హఫీజాబాద్ జిల్లా
హఫీజాబాద్
ضلع حافظ آباد | |
|---|---|
పంజాబ్ జిల్లా | |
హాఫిజాబాద్లోని ఫవారా చౌక్ జల్లాన్ క్షేత్రాలు | |
 హాఫిజాబాద్ జిల్లాను హైలైట్ చేసిన పంజాబ్ పటం | |
| దేశం |  పాకిస్తాన్ |
| ప్రావిన్స్ | పంజాబ్ |
| విభాగం | గుజరాత్ |
| ప్రధాన కార్యాలయం | హాఫిజాబాద్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | జిల్లా పరిపాలన |
| • జాతీయ అసెంబ్లీ సభ్యుడు | షౌకత్ అలీ భట్టి ((పాకిస్తాన్ తెహ్రీక్ ఇ ఇన్సాఫ్)) |
| • డిప్యూటీ కమిషనర్ | అబ్దుల్ రజాక్ |
| • సహాయ కమిషనర్ | సోహైల్ రియాజ్ |
| విస్తీర్ణం | |
• పంజాబ్ జిల్లా | 2,367 కి.మీ2 (914 చ. మై) |
| జనాభా (2023)[1] | |
• పంజాబ్ జిల్లా | 13,19,909 |
| • జనసాంద్రత | 560/కి.మీ2 (1,400/చ. మై.) |
| • Urban | 5,04,380 (38.21%) |
| • Rural | 8,15,529 (61.81%) |
| అక్షరాస్యత | |
| • Literacy rate |
|
| టైమ్ జోన్ | UTC+5 (PST) |
| Area code | 0547 |
| తహసీళ్ల సంఖ్య | 2 |
హఫీజాబాద్ జిల్లా పాకిస్తాన్ పంజాబ్ గుజరాత్ డివిజన్ ఒక జిల్లా. మధ్య పంజాబ్లో ఉన్న హఫీజాబాద్ 1993లో ఒక జిల్లాగా స్థాపించబడింది, దీనికి ముందు ఇది గుజ్రాన్వాలా జిల్లాలోని ఒక తహసీల్ ఉండేది.
ఇది వ్యవసాయ రంగంలో వరి పరిశ్రమకు, పారిశ్రామిక రంగంలో వరి పరిశ్రమకి ప్రసిద్ధి చెందింది. పాకిస్తాన్ నుండి ఎగుమతి చేసే బియ్యం ఎగుమతిదారులలో మొదటి 5 స్థానాల్లో ఉంది.[3]
పంజాబ్ పరిపాలనను బలోపేతం చేసినందుకు ప్రసిద్ధి చెందిన జిల్లా రాజధాని హాఫిజాబాద్.
చరిత్ర
[మార్చు]క్రీపూ 327లో అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ భూభాగంపై దాడి చేసినప్పుడు, శాండల్ బార్ (ప్రస్తుతం హఫీజాబాద్ ఉన్న ప్రాంతం) భూభాగం జనాభా కలిగిన ప్రాంతంగా ఉండేది. జిల్లాలో పెద్ద నగరాలు ఉండేవి, స్థానిక మహారాజులు, రాజుల అధ్యక్షతన అనేక ఉప-రాష్ట్రాలు ఇక్కడ ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. క్రీ. శ. 997లో సుల్తాన్ మహమూద్ ఘజ్నావి తన తండ్రి సుల్తాన్ సెబుక్టెగిన్ స్థాపించిన ఘజ్నావిడ్ రాజవంశం సామ్రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆయన 1005లో కాబూల్ షాహీలను జయించాడు, తరువాత పంజాబ్ ప్రాంతాన్ని జయించాడు.
