హమ్మురాబి కోడ్

Hammurabi's code
Hammurabi's code
	The Louvre stele
ప్రారంభ తేదీ	c. 1753 BC
ప్రదేశం	Louvre Museum, Ile-de-France, France (originally Sippar, Mesopotamia (now Iraq), found at Susa, Iran); Replicas: various;
రచయిత(లు)	Hammurabi
మీడియా రకం	Basalt stele
విషయం	Law, justice
కారణం	Debated: legislation, law report, or jurisprudence

హమ్మురాబి శాసన సంహిత అనేది c. క్రీ.పూ. 1753లో రచించబడిన ఒక బాబిలోనియన్ న్యాయ గ్రంథం. ఇది ప్రాచీన సమీప ప్రాచ్యం నుండి లభించిన అత్యంత పొడవైన, చక్కగా వ్యవస్థీకరించబడిన, ఉత్తమంగా సంరక్షించబడిన న్యాయ గ్రంథం. ఇది బాబిలోన్ మొదటి రాజవంశానికి చెందిన ఆరవ రాజు అయిన హమ్మురాబిచే వ్రాయబడినట్లుగా చెప్పబడే అకాడియన్ పాత బాబిలోనియన్ మాండలికంలో వ్రాయబడింది. గ్రంథం ప్రధాన ప్రతి బసాల్ట్ శిలాస్తంభంపై చెక్కబడి ఉంది.2.25 m (7 ft 4+1⁄2 in) పొడవు.

ప్రస్తుత ఇరాన్‌లోని సూసా ప్రాంతంలో, దాని నిర్మాణం జరిగిన 600 సంవత్సరాల తర్వాత దోపిడీకి గురైన ఆ శిలాఫలకం 1901లో తిరిగి కనుగొనబడింది. ఆ గ్రంథాన్ని మెసొపొటేమియా లేఖకులు వెయ్యి సంవత్సరాలకు పైగా నకలు చేసి, అధ్యయనం చేశారు. ఆ శిలాఫలకం ఇప్పుడు లూవ్రే మ్యూజియంలో ఉంది.

శిలాఫలకం పైభాగంలో, బాబిలోనియన్ సూర్యదేవుడు, న్యాయదేవుడైన షమాష్‌తో పాటు హమ్మురాబి ఉబ్బెత్తు చిత్రం ఉంది. ఆ శిల్పం కింద సుమారు 4,130 పంక్తుల క్యూనిఫాం లిపి ఉంది: అందులో ఐదవ వంతు పద్య శైలిలో పీఠిక, ఉపసంహారాన్ని కలిగి ఉండగా, మిగిలిన నాలుగు వంతులలో సాధారణంగా "చట్టాలు" అని పిలువబడేవి ఉన్నాయి. ప్రస్తావనలో, "బలవంతులు బలహీనులను అణచివేయకుండా నిరోధించడానికి" దేవుళ్ళు తనకు పాలనను ప్రసాదించారని హమ్మురాబి పేర్కొన్నాడు. చట్టాలు వాదనాత్మకమైనవి, "ఒకవేళ" అని వ్యక్తీకరించబడ్డాయి. ... అప్పుడు" అనే షరతులతో కూడిన వాక్యాలు . వాటి పరిధి విస్తృతమైనది, ఉదాహరణకు, నేర చట్టం, కుటుంబ చట్టం, ఆస్తి చట్టం, వాణిజ్య చట్టం వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.

