హాలికర్నాసస్ వద్ద సమాధి
| Mausoleum at Halicarnassus | |
|---|---|
 Model of the Mausoleum at Halicarnassus, at the Bodrum Museum of Underwater Archaeology. | |
 Interactive map of the Mausoleum at Halicarnassus area | |
| General information | |
| Status | Destroyed by earthquakes |
| Type | Mausoleum |
| Architectural style | Classical |
| Location | Halicarnassus, Achaemenid Empire (modern-day Bodrum, Turkey), Achaemenid Empire; modern day Turkey; |
| Coordinates | 37°02′16″N 27°25′27″E / 37.0379°N 27.4241°E |
| Opened | 351 BC |
| Destroyed | Between the 12th century and 1402 |
| Client | Mausolus and Artemisia II of Caria |
| Owner | Artaxerxes III |
| Height | |
| Height | Approximately 45 m (148 ft) |
| Design and construction | |
| Architects | Satyros and Pythius of Priene |
| Other designers | Leochares, Bryaxis, Scopas and Timotheus |
హాలికర్నాసస్ వద్ద సమాధి (మౌసోలస్ సమాధి) అనేది క్రీ.పూ. 353 - 351 మధ్య నిర్మించబడిన సమాధి. హాలికార్నస్సస్ (ప్రస్తుత బోడ్రమ్, టర్కీ)లో, కారియాకు చెందిన అనటోలియన్, అకెమెనిడ్ పర్షియన్ సామ్రాజ్యంలో సాత్రప్ అయిన మౌసోలస్, అతని సోదరి-భార్య ఆర్టెమిసియా II కోసం. ఈ నిర్మాణాన్ని గ్రీకు వాస్తుశిల్పులైన పారోస్కు చెందిన సటిరోస్, ప్రియెన్కు చెందిన పైథియస్ రూపొందించారు. [1] [2] దీని ఎత్తైన సమాధి నిర్మాణం, పొరుగున ఉన్న లైసియాలోని సమాధుల నుండి ఉద్భవించింది; ఆ భూభాగాన్ని మౌసోలస్ సుమారు c. 360 BC, నెరీడ్ మాన్యుమెంట్ వంటివి. [3]
సమాధి మందిరం సుమారు 45 m (148 ft) ఎత్తులో ఉన్న ఈ వంతెన నాలుగు వైపులా శిల్ప ఫలకాలతో అలంకరించబడింది. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి నలుగురు గ్రీకు శిల్పులలో ఒకరిచే సృష్టించబడింది: ఏథెన్స్కు చెందిన లియోచారెస్, హాలికార్నస్సస్కు చెందిన బ్రయాక్సిస్, పారోస్కు చెందిన స్కోపాస్, ఎపిడారస్ లేదా ఏథెన్స్కు చెందిన తిమోతియస్ [4] సమాధి మందిరంలో 400 స్వతంత్ర శిల్పాలు ఉన్నాయి. [5] ఆ సమాధి మందిరం ఒక అద్భుతమైన సౌందర్య విజయంగా పరిగణించబడటంతో, సిడాన్కు చెందిన ఆంటిపేటర్ దానిని తన ప్రాచీన ప్రపంచపు ఏడు అద్భుతాలలో ఒకటిగా గుర్తించాడు. 12వ శతాబ్దం నుండి 15వ శతాబ్దం వరకు వరుస భూకంపాల వల్ల ఇది నాశనమైంది; [6] [7] నాశనమైన ఆరు అద్భుతాలలో ఇది చివరిగా మిగిలి ఉంది.
సమాధి మందిరం అనే పదం ఇప్పుడు భూమికి పైన ఉండే సమాధికి సాధారణంగా వాడుకలోకి వచ్చింది.
