హిందూ జాతీయవాదం
హిందూ జాతీయవాదం అనేది భారత ఉపఖండం స్థానిక సామాజిక, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాల ఆధారంగా రాజకీయ ఆలోచనల వ్యక్తీకరణగా సమిష్టిగా సూచించబడుతుంది. దీనిని "హిందూ పాలసీ" కోసం అన్వేషణగా మరింత మెరుగ్గా వర్ణించవచ్చు.
భారతీయ చరిత్రలో స్థానిక ఆలోచనా స్రవంతులు భారత రాజకీయాల గురించి ఒక విలక్షణమైన గుర్తింపును ఏర్పరచడంలో సహాయపడినప్పుడు, వలసవాదాన్ని ప్రశ్నించడానికి ఒక ఆధారాన్ని అందించినప్పుడు అత్యంత ప్రబలంగా మారాయి.[1][2] ఇవి సాయుధ పోరాటం,[3] నిర్బంధ రాజకీయాలు,[4] అహింసాత్మక నిరసనల ఆధారంగా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో భారతీయ జాతీయవాదులకు స్ఫూర్తినిచ్చాయి.[5] ఇవి భారతదేశంలో సామాజిక సంస్కరణ ఉద్యమాలను, ఆర్థిక ఆలోచనలను కూడా ప్రభావితం చేశాయి.[4]
నేడు, హిందుత్వ (అంటే హిందూత్వం) భారతదేశంలో హిందూ జాతీయవాద రాజకీయాలలో ఆధిపత్య రూపం. ఒక రాజకీయ సిద్ధాంతంగా హిందుత్వ పదాన్ని 1923లో వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ వ్యక్తీకరించారు.[6] హిందుత్వను అధికార భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి), హిందుత్వ పారామిలిటరీ సంస్థ రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్), సనాతన్ సంస్థ,[6] విశ్వహిందూ పరిషత్ (విహెచ్‌పి), సంఘ్ పరివార్ అనే పర్యావరణ వ్యవస్థలోని ఇతర సంస్థలు సమర్థిస్తున్నాయి.[7]
సైద్ధాంతిక పదజాలం, ప్రభావాల పరిణామం
[మార్చు]20వ శతాబ్దపు మొదటి సగంలో, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వర్గాలు "హిందూ రాజకీయాలు", హిందూ దేశం ఆలోచనలతో గుర్తించబడటం కొనసాగించాయి.[8][page needed] చరిత్ర అంతటా "హిందూ" అనే పదం నిర్వచనం లేని సమగ్ర వర్ణనగా ఉపయోగించబడింది, భారతదేశ స్థానిక సంప్రదాయాలు, ప్రజలను సూచించడానికి ఉపయోగించబడింది. 18వ శతాబ్దం చివరలో మాత్రమే "హిందూ" అనే పదం మతపరమైన అర్థంతో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది, అయితే స్థానిక సంప్రదాయాలను వివరించే పదంగా ఇప్పటికీ ఉపయోగించబడుతోంది. హిందూ జాతీయవాద సిద్ధాంతాలు, రాజకీయ భాషలు భాషా పరంగా, సామాజికంగా చాలా వైవిధ్యంగా ఉన్నాయి. హిందూమతం ఒక గుర్తించదగిన మత సమూహాన్ని సూచించనందున, మత, జాతీయవాద ప్రసంగాల విషయంలో 'హిందూ జాతీయవాదం', 'హిందూ' వంటి పదాలు సమస్యాత్మకమైనవిగా పరిగణించబడతాయి. హిందువులను సజాతీయ సంఘంగా గుర్తించగలిగినందున, కొంతమంది కాంగ్రెస్ నాయకులు లౌకిక జాతీయవాదం సాధారణ వైఖరిలో "హిందూ" అర్థంతో ప్రతీకవాదాన్ని ప్రేరేపించగలిగారు.[8][9]
భారతీయ సాంస్కృతిక సమూహాల వైవిధ్యం, హిందూ జాతీయవాద మితవాద వైఖరులు కొన్నిసార్లు దీనిని మతపరమైనది కాకుండా సాంస్కృతిక జాతీయవాదంగా పరిగణించేలా చేశాయి.[10]