ఆధునిక పండితులు ఆ నియమావళిలోని న్యాయబద్ధత, చట్టబద్ధమైన పాలన పట్ల దానికున్న గౌరవం, ప్రాచీన బాబిలోనియన్ సమాజపు సంక్లిష్టత పట్ల ప్రశంసలతో స్పందించారు. మోషే ధర్మశాస్త్రంపై దాని ప్రభావం గురించి కూడా చాలా చర్చ జరిగింది. పండితులు lex talionis త్వరగా గుర్తించారు ఈ రెండు సంకలనాలకు ఆధారం అయిన "కంటికి కన్ను" అనే సూత్రం. అప్పటి నుండి అస్సిరియాలజిస్టుల మధ్య చర్చ ఆ నియమావళికి సంబంధించిన అనేక అంశాల చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంది: దాని ఉద్దేశ్యం, దాని అంతర్లీన సూత్రాలు, దాని భాష, అంతకు ముందు, తరువాత వచ్చిన చట్టాల సంకలనాలతో దాని సంబంధం.

ఈ విషయాల చుట్టూ అనిశ్చితి ఉన్నప్పటికీ, అస్సిరియాలజీకి వెలుపల హమ్మురాబిని న్యాయ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన వ్యక్తిగా, ఆ పత్రాన్ని ఒక నిజమైన న్యాయ సంహితగా పరిగణిస్తారు. యూఎస్ క్యాపిటల్‌లో ఇతర చారిత్రక శాసనకర్తల చిత్రాలతో పాటు హమ్మురాబి ఉబ్బెత్తు చిత్రం కూడా ఉంది. న్యూయార్క్ నగరంలోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయం, బెర్లిన్‌లోని పెర్గామన్ మ్యూజియం, చికాగో విశ్వవిద్యాలయం ప్రాచీన సంస్కృతుల అధ్యయన సంస్థతో సహా అనేక సంస్థలలో ఈ శిలాఫలకం ప్రతిరూపాలు ఉన్నాయి.

నేపథ్యం

హమ్మురాబి

బాబిలోన్‌లోని అమోరైట్ మొదటి రాజవంశానికి చెందిన ఆరవ రాజు హమ్మురాబి (లేదా హమ్మురాపి), సుమారు క్రీ.పూ. 1792 నుండి సుమారు క్రీ.పూ. 1750 వరకు (మధ్య కాలక్రమం) పరిపాలించాడు. అతను సైనిక పరాక్రమం, దౌత్యం, ద్రోహం ద్వారా మెసొపొటేమియా మైదానంపై బాబిలోనియన్ ఆధిపత్యాన్ని సాధించాడు. హమ్మురాబి తన తండ్రి సిన్-ముబల్లిత్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించినప్పుడు, ^[3] బాబిలోన్‌కు స్థానికంగా పెద్దగా ప్రభావం లేదు; లార్సాకు చెందిన రిమ్-సిన్ స్థానిక అధిపతి. హమ్మురాబి రిమ్-సిన్ వృద్ధుడయ్యే వరకు వేచి ఉండి, ఆ తర్వాత ఒకే వేగవంతమైన దండయాత్రలో అతని భూభాగాన్ని జయించి, అతని సంస్థను చెక్కుచెదరకుండా వదిలేశాడు. ^[4] తరువాత, హమ్మురాబి ఎష్నున్నా, ఎలామ్, మారిలలోని మిత్రులకు వారి భూభాగాలను పొందడానికి ద్రోహం చేశాడు. ^[4]

హమ్మురాబి దూకుడు విదేశాంగ విధానాన్ని కలిగి ఉన్నాడు, కానీ అతని లేఖలు అతను తన అనేక మంది ప్రజల సంక్షేమం పట్ల శ్రద్ధ వహించాడని, చట్టం, న్యాయం పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడని సూచిస్తున్నాయి. [ 6 ] అతను విస్తృతమైన నిర్మాణ పనులను ప్రారంభించాడు, తన లేఖలలో, అతను తరచుగా తనను తాను తన ప్రజల కాపరిగా అభివర్ణించుకుంటాడు. ^[4] న్యాయం అనేది కోడ్ ప్రస్తావన ఇతివృత్తం కూడా, ^[5], "'న్యాయం' అని అనువదించబడిన పదం అనేది ప్రస్తావన, ముగింపు రెండింటిలోనూ దాని మూలం ఉండే ఒకటి". ^[5]

