Jump to content

2012 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

వికీపీడియా నుండి
"2012" అనే పదాన్ని సూచిస్తూ క్వాడ్రంట్ (quadrant) పద్ధతిలో ఉంచబడిన నాలుగు నైరూప్య ఆకారాలు. "2"ని సూచించే ఆకృతిలో "లండన్" పదం వ్రాయబడింది, "0"ని సూచించే ఆకృతిలో ఒలింపిక్ వలయాలు ఉంచబడ్డాయి.
లోగో ప్రాథమిక ఆకృతి; ఇతర రంగుల వేరియంట్లు క్రింద చూపబడ్డాయి
Host cityలండన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
Mottoఒక తరానికి స్ఫూర్తినివ్వండి (Inspire a Generation)
Nations204+2 (2 IOA జట్లతో సహా)
Athletes10,518 (5,863 పురుషులు, 4,655 మహిళలు)
Events26 క్రీడల్లో 302 ఈవెంట్స్ (39 డిసిప్లిన్స్)
Opening27 జూలై 2012
Closing12 ఆగస్టు 2012
Opened by
రాణి రెండవ ఎలిజబెత్[1]
Cauldron
Stadiumక్వీన్ ఎలిజబెత్ ఒలింపిక్ పార్క్ లోని ఒలింపిక్ స్టేడియం


2012 వేసవి ఒలింపిక్స్, అధికారికంగా గేమ్స్ ఆఫ్ ది XXX ఒలింపియాడ్[a], దీనిని లండన్ 2012 అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ అంతర్జాతీయ బహుళ-క్రీడల పోటీలు జూలై 27 నుండి ఆగస్టు 12, 2012 వరకు ఇంగ్లాండ్‌లోని లండన్‌లో జరిగాయి. కొన్ని ఈవెంట్‌లు యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని ఇతర వేదికలలో జరిగాయి.[3] 2012 ఒలింపిక్స్‌లో 206 జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీల (NOCలు) నుండి 10,518 మంది క్రీడాకారులు పాల్గొన్నారు.[4]

మాజీ ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ సెబాస్టియన్ కోయే, లండన్ మేయర్ కెన్ లివింగ్‌స్టోన్ నేతృత్వంలోని బిడ్ తర్వాత, జూలై 6, 2005న సింగపూర్‌లో జరిగిన 117వ IOC సెషన్‌లో మాస్కో, న్యూయార్క్ నగరం, మాడ్రిడ్, పారిస్ బిడ్‌లను ఓడించి ఆతిథ్య నగరంగా లండన్ ఎంపిక చేయబడింది.[5] లండన్ ఆధునిక ఒలింపిక్స్‌కు మూడుసార్లు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన తొలి నగరంగా నిలిచింది.[6][b] గతంలో 1908, 1948లో వేసవి క్రీడలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.[7][8] క్రీడల కోసం గణనీయమైన పునర్నిర్మాణ పనులు చేపట్టారు, ముఖ్యంగా సుస్థిరతకు ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.[9] ప్రధానంగా, తూర్పు లండన్‌లోని స్ట్రాట్‌ఫోర్డ్‌లో గతంలో పరిశ్రమలు ఉన్న ప్రదేశంలో 200 హెక్టార్ల (500 ఎకరాలు) విస్తీర్ణంతో కొత్త క్వీన్ ఎలిజబెత్ ఒలింపిక్ పార్క్ నిర్మించడంపై దృష్టి సారించారు.[10] అలాగే బిడ్‌కు ముందు నుండే ఉన్న వేదికలను కూడా ఈ క్రీడల కోసం ఉపయోగించారు.[11]

పతకాల పట్టికలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. అత్యధిక స్వర్ణ పతకాలు (48), అత్యధిక మొత్తం పతకాలను (105) గెలుచుకుంది. చైనా 91 పతకాలతో (38 స్వర్ణాలు) రెండవ స్థానంలో, గ్రేట్ బ్రిటన్ 65 పతకాలతో (29 స్వర్ణాలు) మూడవ స్థానంలో నిలిచాయి. అమెరికాకు చెందిన మైఖేల్ ఫెల్ప్స్ తన 22వ పతకం గెలుచుకోవడం ద్వారా ఆల్ టైమ్ అత్యంత విజయవంతమైన ఒలింపిక్ క్రీడాకారుడిగా నిలిచాడు.[12] సౌదీ అరేబియా, ఖతార్, బ్రూనై దేశాలు తొలిసారిగా మహిళా క్రీడాకారిణులను పంపాయి. దీంతో అర్హత ఉన్న ప్రతి దేశం కూడా కనీసం ఒక ఒలింపిక్ క్రీడలకైనా మహిళా పోటీదారుని పంపినట్లయింది.[13] మహిళల బాక్సింగ్ మొదటిసారిగా చేర్చబడింది. దీంతో 2012 క్రీడలు ప్రతి క్రీడలో మహిళా పోటీదారులు ఉన్న మొదటి క్రీడలుగా నిలిచాయి.[14][15][16]

ఈ క్రీడల నిర్వహణపై తీవ్ర ప్రశంసలు వెల్లువెత్తాయి. ముఖ్యంగా వాలంటీర్లు, బ్రిటిష్ సైన్యం, ప్రజల ఉత్సాహాన్ని పలువురు కొనియాడారు.[17][18][19] క్రీడలు ఎంతో ఆనందంగా, అద్భుతంగా సాగాయని అభివర్ణించారు.[20][c] అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత డానీ బాయిల్ దర్శకత్వం వహించిన ప్రారంభ వేడుక విస్తృతమైన ప్రశంసలను అందుకుంది.[22][23] బెల్జియం దేశస్థుడైన జాక్ రోగ్ ఐఓసీ (IOC) అధ్యక్షుడిగా ఉన్న సమయంలో జరిగిన చివరి ఒలింపిక్ క్రీడలు ఇవే. మరుసటి సంవత్సరం జర్మనీకి చెందిన థామస్ బాచ్ ఆయన స్థానంలో బాధ్యతలు చేపట్టారు.

బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ

[మార్చు]

గ్రేట్ బ్రిటన్ బిడ్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి బ్రిటిష్ ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ బర్మింగ్‌హామ్ స్థానంలో లండన్ నగరాన్ని ఎంచుకుంది.

