హల్ష్కా హులేవిచివ్నా
| హల్ష్కా హులేవిచివ్నా | |
|---|---|
హల్ష్కా హులేవిచివ్నాతో ఉక్రేనియన్ తపాలా బిళ్ళ | |
| స్థానిక పేరు | Галшка Гулевичівна |
| జననం | Єлизавета Василівна Гулевич |
యెలిజవేటా వాసిలివ్నా హులెవిచ్ (ఉక్రేనియన్: Єлизавета Василівна Гулевич; పోలిష్: Halszka (Halżbieta) Hulewicz), హల్ష్కా హులెవిచివ్నా (c. 1575 లేదా 1577 - 1642, లుట్స్క్, వోలిన్) అని పిలుస్తారు, ఉక్రేనియన్ కులీనురాలు, పరోపకారి, ఆమె కైవ్ బ్రదర్హుడ్ ఎపిఫనీ మొనాస్టరీ, కైవ్ బ్రదర్హుడ్ స్కూల్ను స్థాపించింది, దీని నుండి కైవ్-మోహిలా అకాడమీ దాని చరిత్రను గుర్తించింది.[1] ఆమె లుట్స్క్ బ్రదర్హుడ్కు డబ్బును కూడా ఇచ్చింది. ఆమె ఆధ్యాత్మికత, జ్ఞానోదయం అభివృద్ధి గురించి శ్రద్ధ వహించింది. ఆమె ఒక ఆర్థడాక్స్ సెయింట్.
జీవిత చరిత్ర
[మార్చు]1615 కి ముందు
[మార్చు]యెలిజవేటా (హెల్జ్బెటా సంక్షిప్త రూపం అయిన హల్ష్కా అనే పోలోనైజ్డ్ పేరుతో కూడా పిలుస్తారు) హులెవిచివ్నా 15వ శతాబ్దం నుండి తెలిసిన నోవినా కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ ప్రభావవంతమైన హులెవిచ్ గొప్ప కుటుంబం నుండి వచ్చింది, దీని ప్రతినిధులు వోల్హినియా, పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్లోని ఇతర దేశాలలో వివిధ పదవులను నిర్వహించారు. ఈ కుటుంబం ఉన్నత చర్చి స్థానాలకు చేరుకుంది, అనేక స్థావరాలను కలిగి ఉంది. వారు బహుశా గలీసియా నుండి ఉద్భవించారు.
హల్ష్కా హులేవిచివ్నా తాత, ఫెడిర్ (థియోడోసియస్) హులేవిచ్, లుట్స్క్, ఓస్ట్రోహ్లకు వోల్హినియన్ ఆర్థోడాక్స్ బిషప్,, ఐదుగురు కుమారులు ఉన్నారు. హల్ష్కా తండ్రి, జాతుర్ట్సీకి చెందిన వాసిల్ హులేవిచ్, వోల్హినియాకు చెందిన వోలోడిమిర్, వోజ్స్కీలకు డిప్యూటీ స్టారోస్ట్గా పనిచేశారు. హల్ష్కా తప్ప, అతని మూడు వివాహాల నుండి, అతనికి కుమారులు ఆండ్రి, మైఖైలో, వాసిల్, బెనెడిక్ట్,, కుమార్తెలు మరియా, అన్నా ఉన్నారు. హల్ష్కా బహుశా 1570లలో వోల్హినియాలోని జాతుర్ట్సీ గ్రామంలో జన్మించింది, ఇది ఆమె తండ్రి ఆస్తి.[2][3]
1594లో హల్ష్కా బెరెస్టియాకు చెందిన హైపాటియస్ పోసీజ్ (1580-1588), కాస్టెల్లాన్ (1588-1593) కుమారుడు అయిన క్రిష్టోఫ్ పోసీజ్ను వివాహం చేసుకుంది, అతను 1593 తర్వాత వోలోడిమిర్, బెరెస్టియా ఆర్థడాక్స్ బిషప్గా పనిచేశాడు, బెరెస్టియా యూనియన్ ప్రధాన ప్రారంభకులలో ఒకడు అయ్యాడు, తరువాత కైవ్ యూనియేట్ మెట్రోపాలిటన్ అయ్యాడు. ఆమె భర్త అకాల మరణం తరువాత, హల్ష్కా హులేవిచివ్నా తన కుమార్తె కాటెరినాను పెంచింది, ఆమె 1615లో మికోలాజ్ మ్లెక్జ్కో అనే ఓర్షా ఖోరుంజీని వివాహం చేసుకుంది.