శివాజీ, అతని విజయాలు హిందూ జాతీయవాదానికి ఆధారంగా పనిచేశాయని చెబుతారు.[11][12][13] మొఘలుల దళాలను ఓడించడం ద్వారా శివాజీ భారతదేశం అంతటా హిందువుల మనస్సులను 'ఉత్తేజపరిచాడని' హిందుత్వ సృష్టికర్త వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ రాశారు.[14]
నేపాలీ హిందూ జాతీయవాదం, అభ్యాసాలు
[మార్చు]గూర్ఖాలీ చక్రవర్తి హిందూకరణ విధానం
[మార్చు]
ఉత్తర భారతదేశాన్ని ఇస్లామిక్ మొఘల్ పాలకులు పరిపాలిస్తున్నందున మహారాజాధిరాజ పృథ్వీ నారాయణ్ షా కొత్తగా ఏకమైన నేపాల్ రాజ్యాన్ని 'అసల్ హిందుస్థాన్' ("హిందువుల నిజమైన భూమి") గా ప్రకటించాడు. హిందూ సామాజిక నియమావళి ధర్మశాస్త్రాన్ని తన పాలనలో అమలు చేయడానికి, తన దేశాన్ని హిందువులకు నివాసయోగ్యమైనదిగా సూచించడానికి ఈ ప్రకటన చేయబడింది. అతను మిగిలిన ఉత్తర భారతదేశాన్ని ముఘ్లాన్ (మొఘలుల దేశం) గా సూచించాడు, ముస్లిం విదేశీయులు చొరబడిన ప్రాంతంగా పిలిచాడు.[15] ఖాట్మండు లోయపై గూర్ఖాలీ ఆక్రమణ తర్వాత, పృథ్వీ నారాయణ్ షా రాజు పాటాన్ నుండి క్రిస్టియన్ కాపుచిన్ మిషనరీలను బహిష్కరించాడు, నేపాల్‌ను అసలీ హిందుస్థాన్ గా పేరు మార్చాడు.[16][full citation needed] తాగాధారులు నేపాల్ రాజధానిలో విశేష హోదాను అనుభవించారు, ఈ సంఘటనల తర్వాత అధికారులకు వారికి ఎక్కువ ప్రాప్యత కూడా ఇవ్వబడింది.[17][18] తదనంతరం, హిందూకరణ నేపాల్ రాజ్యపు ప్రధాన విధానంగా మారింది.[16][full citation needed] ఇస్లామిక్ మొఘల్ పాలన, భారతదేశంలో క్రిస్టియన్ బ్రిటిష్ పాలన ఉనికి నేపాల్ రాజ్యంలో హిందూ జాతీయవాద స్థాపనను బలవంతం చేసిందని, అక్కడ హిందువులకు స్వర్గధామాన్ని నిర్మించడానికి కారణమైందని ప్రొఫెసర్ హర్కా గురుంగ్ ఊహించారు.[16][full citation needed]
భారాదారి ప్రభుత్వ ఆదర్శాలు
[మార్చు]గూర్ఖా రాజ్యపు పాత భారాదారి ప్రభుత్వ విధానాలు ధర్మశాస్త్రం వంటి పురాతన హిందూ గ్రంథాల నుండి ఉద్భవించాయి.[19] రాజు విష్ణువు అవతారంగా పరిగణించబడ్డాడు, శాసన, న్యాయ, కార్యనిర్వాహక విధులలో ప్రధాన అధికారిగా ఉన్నాడు.[19] హిందూ ధర్మ ప్రవర్తనా నియమావళి సూత్రాల ఆధారంగా న్యాయపరమైన విధులు నిర్ణయించబడ్డాయి.[19] దేశాన్ని కించపరిచిన ఏ వ్యక్తినైనా బహిష్కరించడానికి, నేరస్థులను క్షమించడానికి, దేశానికి తిరిగి రావడానికి వారికి అనుమతి ఇవ్వడానికి రాజుకు పూర్తి హక్కులు ఉన్నాయి.[19] పాండే కుటుంబం, థాపా కుటుంబం వంటి నేపాలీ రాజకీయ వంశాల ఆధిపత్యం కారణంగా ఆచరణలో ప్రభుత్వం సంపూర్ణ రాచరికం కాదు, షా చక్రవర్తిని కీలుబొమ్మ పాలకుడిగా మార్చింది.[19] నేపాల్ ఒక హిందూ రాజ్యంగా నిర్వహించబడిందనడానికి ఈ ప్రాథమిక హిందూ నమూనాలు ఆధారాన్ని అందిస్తాయి.
