హిందూ మతము దేవతలు జాబితా

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

హిందూ మతము భారత ఉపఖండం యొక్క ప్రబలమైన మతాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది మూడు ప్రధాన సంప్రదాయాలు, శైవ, వైష్ణవ,శక్తి [1]తత్వంగాను దీని అనుచరులుగా భావిస్తారు. శివ, విష్ణు మరియు శక్తి (కూడా దేవి అని) వరుసగా సుప్రీం దేవత నుండి వచ్చిన వారేగా ఉన్నారు. చాలా ఇతర దేవతలు ఈ దేవతల వాటి అవతారాలు లేదా వివిధ రకాల సంబంధించిన వారుగా అయ్యుంటారు. హిందూమతం ప్రపంచంలో "పురాతన మతం"గా ఏర్పాటు చేయబడింది మరియు అనేక మంది అభ్యాసకులు ఇది "శాశ్వతమైన లా" అని హిందూ మతమును (సనాతన ధర్మం) చూస్తున్నారు. (Sanātana Dharma).[2] ప్రధాన హిందూ మతము దేవతలు జాబితా తరువాత హిందూ మతం దేవతలు జాబితా (పాక్షిక దేవతలు సహా) క్రింద పొందుపరచ బడినవి..

అద్వైతం, (మూడు పాత సంప్రదాయాలు పోలిస్తే) సాపేక్షంగా ఆధునిక హిందూ మతం సంప్రదాయం, ఇతర దేవతలు మరియు దేవుళ్ళ మధ్య శివ, విష్ణు, శక్తి, వినాయకుడు (ఏనుగు దేవుడు), సూర్య (సూర్య దేవుడు)తో సహా ఒకటి కంటే ఎక్కువ దేవుని ఆరాధనను ఆహ్వానిస్తుంది.

ఇది వైష్ణవ లేదా శైవ మతానికి గాని వంటి వాటికి బాహాటంగా పిడివాదం కాదు మరియు అత్యధిక సిద్ధాంతం అన్ని జీవనాధారములు దీనిలో గుర్తింపు ఆధారంగా మరియు విశ్వంలో బ్రాహ్మణ (దేవుడు) దీని ఉనికికి ఆధారభూతముగా ఉన్నారు.[3][4][5][6]

ప్రధాన దేవతలు[మార్చు]

హిందూ మతము లో త్రిమూర్తులు యందు, శివ, విష్ణు, బ్రహ్మ లలో ఉన్న, మొదటి ఇద్దరు అనుచరులు రెండు ప్రధాన దేవత వర్గములుగా ఏర్పాటు చేశారు.

విష్ణువు[మార్చు]

విష్ణును పూజించే వైష్ణవమును ఆచరించేవారు, హిందూ మతంలో ఒక శాఖ ఉంది. హిందూమతం త్రిమూర్తిలలో ('మూడు చిత్రాలు', ట్రినిటీ) అగ్రగామిగా దేవుడు, మరియు ఆయన పది అవతారాలు. ఇందులో ఒక భక్తిరస శాఖ ఉంది, మరియు అనేక దేవతలను పూజించే అనుచరులు, రాముడు మరియు కృష్ణుడు సహా, రెండు కూడా విష్ణు అవతారాలుగా భావిస్తారు. ఈ శాఖ ఆశ్రితులు, సాధారణంగా సన్యాసి కాని వారుగా ఉంటారు. అంతేకాక సన్యాస మరియు ధ్యాన సాధన మరియు పారవశ్యంతో జపిస్తూ అంకితం అయి ఉంటారు.[3][4][5][6] విష్ణు సంరక్షకుడు యొక్క కొన్ని ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు:

శివుడు[మార్చు]

శైవమతమునకు దేవుడు శివుడిని ఆరాధించేది హిందూ మతం శాఖ ఉంది. శివ కొన్నిసార్లు ఉగ్ర దేవుడి భైరవుడుగా చిత్రిస్తారు. శైవులు, మరింత ఇతర హిందూ మతం విభాగాలలోని ఆశ్రితులకు అన్నింటి కంటే ముని వృత్తి బాగా ఆకర్షించింది, మరియు స్వీయ శుద్ధీకరణ క్రతువులను, బూడిద ముఖాలుతో కనిపించి భారతదేశం తిరుగుతూ ఉండవచ్చు..[3][4][5][6] శివ యొక్క కొన్ని ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు:

దేవి[మార్చు]