ఆసక్తి ఉన్న నగరాలు అంతర్జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీ (IOC) కు బిడ్‌లను సమర్పించడానికి గడువు తేదీ అయిన 15 జూలై 2003 నాటికి, తొమ్మిది నగరాలు 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి బిడ్‌లను సమర్పించాయి. ఆ తొమ్మిది నగరాలు ఇవే: హవానా, ఇస్తాంబుల్, లీప్‌జిగ్, లండన్, మాడ్రిడ్, మాస్కో, న్యూయార్క్ నగరం, పారిస్, రియో డి జెనీరో.[24] ఒక సాంకేతిక మూల్యాంకన స్కోరింగ్ ఫలితంగా 18 మే 2004న IOC నగరాల సంఖ్యను ఐదుకి తగ్గించింది: లండన్, మాడ్రిడ్, మాస్కో, న్యూయార్క్, పారిస్.[25] ఈ ఐదు నగరాలు 19 నవంబర్ 2004 నాటికి తమ అభ్యర్థిత్వ ఫైళ్లను సమర్పించాయి, ఫిబ్రవరి, మార్చి 2005 లో IOC తనిఖీ బృందం వాటిని సందర్శించింది. IOC తనిఖీ పర్యటన సమయంలో పారిస్ బిడ్ రెండు ఎదురుదెబ్బలను చవిచూసింది: పర్యటనలతో ఏకీభవించిన అనేక సమ్మెలు, ప్రదర్శనలు, అవినీతి రాజకీయ ఆర్థిక ఆరోపణలపై బిడ్ బృందంలోని ముఖ్య సభ్యుడు గై డ్రట్ ఆరోపణలను ఎదుర్కోనున్నారనే నివేదిక.[26]

ఈ ప్రక్రియ అంతటా పారిస్ అందరి అభిమానాన్ని చూరగొన్నది. ముఖ్యంగా ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ఇది దాని మూడవ బిడ్ కావడం విశేషం. లండన్ మొదట పారిస్ కంటే గణనీయమైన మార్జిన్‌తో వెనుకబడి ఉన్నట్లు కనిపించింది.[27] 19 మే 2004న లండన్ ఒలింపిక్, పారాలింపిక్ గేమ్స్ ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ (LOCOG) కొత్త ఛైర్మన్‌గా లార్డ్ కోయే నియామకం తర్వాత దాని స్థానం మెరుగుపడటం ప్రారంభమైంది.[28] ఆగస్టు 2004 చివరి నాటికి, లండన్, పారిస్‌ల మధ్య టై ఉంటుందని నివేదికలు అంచనా వేశాయి.[29]

6 జూన్ 2005న ఐఓసీ (IOC) ఐదు అభ్యర్థి నగరాల కోసం తన మూల్యాంకన నివేదికలను విడుదల చేసింది. వాటిలో ఎలాంటి స్కోర్లు లేదా ర్యాంకింగ్‌లు లేనప్పటికీ, పారిస్ నివేదిక అత్యంత సానుకూలంగా పరిగణించబడింది. లండన్ దాని తర్వాతి స్థానంలో నిలిచింది, 2004లో మొదటి మూల్యాంకనంలో గుర్తించిన అంతరాలను చాలా వరకు తగ్గించింది. న్యూయార్క్, మాడ్రిడ్ కూడా సానుకూల మూల్యాంకనాలను పొందాయి.[30] 1 జూలై 2005న, ఎవరు గెలుస్తారని అడిగిన ప్రశ్నకు, జాక్ రోగ్ "ఐఓసీ సభ్యులు ఎలా ఓటు వేస్తారో నాకు తెలియదు కాబట్టి నేను ఊహించలేను. కానీ ఇది చాలా హోరాహోరీగా ఉంటుందని నా మనసు చెబుతోంది. బహుశా ఇది పది ఓట్లు లేదా అంతకంటే తక్కువ వ్యత్యాసంతో నిర్ణయించబడవచ్చు." అని అన్నారు.[31]

6 జూలై 2005న సింగపూర్‌లో జరిగిన 117వ ఐఓసీ సెషన్‌లో తుది ఎంపికను ప్రకటించారు. మొదటి రౌండ్‌లో మాస్కో ఎలిమినేట్ చేయబడగా, తరువాత న్యూయార్క్, మాడ్రిడ్ కూడా వెనుదిరిగాయి. ఆఖరి పోటీదారులుగా లండన్, పారిస్ మిగిలాయి. నాల్గవ రౌండ్ ఓటింగ్ ముగింపులో, లండన్ 54 నుండి 50 ఓట్ల తేడాతో 2012 గేమ్స్‌ను నిర్వహించే హక్కును గెలుచుకుంది.[32]

లండన్‌లో సంబరాలు ఎంతో కాలం నిలవలేదు, ప్రకటన వెలువడిన 24 గంటల లోపే లండన్ రవాణా వ్యవస్థపై జరిగిన బాంబు దాడుల వల్ల వాతావరణం భయానకంగా మారింది.[33]

ఈ గేమ్స్ జరిగిన ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత, 13 సెప్టెంబర్ 2017న పారిస్ 2024 వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి ఎంపికైంది.

2012 ఆతిథ్య నగరాల ఎంపిక - బ్యాలెట్ ఫలితాలు
నగరం దేశం రౌండ్
1 2 3 4
లండన్ Great Britain 22 27 39 54
పారిస్ France 21 25 33 50
మాడ్రిడ్ Spain 20 32 31 —
న్యూయార్క్ నగరం United States 19 16 — —
మాస్కో Russia 15 — — —
మొత్తం బ్యాలెట్లు 97 100 103 104

అభివృద్ధి, సన్నాహాలు

[మార్చు]

లండన్ ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ ఆఫ్ ది ఒలింపిక్ గేమ్స్ (LOCOG) ఈ క్రీడల నిర్వహణ పర్యవేక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇది తన మొదటి బోర్డు సమావేశాన్ని 3 అక్టోబర్ 2005న నిర్వహించింది.[34] లార్డ్ కోయే అధ్యక్షతన ఉన్న ఈ కమిటీ క్రీడల అమలు, నిర్వహణకు బాధ్యత వహించగా, ఏప్రిల్ 2006లో స్థాపించబడిన ఒలింపిక్ డెలివరీ అథారిటీ (ODA), వేదికలు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణానికి బాధ్యత వహించింది.[34][35]

డిపార్ట్‌మెంట్ ఫర్ కల్చర్, మీడియా అండ్ స్పోర్ట్స్ (DCMS) విభాగం అయిన గవర్నమెంట్ ఒలింపిక్ ఎగ్జిక్యూటివ్ (GOE), లండన్ 2012 ఒలింపిక్స్‌ను సమన్వయం చేసే ప్రధాన ప్రభుత్వ సంస్థ. ఇది క్రీడల పర్యవేక్షణ, క్రాస్-ప్రోగ్రామ్ నిర్వహణ, లండన్, విశాల యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌కు ప్రయోజనం చేకూర్చే విధంగా క్రీడలకు ముందు, తర్వాత లండన్ 2012 ఒలింపిక్ లెగసీపై దృష్టి సారించింది. ఈ సంస్థ £9.3 బిలియన్ల ప్రభుత్వ రంగ నిధుల పర్యవేక్షణకు కూడా బాధ్యత వహించింది.[36]