హిందూ పౌర నియమావళి, చట్టపరమైన నిబంధనలు
[మార్చు]నేపాలీ పౌర నియమావళి 'ములుకి ఐన్' జంగ్ బహదూర్ రాణా తన యూరోపియన్ పర్యటన తర్వాత నియమించబడింది, 1854లో రూపొందించబడింది. ఇది సాంప్రదాయ హిందూ చట్టంలో పాతుకుపోయింది, నేపాల్‌లో శతాబ్దాలుగా సామాజిక పద్ధతులను క్రోడీకరించింది.[20] ఈ చట్టంలో ప్రాయశ్చిత్తం (పాపాన్ని నివారించడం, తొలగించడం), ఆచార (వివిధ వర్గాల ఆచార చట్టం) కూడా ఉన్నాయి. ఆనాటి నేపాల్‌లోని హిందూ, హిందూయేతర జనాభా మొత్తాన్ని ఖాస్ పాలకుల కోణంలో ఒకే క్రమానుగత పౌర నియమావళిలోకి చేర్చడానికి ఇది ఒక ప్రయత్నం.[21][22]
ఆధునిక యుగం, 19వ శతాబ్దంలో హిందూ పునరుజ్జీవనం
[మార్చు]పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో అనేక హిందూ సంస్కరణ ఉద్యమాలు ఉద్భవించాయి. ఈ ఉద్యమాలు ఉపనిషత్తులు, వేదాంతాల పురాతన గ్రంథాల తాజా వివరణలకు దారితీశాయి, సామాజిక సంస్కరణల పట్ల నొక్కిచెప్పాయి.[4] వలసవాద యుగంలో పాశ్చాత్య సంస్కృతి ఆధిక్యత భావనను వారు ఎదుర్కోవడం ఈ ఉద్యమాల ముఖ్య లక్షణం. ఇది వలస భారతదేశంలో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి సాంస్కృతిక, సైద్ధాంతిక ప్రాతిపదికను ఏర్పరిచిన దేశభక్తి ఆలోచనల పెరుగుదలకు దారితీసింది.[2]
బ్రహ్మ సమాజం
[మార్చు]బ్రహ్మ సమాజాన్ని 1828లో బెంగాలీ పండితుడు రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ ప్రారంభించాడు. రామ్ మోహన్ రాయ్ పురాతన ఉపనిషత్ గ్రంథాల నుండి, హేతువాద 'ఆధునిక' భారతదేశ దృష్టిని సృష్టించడానికి ప్రయత్నించాడు. సామాజికంగా, అతను కొనసాగుతున్న మూఢనమ్మకాలను విమర్శించాడు,[23] ఏకేశ్వరవాద వేద మతాన్ని విశ్వసించాడు. అతని ప్రధాన ప్రాధాన్యత సామాజిక సంస్కరణ. కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు, మహిళలకు సమాన హక్కుల కోసం వాదించాడు.[24]
ఆర్య సమాజం