దేవత ప్రార్థనా సంప్రదాయాలలో భారతదేశంలో పురాతనంగా ఉన్నాయి. దేవతను ఆరాధించే హిందు శాఖ వారు దేవి అని పిలుస్తారు, ఆ దేవతయే శక్తితత్వం అంటారు. శక్తితత్వం అనుచరులు పురుషుడు సిద్ధాంతం అంతర్లీనంగా శక్తిగా శక్తి ఉంటుందని గుర్తించారు, దేవీ తరచుగా శివుడి దేవేరి పార్వతిగా లేదా విష్ణువు సతీమణి లక్ష్మీ వంటి శక్తిగా చిత్రీకరించబడింది. ఈమె తీవ్ర కాళి లేదా దుర్గా దేవి వంటి ఇతర రూపాలతో, ముడిపడి ఉంది. శక్తితత్వం తాంత్రిక హిందూమతంతో దగ్గరగా సంబంధించింది. ఇది మనస్సు మరియు శరీరం యొక్క శుద్ధీకరణ కొరకు పూజావిధానాలు మరియు పద్ధతులు వంటివి బోధిస్తుంది. .[3][4][5][6] శక్తి (దేవి) దేవీ మాత కొన్ని ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు:

సంబంధిత దేవతలు[మార్చు]

అవతారములు (అవతారాలు)[మార్చు]

విష్ణువు[మార్చు]

దశావతారములు[మార్చు]

  1. మత్స్య, చేప
  2. కూర్మ, తాబేలు
  3. వరాహ, పంది
  4. నరసింహ, (నారా = మనిషి, సింహ = సింహం)
  5. వామనుడు, (డ్వార్ఫ్) పొట్టి
  6. పరశురామ, గొడ్డలితో రామ
  7. రామ, శ్రీ రామచంద్ర, అయోధ్య రాజు మరియు రామాయణం మహాకావ్య నాయకుడు
  8. కృష్ణ, పురాణ మహాభారతం యొక్క ఒక హీరో మరియు భగవద్గీత (లార్డ్ పాట) యొక్క సృష్టికర్త.
  9. బుద్ధ,
  10. కల్క్యావతారము ఈ అవతారము కలియుగం చివరిలో కనిపిస్తుంది అని భావిస్తున్నారు. మనము ప్రస్తుతం ఈ కలి యుగములో ఉనికిలో ఉన్నాము.

కృష్ణ తరచుగా తన ప్రియమైన రాధతో సంబంధం, మరియు అందుచేత రాధా కృష్ణ అంటారు. కృష్ణుడు కూడా జగన్నాథునిగా బయటపడుతుంది. తూర్పు భారతదేశం యొక్క ప్రజలు చైతన్య మహాప్రభు తిరిగి తన అవతారంగా పరిగణిస్తున్నారు. కృష్ణ ఇస్కాన్ హరే కృష్ణ మరియు ఇతర శాఖల ప్రధాన దేవతగా కృష్ణ ఉంది.

శేషానాగ[మార్చు]

లక్ష్మీ[మార్చు]

కొద్దిస్థాయి దేవతలు[మార్చు]

ఋగ్వేదంలోని ముప్పై మూడు దేవతలను 'త్రిదశ' ('మూడు సార్లు పది') అని పిలుస్తారు మరియు తెలియజేస్తున్నది. వారు 12 మంది ఆదిత్య, 8 మంది వసువులు, 11 మంది రుద్రులు మరియు 2 మంది ఆశ్వినులు కలిగి ఉంది. ఈ 33 మందికి ముందు, ఇంద్ర దేవతల అధిపతిని శాక్ర అని కూడా అంటారు మరియు ఈయనకు మొదటి స్థానం ఆ తదుపరి అగ్నికి తరువాత స్థానంగా ఉంది. ఈ సోదరుల దేవతలు కొన్ని అయినవంటి ఇంద్రుడు-అగ్ని, మిత్ర-వరుణ, సోమ-రుద్ర వంటి వారిని జతలగా ఆవాహనం చేశారు.

ఆదిత్యులు [మార్చు]

  • మిత్రా, ప్రమాణాలకి మరియు స్నేహం యొక్క రక్షక దేవుడు,
  • వరుణ, నీటి మరియు సముద్రాలు రక్షక దేవుడు.
  • శాక్ర ఇంద్ర అని కూడా పిలిచే దేవతల రాజు మరియు వర్షాలు దేవుడు.
  • దక్ష,
  • ఆంశ,
  • అర్యమాన్,
  • భాగా, సంపద దేవుడు
  • వైవశ్వత,
  • త్వష్ట, దేవతలు మధ్య పనివాడు,
  • పూషాణ, ప్రయాణికులు మరియు పశువుల కాపరులు, రోడ్లు దేవుని రక్షక దేవుడు,
  • ధాత్రి, ఆరోగ్య మరియు మేజిక్, అని కూడా పిలవబడే 'ధుతి' 'దేవుడు'
  • యముడు, ధర్మ (నైతిక విలువలు), మరణం యొక్క మరియు న్యాయ దేవుడు.

వసువులు[మార్చు]

ఇంద్ర మరియు విష్ణువు యొక్క సహాయకులు.