2011 ఇంగ్లాండ్ అల్లర్ల నేపథ్యంలో లండన్‌లో ఒలింపిక్ క్రీడల నిర్వహణపై భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు ఆగస్టు 2011లో తలెత్తాయి.[37] ఈ అల్లర్లు క్రీడలను ప్రభావితం చేయవని ఐఓసీ (IOC) భరోసా ఇచ్చినప్పటికీ,[38] కొన్ని దేశాలు భద్రతా సమస్యలను వ్యక్తం చేశాయి.[39] 2012 క్రీడల ఐఓసీ (IOC) సమన్వయ కమిషన్ మార్చి 2012లో లండన్‌కు తన పదవ, చివరి పర్యటనను పూర్తి చేసింది. "ఈ వేసవిలో ప్రపంచానికి ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి లండన్ సిద్ధంగా ఉంది" అని దాని సభ్యులు తేల్చి చెప్పారు.[40]

వేదికలు

[మార్చు]
క్వీన్ ఎలిజబెత్ ఒలింపిక్ పార్క్

2012 ఒలింపిక్, పారాలింపిక్ క్రీడలు కొత్త వేదికలు, పాత చారిత్రక కట్టడాలు, అలాగే కొన్ని తాత్కాలిక సదుపాయాలను వాడుకున్నాయి. వాటిలో కొన్ని హైడ్ పార్క్, హార్స్ గార్డ్స్ పరేడ్ వంటి ప్రసిద్ధ ప్రదేశాలలో ఉన్నాయి. క్రీడల తర్వాత, కొన్ని కొత్త సదుపాయాలు వాటి ఒలింపిక్ రూపంలో తిరిగి ఉపయోగించబడ్డాయి, అయితే మిగతావి పరిమాణంలో మార్చబడ్డాయి లేదా తరలించబడ్డాయి.[41]

చాలా వేదికలు గ్రేటర్ లండన్‌లోని మూడు జోన్‌లుగా విభజించబడ్డాయి: ఒలింపిక్ జోన్, రివర్ జోన్, సెంట్రల్ జోన్. అదనంగా, గ్రేటర్ లండన్ సరిహద్దుల వెలుపల కొన్ని వేదికలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, సెయిలింగ్ క్రీడలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన వేమౌత్, పోర్ట్‌ల్యాండ్ నేషనల్ సెయిలింగ్ అకాడమీ లండన్‌కు నైరుతి దిశలో 125 మైళ్ల (200 కి.మీ) దూరంలో ఉంది. ఫుట్‌బాల్ టోర్నమెంట్‌ యూకే (UK) చుట్టూ ఉన్న అనేక మైదానాల్లో జరిగింది.[42] డిసెంబరు 2006లో పార్క్‌లో పనులు ప్రారంభమయ్యాయి. అప్పుడు ఈటన్ మానర్‌లోని స్పోర్ట్స్ హాల్‌ను కూల్చివేశారు.[43] పోర్ట్‌ల్యాండ్‌లోని అథ్లెట్స్ విలేజ్ సెప్టెంబర్ 2011లో పూర్తయింది.[44]

లండన్ ఒలింపిక్ స్టేడియం

నవంబర్ 2004లో 200 హెక్టార్ల (500 ఎకరాల) క్వీన్ ఎలిజబెత్ ఒలింపిక్ పార్క్ ప్లాన్‌లు వెల్లడయ్యాయి.[45] సైట్ కోసం ప్రణాళికలు సెప్టెంబర్ 2004లో టవర్ హామ్లెట్స్, న్యూహామ్, హాక్నీ, వాల్తామ్ ఫారెస్ట్ ద్వారా ఆమోదించబడ్డాయి.[46] ఒలింపిక్ పార్క్ నిర్మించడానికి ఆ ప్రాంతం పునరాభివృద్ధి కోసం ఆస్తుల నిర్బంధ కొనుగోలు ఉత్తర్వులు అవసరమయ్యాయి. లండన్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ నవంబర్ 2005లో ఈ ఆర్డర్‌లకు సంబంధించి లండన్ అండ్ కాంటినెంటల్ రైల్వేస్‌తో వివాదంలో పడింది. వ్యాపార సంస్థలు భూసేకరణను ప్రతిఘటించినప్పటికీ, మే 2006 నాటికి 86% భూమిని కొనుగోలు చేశారు.[47] భూసేకరణను వ్యతిరేకించిన స్థానికులు ప్రచారాలు చేయడం ద్వారా దానిని ఆపడానికి మార్గాలను కనుగొనడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ 94% భూమిని కొనుగోలు చేయడం, మిగిలిన 6% భూమిని £9 బిలియన్ల పునరాభివృద్ధి ప్రాజెక్టుగా కొనుగోలు చేయడంతో వారు వెళ్ళిపోవాల్సి వచ్చింది.[48]

అసలు వేదికలు తగినంత సవాలుగా లేకపోవడం లేదా ఆర్థికంగా లాభసాటిగా లేకపోవడం వంటి కొన్ని సమస్యలు ఉండేవి. ఒలింపిక్ రోడ్ రేసులు, మౌంటెన్ బైక్ ఈవెంట్‌లు రెండూ ప్రారంభంలో చాలా సులభంగా భావించబడ్డాయి, కాబట్టి అవి చివరికి కొత్త ప్రదేశాలలో షెడ్యూల్ చేయబడ్డాయి.[49][50] ఒలింపిక్ స్టేడియంలో పూర్తి చేయాలని నిర్ణయించిన ఒలింపిక్ మారథాన్ కోర్సు ది మాల్ (The Mall)కి మార్చబడింది, ఎందుకంటే టవర్ బ్రిడ్జిని మూసివేయడం సెంట్రల్ లండన్‌లో ట్రాఫిక్ సమస్యలను కలిగిస్తుందని భావించారు.[51] ఖర్చు తగ్గించే చర్యలలో భాగంగా నార్త్ గ్రీన్విచ్ ఎరీనా 2 (North Greenwich Arena 2) ప్రాజెక్ట్ రద్దు చేయబడింది, బదులుగా బ్యాడ్మింటన్, రిథమిక్ జిమ్నాస్టిక్స్ ఈవెంట్‌లకు వెంబ్లీ ఎరీనా ఉపయోగించబడింది.[52][53][54][55]

టెస్ట్ ఈవెంట్‌లు 2011, 2012 అంతటా జరిగాయి, ఇవి 2012 వింబుల్డన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ల వంటి ప్రస్తుత ఛాంపియన్‌షిప్‌ల ద్వారా లేదా లండన్ ప్రిపేర్స్ సిరీస్ బ్యానర్‌లో నిర్వహించబడిన ప్రత్యేక ఈవెంట్‌ల ద్వారా జరిగాయి.[56] టీమ్ GB హౌస్ అనేది 2012 ఒలింపిక్, పారాలింపిక్ క్రీడల వరకు, ఆ సమయంలో బ్రిటిష్ ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ కార్యాచరణ ప్రధాన కేంద్రంగా (HQ) ఉండేది. వెస్ట్‌ఫీల్డ్ స్ట్రాట్‌ఫోర్డ్ సిటీలోని ఒక ఆఫీసు భవనం పై అంతస్తులో ఆర్కిటెక్ట్‌లు గెబ్లర్ టూత్ (Gebler Tooth) దీన్ని డిజైన్ చేశారు, ఇందులో టీమ్ ప్రధాన కేంద్రం (HQ), క్రీడాకారుల "స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యుల" లాంజ్, ప్రెస్ సెంటర్, వీఐపీ (VIP) లాంజ్ ఉన్నాయి.