ఢిల్లీ సుల్తానేట్, తరువాత మొఘల్ సామ్రాజ్యం ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించాయి. మిషనరీ సూఫీ సాధువుల కారణంగా పంజాబ్ ప్రాంతం ప్రధానంగా ముస్లిం మారింది, వారి దర్గాల ఈ ప్రాంత భూభాగంలో ఉన్నాయి. ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కాలంలో, ప్రస్తుత మెహదియాబాద్ గ్రామం ఉన్న ప్రదేశంలో ఒక పెద్ద నగరం ఉండేది. కానీ తరువాత, ఈ భూభాగం జనావాసాలు లేనిదిగా మారింది, నీటి కొరత ఉన్నందున అడవి తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది, తరువాత ఆఫ్ఘన్ చొరబాట్లు జనాభాను విడిచిపెట్టాయి. మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ కాలం వరకు ఈ పరిస్థితి కొనసాగింది. హఫీజాబాద్ గతంలో కొంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశంగా ఉండేది, ఐన్-ఇ-అక్బరీ మహల్ ప్రధాన కార్యాలయంగా ప్రస్తావించబడింది. స్థాపకుడు హఫీజ్ మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ ఇష్టమైనవాడు.[4][5]
మొఘల్ సామ్రాజ్యం పతనం తర్వాత , సిక్కు సామ్రాజ్యం హఫీజాబాద్ జిల్లాపై దండెత్తి ఆక్రమించింది. సిక్కుల పాలనలో ముస్లింలు ఆంక్షలను ఎదుర్కొన్నారు.
1846లో లాహోర్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఆదేశాల మేరకు భూ ఆదాయ పరిష్కారం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు, హఫీజాబాద్ బ్రిటిష్ వలస పాలన పర్యవేక్షణలోకి వచ్చింది. ప్రధానంగా ముస్లిం జనాభా ముస్లిం లీగ్, పాకిస్తాన్ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇచ్చింది. 1947లో పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, మైనారిటీ హిందువులు, సిక్కులు భారతదేశానికి వలస రాగా, భారతదేశం నుండి వచ్చిన ముహాజిర్ శరణార్థులు హఫీజాబాద్ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. అప్పటి నుండి చాలా మంది ముహాజిర్లు స్థానిక జనాభాలో కలిసిపోయారు.
భౌగోళికం
[మార్చు]హఫీజాబాద్ మధ్య పంజాబ్లో సముద్ర మట్టానికి 800 అడుగుల (240 మీ) ఎత్తులో ఉంది. ఈ జిల్లా 32°-20 'ఉత్తర అక్షాంశాలు, 73°-12', 73° 'తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. చెనాబ్ నది జిల్లా ఉత్తర, వాయవ్య సరిహద్దును ఏర్పరుస్తుంది. హఫీజాబాద్ తూర్పున షేఖుపురా జిల్లా, గుజ్రాన్వాలా జిల్లా, ఉత్తరాన మండి బహావుద్దీన్ జిల్లా, పశ్చిమాన సర్గోధా జిల్లా, దక్షిణాన ఫైసలాబాద్, చినియోట్ జిల్లా సరిహద్దులను పంచుకుంటుంది. హఫీజాబాద్ సమాఖ్య రాజధాని ఇస్లామాబాద్ నుండి 303 కి. మీ. ల దూరంలో ఉంది, ప్రావిన్షియల్ రాజధాని లాహోర్ నుండి 109 కి. మీ దూరంలో ఉంది.[3] ఈ జిల్లా మొత్తం 2,367 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది, హఫీజాబాద్ & పిండి భట్టియన్ అనే రెండు తహసీళ్ళను కలిగి ఉంది. ప్రధాన గ్రామాలు సుఖేకే మండి , జలాల్పూర్ భట్టియన్ , వణికే తరార్ , రసూల్పూర్ తరార్, కోలో తరార్ .[3]
పరిపాలన
[మార్చు]జిల్లా పరిపాలనాపరంగా రెండు తహసీళ్లుగా విభజించబడింది, అవి:
| తహసీల్[6] | ప్రాంతం
(కిమీ²)[7] |
పాప్.
