హెరోడోటస్
హెరోడోటస్ | |
|---|---|
Ἡρόδοτος | |
.jpg) క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దం మొదటి భాగం నాటి హెరోడోటస్ గ్రీకు విగ్రహం రోమన్ ప్రతిరూపం (క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దం). | |
| జననం | సుమారు క్రీ.పూ. 484 హాలికర్నాసస్, కారియా, ఆసియా మైనర్, అచెమెనిడ్ సామ్రాజ్యం |
| మరణం | సుమారు క్రీ.పూ. 425 (వయస్సు సుమారు 59) థురీ , కలాబ్రియా , లేదా పెల్లా , మాసిడోన్ |
| వృత్తి | చరిత్రకారుడు |
| Notable work | చరిత్రలు |
| తల్లిదండ్రులు |
|
| బంధువులు |
|
హెరోడోటస్ (ప్రాచీన గ్రీకు : Ἡρόδοτος, రోమనైజ్డ్: Hēródotos; సుమారు క్రీ.పూ. 484 – సుమారు క్రీ.పూ. 425) క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దంలో పర్షియన్ల నియంత్రణలో ఉన్న గ్రీకు నగరం హాలికార్నస్సస్ (ప్రస్తుతం టర్కీలోని బోడ్రమ్) కు చెందిన ఒక గ్రీకు చరిత్రకారుడు, భూగోళ శాస్త్రవేత్త. అతను తరువాత ఇటలీలోని ఆధునిక కలాబ్రియాలో ఉన్న థూరీ నగర పౌరుడు అయ్యాడు. ఆయన గ్రీకో-పర్షియన్ యుద్ధాల వివరణాత్మక వృత్తాంతమైన 'హిస్టరీస్'తో పాటు, సైరస్ అకెమెనిడ్ రాజవంశం ఆవిర్భావం వంటి ఇతర విషయాలను కూడా రచించాడు. ప్రాచీన రోమన్ వక్త సిసిరో అతనికి ప్రదానం చేసిన" చరిత్ర పితామహుడు " అనే బిరుదుతో అతన్ని వర్ణించారు.[1][2]
ఈ చరిత్రలు ప్రధానంగా ప్రముఖ రాజుల జీవితాలను మారథాన్ , థర్మోపైలే , ఆర్టెమిసియం , సలామిస్ , ప్లాటియా, మైకేల్ వంటి ప్రసిద్ధ యుద్ధాలను వివరిస్తాయి . అతని రచన ప్రధాన విషయాల నుండి పక్కకు మళ్లి, కథనంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండే సాంస్కృతిక, జాతివిజ్ఞాన, భౌగోళిక, చారిత్రక నేపథ్యాన్ని అందించడానికి అతని రచన ప్రధాన అంశాల నుండి వైదొలిగింది, ఇది కథనంలో ముఖ్యమైన భాగాన్ని ఏర్పరుస్తుంది పాఠకులకు అదనపు సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
హెరోడోటస్ తన రచనలో "పురాణాలు, కల్పిత కథనాలను" చేర్చినందుకు తన కాలంలో విమర్శించబడ్డాడు. పెలోపొన్నేసియన్ యుద్ధాన్ని తన 'హిస్టరీ ఆఫ్ ది పెలోపొన్నేసియన్ వార్'లో వివరించిన సమకాలీన చరిత్రకారుడు థూసిడైడ్స్, వినోదం కోసం హెరోడోటస్ కథలు అల్లుతున్నాడని విడిగా ఆరోపించాడు. తాను చూడగలిగినది, తనకు చెప్పబడినది మాత్రమే నివేదించానని హెరోడోటస్ బదులిచ్చాడు.[3] అప్పటి నుండి ' హిస్టరీస్'లోని గణనీయమైన భాగాన్ని ఆధునిక చరిత్రకారులు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ధృవీకరించారు.