ప్రజా రవాణా

[మార్చు]
ఒలింపిక్ జావెలిన్ హై-స్పీడ్ సర్వీస్ స్ట్రాట్‌ఫోర్డ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టేషన్ గుండా సెయింట్ పాన్‌క్రాస్ రైల్వే స్టేషన్, ఎబ్స్‌ఫ్లీట్ ఇంటర్నేషనల్ రైల్వే స్టేషన్ మధ్య నడిచింది.

క్రీడల నాటికి రవాణా వ్యవస్థ మెరుగుపడితే, లండన్ ఈ ఒలింపిక్స్‌ను సమర్థవంతంగా నిర్వహించగలదని ఐఓసీ (IOC) ప్రాథమిక అంచనాలో తేలింది.[57] ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఫర్ లండన్ (TfL) 2012 సన్నాహాలలో భాగంగా అనేక మెరుగుదలలు చేపట్టింది, ఇందులో లండన్ ఓవర్‌గ్రౌండ్ ఈస్ట్ లండన్ లైన్ విస్తరణ, డాక్‌లాండ్స్ లైట్ రైల్వే, నార్త్ లండన్ లైన్ అప్‌గ్రేడ్‌లు, కొత్తగా "జావెలిన్" హై-స్పీడ్ రైలు సేవను ప్రవేశపెట్టడం వంటివి ఉన్నాయి.[58] నెట్‌వర్క్ రైల్ ప్రకారం, క్రీడల సమయంలో అదనంగా 4,000 రైలు సేవలు నడిచాయి, రైలు ఆపరేటర్లు పగటి పూట పొడవైన రైళ్లను నడిపారు.[59] క్రీడల సమయంలో, స్ట్రాట్‌ఫోర్డ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టేషన్ నుండి ఎలాంటి అంతర్జాతీయ సేవలు అందించబడలేదు (గతంలో కూడా ఈ స్టేషన్ నుండి అంతర్జాతీయ సేవలు లేవు),[60] పశ్చిమ వైపు వెళ్లే రైళ్లు హ్యాక్నీ విక్ రైల్వే స్టేషన్‌లో ఆగలేదు,[61] పుడ్డింగ్ మిల్ లేన్ DLR స్టేషన్ క్రీడల సమయంలో పూర్తిగా మూసివేయబడింది.[62]

ఎమిరేట్స్ ఎయిర్ లైన్ గ్రీన్విచ్ పెనిన్సులా, రాయల్ డాక్స్ మధ్య థేమ్స్ నదిని దాటుతుంది.

2012 ఒలింపిక్స్ వేదికలను అనుసంధానించేందుకు, TfL థేమ్స్ నదిపై £25 మిలియన్ల వ్యయంతో ఒక కేబుల్ కార్‌ను నిర్మించింది. దీనికి ఎమిరేట్స్ ఎయిర్ లైన్ అని పేరు పెట్టారు.[63] ఇది జూన్ 2012లో ప్రారంభించబడింది. ఇది గ్రీన్‌విచ్ పెనిన్సులా, రాయల్ డాక్స్‌ల మధ్య థేమ్స్‌ను దాటుతూ గంటకు 2,500 మంది ప్రయాణికులను తీసుకెళుతుంది. ద ఓ2 (The O2), ఎక్సెల్ ఎగ్జిబిషన్ సెంటర్ (ExCeL) మధ్య ప్రయాణ సమయాన్ని తగ్గిస్తూ ప్రతి 30 సెకన్లకు ఒక ప్రయాణ అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.[64]

80% మంది క్రీడాకారులు తమ ఈవెంట్‌కు వెళ్లడానికి 20 నిమిషాల కంటే తక్కువ ప్రయాణించేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు,[65] 93% మంది తమ ఈవెంట్‌కు 30 నిమిషాల వ్యవధిలో చేరుకునేలా ప్రణాళిక చేసారు.[66] గంటకు 240,000 మంది ప్రయాణీకుల ఉమ్మడి సామర్థ్యంతో పది వేర్వేరు రైల్వే లైన్ల ద్వారా ఒలింపిక్ పార్క్‌కు సేవలు అందించబడ్డాయి.[67] అదనంగా, 90% వేదికలు మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రకాల ప్రజా రవాణా ద్వారా అనుసంధానించబడేలా LOCOG ప్రణాళిక వేసింది.[66] M25 రహదారికి ఆనుకుని 12,000 కార్ల సామర్థ్యంతో రెండు పార్క్-అండ్-రైడ్ ప్రదేశాలు ఒలింపిక్ పార్క్ నుండి 25 నిమిషాల దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రేక్షకులు 10-నిమిషాల షటిల్ రైలు సేవలో ఎక్కగలిగే ఎబ్స్‌ఫ్లీట్‌లో 9,000 కార్ల సామర్థ్యంతో మరో పార్క్-అండ్-రైడ్ ప్రదేశం కూడా ప్లాన్ చేయబడింది.[66] ప్రేక్షకులను ఈటన్ డోర్నీకి చేర్చడానికి, నాలుగు పార్క్-అండ్-రైడ్ పథకాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.[68] ఈ పార్క్ అండ్ రైడ్ సేవలను ఫస్ట్ గేమ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ నిర్వహించింది.[69]

లండన్‌లో ఉన్న అన్ని ఒలింపిక్ వేదికలను అనుసంధానించే రోడ్ల నెట్‌వర్క్‌ను ఒలింపిక్ రూట్ నెట్‌వర్క్‌గా TfL నిర్ణయించింది. ఈ రోడ్లలో చాలా వాటిలో ఒలింపిక్ రింగులతో గుర్తించబడిన ప్రత్యేక "ఒలింపిక్ లేన్‌లు" కూడా ఉన్నాయి. క్రీడల సమయంలో ఒలింపిక్ క్రీడాకారులు, అధికారులు, ఇతర వీఐపీలు (VIP) ఉపయోగించుకునేలా ఇవి రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. ఒలింపిక్ లేన్‌లో డ్రైవింగ్ చేసే సాధారణ ప్రజలకు £130 జరిమానా విధించబడింది. అదనంగా, లండన్ బస్సులు వాటి మార్గాల్లో ఒలింపిక్ లేన్‌లతో ఉన్న రోడ్లను మినహాయించాయి.[70][71][72] లండన్ వెలుపల ఈవెంట్‌లకు ప్రేక్షకులు వెళ్లే లాజిస్టిక్స్‌పై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. ముఖ్యంగా, పోర్ట్‌ల్యాండ్‌లో జరిగే సెయిలింగ్ ఈవెంట్‌లకు నేరుగా మోటార్‌వే కనెక్షన్‌లు లేవు, వేసవిలో టూరిస్ట్ ట్రాఫిక్ ద్వారా స్థానిక రోడ్లు ఎక్కువగా రద్దీగా ఉంటాయి.[73] అయితే వేమౌత్‌ను డోర్చెస్టర్‌కి కలుపుతూ £77 మిలియన్లతో ఒక ఉపశమన రహదారి (రిలీఫ్ రోడ్) నిర్మించి 2011లో ప్రారంభించారు.[74][75] మిగిలిన అభివృద్ధి పనుల కోసం సుమారు £16 మిలియన్లు పక్కన పెట్టారు.[76]