(2023) |
సాంద్రత
(ప్రజలు/చదరపు కి.మీ.) (2023) |
అక్షరాస్యత రేటు
(2023)[8] |
యూనియన్ కౌన్సిల్స్ |
|---|---|---|---|---|---|
| పిండి భట్టియన్ | 1,178 | 558,753 | 474.32 | 58.70% | ... |
| హాఫిజాబాద్ | 1,189 | 761,156 | 640.16 | 70.89% | ... |
వాతావరణం
[మార్చు]ఈ జిల్లాలో వేసవిలో వాతావరణం వేడిగా, పొడిగా ఉంటుంది, శీతాకాలంలో మితంగా చల్లగా ఉంటుంది. వేసవిలో జూన్లో గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 50 °C (122 °F) ఉండగా, శీతాకాలంలో జనవరిలో కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత 1 °C (34 °F) ఉంటుంది. కొండలు సమీపంలో ఉండటం వల్ల, పశ్చిమం కంటే తూర్పున ఎక్కువ వర్షపాతం ఉంటుంది. రుతుపవన కాలం సాధారణంగా జూలై మధ్యలో ప్రారంభమై సెప్టెంబర్ వరకు కొనసాగుతుంది. ఇక్కడి నేల ఒండ్రుమట్టితో సారవంతంగా ఉంటుంది.[3]
పరిశ్రమ
[మార్చు]వరి, విద్యుత్, మగ్గం పరిశ్రమలు హఫీజాబాద్ నగరంలో ఉన్న ముఖ్యమైన పరిశ్రమలు. హఫీజాబాద్ టెక్స్టైల్ పవర్ లూమ్ పరిశ్రమ నేరుగా ఫైసలాబాద్ అనుసంధానించబడి ఉంది, ఇది వస్త్ర పరిశ్రమకు ప్రసిద్ధి చెందిన పాకిస్తాన్లోని ప్రధాన పారిశ్రామిక నగరం.
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]జనాభా
[మార్చు]| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% p.a. |
| 1951 | 2,51,557 | — |
| 1961 | 2,91,778 | +1.49% |
| 1972 | 4,44,187 | +3.89% |
| 1981 | 5,67,572 | +2.76% |
| 1998 | 8,32,980 | +2.28% |
| 2017 | 11,56,954 | +1.74% |
| 2023 | 13,19,909 | +2.22% |
| Sources:[9] | ||
2023 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హాఫిజాబాద్ జిల్లాలో 197,206 గృహాలు, 1,319,909 జనాభా ఉంది. ఈ జిల్లాలో ప్రతి 100 మంది స్త్రీలకు 103.11 మంది పురుషులు ఉన్నారు, అక్షరాస్యత రేటు 65.77%: పురుషులలో 70.70% & స్త్రీలలో 60.65%.[10][11] 331,008 మంది (సర్వే చేయబడిన జనాభాలో 25.08%) 10 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.[12] 504,380 మంది (38.21%) పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.[10]
మతం
[మార్చు]| మత
సమూహం |
1941[14] | 2017[15] | 2023[16] | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| జనాభా | % | జనాభా | % | జనాభా | % | |
ఇస్లాం  |
198,900 | 82.86% | 1,146,551 | 99.10% | 1,306,048 | 98.97% |
హిందూ  |
27,321 | 11.38% | 48 | 0.01% | 380 | 0.03% |
సిక్కు  |
9,561 | 3.98% | N/a | N/a | 5 | ~0% |
క్రైస్తవ  |
3,955 | 1.65% | 8,453 | 0.73% | 11,883 | 0.89% |
| అహ్మదీ | N/a | N/a | 1,901 | 0.16% | 1,273 | 0.10% |
| ఇతరులు | 297 | 0.13% | 1 | ~0% | 62 | 0.01% |
| మొత్తం జనాభా | 240,034 | 100% | 1,156,954 | 100% | 1,319,651 | 100% |
| గమనిక: 1941 జనాభా లెక్కల సమాచారం పూర్వపు గుజ్రాన్వాలా జిల్లాలోని హాఫిజాబాద్ తహసీల్కు సంబంధించినది, ఇది సుమారుగా ప్రస్తుత హాఫిజాబాద్ జిల్లాకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. 1941 నుండి జిల్లా, తహసీల్ సరిహద్దులు మారాయి. | ||||||
భాష
[మార్చు]2023 జనాభా లెక్కల సమయంలో జనాభాలో 95.74% మంది పంజాబీ, 3.16% ఉర్దూ తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడారు.[18] ఇక్కడ మాట్లాడే మాండలికం మాఝీ మాండలికం.
