హమీద్ కర్జాయ్
| హమీద్ కర్జాయ్ | |||
_(2).jpg) 2012లో కర్జాయ్ | |||
7వ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అధ్యక్షుడు | |||
|---|---|---|---|
| పదవీ కాలం 2002 జూన్ 13 – 2014 సెప్టెంబర్ 29 | |||
| ముందు | బుర్హానుద్దీన్ రబ్బానీ | ||
| తరువాత | అష్రఫ్ ఘనీ | ||
ఆఫ్ఘన్ తాత్కాలిక పరిపాలన ఛైర్మన్ | |||
| పదవీ కాలం 2001 డిసెంబర్ 22[1] – 2002 జూన్ 13 | |||
వ్యక్తిగత వివరాలు |
|||
| జననం | 1957 డిసెంబరు 24 కర్జ్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ రాజ్యం | ||
| రాజకీయ పార్టీ | స్వతంత్ర | ||
| జీవిత భాగస్వామి | జీనత్ కర్జాయ్, ( వివాహం: 1999 ) | ||
| సంతానం | 4 | ||
| పూర్వ విద్యార్థి | హిమాచల్ ప్రదేశ్ విశ్వవిద్యాలయం | ||
హమీద్ కర్జాయ్ (జననం 24 డిసెంబర్ 1957) ఆఫ్ఘానిస్తాన్ రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2002 నుండి 2014 వరకు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ఏడవ అధ్యక్షుడిగా, 2004 నుండి 2014 వరకు ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మొదటి అధ్యక్షుడిగా, 2001 నుండి 2002 వరకు ఆఫ్ఘన్ మధ్యంతర పరిపాలన ఛైర్మన్గా పని చేశాడు.
కాందహార్లో జన్మించిన కర్జాయ్ కాబూల్ హబీబియా ఉన్నత పాఠశాల నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు, తరువాత 1980లలో భారతదేశంలోని సిమ్లాలోని, సమ్మర్హిల్లోని హిమాచల్ ప్రదేశ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందాడు. ఆయన పాకిస్తాన్ వెళ్లాడు, అక్కడ సోవియట్-ఆఫ్ఘన్ యుద్ధం (1979-1989) దాని తరువాత జరిగిన సమయంలో ఆఫ్ఘన్ ముజాహిదీన్ కోసం నిధుల సేకరణలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఆఫ్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ప్రభుత్వంలో ఉప విదేశాంగ మంత్రిగా కొంతకాలం పని చేశాడు. కర్జాయ్ తండ్రి జూలై 1999లో హత్యకు గురయ్యాడు, కర్జాయ్ తరువాత పోపాల్జాయ్ తెగకు అధిపతిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. అక్టోబర్ 2001లో ఆఫ్ఘనిస్తాన్పై యునైటెడ్ స్టేట్స్ దండయాత్ర ప్రారంభమైంది, కర్జాయ్ కాందహార్ దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న పష్తూన్ తెగలను తాలిబాన్కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాటులో నడిపించాడు; 2001 చివరిలో తాలిబన్ పాలనను తొలగించిన తర్వాత ఆయన ఒక ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడిగా ఎదిగాడు. జర్మనీలో జరిగిన 2001 డిసెంబర్ అంతర్జాతీయ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సదస్సులో ప్రముఖ ఆఫ్ఘన్ రాజకీయ నాయకులు కర్జాయ్ను తాత్కాలిక పరిపాలన ఛైర్మన్గా ఆరు నెలల పదవీకాలానికి ఎంపిక చేశారు..
ఆ తర్వాత ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని కాబూల్లో జరిగిన 2002 లోయా జిర్గా (మహాసభ)లో ఆయన రెండు సంవత్సరాల పదవీకాలానికి తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా ఎంపికయ్యాడు. కర్జాయ్ 2004 అధ్యక్ష ఎన్నికల తర్వాత విజేతగా ప్రకటించబడి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అధ్యక్షుడయ్యాడు. ఆయన 2009 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో రెండవ ఐదేళ్ల పదవీకాలాన్ని గెలుచుకున్నాడు; ఈ పదవీకాలం సెప్టెంబర్ 2014లో ముగిసింది, ఆయన తర్వాత అష్రఫ్ ఘనీ అధ్యక్షుడయ్యాడు.