ఒలింపిక్స్, పారాలింపిక్స్ సమయంలో రవాణాకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించడంలో సహాయపడటానికి TfL ప్రచార ప్రచారాన్ని, గెట్ ఎహెడ్ ఆఫ్ ది గేమ్స్ అనే వెబ్‌సైట్‌ను రూపొందించింది. ఈ ప్రచారం ద్వారా, TfL సైక్లింగ్‌ను రవాణా విధానంగా ఉపయోగించడాన్ని ప్రోత్సహించింది.[77] క్రీడల అనంతరం 10,100 మంది బయలుదేరే అథ్లెట్ల కోసం హీత్రో విమానాశ్రయంలో ఒక తాత్కాలిక టెర్మినల్ ఏర్పాటు చేశారు. హీత్రో విమానాశ్రయంలో ఒలింపిక్, పారాలింపిక్ ప్లానింగ్ హెడ్ నిక్ కోల్ తెలిపిన ప్రకారం, ఆగస్టు 13న సాధారణం కంటే 35% ఎక్కువ లగేజీ బ్యాగ్‌లు వస్తాయని అంచనా వేశారు, ఆ రోజు విమానాశ్రయ చరిత్రలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే రోజుగా భావించారు.

ఖర్చు, నిధులు

[మార్చు]

ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం జరిపిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం లండన్ 2012కి సంబంధించిన క్రీడల ఖర్చులు US$15 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయని అంచనా వేయబడింది. దీనికి భిన్నంగా, రియో 2016కి $4.6 బిలియన్లు, బీజింగ్ 2008కి $40-44 బిలియన్లు, సోచి 2014కి $51 బిలియన్లు (చరిత్రలో అత్యంత ఖరీదైన ఒలింపిక్స్) ఖర్చయ్యాయి. బిడ్ నుండి క్రీడల ముగింపు వరకు పరిశీలిస్తే, లండన్ 2012 అంచనా వేసిన బడ్జెట్‌ను దాటి వాస్తవంగా 76% అదనంగా ఖర్చు చేసింది. ఒక్కో అథ్లెట్‌పై సగటున $1.4 మిలియన్ల ఖర్చయింది.[78] ఈ ఖర్చులలో పట్టణ, రవాణా అవస్థాపనకు సంబంధించిన ఖర్చులు చేర్చబడలేదు, ఇవి సాధారణంగా క్రీడల సంబంధిత ఖర్చులకు సమానంగా లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉండొచ్చు.

వేదికలు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం, ఒలింపిక్ పార్క్ కోసం భూమిని అభివృద్ధి చేయడం వంటి ఖర్చులకు, క్రీడలను నిర్వహించడానికి అయిన ఖర్చులకు తేడా ఉంది. క్రీడల నిర్వహణకు ప్రైవేటు నిధులు సమకూరగా, వేదికలు, మౌలిక సదుపాయాలకు ఎక్కువగా ప్రజా ధనం వినియోగించబడింది.

ది వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ ప్రకారం, 2007లో క్రీడల అసలు బడ్జెట్ దాదాపు £9.3 బిలియన్లకు (US$15.28 బిలియన్లు) పెరిగింది.[79] ఈ సవరించిన అంకెలను 15 మార్చి 2007న తెస్సా జోవెల్ హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్‌కు ప్రకటించారు. ఈస్ట్ ఎండ్ పునరాభివృద్ధి ఖర్చులతో సహా, ఖర్చుల విభజన ఇలా ఉంది:

  • వేదికలు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం - £5.3 బిలియన్లు
  • ఎలైట్ స్పోర్ట్స్, పారాలింపిక్ నిధులు - £400 మిలియన్లు
  • భద్రత, పోలీసింగ్ - £600 మిలియన్లు
  • లోయర్ లీ వ్యాలీ పునరుత్పత్తి - £1.7 బిలియన్లు
  • ఆకస్మిక నిధి - £2.7 బిలియన్లు

వలంటీర్లు

[మార్చు]

గేమ్స్ మేకర్స్ అని పిలువబడే జీతాలు తీసుకుని వలంటీర్లు క్రీడలకు ముందు, సమయంలో వివిధ రకాల పనులు నిర్వహించారు.[80] 2004లోనే 70,000 మంది వలంటీర్లను చేర్చుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.[81] 2010లో నియామకాలు జరిగినప్పుడు, 240,000 కంటే ఎక్కువ దరఖాస్తులు అందాయి.[82] సెబాస్టియన్ కోయే ఫిబ్రవరి 2012లో ఇలా అన్నారు, "మా గేమ్స్ మేకర్స్ క్రీడల సమయంలో మొత్తం ఎనిమిది మిలియన్ల స్వచ్ఛంద గంటలను వెచ్చిస్తారు, వారు లేకుండా క్రీడలు జరగడం అసాధ్యం".[83] వలంటీర్లు పర్పుల్, ఎరుపు పోలో షర్టులు, జాకెట్లు, లేత గోధుమరంగు ప్యాంటు, బూడిద రంగు సాక్స్‌లతో పాటు యూనిఫాం డిస్ట్రిబ్యూషన్ అండ్ అక్రిడిటేషన్ సెంటర్ నుండి తీసుకున్న బూడిద-తెలుపు క్రీడా బూట్లను ధరించారు. వలంటీర్లు ఫోటో అక్రిడిటేషన్ బ్యాడ్జ్‌లను కూడా ధరించారు. ఇవి అధికారులు, అథ్లెట్లు, కుటుంబ సభ్యులు, మీడియా ప్రతినిధులు కూడా ధరించారు. దీని ద్వారా వారు సైట్‌లోని నిర్దిష్ట వేదికలు, భవనాలకు ప్రవేశం పొందారు.

