హిందూ వివాహ చట్టం, 1955
| హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 | |
|---|---|
| భారత పార్లమెంట్ | |
| హిందువుల వివాహానికి సంబంధించిన చట్టాన్ని సవరించి, క్రోడీకరించే చట్టం. | |
| Citation | 1955 నాటి చట్టం నెం. 25 |
| అమలయ్యే ప్రాంతం | భారతదేశం మొత్తం |
| Enacted by | భారత పార్లమెంట్ |
| Date enacted | 1955 మే 18 |
| అమలు లోకి వచ్చిన తేదీ | 1955 మే 18 |
| స్థితి: తెలియదు | |
హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 (HMA) అనేది 1955లో భారత పార్లమెంటు ఆమోదించిన చట్టం.[1] ఈ సమయంలో హిందూ కోడ్ బిల్లులలో భాగంగా మరో మూడు ముఖ్యమైన చట్టాలు కూడా అమలు చేయబడ్డాయి: హిందూ వారసత్వ చట్టం, 1956, హిందూ మైనారిటీ, సంరక్షక చట్టం, 1956 & హిందూ దత్తత, నిర్వహణ చట్టం, 1956.
ఉద్దేశం
[మార్చు]ఈ చట్టం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం హిందువులు ఇతరులలో వివాహానికి సంబంధించిన చట్టాన్ని సవరించడం, క్రోడీకరించడం.[2] శాస్త్ర చట్టం సవరించడం, క్రోడీకరించడంతో పాటు ఇందులో వేరుచేయడం, విడాకులు కూడా ఉన్నాయి, ఇవి శాస్త్ర చట్టంలో కూడా ఉన్నాయి. ఈ చట్టం హిందువులలోని అన్ని వర్గాలకు చట్టంలో ఏకరూపతను తీసుకువచ్చింది. భారతదేశంలో, కొన్ని ఇతర మతాల అనుచరులను విడిగా నియంత్రించే మత-నిర్దిష్ట పౌర నియమాలు ఉన్నాయి.
వర్తింపు
[మార్చు]హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 లోని సెక్షన్ 2 ఇలా చెబుతోంది:[3]
- ఈ చట్టం వర్తిస్తుంది
- వీరశైవ, లింగాయత లేదా బ్రహ్మ సమాజ్ , ప్రార్థనా సమాజ్ లేదా ఆర్య సమాజ్ అనుచరులతో సహా, మతం రీత్యా హిందువు అయిన ఏ వ్యక్తికైనా , దాని ఏ రూపంలో లేదా అభివృద్ధిలో అయినా;
- మతరీత్యా బౌద్ధ , జైన లేదా సిక్కు అయిన ఏ వ్యక్తికైనా;
- ఈ చట్టం వర్తించే భూభాగాలలో నివసిస్తున్న, మతరీత్యా ముస్లిం , క్రైస్తవ , పార్సీ లేదా యూదు కాని ఏ ఇతర వ్యక్తికైనా , ఒకవేళ ఈ చట్టం ఆమోదించబడకపోయి ఉంటే, ఇందులో ప్రస్తావించబడిన ఏ విషయానికైనా సంబంధించి అటువంటి వ్యక్తి హిందూ చట్టం ద్వారా గానీ లేదా ఆ చట్టంలో భాగమైన ఏదైనా ఆచారం లేదా వాడుక ద్వారా గానీ పాలించబడకపోయి ఉండేవారని నిరూపించబడితే తప్ప.
ఈ చట్టం భారతదేశ భూభాగం వెలుపల ఉన్న హిందువులకు వారు భారతదేశంలో నివసిస్తున్నట్లయితే మాత్రమే వర్తిస్తుంది.[4]
ఈ చట్టం సంప్రదాయవాదంగా పరిగణించబడింది, ఎందుకంటే ఇది ఏ రూపంలోనైనా మతం ద్వారా హిందువు అయిన ఏ వ్యక్తికైనా వర్తిస్తుంది, అయితే ఇది భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44లో పేర్కొన్న విధంగా జైనులు, బౌద్ధులు లేదా సిక్కులు వంటి ఇతర మతాలను కూడా కలిగి ఉంటుంది.[5] అయితే, 2012లో ఆనంద్ మ్యారేజ్ (సవరణ) బిల్లు ఆమోదం పొందడంతో, సిక్కులకు ఇప్పుడు వివాహానికి సంబంధించిన వారి స్వంత వ్యక్తిగత చట్టం కూడా ఉంది.[6]
హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 లోని సెక్షన్ 8 కింద వివాహ రిజిస్ట్రార్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసినప్పుడు అదే పని రోజున వివాహం నేరుగా నమోదు చేయబడుతుంది. దరఖాస్తు చేసిన తేదీన అన్ని పత్రాల ధృవీకరణ జరుగుతుంది, ఆ తరువాత వివాహం భారత ప్రభుత్వం నియమించిన వివాహ రిజిస్ట్రార్ ద్వారా అదే పని రోజున నమోదు చేయబడుతుంది, వివాహ ధృవీకరణ పత్రం జారీ చేయబడుతుంది.[7]
వివాహంపై హిందూ దృక్పథం
[మార్చు]హిందూ మతంలో వివాహం అనేది ఒక పవిత్రమైన సంబంధం.[8] సాంప్రదాయకంగా, వివాహంలో ప్రభుత్వానికి ఎటువంటి పాత్ర ఉండదు, దీనిని సామాజిక రంగంలో వ్యక్తిగత వ్యవహారంగా పరిగణించేవారు. ఈ సాంప్రదాయ చట్రంలో, వివాహం అనేది నిస్సందేహంగా హిందువుల జీవితంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పరివర్తన, అన్ని హిందూ ఆచారాలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది.[9]