మునుపటి చట్ట సేకరణలు

కనుగొనబడిన మొట్టమొదటి మెసొపొటేమియన్ చట్టాల సంకలనం హమ్మురాబి సంహిత అయినప్పటికీ, అది మొట్టమొదటి లిఖిత సంకలనం కాదు; అంతకు ముందు కాలానికి చెందిన అనేక సంకలనాలు లభ్యమవుతున్నాయి. ఈ సంకలనాలు సుమేరియన్, అకాడియన్ భాషలలో వ్రాయబడ్డాయి. అవి పాలకులచే వ్రాయబడ్డాయని కూడా చెప్పబడుతున్నాయి. ఇతర పాలకుల ప్రకటనలు ఈ ఆచారం విస్తృతంగా వ్యాపించిందని సూచిస్తున్నందున, అటువంటి సేకరణలు దాదాపుగా ఖచ్చితంగా మరిన్ని ఉండేవి. ^[5] ఈ చట్టాల సంకలనాల మధ్య ఉన్న సారూప్యతలు, స్థిరమైన అంతర్లీన న్యాయ వ్యవస్థను ఊహించడానికి ప్రేరేపిస్తాయి. ^[5] అయితే, హమ్మురాబి శాసన సంహిత విషయంలో మాదిరిగానే, ఈ మునుపటి సంకలనాల ఉద్దేశ్యాన్ని, అంతర్లీన న్యాయ వ్యవస్థలను అర్థం చేసుకోవడం కష్టం, దీనివల్ల ఈ ప్రయత్నం చేయాలా వద్దా అని అనేక మంది పండితులు ప్రశ్నించేలా ప్రేరేపించింది. [ 11 ] ప్రస్తుతం ఉన్న సేకరణలలో ఇవి ఉన్నాయి:

ఊర్ ఊర్ -నమ్ము నియమావళి .
ఇసిన్ లిపిట్-ఇష్తార్ నియమావళి .
ఎష్నున్నా నియమాలు (బిలలమ లేదా దాదుషా రచించినవి).
"X చట్టాలు," ఇవి ఒక ప్రత్యేక సేకరణ కంటే, ఉర్-నమ్ము నియమావళికి ముగింపు కావచ్చు. ^[6]

అదనంగా, పాత బాబిలోనియన్ కాలానికి ముందు, ఆ కాలంలోని న్యాయవాద వృత్తికి సంబంధించిన వేలాది పత్రాలు ఉన్నాయి. ఈ పత్రాలలో ఒప్పందాలు, న్యాయ తీర్పులు, చట్టపరమైన కేసులకు సంబంధించిన లేఖలు, క్రీ.పూ. 3వ సహస్రాబ్ది మధ్యలో లగాష్ రాజు అయిన ఉరుకగినా సంస్కరణ పత్రాలు వంటివి ఉన్నాయి, అతని సంస్కరణలు అవినీతిని ఎదుర్కొన్నాయి. జస్టినియన్ డైజెస్ట్‌కు ముందు కాలం నుండి, ప్రాచీన గ్రీస్, రోమ్‌లతో పోల్చినా కూడా, మెసొపొటేమియాలో అత్యంత సమగ్రమైన చట్టపరమైన గ్రంథాలు మిగిలి ఉన్నాయి. ^[5]

భాష

చట్టాలు అకాడియన్ పాత బాబిలోనియన్ మాండలికంలో వ్రాయబడ్డాయి. వాటి శైలి క్రమబద్ధంగా, పునరావృతంగా ఉంటుంది, ఈ రోజు అవి అకాడియన్ పరిచయ తరగతులకు ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తకాలుగా ఉన్నాయి. ^[7] అయితే, ఎ. లియో ఓపెన్‌హైమ్ సంగ్రహించినట్లుగా, క్యూనిఫాం గుర్తులు స్వయంగా "నిలువుగా అమర్చబడి ఉంటాయి" ... కుడి నుండి ఎడమకు పక్కపక్కనే వరుసలలో ఉంచిన పెట్టెల లోపల", హమ్మురాబి కాలం నాటికే ఈ అమరిక వాడుకలో లేదు. ^[8]