జీవితం
[మార్చు]పండితులు సాంప్రదాయకంగా హెరోడోటస్ సొంత రచనల వైపు అతని జీవితం గురించి విశ్వసనీయమైన సమాచారం కోసం మొగ్గు చూపుతారు, 7 దీనికి అనుబంధంగా పురాతనమైన ఇంకా చాలా తరువాతి మూలాలు, బైజాంటైన్ సుడా వంటి 10వ శతాబ్దపు ఎన్సైక్లోపీడియా, బహుశా దాని సమాచారాన్ని సాంప్రదాయ ఖాతాల నుండి పొంది ఉండవచ్చు. అయినా, సవాలు చాలా గొప్పది:
సమాచారం చాలా తక్కువగా ఉంది – అది చాలా ఆలస్యమైన, నామమాత్రపు ఆధారాలపై ఆధారపడి ఉంది; అది ఎంత అసంభవంగా లేదా ఎంత పరస్పర విరుద్ధంగా ఉందంటే, వాటన్నింటినీ ఒక జీవితచరిత్రగా సంకలనం చేయడం పేకముక్కల ఇల్లు కట్టడం లాంటిది, విమర్శ అనే మొదటి గాలికే అది కూలిపోతుంది. అయినప్పటికీ, కొన్ని విషయాలను సుమారుగా నిర్ధారించవచ్చు
— జి. రావ్లిన్సన్[4]
బాల్యం
[మార్చు]
హెరోడోటస్, తన రచన ప్రారంభంలో అతను స్వయంగా చేసిన ప్రకటన ప్రకారం, అనటోలియాలోని హాలికార్నసస్కు చెందినవాడు, ఆయన క్రీస్తుపూర్వం 485 లో అక్కడ జన్మించాడని సాధారణంగా అంగీకరించబడుతుంది.[5] సుడా తన కుటుంబం ప్రభావవంతమైనదని, ఆయన లైక్సెస్, డ్రయో కుమారుడు, థియోడోరస్ సోదరుడు అని, ఆయన ఆ సమయంలో పురాణ కవి అయిన పన్యాసిస్తో కూడా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడని చెప్పాడు. లైక్సెస్, పన్యాసిస్ అనేవి కారియన్ పేర్లు కాబట్టి, హెరోడోటస్ కనీసం పాక్షికంగానైనా హెలెనైజ్డ్ కారియన్ మూలానికి చెందినవాడై ఉండే అవకాశం ఉంది.[6][7] అప్పుడు హాలికార్నసస్ పర్షియన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది , దీనివల్ల హెరోడోటస్ పర్షియన్ పౌరుడు అయ్యాడు.[8][9]
హెరోడోటస్ డోరియన్ ప్రాంతంలో జన్మించినప్పటికీ, తన 'హిస్టరీస్' ను అయోనియన్ మాండలికంలో రాశాడు . సుడా ప్రకారం , హాలికార్నస్ నియంత, ఆర్టెమిసియా మనవడైన లైగ్డామిస్ అణచివేతల నుండి తన కుటుంబంతో కలిసి పారిపోయి సామోస్ ద్వీపానికి వెళ్ళిన హెరోడోటస్, అక్కడ బాలుడిగా ఉన్నప్పుడు అయోనియన్ మాండలికాన్ని నేర్చుకున్నాడు. హెరోడోటస్కు సంబంధించిన ఇతిహాస కవి అయిన పన్యాసిస్, విఫలమైన తిరుగుబాటులో పాల్గొన్నట్లు నివేదించబడింది.[10]
హెరోడోటస్ తరువాత తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చి , చివరికి నిరంకుశుడిని పడగొట్టిన తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించాడని సుడా కూడా పేర్కొంది. హెరోడోటస్ కాలం నాటి హాలికార్నసస్లోని శాసనాల ఇటీవలి ఆవిష్కరణల కారణంగా, హాలికార్నసస్లోని కొన్ని అధికారిక పత్రాలలో అయోనిక్ గ్రీకును ఉపయోగించారని ఇప్పుడు తెలిసింది, కాబట్టి అతను ఆ మాండలికాన్ని వేరే చోట నేర్చుకుని ఉండాలని ( సుడా లాగా) ఊహించాల్సిన అవసరం లేదు. హెరోడోటస్ను తన జన్మస్థలానికి వీరోచిత విమోచకుడిగా పేర్కొన్న ఏకైక మూలం సుడా మాత్రమే , ఇది ఆ రొమాంటిక్ కథనం సత్యసంధతపై సందేహాన్ని కలిగిస్తుంది
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Luce, T. James (2002). The Greek Historians. p. 26.
- ↑ "Herodotus". Encyclopædia Britannica. ఒరిజినల్ నుండి 4 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 March 2021.
- ↑ Hornblower, Simon; Spawforth, Antony; Eidinow, Esther (2014). The Oxford Companion to Classical Civilization. OUP Oxford. p. 372. ISBN 978-0-19-101675-2.
- ↑ Rawlinson, George (1859). The History of Herodotus. Vol. 1. New York: D. Appleton and Company. "The History of Herodotus". Classics. అనువాదకులు: Rawlinson, George. Massachusetts Institute of Technology. ఒరిజినల్ నుండి 1 December 2012 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 July 2001 – via The Internet Classics Archive.
- ↑ Smith, William, ed. (1873). "A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, Hero'dotus". www.perseus.tufts.edu. John Murray. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2023.
- ↑ Cartledge, Paul (2002). The Greeks : a portrait of self and others. Oxford; New York : Oxford University Press. p. 52.
- ↑ Waters, K.H. (1985). Herodotos the Historian: His problems, methods and originality. Tulsa: University of Oklahoma Press. ISBN 978-0-8061-1928-1.
- ↑ Dandamaev, M.A. (1989). A Political History of the Achaemenid Empire. Brill. p. 153. ISBN 978-90-04-09172-6.
The 'Father of History', Herodotus, was born at Halicarnassus, and before his emigration to mainland Greece was a subject of the Persian empire.
- ↑ Kia, Mehrdad (2016). The Persian Empire: A historical encyclopedia. ABC-CLIO. p. 161. ISBN 978-1-61069-391-2.
At the time of Herodotus' birth southwestern Asia Minor, including Halicarnassus, was under Persian Achaemenid rule.
- ↑ "Histories of Herodotus".[permanent dead link]