[మార్చు]పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో ఉన్న విస్తృత హిందూ పునరుజ్జీవన ఉద్యమాలలో ఆర్య సమాజం ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఆర్య సమాజ స్థాపకుడు స్వామి దయానంద సరస్వతి, విగ్రహారాధన, కుల నిర్బంధం, అంటరానితనం, బాల్య వివాహాలను తిరస్కరించాడు, మహిళలకు సమాన హోదా, అవకాశాలను సమర్థించాడు. అతను క్రైస్తవ మతం, ఇస్లాంను ఎంతగా వ్యతిరేకించాడో, దానికి సమానంగా "బ్రాహ్మణవాదం"ని (ఇది వేదాల జ్ఞానాన్ని భ్రష్టుపట్టించిందని అతను విశ్వసించాడు) వ్యతిరేకించాడు.[4] ఆర్య సమాజం తరచుగా ఒక సామాజిక ఉద్యమంగా పరిగణించబడినప్పటికీ, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి చెందిన రాంప్రసాద్ బిస్మిల్,[25] భగత్ సింగ్, శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ, భాయ్ పరమానంద్, లాలా లజపత్ రాయ్ వంటి అనేక మంది విప్లవకారులు, రాజకీయ నాయకులు దీని ద్వారా స్ఫూర్తి పొందారు.[26]
స్వామి వివేకానంద
[మార్చు]మరొక 19వ శతాబ్దపు హిందూ సంస్కర్త స్వామి వివేకానంద. విద్యార్థిగా వివేకానంద సమకాలీన పాశ్చాత్య ఆలోచనలలో విద్యాభ్యాసం చేశాడు.[2] ఆయన తన గురువుగా మారిన కలకత్తాలోని కాళీమాత ఆలయ పూజారి రామకృష్ణుడిని కలవడానికి ముందు కొంతకాలం బ్రహ్మ సమాజంలో చేరాడు.[2] ఓరియంటలిజం, పెరెనియలిజం, యూనివర్సలిజం ప్రభావంతో వివేకానంద అద్వైత వేదాంతాన్ని తిరిగి వ్యాఖ్యానించాడు, దీనిని హిందూ ఆధ్యాత్మికత సారాంశంగా, మానవ మతతత్వపు అభివృద్ధిగా ప్రదర్శించాడు.[27]
వివేకానంద సందేశంలో జాతీయవాదం ఒక ప్రధాన అంశం. పాశ్చాత్య భౌతికవాదాన్ని ఎదుర్కోగల హిందూ ఆధ్యాత్మికతను మోసే హిందూ దేశ పునరుజ్జీవనం పరంగా ఆయన తన ప్రయత్నాన్ని చాలా వరకు చూశాడు. భారతీయ సంస్కృతికి వ్యతిరేకంగా పాశ్చాత్య సంస్కృతి ఆధిక్యత భావనలను హిందూ ఆధ్యాత్మికత ఆధారంగా ప్రశ్నించాలి. ఇది నేడు హిందూ జాతీయవాదానికి ప్రధాన స్ఫూర్తిగా కూడా మారింది.[2] "వివేకానందుడు ఆరెస్సెస్‌కు గీత లాంటివాడు" అనేది రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) అత్యంత గౌరవనీయ నాయకులలో ఒకరైన బాబాసాహెబ్ ఆప్టే జీవితకాల ఇష్టమైన వాక్యం. వివేకానంద, శ్రీ అరబిందో ఇద్దరూ హిందూమత ఆధ్యాత్మికత, వారసత్వంలో భారతదేశ స్వేచ్ఛ, కీర్తి దృష్టికి ఆధారం స్థాపించిన ఘనత పొందారు.