టికెటింగ్

[మార్చు]

ఒలింపిక్ క్రీడలకు దాదాపు 8 మిలియన్ల టిక్కెట్లు అందుబాటులో ఉంటాయని నిర్వాహకులు అంచనా వేశారు,[84] అలాగే పారాలింపిక్ క్రీడలకు 1.5 మిలియన్ల టిక్కెట్లు అందుబాటులో ఉంటాయని అంచనా వేశారు.[84] టికెట్ల విక్రయం ద్వారా £375–£400 మిలియన్లు సేకరించాలని LOCOG లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మారథాన్, ట్రయాథ్లాన్, రోడ్ సైక్లింగ్ వంటి ఉచిత ఈవెంట్‌లు కూడా ఉన్నాయి,[85] అయితే ఒలింపిక్ చరిత్రలో తొలిసారిగా సెయిలింగ్ ఈవెంట్‌లకు టిక్కెట్లు కేటాయించబడ్డాయి.[86] చివరికి, 7,000,000 కంటే ఎక్కువ టిక్కెట్లు అమ్ముడయ్యాయి.[87] IOC నిబంధనల ప్రకారం, ప్రజలు తాము నివసించే దేశం NOC ద్వారా టిక్కెట్ల కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. యూరోపియన్ యూనియన్ నివాసితులు ఏ EU దేశంలోనైనా టిక్కెట్ల కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి అర్హులు.[88]

గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో, అనేక ఈవెంట్‌లకు టికెట్ ధరలు £20 నుండి ప్రారంభమై ప్రారంభోత్సవంలో అత్యంత ఖరీదైన సీట్లకు £2,012 వరకు ఉన్నాయి. 'టికెట్స్ ఫర్ ట్రూప్స్' పథకం కింద సైనిక సిబ్బందికి కొన్ని ఉచిత టిక్కెట్లు ఇచ్చారు,[89] అలాగే జూలై 7, 2005 లండన్ బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వారి కుటుంబాలు, ప్రాణాలతో బయటపడిన వారికి కూడా ఉచిత టిక్కెట్లు ఇచ్చారు.[90] ప్రారంభంలో, 15 మార్చి నుండి 26 ఏప్రిల్ 2011 వరకు వెబ్‌సైట్ ద్వారా ప్రజలు టిక్కెట్ల కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి వీలు కల్పించారు. అందుబాటులో ఉన్న టిక్కెట్ల సంఖ్య కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా దరఖాస్తులు రావడంతో టిక్కెట్లకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది.[91][92] 11 మే 2012న జూన్ 23 - జూలై 3, 2011 మధ్య 10-రోజుల వ్యవధిలో దాదాపు పది లక్షల "సెకండ్ ఛాన్స్" టిక్కెట్లు అమ్మకానికి వచ్చాయి.[93] ఫుట్‌బాల్ కోసం దాదాపు 1.7 మిలియన్ టిక్కెట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఆర్చరీ, ఫీల్డ్ హాకీ, ఫుట్‌బాల్, జూడో, బాక్సింగ్, వాలీబాల్‌తో సహా ఇతర క్రీడలకు 600,000 టిక్కెట్లు కేటాయించారు. మొదటి రోజు ఉదయం 8 గంటలకల్లా పది క్రీడల టిక్కెట్లు పూర్తిగా అమ్ముడయ్యాయి.[94]

కౌంట్‌డౌన్

[మార్చు]
ట్రఫాల్గర్ స్క్వేర్ లో కౌంట్‌డౌన్ గడియారం

2008 ఒలింపిక్స్ ముగింపు వేడుక సందర్భంగా, ఒలింపిక్ పతాకాన్ని బీజింగ్ మేయర్ అధికారికంగా లండన్ మేయర్‌కు అప్పగించారు. ఆ తర్వాత లండన్‌ను ప్రధానంగా చూపిస్తూ ఒక ప్రదర్శన జరిగింది.[95] ఒక నెల తర్వాత, లండన్ సిటీ హాల్ వెలుపల ఒలింపిక్, పారాలింపిక్ జెండాలను ఎగురవేశారు.[96]

క్రీడలకు 500 రోజుల ముందు ట్రఫాల్గర్ స్క్వేర్‌లో ఒక కౌంట్‌డౌన్ గడియారాన్ని ఆవిష్కరించారు.[97][98] ఇది రెండు వైపులా ఉండే గడియారం, దీని మరోవైపు పారాలింపిక్ కౌంట్‌డౌన్ ఉంటుంది. గ్రీస్‌లోని ఒలింపియాలో ఒలింపిక్ జ్వాలను వెలిగించే వేడుకతో ఒలింపిక్స్ ప్రారంభానికి కౌంట్‌డౌన్ ప్రారంభమైంది.[99]

టార్చ్ రిలే

[మార్చు]

ఒలింపిక్స్ టార్చ్ రిలే క్రీడలకు ముందు మే 19 నుండి జూలై 27, 2012 వరకు నడిచింది. 2010–11లో రిలే కోసం ప్రణాళికలు రూపొందించబడ్డాయి, మే 18, 2011న టార్చ్‌ను మోసేవారి ఎంపిక ప్రక్రియను ప్రకటించారు.[100] ఈ టార్చ్‌ను బార్బర్ & ఆస్గర్బీ (ఎడ్వర్డ్ బార్బర్, జే ఓస్గర్బీ) డిజైన్ చేశారు.

మే 18, 2012న, ఒలింపిక్ జ్వాల బ్రిటిష్ ఎయిర్‌వేస్‌కు చెందిన ఎయిర్‌బస్ A319 ("ఫైర్‌ఫ్లై" అనే పేరు) విమానం ద్వారా గ్రీస్ నుండి కార్న్‌వాల్‌లోని RNAS కుల్‌డ్రోస్‌కు చేరుకుంది.[101] ఈ రిలే 70 రోజుల పాటు, 66 సాయంత్రాల వేడుకలతో, ఆరు ద్వీపాలను సందర్శిస్తూ సాగింది. కార్న్‌వాల్‌లోని ల్యాండ్స్ ఎండ్ నుండి ప్రారంభమైన ఈ యాత్రలో సుమారు 8,000 మంది పాల్గొని టార్చ్‌ను దాదాపు 8,000 మైళ్ల దూరం మోసుకెళ్లారు.[102] ఈ టార్చ్ యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ వెలుపల మూడు రోజుల పాటు ప్రయాణించింది - జూన్ 2న ఐల్ ఆఫ్ మ్యాన్‌ను, జూన్ 6న ఐర్లాండ్‌లోని డబ్లిన్‌ను,[103] జూలై 15న గెర్న్సీ, జెర్సీలను సందర్శించింది.