చట్టాలు కేసుయిస్టిక్ ఫార్మాట్‌లో వ్యక్తీకరించబడ్డాయి: అవి షరతులతో కూడిన వాక్యాలు, వీటిలో ప్రోటాసిస్ ("if" క్లాజ్)లో కేసు వివరంగా వివరించబడింది, అపోడోసిస్ ("then" క్లాజ్)లో నివారణ ఇవ్వబడింది. ప్రోటాసిస్ šumma మొదలవుతుంది, "ఒకవేళ", ^[6] ఇది మునుపటి చట్టంలో (ఉదా చట్టాలు 36, 38, 40) ఇప్పటికే పేర్కొన్న పరిస్థితులకు తోడైనప్పుడు తప్ప. ^[6] ప్రోటాసిస్‌లోని సాధారణ భూతకాల క్రియలకు లేదా బహుశా సాధారణ షరతుకు ప్రీటెరిట్ ఉపయోగించబడుతుంది. ^[6] క్రియల క్రమాన్ని తెలియజేయడానికి లేదా ఊహాజనిత షరతును తెలియజేయడానికి, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రీటెరిట్‌ల తర్వాత ప్రోటాసిస్ చివరలో పర్ఫెక్ట్ తరచుగా కనిపిస్తుంది. ^[6] అస్సిరియాలజీలో కొన్నిసార్లు "ప్రెజెంట్" అని పిలువబడే డ్యూరేటివ్, చట్టాలలో ఉద్దేశాన్ని వ్యక్తీకరించవచ్చు. ^[6] ఆంగ్లంలో సులభంగా చదవడానికి, కొన్ని అనువాదాలు ప్రోటాసిస్‌లోని ప్రీటెరిట్, పర్ఫెక్ట్ క్రియలకు వర్తమాన కాలాన్ని ఇస్తాయి. [ 139 ] అపోడోసిస్‌లో, క్రియలు కాలవ్యవధిలో ఉంటాయి, అయినప్పటికీ అర్థం అనుమతించేదిగా—" x జరగడానికి అనుమతించబడింది"— బోధించేదిగా—" x తప్పక జరుగుతుంది"—మధ్య మారుతూ ఉంటుంది. ^[6] ప్రోటాసిస్, అపోడోసిస్ రెండింటిలోనూ, క్రియలకు -ma అనే ప్రత్యయాన్ని చేర్చడం ద్వారా చర్య క్రమం తెలియజేయబడుతుంది. ^[9] "కానీ" అనే భావాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది. ^[9]