20వ శతాబ్దంలో హిందూ విధానం, జాతీయవాదం రూపకల్పన
[మార్చు]శ్రీ అరబిందో
[మార్చు]శ్రీ అరబిందో ఒక జాతీయవాది, భారతదేశానికి పూర్తి రాజకీయ స్వాతంత్ర్యం అనే ఆలోచనను స్వీకరించిన మొదటి వారిలో ఒకరు. ఆయన స్వామి వివేకానంద రచనలు, బంకించంద్ర ఛటోపాధ్యాయ నవలల ద్వారా స్ఫూర్తి పొందారు.[28] 1910లో రాజకీయ జీవితం నుండి విరమించుకుని మిగిలిన జీవితాన్ని ఆధ్యాత్మిక సాధనలు చేస్తూ, రచనలు చేస్తూ గడిపారు.[28]
స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం
[మార్చు]1924లో మహాత్మా గాంధీ ఇలా వ్రాశారు:
ఈ [క్రైస్తవ] మతమార్పిడి ప్రపంచంలో శాంతి లేకపోవడాన్ని సూచిస్తుంది. మతమార్పిడులు భారతదేశానికి హానికరం. నాకు అధికారం ఉండి శాసనం చేయగలిగితే నేను ఖచ్చితంగా మతమార్పిడిని ఆపేస్తాను... గౌరవప్రదమైన మినహాయింపులతో ఒక సంస్థగా క్రైస్తవ మిషనరీలు భూమిపై అత్యంత సౌమ్యమైన, నాగరికమైన వ్యక్తులుగా పరిగణించబడే ప్రజలను పేదరికంలోకి నెట్టిన, బలహీనపరిచిన, నిరుత్సాహపరిచిన వ్యవస్థకు చురుకుగా మద్దతు ఇచ్చాయని చెప్పడానికి నేను బాధపడుతున్నాను.[29][30]
హిందూ పునరుజ్జీవనోద్యమాల ప్రభావం ఎలా ఉందంటే 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో భారతీయ జాతీయవాదం ఆలోచనలతో హిందూ సాంస్కృతిక జాతీయవాదం ఆలోచనల సంగమం ఏర్పడింది.[4] సాంప్రదాయ మతవాదం, హిందూ మెజారిటీవాదాన్ని వ్యతిరేకించే ధోరణుల ద్వారా కూడా రెండింటినీ పర్యాయపదాలుగా మాట్లాడవచ్చు.[4]
విప్లవాత్మక ఉద్యమాలు
[మార్చు]అనుశీలన్ సమితి, జుగంతర్
[మార్చు]ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో భారతదేశంలో ప్రముఖ విప్లవాత్మక ఉద్యమాలలో అనుశీలన్ సమితి ఒకటి. భగవద్గీత బోధనలను ప్రచారం చేయడానికి ఇది 1902లో అరబిందో, బంకించంద్ర అనుచరులచే ఒక సాంస్కృతిక సంఘంగా ప్రారంభించబడింది.
ఇండియా హౌస్
[మార్చు]1905లో లండన్‌లో ఇండియా హౌస్ పేరుతో సంస్కృత విద్వాంసుడు, ఆర్య సమాజవాది శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ ఒక విప్లవాత్మక ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈ ఉద్యమం వెనుక మెదడు వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ అని చెప్పబడింది.
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
[మార్చు]లాల్-బాల్-పాల్
[మార్చు]ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభ భాగాలలో భారతీయ జాతీయవాద ఉద్యమం, స్వాతంత్ర్య పోరాటంపై పట్టు సాధించిన ముగ్గురు జాతీయవాద నాయకులు లాలా లజపత్ రాయ్, బాల గంగాధర్ తిలక్, బిపిన్ చంద్ర పాల్‌లను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
గాంధీ, రామరాజ్యం
[మార్చు]మహాత్మా గాంధీ ఎప్పుడూ తనను తాను "హిందూ జాతీయవాది" అని పిలుచుకోలేదు; ఆయన తన సామాజిక, రాజకీయ తత్వశాస్త్రంలో భాగంగా ధర్మం వంటి భావనలను విశ్వసించారు, ప్రచారం చేశారు, "రామరాజ్యం" భావనను ప్రవేశపెట్టారు.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
[మార్చు]మహాత్మా గాంధీ హత్య తరువాత, సంఘ్ పరివార్ సంక్షోభంలో పడింది. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ను ఈ హత్యలో ప్రమేయం ఉందన్న ఆరోపణలతో నిందించారు. కుట్రదారులతో సంబంధం లేదని కోర్టు తేల్చింది.
రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్
[మార్చు]1925లో ప్రారంభమైన రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్, భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలన ముగిసే సమయానికి వృద్ధి చెందింది. ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రారంభించిన, మద్దతు ఇచ్చిన సంస్థలు సమిష్టిగా సంఘ్ పరివార్‌గా పిలువబడతాయి.
