Jump to content

హుమా సఫ్దర్

వికీపీడియా నుండి

హుమా సఫ్దర్ (ఉర్దూ: ادر) ఉపాధ్యాయురాలు, రంగస్థల కళాకారిణి,[1]పంజాబీ భాషా కార్యకర్త, స్త్రీవాద నాటక "సంగత్" దర్శకురాలు. కళాకారిణిగా పంజాబ్ లోక్ రహ్స్ లో పనిచేశారు. ఆమె లాహోర్ గ్రామర్ స్కూల్ లో ఆర్ట్, పంజాబీ లాంగ్వేజ్ టీచర్ గా బోధించారు. పంజాబీ నాటకరంగం, సాహిత్యం, జానపదాలను ప్రోత్సహించడానికి ఆమె ఎంతో కృషి చేశారు.[2][3][4][5][6]

తొలినాళ్ళ జీవితం, కెరీర్

[మార్చు]

రాజకీయంగా చురుకైన కుటుంబంలో సఫ్దర్ జన్మించారు. ఆమె తండ్రి సఫ్దర్ రషీద్, మామ అన్వర్ రషీద్ మజ్దూర్ కిసాన్ పార్టీలో సభ్యులుగా ఉన్నారు, వారితో పాటు ఆమె వామపక్ష రాజకీయాల గురించి తెలుసుకుని అనేకసార్లు నిరసనలలో పాల్గొన్నారు. సఫ్దర్ భర్త అక్రమ్ వర్రైచ్ కూడా చిత్రకారుడు[7], సమాజం గురించి సాధారణ ఆందోళనలను పంచుకునే కవి, బలమైన ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయాన్ని స్థాపించారు. ఇద్దరూ నజ్మ్ హుస్సేన్ సయ్యద్ నాటక బృందం: "సంగత్" లో క్రియాశీల సభ్యులు. వీరికి ఒక కుమారుడు రావల్ ఉన్నాడు.[8]

సఫ్దర్ 1981లో లాహోర్ లోని నేషనల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ లో చేరి ఫైన్ ఆర్ట్స్ లో డిస్టింక్షన్ తో పట్టభద్రురాలైయ్యారు. ఆమె శిక్షణ ద్వారా పెయింటర్. విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు, జియా ఉల్ హక్ (1984) నియంతృత్వ యుగంలో, పంజాబీ భాష, మహిళలు, మైనారిటీలు, అణగారిన శ్రామిక వర్గం అణచివేత సమయాలను చూసి ఆమె రాజకీయం చేయబడింది. ఆమె సోషలిస్ట్ ఫెమినిస్ట్ పంజాబీ థియేటర్ ఆర్టిస్ట్ గా మారింది.[9][10]

సఫ్దర్ బాలికల కోసం ఎలైట్ లాహోర్ గ్రామర్ స్కూల్ లో ఆర్ట్స్ టీచర్ గా పనిచేశారు. ఒక భాషా కార్యకర్తగా, సఫ్దర్ ప్రయత్నాలు రెండు విధాలుగా పనిచేశాయి. పంజాబీ భాష ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థులకు పంజాబీ రంగస్థలం. తాను బోధించిన పాఠశాలలో పాఠ్యప్రణాళికలో భాగంగా ఐదో తరగతి నుంచే పంజాబీ భాషను ప్రవేశపెట్టారు. పంజాబ్ లో పంజాబీ మీడియం పాఠశాల లేదు, అయినప్పటికీ 50 శాతానికి పైగా పాకిస్థానీయులు పంజాబీ మాట్లాడతారు.[11]

ప్రధాన నాటకాలు

[మార్చు]

సఫ్దార్ ఈ క్రింది నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించారు:

  • “అవైన్ నహీ ఊ గల్” [12]
  • “జోగి హోయీకే ఆ” [13]
  • “నాంగ్ వాల్” [14]
  • “హీర్ రంఝా” [15][16][17]
  • "వారిస్ మియాన్ లుక్యాన్ కమ్లియాన్ నామవాచకం ఖిసా జోర్ హుష్యార్ సునాయా హి"[18]
  • “బిరా తు సుల్తాన్” [19]
  • “చిపెన్ టన్ పెహ్లాన్” [20][21][22][23]
  • "చోగ్ కసుంబే ది", సమాజంలో కార్మికవర్గ పోరాటం గురించిన కవిత్వం ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఈ నాటకం బుల్లెహ్ షా యొక్క కవిత "కఫీ" ఆధారంగా రూపొందించబడింది, ఇందులో ఏడుగురు మహిళా పాత్రలు కష్టపడి పనిచేసే వ్యవసాయ-మహిళలుగా నటించారు, పొలాల నుండి పువ్వులు తీసుకుంటారు, కాని లాభాలు పేదలు, పేదలపై ఆధిపత్యం చెలాయించే వ్యాపారవేత్తల జేబులోకి వెళ్ళాయి.[24][25]
  • "రజని" [26]
  • “ఇక్ రాత్ రవి ది” [27]
  • “అని చన్నీ డి టిక్కీ” [28]