ఈ నియమావళి చాలా వరకు బాగా అర్థమైంది, కానీ దానిలోని కొన్ని అంశాలు వివాదాస్పదమైనవి. అవి బహుశా వరుసగా ఉన్నత, నిమ్న సామాజిక వర్గానికి చెందిన పురుష సభ్యుడిని సూచిస్తాయి. ^[6] వోల్ఫ్రామ్ వాన్ సోడెన్, తన అక్కడిచెస్ హ్యాండ్‌వర్టర్‌బుచ్‌లో, ముష్కేనుమ్ ప్రతిపాదించాడు. శుకేనుమ్ నుండి ఉద్భవించింది, "సాష్టాంగ నమస్కారం చేయడం/వేడుకోవడం". ^[10] తక్కువ సామాజిక హోదా గల వ్యక్తిని సూచించే పదంగా, ఇది బహుశా సుమేరియన్ మూలం నుండి అరబిక్‌లోకి (మిస్కీన్) వ్యాపించి, నిలిచిపోయింది. ఇటాలియన్, స్పానిష్, ఫ్రెంచ్^[11] అయితే, కొంతమంది పూర్వ అనువాదకులు కూడా ముష్కేనుమ్ వివరించడానికి ప్రయత్నించారు 'ల ప్రత్యేక చికిత్సను, "కుష్ఠరోగి", "ఉన్నత" అని కూడా అనువదించారు. ^[12] కొందరు అనువాదకులు అవీలుమ్ కృత్రిమమైన ఉచ్ఛారణలను అందించారు., "సీనియర్", ^[13] "ఎలైట్ మ్యాన్", ^[14], "అరిస్టోక్రసీ సభ్యుడు" ^[15] వంటివి; మరికొందరు దీనిని అనువదించకుండా వదిలేశారు. ^[6] కొన్ని చట్టపరమైన పదాలను అనువదించడం కూడా కష్టంగా మారింది. ఉదాహరణకు, దీనుం, దీత్తుమ్ సాధారణంగా చట్టాన్ని అలాగే వ్యక్తిగత చట్టాలు, తీర్పులు, దైవిక ప్రకటనలు, ఇతర దృగ్విషయాలను సూచించగలదు.^[16] మిశ్రమం అలాగే సాధారణంగా చట్టాన్ని అలాగే ఒక రకమైన రాజ శాసనాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.^[17]

మూలాలు

↑ Sasson, Jack. Civilizations of the Ancient Near East. Hendrickson. pp. 901, 908. ISBN 0684192799.
↑ Ross, Leslie (2009). Art and Architecture of the World's Religions. Greenwood Press. pp. 35.
↑ Renger (2020).
1 2 3 Van De Mieroop (2007).
1 2 3 4 5 Driver & Miles (1952).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roth (1995a).
↑ Richardson (2004).
↑ Oppenheim (1977).
1 2 Huehnergard (2011).
↑ von Soden (1972).
↑ Wohl (1968).
↑ Johns (1914).
↑ Meek (1958).
↑ Van De Mieroop (2016).
↑ Bottéro (1992).
↑ Kraus (1960), p. 285; Roth (1995b), p. 20; Charpin (2010), p. 72.
↑ Kraus (1960), p. 294; Finkelstein (1961); Charpin (2010), p. 72.

[1] Sasson, Jack. Civilizations of the Ancient Near East. Hendrickson. pp. 901, 908. ISBN 0684192799.

[2] Ross, Leslie (2009). Art and Architecture of the World's Religions. Greenwood Press. pp. 35.

[FOOTNOTERenger2020-3] Renger (2020).

[FOOTNOTEVan_De_Mieroop2007-4] 1 2 3 Van De Mieroop (2007).

[FOOTNOTEDriverMiles1952-5] 1 2 3 4 5 Driver & Miles (1952).

[FOOTNOTERoth1995a-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roth (1995a).

[FOOTNOTERichardson2004-7] Richardson (2004).

[FOOTNOTEOppenheim1977-8] Oppenheim (1977).

[FOOTNOTEHuehnergard2011-9] 1 2 Huehnergard (2011).

[FOOTNOTEvon_Soden1972-10] von Soden (1972).

[FOOTNOTEWohl1968-11] Wohl (1968).

[FOOTNOTEJohns1914-12] Johns (1914).

[FOOTNOTEMeek1958-13] Meek (1958).

[FOOTNOTEVan_De_Mieroop2016-14] Van De Mieroop (2016).

[FOOTNOTEBottéro1992-15] Bottéro (1992).

[FOOTNOTEKraus1960285Roth1995b20Charpin201072-16] Kraus (1960), p. 285; Roth (1995b), p. 20; Charpin (2010), p. 72.

[FOOTNOTEKraus1960294Finkelstein1961Charpin201072-17] Kraus (1960), p. 294; Finkelstein (1961); Charpin (2010), p. 72.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]