1601/1602లో హల్ష్కా మోజిర్ మార్షల్ స్టీఫన్ లోజ్కాను రెండవసారి వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో హల్ష్కా వయస్సు దాదాపు 30 సంవత్సరాలు; స్టీఫన్ వయస్సు 60. ఈ దంపతులకు మైఖైలో అనే కుమారుడు ఉన్నాడు, సిటీ హాల్కు దూరంగా ఉన్న కీవ్లోని పోడిల్లోని ఒక కుటుంబ ఎస్టేట్లో నివసించాడు.[4]
విరాళం
[మార్చు]16వ శతాబ్దం చివరిలో, 17వ శతాబ్దాల ప్రారంభంలో, ఉక్రేనియన్ దేశాలలో ముద్రణ గృహాలు, పాఠశాలలు కనిపించాయి. వాటికి హల్ష్కాతో సహా దాతలు మద్దతు ఇచ్చారు.[5]
అక్టోబర్ 14, 1615న, ఆమె ఒక విరాళ దస్తావేజును సంకలనం చేసి సంతకం చేసింది, అది అక్టోబర్ 15న కీవ్ నగర పుస్తకాలలో నమోదు చేయబడింది, చట్టబద్ధంగా అమలులోకి వచ్చింది. విరాళం ప్రకారం, కైవ్లోని భూములతో కూడిన హల్ష్కా ఇంటిని కొత్త మఠం, ఆసుపత్రి, అన్ని తరగతుల పిల్లల కోసం ఒక పాఠశాల పునాది కోసం ఇచ్చారు. విరాళంలో ఇలా ఉంది:
నేను, హల్ష్కా హులేవిచివ్నా, ఆయన గ్రేస్ మిస్టర్ స్టీఫన్ లోజ్కా భార్య, మోజిర్ మార్షల్, ఆయన గ్రేస్ సమ్మతితో, శరీరం, మనస్సులో ఆరోగ్యంగా ఉన్నందున, నా ఈ స్వచ్ఛంద లేఖ ద్వారా స్వచ్ఛందంగా స్పష్టంగా గ్రహించాను, నేను నిరంతరం పురాతన పవిత్ర ఆర్థోడాక్స్ చర్చిలో నివసిస్తున్నాను, ఆమె పట్ల భక్తితో మండుతున్నాను, నా సోదరుల పట్ల ప్రేమ, స్నేహపూర్వకతతో - రుథేనియన్ ప్రజలు, పురాతన కాలం నుండి నా ఆత్మ రక్షణ కోసం దేవుని చర్చికి మంచి చేయాలని ఉద్దేశించాను <...> నేను కీవ్, వోలిన్, బ్రాట్స్లావ్ జిల్లాలలోని రుథేనియన్ దేశానికి చెందిన విశ్వాసపాత్రమైన, భక్తిగల క్రైస్తవులకు, తరగతి ఆధ్యాత్మిక, లౌకిక: సన్యాసులు, పూజారులు, సన్యాసులు, సామాన్య శ్రేణుల డీకన్లు, ప్రముఖ యువరాజులు, గొప్ప ప్రభువులు, పెద్దలు, రుథేనియన్ ప్రజలు ఏ ఇతర ర్యాంక్, హోదాలో ఉన్నారో వారికి ఇస్తున్నాను, దానం చేస్తాను, రాస్తున్నాను...[6]
నిర్దేశించిన విధంగా, కాంట్రాక్టోవా స్క్వేర్ నుండి చాలా దూరంలో ఉన్న దానం చేయబడిన ఎస్టేట్ సరిహద్దులను డీడ్ సూచించింది. విరాళంలో, హల్ష్కా చట్టం ఉద్దేశ్యాన్ని నిర్దేశించారు:
ఇవన్నీ - బాసిల్ ది గ్రేట్ ఆదేశం ప్రకారం సహజీవనంతో కూడిన స్టౌరోపెజియన్ మఠం కోసం, పెద్దమనుషులు, బూర్జువాలు ఇద్దరికీ పాఠశాల కోసం, ఏదైనా ఇతర దాతృత్వ జీవన విధానం కోసం <...> క్రైస్తవ ప్రజల మర్యాదపూర్వక పిల్లలకు శాస్త్రాలను బోధించడానికి, అందించడానికి, అదే సమయంలో, ఆధ్యాత్మిక సంచారి కోసం సత్రం కోసం, తద్వారా మఠం, పాఠశాల, మొత్తం క్రమం గ్రీకు ఆచారం తూర్పు చర్చి చట్టం ద్వారా మార్గనిర్దేశం చేయబడుతుంది.