నిర్మాణం
[మార్చు]
హాలికార్నస్సస్లోని నిర్మాణ పనులలో భాగంగా, మౌసోలస్ తన మరణానికి ముందే సమాధికి ప్రణాళిక వేయడం ప్రారంభించి ఉండవచ్చు, తద్వారా అతను మరణించినప్పుడు, ఆర్టెమిసియా ఆ నిర్మాణ ప్రాజెక్టును కొనసాగించింది. ఆర్టెమిసియా సమాధిని నిర్మించడానికి ఖర్చుకు వెనుకాడలేదు. ఆమె ఆ కాలంలోని అత్యంత ప్రతిభావంతులైన కళాకారులను కనుగొనడానికి గ్రీస్కు దూతలను పంపింది. వీరిలో ఎఫెసస్లోని ఆర్టెమిస్ దేవాలయం పునర్నిర్మాణాన్ని పర్యవేక్షించిన స్కోపాస్ కూడా ఉన్నాడు. ప్రసిద్ధ శిల్పులలో ( విట్రువియస్ క్రమంలో): లియోచారెస్, బ్రయాక్సిస్, స్కోపాస్, తిమోతియస్, అలాగే వందలాది ఇతర కళాకారులు ఉన్నారు.
నగరాన్ని చూసే ఒక కొండపై ఆ సమాధిని నిర్మించారు. ఆ కట్టడం మొత్తం ఒక మూసివున్న ప్రాంగణంలో ఉండేది. ప్రాంగణం మధ్యలో ఒక రాతి వేదిక ఉండేది, దానిపై సమాధి ఉండేది. రాతి సింహాలతో ఇరువైపులా అలంకరించబడిన ఒక మెట్లదారి వేదిక పైభాగానికి దారితీసింది, దాని వెలుపలి గోడల వెంబడి అనేక దేవదేవతల విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ప్రతి మూలలో, గుర్రాలపై ఆసీనులైన రాతి యోధులు సమాధికి కాపలాగా ఉన్నారు. వేదిక మధ్యలో, పాలరాతి సమాధి, సమాధి మందిరం 45 m (148 ft) ఎత్తులో మూడింట ఒక వంతు వరకు, క్రమంగా సన్నబడే చతురస్రాకారపు దిమ్మెలా పైకి లేచింది. ఎత్తు. ఈ విభాగం, సెంటార్లకు, లాపిత్లకు మధ్య జరిగిన యుద్ధం, అమెజోనోమాకీ సమయంలో గ్రీకులు పోరాడుతున్న దృశ్యాలు వంటి యాక్షన్ సన్నివేశాలను చూపే బేస్-రిలీఫ్లతో కప్పబడి ఉంది.
సమాధి ఈ భాగం పైభాగంలో, ఒక్కో వైపు పది చొప్పున ముప్పై ఆరు సన్నని స్తంభాలు, ప్రతి మూల రెండు వైపులా ఒక స్తంభాన్ని పంచుకుంటూ, ఎత్తులో మరో మూడవ వంతు వరకు పైకి లేచాయి. ప్రతి జత స్తంభాల మధ్య ఒక విగ్రహం నిలబడి ఉంది. స్తంభాల వెనుక, సమాధి భారీ పైకప్పు బరువును మోసే ఒక గర్భగుడి లాంటి దృఢమైన దిమ్మె ఉండేది. ఎత్తులో చివరి మూడవ భాగంలో అధిక భాగాన్ని ఆక్రమించిన పైకప్పు పిరమిడ్ ఆకారంలో ఉండేది. పైభాగంలో ఒక చతుర్విధ (క్వాడ్రిగా) అమర్చబడి ఉంది: నాలుగు భారీ గుర్రాలు ఒక రథాన్ని లాగుతున్నాయి, ఆ రథంలో మౌసోలస్, ఆర్టెమిసియా విగ్రహాలు కొలువై ఉన్నాయి.
