హృదయనాథ్ మంగేష్కర్
హృదయనాథ్ మంగేష్కర్ | |
|---|---|
 2008లో మంగేష్కర్ | |
| జననం | 1937 అక్టోబరు 26 |
| వృత్తి | సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్య గాయకుడు |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1955–ప్రస్తుతం |
| గౌరవాలు | పద్మశ్రీ |
| Musical career | |
| Genres | భారతీయ జానపద సంగీతం, శాస్త్రీయ సంగీతం |
| Instruments | హార్మోనియం, తబలా |
పండిట్ హృదయనాథ్ మంగేష్కర్ (జననం 26 అక్టోబర్ 1937) భారతీయ సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు. ఈయన ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసుడు దీనానాథ్ మంగేష్కర్ ఏకైక కుమారుడు, లతా మంగేష్కర్, ఆశా భోంస్లే సోదరుడు.[1] సంగీత, సినీ పరిశ్రమలో ఈయన్ను 'బాలాసాహెబ్' అని పిలుస్తారు. మరాఠీ సినిమాకు చేసిన కృషికి గాను ఈయన ఫిలింఫేర్ మరాఠీ లైఫ్టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డును అందుకున్నారు.[2]
కెరీర్
[మార్చు]హృదయనాథ్ 1955లో 'ఆకాశ్ గంగా' అనే మరాఠీ చిత్రంతో తన సంగీత ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. అప్పటి నుండి ఆయన 'సంసార్', 'జైత్ రే జైత్', 'ఉంబర్తా' వంటి అనేక మరాఠీ చిత్రాలకు, 'సుబహ్', 'లేకిన్...', 'మాయా మేమ్ సాబ్' వంటి కొన్ని హిందీ చిత్రాలకు సంగీతం అందించారు.[3]
ఈయన మరాఠీ, హిందీ భాషల్లో పాటలు స్వరపరిచారు. ఈయన స్వరకల్పనలు క్లిష్టమైన ఛందస్సుతో కూడి ఉంటాయి. వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ రాసిన 'సాగర ప్రాణ్ తలమలల' కవితకు ఈయన అందించిన స్వరకల్పన ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. 1982లో విడుదలైన 'జ్ఞానేశ్వర్ మౌళి' ఆల్బమ్ మరాఠీ భక్తి సంగీతంలో కొత్త ప్రమాణాలను నెలకొల్పింది.[4]
దూరదర్శన్ సంగీత నాటకం 'ఫూల్వంతి'కి కూడా ఈయన సంగీతం అందించారు. ఈయన కొంకణ్ మత్స్యకారుల సాంప్రదాయ లయలను ప్రతిబింబించేలా 'కోలి గీతాలు' (జానపద పాటలు) స్వరపరిచారు. 'జైత్ రే జైత్' చిత్రంలోని సంగీతం ఈ ప్రక్రియలో ఈయనకున్న ప్రతిభకు నిదర్శనం.
ఈయన ఉస్తాద్ అమీర్ ఖాన్ శిష్యుడు. తన కెరీర్లో భారత రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా జాతీయ పురస్కారం, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చే లతా మంగేష్కర్ అవార్డు, ఏడు మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర అవార్డులను అందుకున్నారు.
భీమ్సేన్ జోషి, జస్రాజ్ చేతుల మీదుగా మహారాష్ట్ర ప్రజలు ఈయన్ను 'పండిట్' బిరుదుతో సత్కరించారు. శంకరాచార్యులు ఈయనకు 'భావ గంధర్వ' బిరుదును ప్రదానం చేశారు. 2009లో భారత ప్రభుత్వం ఈయన్ను పద్మశ్రీతో గౌరవించింది.
ఈయన ప్రముఖ కవి మీరాబాయి కవితలు, పాటలతో 'చలా వహి దేస్', 'మీరా భజన్స్' వంటి ఆల్బమ్లను విడుదల చేశారు. గాలిబ్ గజల్స్తో కూడిన 'గాలిబ్' ఆల్బమ్ను లతా మంగేష్కర్ గానంలో రూపొందించారు. 2009లో ఈయన శివసేన రాజకీయ పార్టీలో చేరారు.[5]
పురస్కారాలు
[మార్చు]- 1978 – 'జైత్ రే జైత్' చిత్రానికి ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం.
- 1990 – 'లేకిన్...' చిత్రానికి ఉత్తమ సంగీత దర్శకత్వంలో జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం.[6]
- 2009 – పద్మశ్రీ పురస్కారం.[3]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- మంగేష్కర్ కుటుంబం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "When the Mangeshkars came together for a book launch". Times of India. September 21, 2018.
- ↑ "Padma Shri for Hridaynath Mangeshkar". Retrieved 2 September 2015.
- ↑ 3.0 3.1 "Padma Shri for Hridaynath Mangeshkar". Daily News and Analysis. 26 January 2009.
- ↑ "Pandit Hridaynath Mangeshkar: Another Gem from the Mangeshkar Family". 26 October 2017.[permanent dead link]
- ↑ "Hridaynath Mangeshkar joins Shiv Sena". Hindustan Times. 30 September 2009. Archived from the original on 13 జూన్ 2013. Retrieved 21 మార్చి 2026.
- ↑ "38th National Film Awards" (PDF).