తన అధ్యక్ష పదవీకాలంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని బహుళ జాతుల వర్గాల మధ్య పొత్తులను నిర్మించే వ్యక్తిగా కర్జాయ్ అంతర్జాతీయ సమాజంలో పేరు పొందారు. ఆయన ఆఫ్ఘనిస్తాన్-పాకిస్తాన్ సంబంధాలను కూడా బలోపేతం చేశాడు. తరువాతి సంవత్సరాలలో నాటో, యునైటెడ్ స్టేట్స్తో ఆయన సంబంధాలు క్రమంగా ఉద్రిక్తంగా మారాయి. తీవ్రవాదం, ఉగ్రవాదంపై కర్జాయ్ వైఖరి విమర్శలకు గురైంది. కర్జాయ్ తాలిబాన్ను తన సోదరులుగా అభివర్ణించాడు, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో కఠినమైన తిరుగుబాటు నిరోధక చర్యలు మాజీ ఆఫ్ఘన్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తాలిబాన్ తిరుగుబాటును పునరుద్ధరిస్తాయని హెచ్చరించాడు. దానికి బదులుగా తాలిబాన్ నాయకత్వానికి పాకిస్తాన్ ఇస్తున్న మద్దతును అణచివేయడంపై దృష్టి పెట్టాలని ఆయన అమెరికాను కోరాడు, కానీ అమెరికా ఆయన అభ్యర్థనలను చాలా వరకు పట్టించుకోలేదు. కర్జాయ్పై అవినీతి ఆరోపణలు కూడా ఉన్నాయి.[2][3][4][5]
2021లో తాలిబన్లు కాబూల్ను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత, తాలిబన్లు నగరాన్ని బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకోలేదని, గందరగోళాన్ని నివారించడానికి తానే వారిని ఆహ్వానించానని కర్జాయ్ పేర్కొన్నాడు.[6] అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందడానికి , కొత్త తాలిబన్ ప్రభుత్వానికి అంతర్గత చట్టబద్ధత అవసరమని, దానిని సాధారణ ఎన్నికలు లేదా లోయా జిర్గా ద్వారా సాధించవచ్చని ఆయన అన్నాడు.[7][8][9]
గౌరవ డిగ్రీలు & పురస్కారాలు
[మార్చు]సంవత్సరాలుగా హమీద్ కర్జాయ్ బాగా గుర్తింపు పొందిన వ్యక్తిగా మారారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రసిద్ధ ప్రభుత్వం, విద్యా సంస్థల నుండి ఆయన అనేక అవార్డులు, గౌరవ డిగ్రీలను అందుకున్నారు. ఆయన అందుకున్న కొన్ని పురస్కారాలు, గౌరవాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.
- యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రతినిధుల సభ నుండి 11 సెప్టెంబర్ 2001 దాడుల స్మారక పతకం, 29 జనవరి 2002న హౌస్ జాక్ కింగ్స్టన్ సభ్యుడు ఆయనకు అందజేశారు.
- 2003 మార్చి 7న, కర్జాయ్కి భారతదేశంలోని ఆయన చదువుకున్న విశ్వవిద్యాలయం, హిమాచల్ ప్రదేశ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాహిత్యంలో గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయబడింది.
- 2003 జూన్ 6న, క్వీన్ ఎలిజబెత్ II చేత కర్జాయ్కి ఆర్డర్ ఆఫ్ సెయింట్ మైఖేల్, సెయింట్ జార్జ్ గౌరవ నైట్ గ్రాండ్ క్రాస్ బిరుదు ప్రదానం చేయబడింది.[10]
- 2004 జూలై 4న పెన్సిల్వేనియాలోని ఫిలడెల్ఫియాలో కర్జాయ్కి ఫిలడెల్ఫియా లిబర్టీ మెడల్ ప్రదానం చేయబడింది . తన స్వీకరణ ప్రసంగంలో కర్జాయ్ ఇలా పేర్కొన్నాడు: "స్వేచ్ఛ నశించిన చోట, చెడు పెరుగుతుంది. స్వేచ్ఛ అంత సులభంగా రాదని మేము ఆఫ్ఘన్లు మా చారిత్రక అనుభవాల నుండి నేర్చుకున్నాము. మేము స్వేచ్ఛ విలువను లోతుగా గౌరవిస్తాము... ఎందుకంటే మేము దాని కోసం మా ప్రాణాలను పణంగా పెట్టాము. మేము మా ప్రాణాలతో స్వేచ్ఛను కాపాడుకుంటాము."[11]
- 2005 మే 22న, బోస్టన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టర్ ఆఫ్ లాస్ డిగ్రీని అందుకున్నారు.[12]
- 2005 మే 25న, ఒమాహాలోని నెబ్రాస్కా విశ్వవిద్యాలయం సెంటర్ ఫర్ ఆఫ్ఘన్ స్టడీస్ నుండి గౌరవ డిగ్రీని అందుకున్నారు.