చరిత్ర
[మార్చు].jpg)
అంతటి సంక్లిష్టమైన, వైభవోపేతమైన భవనాన్ని అలంకరించి, నిర్మించడానికి రెండు సంవత్సరాల సమయం సరిపోదని ఆధునిక చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడ్డారు. అందువల్ల, మౌసోలస్ తన మరణానికి ముందు నిర్మాణం ప్రారంభించాడని లేదా తదుపరి నాయకులు కొనసాగించారని నమ్ముతారు. [8] హాలికార్నస్సస్ సమాధి మందిరం ఒక దేవాలయాన్ని పోలి ఉండేది, దాని కొద్దిగా ఎత్తైన బయటి గోడల ద్వారా మాత్రమే ఆ రెండింటి మధ్య తేడాను గుర్తించగలిగేవారు. ఆ సమాధి మందిరం గ్రీకుల ఆధిపత్యంలో ఉన్న హాలికార్నస్సస్ ప్రాంతంలో ఉండేది, అది 353లో అకెమెనిడ్ సామ్రాజ్యం నియంత్రణలో ఉండేది. రోమన్ వాస్తుశిల్పి విట్రువియస్ ప్రకారం, దీనిని సటైరోస్, పైథియస్ నిర్మించారు, వారు దీని గురించి ఒక గ్రంథాన్ని రాశారు; ఈ గ్రంథం ఇప్పుడు లభ్యం కావడం లేదు. [8] రోమన్లు సమాధి మందిరాన్ని ప్రపంచంలోని గొప్ప అద్భుతాలలో ఒకటిగా పరిగణించారని, అందుకే వారు తమ అద్భుతమైన సమాధులన్నింటినీ దాని పేరు మీదుగా మౌసోలియా అని పిలిచారని పౌసానియాస్ జతచేస్తాడు.
ఆ సమాధి మందిరం సరిగ్గా ఎప్పుడు, ఎలా శిథిలమైందో తెలియదు: 12వ శతాబ్దంలో ఇలియడ్పై తన వ్యాఖ్యానంలో రాసిన యూస్టాథియస్, "అది ఒక అద్భుతంగా ఉండేది, ఇప్పటికీ ఉంది" అని అంటాడు. దీని కారణంగా, ఫెర్గుసన్ ఈ భవనం బహుశా భూకంపం వల్ల నాశనమైందని నిర్ధారించాడు, ఈ కాలానికి, 1402కి మధ్య, జెరూసలేంకు చెందిన సెయింట్ జాన్ నైట్స్ వచ్చి అది శిథిలావస్థలో ఉందని నమోదు చేశారు. అయితే, లట్రెల్ గమనించిన దాని ప్రకారం, ఆ సమయంలో, స్థానిక గ్రీకులు, టర్కులకు ఆ భారీ శిధిలాలకు పేరు గానీ లేదా వాటిని వివరించడానికి పురాణాలు గానీ లేవు, ఇది చాలా ముందు కాలంలోనే నాశనం జరిగిందని సూచిస్తుంది.
శిథిలాల నుండి లభించిన అనేక రాళ్లను నైట్లు బోడ్రమ్లోని తమ కోటను పటిష్టం చేసుకోవడానికి ఉపయోగించారు; వారు కొత్త భవనాన్ని అలంకరించడానికి కొన్ని శిల్పాలను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. చాలా వరకు పాలరాయి కాలిపోయి సున్నంగా మారింది. 1846లో, లార్డ్ స్ట్రాట్ఫోర్డ్ డి రెడ్క్లిఫ్ కోట నుండి ఈ శిల్పాలను తొలగించడానికి అనుమతి పొందారు.