  • అగ్ని "నిప్పు" దేవుడు, కూడా అనల అని లేదా "జీవం",
  • వాయు "వాయువు", వాయు దేవుడు, ("గాలి") అనిల అని కూడా అంటారు.
  • Dyauṣ the "Sky" god, also called Dyeus and Prabhāsa or the "shining dawn"
  • Pṛthivī the "Earth" god, also called Dharā or "support"
  • Sūrya the "Sun" god, also called Pratyūsha, ("break of dawn", but often used to mean simply "light"), the Saura sectary worshipped Sūrya as their chief deity.
  • Soma the "Moon" god, also called Chandra
  • Aha ("pervading") or Āpa ('water"' or ether), also called Antarikṣa the "Atmosphere" or "Space" god,
  • Dhruva ("motionless") the Polestar, also called Nakṣatra the god of the "Stars",

రుద్రులు[మార్చు]

రుద్రులు రుద్ర దేవుని యొక్క 8 గుణాల అయి ఉంటాయి మరియు వివిధ పేర్లు కూడా ఉన్నాయి.

అశ్వినులు[మార్చు]

The Ashvins (also called the Nāsatyas) were twin gods. Nasatya is also the name of one twin, while the other is called Dasra.

అక్షర క్రమంలో జాబితా[మార్చు]

Most of the Hindu temples are dedicated to Shiva, Vishnu (including his incarnations Krishna and Rama), Shakti (the mother goddess, hence including the forms of Durga and Kali and the goddesses Lakshmi and Saraswati), Ganesh and Hanuman.[7][8][9] The Hindu scriptures claimed that there were 33 Crore or 330 million (1 Crore = 10 million) gods. The number might be figurative but there are several names and forms for the multitude of gods.[10] Given below is an incomplete list of deities.

A[మార్చు]

  • Aakash
  • Acyutah, another name of Vishnu.
  • Adimurti one of Vishnu's avatars.
  • Aditi is mother of the Devas.
  • Adityas, are the offspring of Aditi.
  • Agni* is the god of fire, and acceptor of sacrifices.
  • Ammavaru goddess who laid the egg that hatched Brahma, Shiva and Vishnu.
  • Anala "fire" in Sanskrit, equated among Agni.
  • Anilais one of the Vasus, gods of the elements of the cosmos. He is equated with the wind god Vāyu, Anila being understood as the name normally used for Vāyu when numbered among the Vasus.
  • Anumati ("divine favor" in Sanskrit, Devanagari: अनुमति), also known as Chandrama, is a lunar deity and goddess of wealth, intellect, children, spirituality, and prosperity. Her vehicle is Krisha Mrigam or Krishna Jinka (Blackbuck).
  • Anuradha
  • Ap In Hinduism, it is also the name of the deva, a personification of water, one of the Vasus in most later Puranic lists.
  • Apam Napatis an eminent figure of the Indo-Iranian pantheon. In Hinduism, Apām Napāt is the god of fresh water, such as in rivers and lakes. In Zoroastrianism, Apąm Napāt is also a divinity of water, see also Burz.
  • Aranyaniis a goddess of the forests and the animals that dwell within them.

Aranyani has the distinction of having one of the most descriptive hymns in the Rigveda dedicated to her, in which she is described as being elusive, fond of quiet glades in the jungle, and fearless of remote places.