- 25 సెప్టెంబర్ 2006న, జార్జ్టౌన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టర్ ఆఫ్ లాస్ డిగ్రీని అందుకున్నారు [13]
- జూన్ 2012లో, నిప్పాన్ స్పోర్ట్ సైన్స్ యూనివర్సిటీ నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్నారు.
- లవ్లీ ప్రొఫెషనల్ యూనివర్సిటీ 20 మే 2013న కర్జాయికి గౌరవ డాక్టరేట్ను ప్రదానం చేసింది.
వివాదాలు
[మార్చు]2011 ఆగస్టులో, కర్జాయ్ డజన్ల కొద్దీ పిల్లలను క్షమించారు, వారిలో చిన్నవాడు 8 సంవత్సరాల వయస్సు గలవాడు, వారు ఆత్మాహుతి బాంబు దాడికి ప్రయత్నించినప్పుడు పట్టుబడ్డారు. ఫిబ్రవరి 2012లో, క్షమాభిక్ష పొందిన వారిలో ఇద్దరు అబ్బాయిలను ముగ్గురు వయోజన ఉగ్రవాద అనుమానితులతో పాటు కాందహార్ ప్రావిన్స్లో తిరిగి అరెస్టు చేశారు, వారు ఆత్మహత్య కార్యకలాపాల కోసం నియమించబడ్డారని ఇంటెలిజెన్స్ అధికారులకు చెప్పారు.[14]
కర్జాయ్పై బంధుప్రీతి, అవినీతి, ఎన్నికల మోసం, తన దివంగత సవతి సోదరుడు అహ్మద్ వలీ కర్జాయ్తో కలిసి మాదకద్రవ్యాల వ్యాపారంలో పాలుపంచుకున్నాడనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి.[15]
2009లో, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని మైనారిటీ షియా ముస్లిం సమాజంలో వైవాహిక అత్యాచారాన్ని చట్టబద్ధం చేసేదిగా భావించబడే కఠినమైన షియా వ్యక్తిగత హోదా చట్టంపై సంతకం చేయడం ద్వారా కర్జాయ్ మహిళా ఉద్యమాన్ని, నాటో నాయకులను వ్యతిరేకించారు.[16]
ఎన్నికల మోసం
[మార్చు]కర్జాయ్ పరిపాలనలో, ఎన్నికల మోసం ఎంత స్పష్టంగా ఉందో, ప్రజాస్వామ్య దేశంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ హోదా ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.[17][18] ఇంకా, రాజ్యాంగ నిబంధనలను ధిక్కరించి కర్జాయ్ వ్యక్తిగతంగా ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక న్యాయస్థానం 2010 పార్లమెంటరీ ఎన్నికలలో స్వతంత్ర ఎన్నికల కమిషన్ మోసం చేసినందుకు తొలగించబడిన డజన్ల కొద్దీ అభ్యర్థులను తిరిగి నియమించాలని కోరింది.[19]
సిఐఏ & ఇరాన్ ప్రభుత్వంతో ఆర్థిక సంబంధాలు
[మార్చు]28 ఏప్రిల్ 2013న, ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ డిసెంబర్ 2002 నుండి ప్రచురణ తేదీ వరకు, ఆఫ్ఘన్ ప్రభుత్వం ప్రభావాన్ని పొందడానికి కర్జాయ్ అధ్యక్ష కార్యాలయానికి సిఐఏ నుండి "పదుల మిలియన్ డాలర్ల" నల్లధనంతో నిధులు సమకూర్చినట్లు వెల్లడించింది. ఆ వ్యాసం "పర్యవేక్షణ, పరిమితులకు లోబడి లేని నగదు" అని పేర్కొంది. పేరులేని అమెరికన్ అధికారిని ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఉటంకిస్తూ "ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో అవినీతికి అతిపెద్ద మూలం యునైటెడ్ స్టేట్స్" అని పేరు చెప్పని ఒక అమెరికన్ అధికారి చెప్పినట్లు ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఉటంకించింది.[20]
సిఐఏ "ఘోస్ట్ మనీ"కి సంబంధించి మే 2, మే 14 & జూన్ 13 తేదీలలో ఒబామా పరిపాలనను తాను చేసిన విచారణలకు సమాధానం రాకపోవడంతో, 2013 జూన్ 17న, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని ఎన్నికల కార్యక్రమాల కోసం ఉద్దేశించిన $75 మిలియన్లను సెనేటర్ బాబ్ కార్కర్ నిలిపివేశారు.[21]
తన కార్యాలయానికి ఇరాన్ ప్రభుత్వం నుండి మిలియన్ల డాలర్ల నగదు లభించిందని కూడా కర్జాయ్ అంగీకరించాడు.[22] ఈ డబ్బును బహుమతులుగా ఇచ్చారని, కాబూల్లోని తన అధ్యక్ష భవనాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఉద్దేశించినట్లు కర్జాయ్ పేర్కొన్నారు. "ఇది పారదర్శకం. నేను క్యాంప్ డేవిడ్లో అధ్యక్షుడు బుష్తో ఉన్నప్పుడు కూడా ఈ విషయం చర్చించాను".[23]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Bonn Agreement" (PDF). United Nations Department of Political and Peacebuilding Affairs. 5 December 2001. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 June 2022.