అసలు ప్రదేశంలో, 19వ శతాబ్దం నాటికి పునాదులు, కొన్ని విరిగిపోయిన శిల్పాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశాన్ని మొదట ప్రొఫెసర్ డోనాల్డ్సన్ సూచించగా, చార్లెస్ న్యూటన్ దీనిని నిశ్చయంగా కనుగొన్నారు, ఆ తర్వాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఒక యాత్రను పంపింది. ఈ యాత్ర మూడు రోజుల పాటు కొనసాగింది సంవత్సరాలు, మిగిలిన గోలీలను పంపడంతో ముగిసింది. దీనికి ముందు లేదా తరువాత ఏదో ఒక సమయంలో, సమాధి దొంగలు భూగర్భ సమాధి గదిలోకి చొరబడి దానిని ధ్వంసం చేశారు, కానీ 1972లో, వాటిని తవ్వినప్పుడు గదుల అమరికను నిర్ధారించడానికి తగినంత భాగం ఇంకా మిగిలి ఉంది. [8]
ఈ స్మారక చిహ్నాన్ని ప్రాచీనులు ప్రపంచంలోని ఏడవ వింతగా పేర్కొన్నారు, దాని పరిమాణం లేదా బలం కారణంగా కాదు, కానీ దాని రూపకల్పన అందం, శిల్పాలు లేదా ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన విధానం కారణంగా. ఆ సమాధి హాలికార్నస్ ప్రధాన వాస్తు నిర్మాణ స్మారక చిహ్నం, ఇది నౌకాశ్రయం పైన ఎత్తైన ప్రదేశంలో ప్రముఖ స్థానంలో ఉంది. [8]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Kostof, Spiro (1985). A History of Architecture. Oxford: Oxford University Press. p. 9. ISBN 0-19-503473-2.
- ↑ Gloag, John (1969) [1958]. Guide to Western Architecture (Revised ed.). The Hamlyn Publishing Group. p. 362.
- ↑ André-Salvini, Béatrice (2005). Forgotten Empire: The World of Ancient Persia (in ఇంగ్లీష్). University of California Press. p. 46. ISBN 978-0520247314.
- ↑ Smith, William (1870). "Dictionary of Greek and Roman Antiquities". p. 744. Archived from the original on 18 June 2006. Retrieved 21 September 2006.
- ↑ "National Geographic – How this massive tomb became a wonder of the ancient world". Zegister (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2023-01-02. Archived from the original on 21 September 2023. Retrieved 2023-01-03.
- ↑ "The Mausoleum at Halicarnassus". unmuseum.org. Retrieved 5 February 2014.
- ↑ "The Mausoleum of Halicarnassus". bodrumpages.com. Retrieved 5 February 2014.
- 1 2 3 4 Colvin, Howard (1991). Architecture and the after-life (1st ed.). Yale University: New Haven Press. pp. 30–31. ISBN 978-0300050981.
- బ్రాండ్, J. రాస్మస్, ఎరికా హగెల్బర్గ్, గ్రో బ్జోర్న్స్టాడ్, స్వెన్ అహ్రెన్స్. 2017. హెలెనిస్టిక్, రోమన్, బైజాంటైన్ కాలాలలో ఆసియా మైనర్లో జీవితం, మరణం: పురావస్తు శాస్త్రం, జీవపురావస్తు శాస్త్రంలో అధ్యయనాలు ఫిలడెల్ఫియా: ఆక్స్బో బుక్స్.
- కుక్, BF, బెర్నార్డ్ ఆష్మోల్, డోనాల్డ్ ఎమ్రీస్ స్ట్రాంగ్ 2005. హాలికార్నస్సస్లోని సమాధి మందిరం ఉబ్బెత్తు శిల్పం ఆక్స్ఫర్డ్: ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్.
- డిమిత్రియేవ్, స్వియాటోస్లావ్. 2005. హెలెనిస్టిక్, రోమన్ ఆసియా మైనర్లో నగర ప్రభుత్వం ఆక్స్ఫర్డ్: ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్.
- జెప్పెసన్, క్రిస్టియన్. 2002. హాలికార్నస్సోస్లోని మౌసోలియన్: బోడ్రమ్కు డానిష్ పురావస్తు యాత్ర నివేదికలు: పైకప్పు నిర్మాణం, వాస్తు, శిల్ప, సాహిత్య ఆధారాల తులనాత్మక విశ్లేషణ వాల్యూమ్. 5. ఆర్హస్, డెన్మార్క్: ఆర్హస్ యూనివర్సిటీ. నొక్కండి.
- స్టీల్, జేమ్స్, ఎర్సిన్ అలోక్. 1992. ఆసియా మైనర్లో హెలెనిస్టిక్ వాస్తుశిల్పం లండన్: అకాడమీ ఎడిషన్స్.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]