జాతీయ వారసత్వ ప్రదేశాలు, క్రీడా ప్రాముఖ్యత ఉన్న ప్రదేశాలు, ముఖ్యమైన క్రీడా కార్యక్రమాలు, గెట్ సెట్ స్కూల్ నెట్‌వర్క్‌లో నమోదైన పాఠశాలలు, పచ్చని ప్రాంతాలు, జీవవైవిధ్యం ఉన్న ప్రాంతాలు, లైవ్ సైట్‌లు (భారీ తెరలతో ఉన్న నగర ప్రదేశాలు), పండుగలు, ఇతర కార్యక్రమాలను ఈ రిలే ప్రధానంగా హైలైట్ చేసింది.[104] మొత్తం యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో ఒలింపిక్ టార్చ్ రెండుసార్లు ప్రయాణించిన ఏకైక ప్రాంతం డమ్‌ఫ్రైస్ అండ్ గాల్లోవే (Dumfries and Galloway). రిటైర్డ్ ఒలింపిక్ అథ్లెట్లు నామినేట్ చేసిన యువ అథ్లెట్ల బృందం స్టేడియం చుట్టూ టార్చ్ పట్టుకుని పరుగెత్తింది. ఈ టార్చ్ బేరర్లు కాలమ్ ఎయిర్లీ, జోర్డాన్ డకిట్, డిజైరీ హెన్రీ, కేటీ కిర్క్, కామెరాన్ మాక్‌రిట్చీ, ఐదాన్ రేనాల్డ్స్, అడెల్లె ట్రేసీ. వీరంతా కలిసి ఒక్కో పూరేకును వెలిగించారు, ఆ మంట క్రీడలలో పాల్గొన్న దేశాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న 204 పూరేకులకు విస్తరించింది.[105] ఈ కాడ్రన్ (వేదికపై వెలిగించిన దీపం) ను థామస్ హెదర్‌విక్ రూపొందించారు.

పర్యావరణ విధానం

[మార్చు]

ఒలింపిక్ పార్క్‌ను 45 హెక్టార్ల వన్యప్రాణుల ఆవాసాలతో, మొత్తం 525 పక్షి పెట్టెలు (bird boxes), 150 గబ్బిలాల గూళ్ళతో రూపొందించడానికి ప్లాన్ చేశారు. ఈ క్రమంలో భాగంగా స్థానిక జలమార్గాలు, నదీ తీరాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.[106] ఒలింపిక్స్‌లో పునరుత్పాదక శక్తి కూడా ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. ఒలింపిక్ పార్క్, విలేజ్‌లకు అవసరమైన శక్తిలో 20% పునరుత్పాదక సాంకేతికతల నుండి అందించాలని మొదట ప్లాన్ చేశారు; అయితే, కేవలం 9% మాత్రమే సాధించబడింది.[107] అసలు లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి భారీ-స్థాయి ఆన్-సైట్ విండ్ టర్బైన్‌లు, థేమ్స్ నదిలో జలవిద్యుత్ జనరేటర్లను ఏర్పాటు చేయాలన్న ప్రతిపాదనలు భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా రద్దు చేయబడ్డాయి.[108] ఆ తర్వాత కొన్ని భవనాలపై సోలార్ ప్యానెళ్లను ఏర్పాటు చేయడం, వ్యర్థాల నుండి శక్తిని పొందే అవకాశాన్ని కల్పించడంపై దృష్టి సారించారు. పునర్వినియోగం లేదా రీసైకిల్ చేయడానికి సాధ్యంకాని ఫాస్ట్-ఫుడ్ రాపర్లు, శాండ్‌విచ్ పెట్టెలు, డ్రింక్ కార్టన్‌లతో సహా ఒలింపిక్స్‌లో వాడే ఆహార ప్యాకేజింగ్ వస్తువులు స్టార్చ్, సెల్యులోజ్ ఆధారిత బయోప్లాస్టిక్స్ లాంటి కంపోస్టబుల్ (సులభంగా మట్టిలో కలిసే) పదార్థాలతో తయారు చేయబడ్డాయి. వాడిన తర్వాత ఈ వస్తువుల్లో చాలా వాటిని వాయురహిత జీర్ణక్రియ (AD) పద్ధతిలో పునరుత్పాదక శక్తిగా మార్చడానికి వీలయ్యేలా డిజైన్ చేశారు.[109]

క్రీడల అనంతరం వాటర్ పోలో ఎరీనా వంటి భవనాలను ఇతర ప్రాంతాలకు తరలించారు. వివిధ తాత్కాలిక వేదికలకు సంబంధించిన పైకప్పు కవర్లు, పొరలను వినిలూప్ (VinyLoop) ద్వారా రీసైకిల్ చేశారు. పర్యావరణ పరిరక్షణకు సంబంధించి ఒలింపిక్ డెలివరీ అథారిటీ ప్రమాణాలకు కట్టుబడి ఉండటానికి ఇది నిర్వాహకులకు సహాయపడింది.

లండన్ 2012 ఒలింపిక్ గేమ్స్ మార్గదర్శకాలను ప్రారంభించింది, వీటిలో పీవీసీ (PVC) రీసైక్లింగ్ కూడా ఉంది. ఈ పీవీసీ ని బాస్కెట్‌బాల్ ఎరీనా వంటి తాత్కాలిక భవనాలకు, ఒలింపిక్ స్టేడియం లాంటి శాశ్వత వేదికల తాత్కాలిక భాగాలకు ఉపయోగించారు.[110] వాటర్ పోలో ఎరీనాలో, ఇన్సులేషన్ కల్పించడానికి రీసైకిల్ చేసిన కుషన్‌లతో పీవీసీ పైకప్పును తయారు చేశారు.[111] ఈ రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా ఒలింపిక్ గేమ్స్ పీవీసీ విధానం నెరవేర్చబడింది; ఈ విధానం ప్రకారం:[112]

లండన్ 2012 తాత్కాలిక ఉపయోగం కోసం పీవీసీ ని సేకరించే చోట, లేదా శాశ్వత ఉపయోగం గురించి కచ్చితమైన నిర్ధారణ లేని చోట, లండన్ 2012 విధిగా టేక్-బ్యాక్ స్కీమ్‌ను నిర్ధారించుకోవాలి. ఈ స్కీమ్ ఉపయోగం పూర్తయిన (post-consumer) వ్యర్థాల కోసం క్లోజ్డ్-లూప్ రీయుజ్ సిస్టమ్ (సరికొత్త ఉత్పత్తుల రూపకల్పన) లేదా మెకానికల్ రీసైక్లింగ్ సిస్టమ్‌ను అందిస్తుంది.

లండన్ 2012 ఒలింపిక్ పార్క్ మెటీరియల్స్ మేనేజర్ కిర్స్టెన్ హెన్సన్ తెలిపిన ప్రకారం: "ఆక్వాటిక్ సెంటర్ తాత్కాలిక స్టాండ్‌లు, బాస్కెట్‌బాల్ ఎరీనా, వాటర్ పోలో ఎరీనా, రాయల్ ఆర్టిలరీ బ్యారక్స్‌లోని షూటింగ్ సౌకర్యాలతో సహా ఒలింపిక్ గేమ్స్ కోసం సృష్టించబడిన చాలా తాత్కాలిక సదుపాయాలు মূলত పెద్ద టెంట్లు. తేలికపాటి ఉక్కు ఫ్రేమ్‌పై విస్తరించి ఉన్న పీవీసీ. ఈ డిజైన్ పరిష్కారం వల్ల వాటిని ఇన్‌స్టాల్ చేయడం సులభం, భారీ పునాదుల అవసరాన్ని తగ్గిస్తుంది, అలాగే తిరిగి ఉపయోగించడానికి వీలవుతుంది. పీవీసీ వినియోగంపై ప్రజల నుంచి సవాళ్లు ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, నిర్దిష్ట పనులకు ఇదే సరైన మెటీరియల్ అని భావించాము. అందుకే పీవీసీ సప్లై చైన్‌కు టేక్ బ్యాక్, రీసైకిల్ పథకాలతో సహా కొన్ని పర్యావరణ పరిరక్షణ ప్రమాణాలను విధించాము."[113]

కల్చరల్ ఒలింపియాడ్

[మార్చు]
ప్రారంభోత్సవానికి వారం రోజుల ముందు టవర్ బ్రిడ్జిని ఒలింపిక్ వలయాలతో అలంకరించారు.

