి అన్ని ట్రాన్స్‌పోజిషన్‌లలో ఉపయోగించబడతాయి. ఈ కాలపు సంగీతం మాడ్యులేషన్‌ను పరిచయం చేస్తుంది, దీనిలో ఒక స్కేల్ నుండి మరొక స్కేల్‌కు క్రమపద్ధతిలో మార్పులు జరుగుతాయి. మాడ్యులేషన్ సాపేక్షంగా సంప్రదాయబద్ధమైన పద్ధతులలో జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, మేజర్-మోడ్ సంగీత భాగాలు సాధారణంగా "టోనిక్" డయాటోనిక్ స్కేల్‌లో ప్రారంభమై, దాని పైన ఐదవ వంతు ఉన్న "డామినెంట్" స్కేల్‌కు మారుతాయి.

${ \override Score.TimeSignature #'stencil = ##f \relative c' { \clef treble \time 6/4 f4 g a b cis dis f2 } }$

F నుండి ప్రారంభమయ్యే పూర్ణ స్వరాల స్కేల్ ఆరోహణ క్రమంలో

19వ శతాబ్దంలో (కొంతవరకు), కానీ 20వ శతాబ్దంలో మరింత ఎక్కువగా, అదనపు రకాల కొలమానాలను అన్వేషించారు:

క్రోమాటిక్ స్కేల్ (పన్నెండు స్వరాలు)
పూర్ణ స్వర శ్రేణి (ఆరు స్వరాలు)
పెంటటోనిక్ స్కేల్ (ఐదు స్వరాలు)
ఆక్టాటోనిక్ లేదా డిమినిష్డ్ స్కేల్స్ (ఎనిమిది స్వరాలు)

ఇతర రకాల స్కేల్స్ కూడా చాలా ఉన్నాయి, వాటిలో సర్వసాధారణమైనవి కొన్ని:

ఫ్రిజియన్ డామినెంట్ స్కేల్ (హార్మోనిక్ మైనర్ స్కేల్ ఒక మోడ్)
అరబిక్ స్కేల్స్
హంగేరియన్ మైనర్ స్కేల్
బైజాంటైన్ సంగీత స్కేల్స్ (ఎకోయి అని పిలుస్తారు)
పర్షియన్ స్కేల్

డయాటోనిక్ స్కేల్‌తో పోలిస్తే పెంటటోనిక్ స్కేల్ వంటి స్కేల్‌లు అంతరం ఉన్నవిగా పరిగణించబడవచ్చు. సహాయక స్కేల్ అనేది ప్రాథమిక లేదా అసలు స్కేల్ కాకుండా వేరే స్కేల్. చూడండి: మాడ్యులేషన్ (సంగీతం), ఆగ్జిలరీ డిమినిష్డ్ స్కేల్ .

మూలాలు

1 2 Denyer, Ralph (November 30, 1982). The Guitar Handbook (in ఇంగ్లీష్). New York: Alfred A. Knopf. p. 104.
1 2 "Scale | Definition, Music Theory, & Types | Britannica". www.britannica.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-06-25.
↑ Benward, Bruce and Saker, Marilyn Nadine (2003). Music: In Theory and Practice, seventh edition: vol. 1, p. 25. Boston: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-294262-0.
↑ Hewitt, Michael (2013). Musical Scales of the World, pp. 2–3. The Note Tree. ISBN 978-0-9575470-0-1.
↑ "All The Scales". www.allthescales.org. Archived from the original on 15 October 2017. Retrieved 28 April 2018.
↑ Nzewi, Meki, and Odyke Nzewi (2007), A Contemporary Study of Musical Arts. Pretoria: Centre for Indigenous Instrumental African Music and Dance. Volume 1 p. 34 ISBN 978-1-920051-62-4.
↑ Nettl, Bruno, and Helen Myers (1976). Folk Music in the United States, p.39. ISBN 978-0-8143-1557-6.
↑ Tymoczko, Dmitri. "Scale Networks and Debussy"..

[:1-1] 1 2 Denyer, Ralph (November 30, 1982). The Guitar Handbook (in ఇంగ్లీష్). New York: Alfred A. Knopf. p. 104.

[:2-2] 1 2 "Scale | Definition, Music Theory, & Types | Britannica". www.britannica.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-06-25.

[3] Benward, Bruce and Saker, Marilyn Nadine (2003). Music: In Theory and Practice, seventh edition: vol. 1, p. 25. Boston: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-294262-0.

[4] Hewitt, Michael (2013). Musical Scales of the World, pp. 2–3. The Note Tree. ISBN 978-0-9575470-0-1.

[5] "All The Scales". www.allthescales.org. Archived from the original on 15 October 2017. Retrieved 28 April 2018.

[6] Nzewi, Meki, and Odyke Nzewi (2007), A Contemporary Study of Musical Arts. Pretoria: Centre for Indigenous Instrumental African Music and Dance. Volume 1 p. 34 ISBN 978-1-920051-62-4.

[7] Nettl, Bruno, and Helen Myers (1976). Folk Music in the United States, p.39. ISBN 978-0-8143-1557-6.

[8] Tymoczko, Dmitri. "Scale Networks and Debussy"..

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]