- ↑ "Afghanistan election: profile of Afghan President Hamid Karzai". The Telegraph (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). 20 August 2009. ఒరిజినల్ నుండి 16 June 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2020.
- ↑ "Profile: Afghanistan's President Hamid Karzai" (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). BBC News. 10 July 2014. ఒరిజినల్ నుండి 16 June 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2020.
- ↑ "Hamid Karzai's tangled legacy: inept failure or anti-Taliban hero?". The Guardian. 30 March 2014. ఒరిజినల్ నుండి 12 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2020.
- ↑ "With Taliban talks, former Afghan leader Karzai makes a comeback". France 24. 20 August 2021.
- ↑ "The AP Interview: Karzai 'Invited' Taliban to Stop Chaos". Voice of America. 15 December 2021.
- ↑ "Exclusive Interview: Karzai Says Taliban's International Recognition Requires Internal Legitimacy". Voice of America. 17 October 2021.
- ↑ "Hamid Karzai is trying to find his place in the new Afghanistan". The Washington Post. 27 December 2022. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 July 2024.
- ↑ "Hamid Karzai stays on in Afghanistan".
- ↑ "Queen gives Karzai knighthood". BBC News. 3 June 2003. ఒరిజినల్ నుండి 19 August 2008 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 August 2008.
- ↑ "2004 Recipient Hamid Karzai — Liberty Medal — National Constitution Center". Constitutioncenter.org. 4 July 2004. ఒరిజినల్ నుండి 3 November 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 31 January 2010.
- ↑ "Afghan president Hamid Karzai challenges Boston University graduates to be guided by humanity". Boston University. 22 May 2005. the original నుండి 11 September 2006 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 December 2007.
- ↑ Mays, Kate (2006-09-28). "Karzai cheered in Gaston". The Georgetown Voice (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-01-23.
- ↑ "Months after pardon, would-be Afghan child bombers arrested again". Los Angeles Times. 13 February 2012. ఒరిజినల్ నుండి 6 May 2014 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 March 2014.
- ↑ Kenneth Katzman (September 7, 2011). "Afghanistan: Politics, Elections, and Government Performance" (PDF). www.everycrsreport.com.
- ↑ Armstrong, Sally.
- ↑ "/ Comment / Opinion – Fraud endangers Afghan democracy". Financial Times. 2 September 2009. ఒరిజినల్ నుండి 13 August 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 August 2011.
- ↑ "Fraud and corruption fears in Afghanistan elections". BBC News. 17 September 2010. ఒరిజినల్ నుండి 7 February 2012 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 August 2011.
- ↑ Rod Norland (23 June 2011).
- ↑ Matthew Rosenberg (28 April 2013). "With Bags of Cash, C.I.A. Seeks Influence in Afghanistan". The New York Times. ఒరిజినల్ నుండి 28 April 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 April 2013.
- ↑ Senator puts hold on some Afghan aid over Karzai "ghost money", "ఆర్కైవ్ నకలు". ఒరిజినల్ నుండి 16 అక్టోబర్ 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 మే 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help)CS1 maint: bot: original URL status unknown (link), Reuters, 17 June 2013 - ↑ Shalizi, Hamid (25 October 2010). "Karzai says his office gets bags of money from Iran". Reuters. ఒరిజినల్ నుండి 22 March 2014 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 March 2014.
- ↑ "Karzai confirms Iran provides his office with cash". Ctvnews.ca. 25 October 2010. the original నుండి 22 March 2014 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 March 2014.