అయోధ్య వివాదం
[మార్చు]అయోధ్య వివాదం అనేది ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని అయోధ్యలో ఉన్న రామ జన్మభూమికి సంబంధించిన రాజకీయ, చారిత్రక, సామాజిక-మతపరమైన చర్చ.
లైంగిక, లింగ మైనారిటీలు
[మార్చు]పాశ్చాత్య ప్రపంచంలోని సంప్రదాయవాద పార్టీల వైఖరికి భిన్నంగా, మహిళలు, లింగమార్పిడి వ్యక్తులు వంటి లైంగిక మైనారిటీలు బిజెపికి మద్దతు ఇచ్చారు.[31]
హిందుత్వ, హిందూ రాష్ట్రం
[మార్చు]సర్కార్
[మార్చు]ప్రొఫెసర్ బెనోయ్ కుమార్ సర్కార్ హిందూ రాష్ట్రం అనే పదాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
సావర్కర్
[మార్చు]ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో "హిందూ" అనే పదాన్ని హిందుత్వ (హిందూత్వం) పరంగా ఖచ్చితమైన వివరణ ఇవ్వడానికి ప్రయత్నించిన మొదటి వ్యక్తులలో సావర్కర్ ఒకరు.
ముఖర్జీ
[మార్చు]శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీ స్థాపకుడు, ఇది భారతీయ జనతా పార్టీకి పూర్వగామి. అతను లౌకికవాదానికి మద్దతునిచ్చాడు కానీ మైనారిటీ బుజ్జగింపులను వ్యతిరేకించాడు.
గోల్వాల్కర్
[మార్చు]రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ రెండవ అధిపతి ఎం.ఎస్. గోల్వాల్కర్, తన "బంచ్ ఆఫ్ థాట్స్" పుస్తకంలో ప్రాదేశిక విధేయత ఆధారిత "హిందూ" నిర్వచనాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్ళాడు.
దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ
[మార్చు]మరొక ఆర్ఎస్ఎస్ సిద్ధాంతకర్త దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ, నాటి భారతీయ జనసంఘ్ రాజకీయ తత్వశాస్త్రంగా సమగ్ర మానవతావాదాన్ని సమర్పించారు.
నేపాల్‌లో హిందూ రాష్ట్ర ఉద్యమాలు
[మార్చు]2008లో, మావోయిస్టు నేతృత్వంలోని 1996–2006 నేపాల్ అంతర్యుద్ధం, రాచరికం రద్దుకు దారితీసిన 2006 నేపాల్ విప్లవం తర్వాత నేపాల్ లౌకిక రాజ్యంగా ప్రకటించబడింది. అంతకు ముందు నేపాల్ ప్రపంచంలోనే ఏకైక హిందూ దేశంగా ఉండేది.
మూలాలు
[మార్చు]ఉల్లేఖనాలు
[మార్చు]- ↑ Chatterjee Partha (1986)
- 1 2 3 4 5 Peter van der Veer, Hartmut Lehmann, Nation and religion: perspectives on Europe and Asia, Princeton University Press, 1999 p. 90
- ↑ Li Narangoa, R. B. Cribb Imperial Japan and National Identities in Asia, 1895–1945, Published by Routledge, 2003 p. 78
- 1 2 3 4 5 6 Bhatt, Chetan, Hindu Nationalism: Origins, Ideologies and Modern Myths, Berg Publishers (2001), ISBN 978-1-85973-348-6. P. 55
- ↑ Vidya Dhar Mahajan; Savitri Mahajan (1971). Constitutional history of India, including the nationalist movement (6th ed.). Delhi: S. Chand. pp. 27–38.
- 1 2 "Hindutva is not the same as Hinduism said Savarkar". The Telegraph. Retrieved 22 August 2019.
- ↑ "Frontline.in". frontline.in. Retrieved 2 September 2021.
- 1 2 On Understanding Islam: Selected Studies, By Wilfred Cantwell Smith, Published by Walter de Gruyter, 1981, ISBN 978-90-279-3448-2
- ↑ William Gould (15 April 2004). Hindu Nationalism and the Language of Politics in Late Colonial India. Cambridge University Press. p. 3. ISBN 978-1-139-45195-6.