హల్ష్కా హులేవిచివ్నా విరాళానికి ధన్యవాదాలు, కైవ్ బ్రదర్హుడ్ ప్రారంభకులు లోయర్ కైవ్లో ఒక మఠం, పాఠశాలను నిర్మించడానికి భూమితో కూడిన ఎస్టేట్ను అందుకున్నారు. ఈ మఠం అభివృద్ధిని గుహల మొనాస్టరీకి చెందిన యెషయా కోపిన్స్కీ నిర్వహించారు, ఆయన ఉక్రేనియన్ భూములలో అనేక మఠాలను స్థాపించారు, విరాళంలో అతని పేరు ప్రస్తావించబడింది. ఈ పాఠశాలను హల్ష్కా హులేవిచివ్నా, స్టీఫన్ లోజ్కా ఇంట్లో ఉంచవచ్చు, కానీ విరాళంలో భవనం గురించి ప్రస్తావించలేదు. తన ఎస్టేట్ను విరాళంగా ఇవ్వడం ద్వారా, హల్ష్కా కైవ్ సోదర పాఠశాలను ప్రారంభించడం సాధ్యం చేసింది, ఇది పెట్రో మోహిలా సంస్కరణ తర్వాత, ఉక్రేనియన్ విద్య, సంస్కృతి చరిత్రలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.

విరాళ పత్రం అసలు భాగం చరిత్రకారులకు తెలియదు, 17వ శతాబ్దానికి చెందిన హల్ష్కా విరాళం కాపీలు కూడా కనుగొనబడలేదు. పురాతన పత్రం 18వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలోని కైవ్ బ్రదర్హుడ్ మొనాస్టరీ కాపీయర్ నుండి చేతితో రాసిన కాపీ, ఇది కైవ్లోని సెంట్రల్ స్టేట్ హిస్టారికల్ ఆర్కైవ్స్లో నిల్వ చేయబడింది. 1774లో, కైవ్లోని మెట్రోపాలిటన్ గాబ్రియేల్ దానిని కైవ్-మోహిలా అకాడమీలో ఉంచిన ఇతర పత్రాల కాపీలతో పాటు పవిత్ర సైనాడ్కు అప్పగించాడు. ఈ కాపీల నుండి, కైవ్లోని మెట్రోపాలిటన్ యూజీన్ 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు కైవ్ థియోలాజికల్ అకాడమీ లైబ్రరీలో ఉంచబడిన సేకరణను సంకలనం చేశాడు.[7] విరాళం నుండి జాబితా మొదట 1846లో ప్రచురించబడింది. తరువాత, దీనిని చరిత్రకారులు పదేపదే పునర్ముద్రించారు, విశ్లేషించారు (ఉదాహరణకు, విక్టర్ అస్కోచెన్స్కీ, స్టెపాన్ గోలుబెవ్, నికోలాయ్ ముఖిన్, ఫ్యోడర్ టిటోవ్ రచనలలో).
18వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి, అకాడమీ స్థాపన విరాళంతో కాకుండా మెట్రోపాలిటన్ పెట్రో మొహైలా, హెట్మాన్ పెట్రో సహైదాచ్నీతో ముడిపడి ఉందని పరిశోధకుడు మాక్సిమ్ యారెమెంకో గుర్తించారు. 1760ల మధ్యలో, అకాడమీ ప్రొఫెసర్లు ఒక సమస్యను ఎదుర్కొన్నప్పుడు హల్ష్కాను మొదట "గుర్తుంచుకున్నారు" - అకాడమీని సమూలంగా సంస్కరించి, దానిని విశ్వవిద్యాలయంగా మార్చాలనే కోసాక్ సీనియర్ ఎలైట్ కోరిక. సహైదాచ్నీ స్థాపించిన వాస్తవం ద్వారా మతపరమైన అధికార పరిధిలో ఉన్న సంస్థ వ్యవహారాల్లో కోసాక్కులు తమ జోక్యాన్ని వివరించారు. దీని ఫలితంగా మొహైలా అకాడమీ సిబ్బంది తమ మూలాల కోసం లోతైన శోధనను ఆశ్రయించాల్సి వచ్చింది, దాని ఫలితాలలో ఒకటి పాఠశాల స్థాపకుడిగా హల్ష్కా వ్యక్తిని తిరిగి కనుగొనడం. విరాళం చరిత్ర అకాడమీని హెట్మాన్ స్థాపించలేదని, దాని వ్యవస్థాపకులు కోసాక్కులు కాదని, కానీ ఒక గొప్ప మహిళ అని నిరూపించడానికి సహాయపడుతుంది. అకాడమీ, ఫ్రాటర్నల్ మొనాస్టరీ నుండి పత్రాల ప్రమేయం అవసరమయ్యే కొన్ని సందర్భాల్లో అసలు బహుమతి దస్తావేజు కనిపించిందని ప్రొఫెసర్ల హామీ తప్ప, ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని యారెమెంకో దృష్టిని ఆకర్షించారు.[8]
లుట్స్క్ కు తిరిగి వెళ్ళు
[మార్చు]1618లో తన రెండవ భర్త మరణించిన తర్వాత, హల్ష్కా హులేవిచివ్నా తన కుమారుడు మైఖైలోకు సంరక్షకురాలిగా మారింది, అతను 1628 తర్వాత తల్లిదండ్రుల గ్రామమైన రోజివ్ను వారసత్వంగా పొందాడు. తన కొడుకుకు అన్ని ఎస్టేట్లను వదిలివేసి, హల్ష్కా హులేవిచివ్నా లుట్స్క్కు తిరిగి వచ్చింది, అక్కడ ఆమె తన జీవితంలోని చివరి సంవత్సరాలు గడిపింది. హల్ష్కా చట్టపరమైన, భూమి వ్యవహారాలు, ఎస్టేట్లు, ఆమె కుమారుడు మైఖేల్ కాథలిక్కుల మతమార్పిడి గురించి పత్రాలు భద్రపరచబడ్డాయి. లుట్స్క్లో, హల్ష్కా హులేవిచివ్నా స్థానిక ఆర్థోడాక్స్ సోదరభావం జీవితంలో చురుకుగా పాల్గొంది, 1641లో, ఆమె మరణానికి కొంతకాలం ముందు ఒక వీలునామా చేసింది, దాని ప్రకారం ఆమె తనకు రావాల్సిన దాదాపు అన్ని నిధులు, డబ్బును లుట్స్క్ బ్రదర్హుడ్ మొనాస్టరీ, దాని చర్చి అవసరాలకు ఇచ్చింది.[9]
హల్ష్కా హులేవిచివ్నా 1642లో మరణించాడు, లుట్స్క్ బ్రదర్హుడ్ హోలీ క్రాస్ చర్చి క్రిప్ట్లో ఖననం చేయబడ్డాడు.

