స్క్రీన్ ప్లే
సినిమా (లేదా సీరియల్, టెలివిజన్ కార్యక్రమం, వీడియోగేం, వగైరా) కోసం రచయిత (స్క్రీన్ రైటర్స్) రాసే రచనను స్క్రీన్ ప్లే లేదా స్క్రిప్ట్ అంటారు. ఈ స్క్రీన్ ప్లేలు పూర్తిగా నూతనమైనవి కావచ్చు లేదా అప్పటికే ఉన్న నాటకం, నవల, కథ, ఆత్మకథ వంటివాటి నుంచి స్వీకరించిన అడాప్టేషన్లూ కావచ్చు. స్క్రీన్ ప్లే (లేదా స్క్రిప్ట్) పాత్రల కదలికలు, నటన, చేష్టలు, ముఖకవళికలు, సంభాషణలు కూడా కలిగివుంటుంది.
శైలి, ఫార్మాట్
[మార్చు]సాధారణంగా స్క్రీన్ ప్లేలో ఒక పేజీ చిత్రీకరణలో ఒక నిమిషంగా ఉండేలా రూపొందిస్తారు.
చరిత్ర
[మార్చు]సినిమా చరిత్రలో స్క్రిప్టుల పరిణామం, సినిమానే ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో ప్రతిబింబిస్తుంది. 1900కి ముందు ప్రారంభ మూకీ సినిమాలయుగంలో, స్క్రిప్టులు కేవలం ఒక చిన్న సారాంశంగా ఉండేవి, కొన్నిసార్లు ఒక్క వాక్యమే ఉండేది. సినిమాలు పొడవుగా, క్లిష్టంగా మారిన కొద్దీ, అ ట్రిప్ టు ది మూన్ (1902), ది గ్రేట్ ట్రైన్ రాబరీ (1903) వంటి చిత్రాల్లో కనిపించినట్లుగా, దృశ్య వివరణల రూపంలో కథన నిర్మాణాన్ని అందించే "స్కెనారియోలు" లేదా "ట్రీట్మెంట్స్" వెలుగులోకి వచ్చాయి.
1910లలోకి రాగానే, ఈ స్కెనారియోలు "కాంటిన్యువిటీ స్క్రిప్ట్స్"గా అభివృద్ధి చెందాయి. వీటిలో ప్రతి దృశ్యంలో ఉండే షాట్లను వివరంగా ఇచ్చేవారు, దీని వల్ల సన్నివేశాల క్రమబద్ధత, అలాగే స్టూడియోలు నిర్మాణ ఖర్చులను సులభంగా అంచనా వేయడం సాధ్యమయ్యింది. టామస్ హెచ్. ఇన్స్ పరిశ్రమను విప్లవాత్మకంగా మార్చి, అసెంబ్లీ లైన్ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టి, ఇలాంటి ప్రణాళికలపై ఆధారపడ్డాడు. కొంతమంది పండితులు, స్క్రీన్రైటింగ్ కళాత్మక సంప్రదాయాల నుంచి కాకుండా, పరిశ్రమ ఉత్పత్తి అవసరాలనుబట్టి అభివృద్ధి చెందిందని భావిస్తున్నారు.
శబ్దచిత్రాలు వచ్చిన తర్వాత, సంభాషణలు స్క్రీన్ప్లేలో ప్రధాన భాగమయ్యాయి. ప్రారంభ శబ్దచిత్ర స్క్రిప్టులు ప్రధానంగా మాస్టర్ షాట్లపై దృష్టి పెట్టినా, త్వరలోనే మౌనయుగంలోని విధానంలా ఒక్కో షాట్కు సంబంధించిన వివరాలు తిరిగి చేర్చబడ్డాయి. కాసాబ్లాంకా (1942) దీనికి ఉదాహరణ. ఈ కాలంలోనే "స్క్రీన్ప్లే" అనే పదం ప్రాముఖ్యత పొందింది, ఇది స్క్రిప్టును సాంకేతికతతో పాటు కళాత్మక పత్రంగా కూడా గుర్తించేది.[1]
1950–60లలో హాలీవుడ్ స్టూడియో వ్యవస్థ పతనమైన తరువాత, స్క్రిప్టులు రెండు రూపాలలో విడిపోయాయి: ప్రాజెక్టుకు నిధులు సమకూర్చడానికి అవసరమైన సంభాషణలు మరియు ప్రాథమిక సన్నివేశ వివరణలతో ఉన్న "మాస్టర్-సీన్ స్క్రిప్ట్", అలాగే దర్శకత్వం ఆమోదించిన తరువాత రూపొందించే "షూటింగ్ స్క్రిప్ట్". 1970ల నాటికి, చైనాటౌన్ (1974) వంటి సినిమాలతో ఈ పద్ధతి సాధారణమైంది. ఈ మార్పు దర్శకులను "ఆట్యూర్"లుగా ఉన్నత స్థానానికి చేర్చగా, స్క్రీన్రైటర్ల ప్రాధాన్యత తగ్గింది. అయితే అదే సమయంలో, స్క్రీన్రైటింగ్ ఒక సాంకేతిక పత్రంగా కాకుండా, ఒక సాహిత్య ప్రక్రియగా గుర్తింపు పొందింది.[2]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Steven Maras. Screenwriting: History, Theory and Practice. Wallflower Press, 2009. ISBN 9781905674824
- ↑ Andrew Kenneth Gay. "History of scripting and the screenplay" at Screenplayology: An Online Center for Screenplay Studies. Retrieved 15 December 2021.