బుల్లెహ్ షా యొక్క "కాఫీ బస్స్ కర్ జీ, బాస్ కర్ జీ, గాల్ ఆసా అనల్ హస్ కర్ గి" ఆధారంగా "నుకర్ నాటక్" రూపొందించబడింది. నజ్మ్ హుస్సేన్ రచించిన "దివా ముంద్రీ" నాటకం పెట్టుబడిదారీ ఆర్థిక ఉత్పత్తి వ్యవస్థపై విమర్శ. "ఖైద్నా ది వార్" దేశంలోని అసంఖ్యాక మహిళా ఉద్యమకారుల గురించి, కష్టాలను, జైలు శిక్షలను ఎదుర్కొని, ప్రగతిశీల సమాజం కోసం తమ మిషన్ ను కొనసాగించింది.[29]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Punjabi theatre — from Norah Richards to Huma Safdar". Daily Times. 27 August 2018. the original నుండి 9 మే 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 8 మార్చి 2025.
  2. ↑ "Lok Rahs competition: UVAS play bags three awards". The Express Tribune (in ఇంగ్లీష్). 25 September 2012.
  3. ↑ "A sitting on Punjabi theatre". www.thenews.com.pk (in ఇంగ్లీష్).
  4. ↑ Reporter, The Newspaper's Staff (8 March 2013). "A dialogue for working women". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్).
  5. ↑ Ali, Kamran Asdar (2008). "Pulp Fictions". Gendering Urban Space in the Middle East, South Asia, and Africa (in ఇంగ్లీష్). Palgrave Macmillan US: 71–99. doi:10.1057/9780230612471_4.
  6. ↑ Ahmed, Shoaib (7 November 2017). "Commemorating the life of Lala Rukh, artist and activist extraordinaire". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్).
  7. ↑ Sadhu, Naeem (30 April 2017). "Shadi Khan, the wood-carver of Wazirabad". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్).
  8. ↑ "The Sunday Tribune - Spectrum". www.tribuneindia.com.
  9. ↑ "The Tribune, Chandigarh, India - HER WORLD". www.tribuneindia.com.
  10. ↑ Sadhu, Naeem (5 February 2017). "Dancing to the tune of life". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్).
  11. ↑ "Empowering Love Legends by Nirupama Dutt". www.boloji.com.
  12. ↑ Rizwan, Sheharyar (25 November 2015). "Did the Faiz International Festival live up to the legend it celebrates?". Images (in ఇంగ్లీష్).
  13. ↑ "Huma Safdar" (PDF). the original (PDF) నుండి 2020-11-16 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-11-11.
  14. ↑ "Welcome To Sanjan Nagar School System". snpet.org.
  15. ↑ "Five-day cultural festival to be held for mother language". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్). 16 February 2017.
  16. ↑ "Heer Ranjha per formed on UoG campus". Dawn Epaper (in ఇంగ్లీష్). 24 April 2017.
  17. ↑ "Artistes spellbound audience with fabulous performance at USKT". The Nation (in ఇంగ్లీష్). 16 December 2019.
  18. ↑ "Lahore Literary Festival 2020 concludes with 'Heer Ranjha' performance". The Express Tribune (in ఇంగ్లీష్). 24 February 2020.
  19. ↑ "Round about: Celebrating spirit of Heer in verse". Hindustan Times (in ఇంగ్లీష్). 12 June 2016.
  20. ↑ Newspaper, the (23 March 2011). "Street play, demonstration remember Bhagat Singh". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్).
  21. ↑ "Bhagat Singh: Martyr of Lahore | India News - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్). 23 March 2015.
  22. ↑ "The Sunday Tribune - Spectrum". www.tribuneindia.com.
  23. ↑ "If the Z.A. Bhutto trial could be declared unjust, why not Bhagat Singh?". Sapan News Network (in ఇంగ్లీష్). 23 March 2024.
  24. ↑ Sadhu, Naeem (10 May 2016). "Using acting as a tool in class struggle". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్).
  25. ↑ "The Tribune, Chandigarh, India - Ludhiana Stories". www.tribuneindia.com.
  26. ↑ "Rajni performed at Sahiwal college". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్). 21 February 2020.
  27. ↑ "Punjabi is the language of love, activism and art, says Lahore-based thespian". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 25 December 2015.
  28. ↑ "Two-day 'Punjab Peace and Cultural Festival' concludes | Pakistan Today". www.pakistantoday.com.pk.
  29. ↑ "Faiz festival returns with three days of discussions, and music and theatre performances". Daily Times. 16 November 2017.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=హుమా_సఫ్దర్&oldid=4636598" నుండి వెలికితీశారు