  • Aravan also known as Iravat (इरावत्, Irāvat)[1] and Iravant, is a minor character from the Hindu epic of Mahabharata. The son of Pandava prince Arjuna (one of the main heroes of the Mahabharata) and the Naga princess Ulupi, Iravan is the central god of the cult of Kuttantavar (Tamil: கூத்தாண்டவர்) —which is also the name commonly given to him in that cult—and plays a major role in the cult of Draupadi.
  • Ardhanari is a composite androgynous form of the Hindu god Shiva and his consort Parvati (also known as Devi, Shakti and Uma in this icon). Ardhanarishvara is depicted as half male and half female, split down the middle. The right half is usually the male Shiva, illustrating his traditional attributes.
  • ArdraThe Hindu myth associated to Ardra is that of Taraka. Taraka is an asura who is granted invulnerability by Brahma.[1]
  • Arjuna- (pronounced [ɐrˈɟunɐ] in classical Sanskrit) (lit. 'bright' or 'silver' (cf. Latin argentum)) is the third of the Pandavas, the sons and princes of Pandu, who with Krishna, is considered to be the hero of the Hindu epic Mahabharata.
  • Aruna is a personification of the reddish glow of the rising Sun,[1] which is believed to have spiritual powers. The presence of Aruṇá, the coming of day, is invoked in Brahmin prayers to Surya.
  • Arundhati is the wife of the sage Vashista, one of the seven sages (Saptarshi) who are identified with the Ursa Major. She is identified with the morning star and also with the star Alcor which forms a double star with Mizar (identified as Vashista) in Ursa Major.
  • Aryaman is one of the early Vedic deities (devas). His name signifies "bosom friend". He is the third son of Aditi. He is an Aditya, a solar deity. He is supposed to be the chief of the manes and the Milky Way is supposed to be his path.
  • Ashapura -Mata no Madh is one of aspect devi. Her temples are mainly found in Gujarat.
  • Aslesais the 9th Nakshatra among the 27 Nakshatras in Hindu astrology. Ashlesha is also known as the Clinging Star or Nāga.[1] It is known as Hydra. It extends from 16:40 to 30:00 Cancri.[2]
  • Asura (Sanskrit: असुर,[1] Sanskrit ásu - "life force".[2] Compare: Æsir. Also see: Ahura Mazda) are non-suras, a different group of power-seeking deities besides the suras, sometimes considered naturalists, or nature-beings. They are the forces of chaos that are in constant battle with the Devas.
  • Asvayujau is a goddess of good luck, joy and happiness.
  • Aswiniis the first nakshatra (lunar mansion) in Hindu astrology, corresponding to the head of Aries, including the stars β and γ Arietis. The name aśvinī is used by Varahamihira (6th century). The older name of the asterism, found in the Atharvaveda (AVS 19.7; in the dual) and in Panini (4.3.36), was aśvayúj "harnessing horses"
  • Ayyappan is a Hindu deity worshiped in a number of shrines across India. Ayyappan is believed to be an incarnation of Dharma Sasta, who is the offspring of Shiva and Vishnu (as Mohini, is the only female avatar of the God Vishnu) and is generally depicted in a yogic posture
  • Ayyanar
  • Ayya Vaikundar

B[మార్చు]

C[మార్చు]

D[మార్చు]

G[మార్చు]

H[మార్చు]

I[మార్చు]

J[మార్చు]

K[మార్చు]

L[మార్చు]

M[మార్చు]

N[మార్చు]

P[మార్చు]

R[మార్చు]

S[మార్చు]

T[మార్చు]

U[మార్చు]

V[మార్చు]

Y[మార్చు]

* - ప్రధాన దేవతలు

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూలములు[మార్చు]

  • Jeffrey Brodd (2003), World Religions: A Voyage of Discovery, Saint Mary's Press, p. 45, ISBN 978-0-88489-725-5: '[..] many gods and goddesses (traditionally 330 million!) [...] Hinduism generally regards its 330 million as deities as extensions of one ultimate reality, many names for one ocean, many "masks" for one God.'
  • Joe David Brown; Time-Life Books (1961), Joe David Brown (ed.), India, Time, Inc.: "Though the popular figure of 330 million is not the result of an actual count but intended to suggest infinity, the Hindu pantheon in fact contains literally hundreds of different deities [...]"

బయటి లింకులు[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. Nath 2001, p. 31.
  2. Knott 1998, p. 5.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 http://www.himalayanacademy.com/readlearn/basics/four-sects. Retrieved 7 February 2014. Missing or empty |title= (help)
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 http://hinduism.iskcon.org/tradition/1200.htm. Retrieved 7 February 2014. Missing or empty |title= (help)
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 http://www.hinduism.co.za/hindu3.htm. Retrieved 7 February 2014. Missing or empty |title= (help)
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 Dubois. Hindu Manners, Customs and Ceremonies. Cosimo. p. 111.
  7. . Sanatan Society http://www.sanatansociety.org/hindu_gods_and_goddesses.htm#.UvSQeEKSy18. Retrieved 7 February 2014. Missing or empty |title= (help)
  8. "Hinduism". About.com. Retrieved 7 February 2014.
  9. "Hindu gods and goddesses". usefulcharts. Retrieved 7 February 2014.
  10. Lynn Foulston, Stuart Abbott. Hindu goddesses: beliefs and practices. pp. 1–2.

మూలాధారాలు[మార్చు]

  • Flood, Gavin D. (1996), An Introduction to Hinduism, Cambridge University Press
  • Khanna, Meenakshi (2007), Cultural History Of Medieval India, Berghahn Books
  • Kulke, Hermann; Rothermund, Dietmar (2004), A History of India, Routledge
  • Michaels, Axel (2004), Hinduism. Past and present, Princeton, New Jersey: Princeton University Press
  • Misra, Amalendu (2004), Identity and Religion: Foundations of Anti-Islamism in India, SAGE
  • Muesse, Mark William (2003), Great World Religions: Hinduism
  • Muesse, Mark W. (2011), The Hindu Traditions: A Concise Introduction, Fortress Press
  • Smart, Ninian (2003), Godsdiensten van de wereld (The World's religions), Kampen: Uitgeverij Kok
  • Stein, Burton (2010), A History of India, John Wiley & Sons

మూసలు[మార్చు]