హిందూ వివాహ చట్టం (1955-1954), ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1954 ఆమోదించడం ద్వారా హిందువుల వివాహ స్వభావం సమూలంగా మార్చబడింది, ఇది వివాహాన్ని పౌర చట్టం పరిధిలోకి తీసుకువచ్చింది. 1983లో భారతీయ శిక్షాస్మృతికి సెక్షన్ 498ఎను జోడించడం ద్వారా దీనిని మరింత మార్చారు, ఇది వివాహిత మహిళలను భర్తలు, అత్తమామల క్రూరమైన ప్రవర్తన నుండి రక్షించే లక్ష్యంతో ఉంది. ఈ చట్టాల అమలుకు, ముఖ్యంగా హిందూ మతంలో అనుమతించని విడాకులను చట్టబద్ధంగా ప్రవేశపెట్టడానికి తీవ్ర మత వ్యతిరేకత ఉంది. కుమారులు, వివాహితులు, అవివాహిత కుమార్తెలు సమాన వారసత్వ సూత్రానికి కూడా ప్రతిఘటన ఉంది, వివాహిత కుమార్తె తన భర్త కుటుంబానికి చెందినది, ఆమె జన్మ కుటుంబానికి చెందినది కాదని హిందూ అభిప్రాయానికి విరుద్ధంగా ఉంది.[10]
హిందూ వివాహాన్ని చట్టపరమైన జోక్యానికి లోబడి ఉండరాదని కొందరు వాదించారు. డంకన్ డెరెట్ తన తరువాతి రచనలలో ఆధునీకరణకు కొన్ని ఆధారాలు ఉన్నప్పటికీ, హిందూ సమాజంలో భవిష్యత్తు కోసం వివాహం అనేది ఒక రకమైన సామాజిక బాధ్యత అని ఆధిపత్య అభిప్రాయం కొనసాగుతుందని అంచనా వేశారు.[11]
షరతులు
[మార్చు]హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 లోని సెక్షన్ 5[3]
కింది షరతులు నెరవేరితే, ఏ ఇద్దరు హిందువుల మధ్యనైనా వివాహం జరిపించవచ్చు, అవి ఏమనగా
- వివాహ సమయంలో ఇరు పక్షాలలో ఎవరికీ జీవించి ఉన్న జీవిత భాగస్వామి లేరు
- వివాహ సమయంలో, ఇరు పక్షాలలో ఎవరూ-
- మానసిక అస్థిరత కారణంగా దానికి చెల్లుబాటు అయ్యే సమ్మతిని ఇవ్వలేకపోవడం; లేదా
- చెల్లుబాటు అయ్యే సమ్మతిని ఇవ్వగల సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ, వివాహానికి మరియు సంతానోత్పత్తికి అనర్హులుగా ఉండేంతటి మానసిక రుగ్మతతో లేదా ఆ స్థాయిలో బాధపడుతున్నారు;
- వివాహ సమయానికి వరుడికి ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల వయస్సు నిండి ఉంటుంది;
- వారిద్దరి మధ్య వివాహానికి వారిలో ప్రతి ఒక్కరినీ నియంత్రించే ఆచారం లేదా వాడుక అనుమతిస్తే తప్ప, ఆ పక్షాలు నిషిద్ధ సంబంధాల పరిధిలోకి రారు;
- వారిలో ప్రతి ఒక్కరినీ నియంత్రించే ఆచారం లేదా వాడుక వారిద్దరి మధ్య వివాహాన్ని అనుమతిస్తే తప్ప, ఆ పక్షాలు ఒకరికొకరు సపిండులు కారు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/1560/1/A1955-25.pdf
- ↑ "In Fact: Between void and voidable, scope for greater protection for girl child". 23 October 2017.
- 1 2 "Bare" (PDF). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 April 2014.
- ↑ "Sondur Gopal Vs Sondur Rajini (Supreme Court)".
- ↑ Department of Revenue, Rehabilitation and Disaster Management – "Hindu Marriage Act, 1955" Archived 4 మార్చి 2016 at the Wayback Machine d
- ↑ TNN (2012-05-23). "Sikhs welcome passage of Anand Marriage Act". The Times of India. the original నుండి 2013-06-18 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2012-12-25.
- ↑ "Hindu Court Marriage in Delhi". Courtmarriageindia.org. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2018-06-05.
- ↑ "Hindu Marriage Act,1955 And Special Marriage Act, 1954". indiankanoon.org. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 August 2015.
- ↑ Menski, Werner. 2003. Hindu Law: Beyond Tradition and Modernity. Delhi: Oxford UP.
- ↑ "Co parcenary – The system of copartionary". lawteacher.net. the original నుండి 7 January 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 August 2015.
- ↑ Menski, Werner. 2003. Hindu Law: Beyond Tradition and Modernity. Delhi: Oxford UP.