- ↑ Rashtriya Swayamsevak Sangh, one of the main votaries of Hindutva has stated that it believes in a cultural connotation of the term Hindu. "The term Hindu in the conviction as well as in the constitution of the RSS is a cultural and civilizational concept and not a political or religious dogma. The term as a cultural concept will include and did always include all including Sikhs, Buddhists, Jains, Muslims, Christians and Parsis. The cultural nationality of India, in the conviction of the RSS, is Hindu and it was inclusive of all who are born and who have adopted Bharat as their Motherland, including Muslims, Christians and Parsis. The answering association submit that it is not just a matter of RSS conviction, but a fact borne out by history that the Muslims, Christians and Parsis too are Hindus by culture although as religions they are not so." Quoting RSS General Secretary's reply to the Tribunal constituted under the Unlawful Activities (Prevention) Act 1967 to hear the case on the RSS, Organiser, 6 June 1993
- ↑ An Atlas and Survey of South Asian History. M.E.Sharpe. p. 54. ISBN 978-0-7656-3757-4.
- ↑ Chanddra Mauli Mani (2009). A Journey through India's Past (Great Hindu Kings after Harshavardhana). Northern Book Centre. p. 73. ISBN 978-81-7211-256-1.
- ↑ Meera Kosambi (2000). Intersections: Socio-cultural Trends in Maharashtra. Orient Blackswan. p. 59. ISBN 978-81-250-1878-0.
- ↑ Bidyut Chakrabarty; Bhuwan Kumar Jha (2019). Hindu Nationalism in India: Ideology and Politics. Routledge. p. 67. ISBN 978-1-00-075399-8.
- ↑ Naraharinath, Yogi; Acharya, Baburam (2014). Badamaharaj Prithivi Narayan Shah ko Divya Upadesh (2014 Reprint ed.). Kathmandu: Shree Krishna Acharya. pp. 4, 5. ISBN 978-99933-912-1-0.
- 1 2 3 Harka Gurung, Nepjol
- ↑ Dharam Vir 1988, p. 65.
- ↑ Borgström 1980, p. 11.
- 1 2 3 4 5 Pradhan 2012, p. 7.
- ↑ Stiller, L. F. (1993). Nepal: Growth of a Nation. Human Resources Development Research Center, Kathmandu.
- ↑ Hofer, Andras (1979). The Caste Hierarchy and the State of Nepal: A Study of the Muluki Ain of 1854. Universitatsverlag Wagner.
- ↑ Guneratne, Arjun (2002). Many Tongues, One People: The Making of Tharu Identity in Nepal. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-8728-6.
- ↑ Glory of Indian Culture, p.40, Giriraj Shah Satya Pal Ruhela – 2003
- ↑ Thomas R. Metcalf, A Concise History of India, Cambridge University Press, 2002
- ↑ Bhagat Singh, Why I am an atheist, Selected Writings of Shaheed Bhagat Singh by Bhagat Singh, Shiv Verma, National Book Centre, 1986
- ↑ Michael Francis O'Dwyer, India as I knew it, 1885–1925, Published by Constable, 1926
- ↑ King 2002.
- 1 2 William Theodore De Bary, Stephen N Hay, Sources of Indian Tradition, Published by Motilal Banarsidass Publisher, 1988, ISBN 81-208-0467-8
- ↑ Gandhi. The Collected Works of Mahatma Gandhi (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Vol. XXIV. p. 476.
- ↑ Gandhi (1999). The Collected Works of Mahatma Gandhi (Electronic Book) (PDF). Vol. 28. New Delhi: Publications Division Government of India. p. 388. Archived from the original (PDF) on 6 April 2023. Retrieved 12 February 2024.
- ↑ "How the BJP Wins Over Women". carnegieendowment.orgundefined (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 29 August 2024.[dead link]
బయటి లింకులు
[మార్చు]
- "Hindu contemporary activism". Indiafacts. 20 February 2015. Archived from the original on 14 ఫిబ్రవరి 2026. Retrieved 31 మే 2026.