స్త్రీలలో వంధ్యత్వం
| Female infertility | |
|---|---|
 | |
| Cumulative percentage and average age for women reaching subfertility, sterility, irregular menstruation and menopause.[1] | |
| ప్రత్యేకత | Gynecology |
| లక్షణాలు | Inability to become or stay pregnant due to the women[2] |
| సాధారణ ప్రారంభం | After 6 to 12 months of unprotected sex[3] |
| కారణాలు | Not ovulating (aging, primary ovarian insufficiency, PCOS, thyroid disease); endometriosis; blocked fallopian tubes (sexually transmitted infections, unsafe abortion); high prolactin; menstrual cycle problems; fibroids; obesity; genetic conditions; autoimmune disorders[4][2][5] |
| ప్రమాద కారకములు | Smoking, alcohol, physical or emotional stress[6] |
| చికిత్స | Medications, surgery, artificial insemination, assisted reproductive technologies[3][6] |
| తరుచుదనము | 10 to 17% of couples at some point[7][5] |
స్త్రీలలో వంధ్యత్వం అంటే స్త్రీలు గర్భం దాల్చలేకపోవడం లేదా గర్భం నిలబెట్టుకోలేకపోవడం.[2] ఇది వంధ్యత్వ కేసులలో సుమారు 37% గా సూచిస్తుంది, మరో 8% పురుష వంధ్యత్వం కారణంగా, 35% రెండింటి కారణంగా ఉన్నాయి.[2] గర్భం ధరించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న జనాభాలో, మూడు నెలల తర్వాత గర్భం దాల్చే సంభావ్యత 25%, ఒక సంవత్సరం తర్వాత 85% ఉంటుంది.[2] వంధ్యత్వం ఉన్నవారు గుండె జబ్బులతో సహా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను ఎక్కువగా ఎదుర్కొంటారు.[8]
వృద్ధాప్యం, ప్రాథమిక అండాశయ లోపం (POI), పాలీసిస్టిక్ ఓవరీ సిండ్రోమ్ (PCOS) లేదా థైరాయిడ్ వ్యాధి కారణంగా అండోత్పత్తి జరగకపోవడం (25%); ఎండోమెట్రియోసిస్ (15%); లైంగికంగా సంక్రమించే ఇన్ఫెక్షన్లు లేదా అసురక్షిత గర్భస్రావం వంటి వాటి వల్ల ఫెలోపియన్ ట్యూబ్‌లు మూసుకుపోవడం (11%); అధిక ప్రోలాక్టిన్ (7%); ఋతుచక్ర సమస్యలు; ఫైబ్రాయిడ్లు ; ఊబకాయం ; జన్యుపరమైన పరిస్థితులు;, ఆటో ఇమ్యూన్ రుగ్మతలు వంటివి వంధ్యత్వానికి సాధారణ కారణాలుగా ఉండవచ్చు.[4][5] ధూమపానం, మద్యపానం, శారీరక లేదా మానసిక ఒత్తిడి వంటివి ఇతర ప్రమాద కారకాలుగా ఉన్నాయి.[6] ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రయత్నించిన తర్వాత గర్భం దాల్చలేకపోవడం లేదా గర్భం నిలవకపోవడం, లేదా 35 ఏళ్లు పైబడిన మహిళల్లో ఆరు నెలల తర్వాత గర్భం దాల్చలేకపోవడం ఆధారంగా ఈ వంధత్వ నిర్ధారణ జరుగుతుంది [3]
మందులు వాడడం, శస్త్రచికిత్స, కృత్రిమ గర్భధారణ లేదా సహాయక పునరుత్పత్తి సాంకేతికతలు వంటి చికిత్స ఉంటుంది.[3][6] క్లోమిఫెన్, లెట్రోజోల్, హ్యూమన్ మెనోపాజల్ గోనాడోట్రోపిన్ (hMG), ఫోలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ (FSH), గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (GnRH), మెట్‌ఫార్మిన్, బ్రోమోక్రిప్టిన్ వంటి మందులు ఉపయోగించవచ్చు.[6] సహాయక పునరుత్పత్తి సాంకేతికతలలో ఇన్ విట్రో ఫలదీకరణ (IVF), ఇంట్రాసైటోప్లాస్మిక్ స్పెర్మ్ ఇంజెక్షన్, జైగోట్ ఇంట్రాఫాలోపియన్ ట్రాన్స్ఫర్ ఉన్నాయి.[6] IVF ప్రీ-ఇంప్లాంటేషన్ జన్యు పరీక్షను కూడా అనుమతిస్తుంది.[6]
సంతానలేమి 10 నుండి 17 శాతం జంటలను వారి జీవితంలో ఏదో ఒక సమయంలో ప్రభావితం చేస్తుంది.[5] ఇది ఎక్కువగా దక్షిణాసియా, ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యం, మధ్య, తూర్పు ఐరోపా, మధ్య ఆసియాలో సంభవిస్తుంది. 35 ఏళ్లలోపు మహిళల్లో ఈ రేటు 10% కంటే తక్కువగా ఉండగా, 35 నుండి 40 ఏళ్ల వారిలో 25%, 40 నుండి 44 ఏళ్ల వారిలో 30%గా ఉంది. దీనివల్ల సామాజిక కళంకం ఏర్పడవచ్చు లేదా సంబంధాలలో సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. సంబంధంలో ఉన్న స్త్రీకి వంధ్యత్వానికి కారణం ఆమె వల్ల కలిగినా కలగకపోయినా ఆమెను నిందించవచ్చు.[5] ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాలలో చికిత్స ఖరీదైనదిగా లేదా అందుబాటులో లేనిదిగా ఉండవచ్చు.[6][5]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ te Velde, E. R. (2002). "The variability of female reproductive ageing". Human Reproduction Update. 8 (2): 141–154. doi:10.1093/humupd/8.2.141. ISSN 1355-4786. PMID 12099629.
- 1 2 3 4 5 (January 2024). "Female Infertility.".
- 1 2 3 4 "Female Infertility". medlineplus.gov. Archived from the original on 24 November 2023. Retrieved 20 March 2024.
- 1 2 "What are some possible causes of female infertility? | NICHD - Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development". www.nichd.nih.gov (in ఇంగ్లీష్). 31 January 2017. Archived from the original on 8 August 2020. Retrieved 20 March 2024.
- 1 2 3 4 5 6 "Infertility". www.who.int (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 10 March 2024. Retrieved 20 March 2024.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Infertility | CDC". www.cdc.gov (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 26 April 2023. Archived from the original on 5 March 2023. Retrieved 20 March 2024.
- ↑ Nik Hazlina, NH; Norhayati, MN; Shaiful Bahari, I; Nik Muhammad Arif, NA (30 March 2022). "Worldwide prevalence, risk factors and psychological impact of infertility among women: a systematic review and meta-analysis". BMJ open. 12 (3): e057132. doi:10.1136/bmjopen-2021-057132. PMID 35354629.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link) CS1 maint: unflagged free DOI (link) - ↑ (2 December 2019). "Global, regional, and national prevalence and disability-adjusted life-years for infertility in 195 countries and territories, 1990-2017: results from a global burden of disease study, 2017.".