1998 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జిల్లాలో 832,980 మంది జనాభా ఉన్నారు, వీరిలో 26.73% పట్టణ ప్రాంతాలు.[3]
విద్య
[మార్చు]ఈ నగరంలో సర్గాధా విశ్వవిద్యాలయం, వర్చువల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పాకిస్తాన్, గవర్నమెంట్ కాలేజ్ యూనివర్సిటీ ఫైసలాబాద్ల ఉప ప్రాంగణాలు స్థాపించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం హాఫిజాబాద్లో హాఫిజాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం నిర్మాణంలో ఉంది.
హాఫిజాబాద్లో విస్తృత శ్రేణి సర్టిఫికేట్, డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్లను అందించే అనేక కళాశాలలు ఉన్నాయి.
ఈ కళాశాలలు పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉద్యోగాలు కల్పిస్తాయి కాబట్టి విద్యా స్థాయి చాలా బాగుంటుంది.
రాజకీయాలు
[మార్చు]2017 పాకిస్తాన్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హాఫిజాబాద్ జిల్లాలో రెండు జాతీయ అసెంబ్లీ, మూడు ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీ సీట్లు ఉండేవి. ఇప్పుడు ఆ స్థానాన్ని మార్చి, ఒకే ఒక్క ఎంఎన్ఎ, ముగ్గురు ఎంపిఎలను కేటాయించారు. అందువల్ల ఈ జిల్లాకు పాకిస్తాన్ జాతీయ అసెంబ్లీ, పంజాబ్ ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీలో నామినేషన్ ఉంది. ఎన్ఏ-87 (హాఫిజాబాద్) కొత్తగా ఏర్పడిన నియోజకవర్గం, దీనిలో 684,447 ఓట్లు ఉన్నాయి.[19][20] ఈ నియోజకవర్గం నుండి పిఎంఎల్ఎన్ తరపున పోటీ చేసిన సైరా అఫ్జల్ తారర్పై చౌదరి షౌకత్ అలీ భట్టి పిటిఐ టికెట్పై 2018 ఎన్నికలలో గెలుపొందారు. మమూన్ జాఫర్ తారర్ , ముజఫర్ అలీ షేక్, అహ్సన్ అన్సార్ భట్టి వరుసగా పంజాబ్ ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీ సభ్యులుగా గెలుపొందారు.[21]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "District Wise Results / Tables (Census - 2023)" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023" (PDF).
- 1 2 3 4 5 Hafizabad on Punjab Portal website Archived 24 అక్టోబరు 2019 at the Wayback Machine Retrieved 30 May 2021
- ↑ Hafizabad Town – Imperial Gazetteer of India, v. 13, p. 5 Archived 2024-06-05 at the Wayback Machine Retrieved 30 May 2021
- ↑ History of Hafizabad on Punjab Portal website[permanent dead link] Retrieved 30 May 2021
- ↑ Divisions/Districts of Pakistan Archived 2006-09-30 at the Wayback Machine Note: Although divisions as an administrative structure has been abolished, the election commission of Pakistan still groups districts under the division names
- ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB" (PDF).
- ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023" (PDF).
- ↑ "Population by administrative units 1951-1998" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 5" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "District Wise Results / Tables (Census - 2023)" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "Census of India, 1941. Vol. 6, Punjab". 1941. p. 42. JSTOR saoa.crl.28215541. Retrieved 23 March 2024.
- ↑ "District And Tehsil Level Population Summary With Region Breakup" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics, Government of Pakistan website. Archived from the original (PDF) on 23 November 2018. Retrieved 11 April 2023.
- ↑ "Pakistan Census 2023 Table 9: Punjab" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "District Wise Results / Tables (Census - 2023)" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "Pakistan Census 2023" (PDF).
- ↑ Shaukat Ali Bhatti (Winner) - Results of 2018 election -Hafizabad Geo TV News website, Retrieved 30 May 2021
- ↑ Buzdar discusses Hafizabad uplift package with MNA (Member of National Assembly) The News International (newspaper), Published 18 May 2021, Retrieved 30 May 2021
- ↑ "Hafizabad electoral contests appear very unpredictable". The Nation (newspaper). 16 July 2018. Retrieved 30 May 2021.