కియెవ్ లోని హల్ష్కా ఇల్లు
[మార్చు]పరిశోధకురాలు జోయా ఖైజ్న్యాక్ ప్రకారం, హల్ష్కా హులెవిచివ్నా నిధులు సమకూర్చిన పాఠశాల ఆమెకు చెందిన ఇంట్లోనే ఉండి ఉండవచ్చు. పరిశోధకులు యూరి లోసిట్స్కీ, లారిసా టోలోచ్కో హల్ష్కా హులెవిచివ్నా "కామ్యానిట్సియా" (రాతి ఇల్లు) ను అనౌన్సియేషన్ చర్చి, బ్రదర్హుడ్ మొనాస్టరీ వంటగది ఉన్న ప్రదేశంలో గుర్తించారు, ఇది తదుపరి పునర్నిర్మాణంతో, 2, హ్రైహోరి స్కోవొరోడా స్ట్రీట్లోని నేషనల్ యూనివర్శిటీ "కైవ్-మోహిలా అకాడమీ" భూభాగంలోని పోడిల్లో నేటికీ మనుగడలో ఉంది.[10] పరిశోధకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ ఇల్లు 16వ శతాబ్దపు ఉక్రేనియన్ వాస్తుశిల్పానికి ఒక విలక్షణమైన ఉదాహరణ - "రెండు భాగాలుగా" ఉన్న ఇల్లు. భవనం ఇటుకతో నిర్మించబడింది, ప్లాస్టర్ చేయబడింది, వాల్టెడ్ బేస్మెంట్తో, దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంది. అయితే, "వంటగది" పురావస్తు అధ్యయనం 17వ శతాబ్దం చివరి - 17వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో కంటే పాత నిర్మాణ సామగ్రిని వెల్లడించలేదు, దాని పునాది, గోడలు ఒకే ఎర్ర ఇటుకతో తయారు చేయబడ్డాయి.
కాననైజేషన్
[మార్చు]నవంబర్ 22, 2021న, ఉక్రెయిన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి పవిత్ర సైనాడ్ చారిత్రక వోలిన్ భూభాగంలోని, కైవ్లోని డియోసెస్లలో హల్ష్కాను స్థానికంగా పూజించడానికి ఆశీర్వదించిన తర్వాత హల్ష్కా హులేవిచివ్నాను సెయింట్గా కాననైజ్ చేశారు. ఫిబ్రవరి 3, 2022న, ఉక్రెయిన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి హల్ష్కా హులేవిచివ్నాను సెయింట్ రైటియస్ యెలిజవేటా హులేవిచ్గా కాననైజ్ చేసింది.[11] వేడుకల రోజు సెప్టెంబర్ 18 (పాత శైలి ప్రకారం సెప్టెంబర్ 5)న నిర్ణయించబడింది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Renaissance of Petro Mohyla University is the Renaissance of Ukrainian culture". Petro Mohyla University.
- ↑ "Лозки та Гулевичі в XV-XVII ст.:історичний нарис". gulevich.net. Retrieved 2023-11-12.
- ↑ Києво-Могилянська академія в іменах. XVII—XVIII ст. Видавничій дім «КМ Академія» (in ఉక్రెయినియన్). 2001. pp. 159–160.
- ↑ Києво-Могилянська академія в іменах. XVII—XVIII ст. Видавничій дім «КМ Академія» (in ఉక్రెయినియన్). 2001. pp. 159–160.
- ↑ "Галшка Гулевичівна: до меценатства – через боротьбу". Повага (in ఉక్రెయినియన్). 2016-06-24. Archived from the original on 2020-04-12. Retrieved 2023-11-12.
- ↑ Дарча Галшки Гулевичівни. Памятники, изданніе временной Комиссиею для разбора древних актов (in రష్యన్). Kyiv. 1846. pp. 1–29.
- ↑ Люта, Тетяна (2008). "Дарча Галшки Гулевичівни Київському братству: джерела, інтерпретації, актори". Київська Академія (in ఉక్రెయినియన్) (5): 6.
- ↑ . "Пам'ять про Галшку Гулевичівну в Києво-Могилянській академії у XVIII столітті: пригадування чи вигадування?".
- ↑ "Постаті: Галшка Гулевичівна :: Портал Hetman.tv :: Журнал Гетьман про історію та козацтво, Ігор Кравчук". 2019-11-01. Archived from the original on 2019-11-01. Retrieved 2023-11-12.
- ↑ Лосицький, Юрій (2014). "Поварня Братського монастиря : питання атрибуції". Пам'ятки України (in ఉక్రెయినియన్) (197): 50–57.
- ↑ "Божественна літургія в день відзначення третьої річниці інтронізації Предстоятеля". pomisna.info/. Retrieved 2023-11-12.