ఒలింపిక్ క్రీడల నిర్వహణ, ఒలింపిక్ ఉద్యమాన్ని నియంత్రించే నియమాలు, మార్గదర్శకాల సమితి అయిన ఒలింపిక్ ఛార్టర్, ఇలా పేర్కొంది

LOCOG (లండన్ ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ ఆఫ్ ది ఒలింపిక్ అండ్ పారాలింపిక్ గేమ్స్) సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల పరంపరను నిర్వహించాలి, ఇవి కనీసం ఒలింపిక్ విలేజ్ తెరిచి ఉన్న కాలమంతా జరగాలి.[114]

కల్చరల్ ఒలింపియాడ్ అనేక కార్యక్రమాలను కలిగి ఉంది, వీటిలో యూకే (UK) అంతటా నాలుగు సంవత్సరాల పాటు విస్తరించి ఉన్న 500 కంటే ఎక్కువ ఈవెంట్‌లు ఉన్నాయి. ఇది లండన్ 2012 ఫెస్టివల్‌లో ముగిసింది.[115][116]

ప్రారంభ వేడుక

[మార్చు]
ప్రధాన వ్యాసాలు: 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ ప్రారంభ వేడుక and 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ పరేడ్ ఆఫ్ నేషన్స్
ప్రారంభ వేడుకలో బాణసంచా కాల్పులు

"ది ఐల్స్ ఆఫ్ వండర్" (అద్భుత ద్వీపాలు) పేరుతో ప్రారంభ వేడుక జూలై 27న రాత్రి 21:00 బ్రిటిష్ సమ్మర్ టైమ్ (UTC+1)కి ఒలింపిక్ స్టేడియంలో ప్రారంభమైంది.[117] అకాడమీ అవార్డ్ గెలుచుకున్న దర్శకుడు డానీ బాయిల్ కళా దర్శకుడిగా, అండర్‌వరల్డ్ బ్యాండ్‌కు చెందిన రిక్ స్మిత్ సంగీత దర్శకుడిగా వ్యవహరించారు.[118] ప్రారంభ వేడుక వెంటనే అద్భుత విజయంగా పరిగణించబడింది, ఇది ఒక "మాస్టర్ పీస్" గా, "బ్రిటన్‌కు ప్రేమ లేఖ"గా విస్తృతంగా ప్రశంసించబడింది.[119][22] కళా ప్రదర్శనలో బ్రిటన్ పారిశ్రామిక విప్లవం, జాతీయ ఆరోగ్య సేవ, సాహిత్య వారసత్వం, ప్రముఖ సంగీతం, సంస్కృతిని ప్రాతినిధ్యం వహించిన ప్రధాన విభాగాలు వాటి శక్తివంతమైన కథా కథనం, సంగీత వినియోగానికి ప్రశంసలు పొందాయి.

రెండవ ఎలిజబెత్ రాణి, ఎడిన్‌బర్గ్ డ్యూక్ ప్రిన్స్ ఫిలిప్‌తో కలిసి గేమ్స్‌ను అధికారికంగా ప్రారంభించారు.[120] రాణి వ్యక్తిగతంగా ప్రారంభించిన రెండవ ఒలింపిక్ క్రీడలు ఇవి. కెనడాలోని మాంట్రియల్‌లో 1976లో మొదటిసారి ఆమె క్రీడలను ప్రారంభించారు. డేనియల్ క్రెయిగ్ జేమ్స్ బాండ్ పాత్రలో నటించిన ఒక చిన్న హాస్య చిత్రం (కామిక్ ఫిల్మ్)లో రాణి స్వయంగా తన పాత్రలో కనిపించారు.[121] ఈ వేడుకలో రోవాన్ అట్కిన్సన్ తన ప్రసిద్ధ మిస్టర్ బీన్ పాత్రలో లండన్ సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రాతో కలిసి హాస్యభరితమైన సంగీత ప్రదర్శన కూడా ఇచ్చారు.[122] ఇవి బ్రిటన్ హాస్య భావనకు నిదర్శనంగా ప్రశంసించబడ్డాయి.[123]

ప్రత్యక్ష సంగీత ప్రదర్శనలలో ఫ్రాంక్ టర్నర్, డేమ్ ఎవెలిన్ గ్లెన్నీ, మైక్ ఓల్డ్‌ఫీల్డ్, డిజ్జీ రాస్కల్, ఆర్కిటిక్ మంకీస్ పాల్గొన్నారు. సర్ పాల్ మెకార్ట్నీ "హే జూడ్" పాడుతూ ఈ వేడుకను ముగించారు.[124][125] BBC వన్ (One) లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేయబడిన ఈ వేడుకను యూకే (UK) లో 27 మిలియన్ల మందికి పైగా వీక్షించారు.[126]

ముగింపు వేడుక

[మార్చు]

ముగింపు వేడుక ఆగస్టు 12న జరిగింది. ఇందులో బ్రిటిష్ సంగీతానికి సంబంధించిన ఫ్లాష్‌బ్యాక్ ఫీస్టా ప్రదర్శించబడింది. ప్రముఖ రాక్ బ్యాండ్ 'ది హూ (The Who)' ప్రదర్శనతో వేడుక ముగిసింది. ఈ వేడుకలో లండన్ మేయర్ బోరిస్ జాన్సన్, 2016 వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు ఆతిథ్యమివ్వనున్న రియో డి జెనీరో మేయర్ ఎడ్వర్డో పేస్‌కు ఒలింపిక్ పతాకాన్ని అప్పగించారు.[127] తన ముగింపు ప్రసంగంలో జాక్ రోగ్ ఈ క్రీడలను "సంతోషకరమైనవి, అద్భుతమైనవి" అని అభివర్ణించారు.[20][c]

క్రీడలు

[మార్చు]

పాల్గొనే జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీలు

[మార్చు]
దేశాలవారీగా పాల్గొనే క్రీడాకారుల సంఖ్య
  300+
  100–299
  30–99
  10–29
  4–9
  1–3
పాల్గొన్న దేశాలు:
ఆకుపచ్చ రంగు = గతంలో పాల్గొన్నవి; బూడిద రంగు = మొదటిసారి పాల్గొంటున్నవి; పసుపు రంగు వృత్తం ఆతిథ్య నగరం (లండన్)

ఈ ఒలింపిక్స్‌లో 206 జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీల (NOCs) నుండి సుమారు 10,500 మంది క్రీడాకారులు పాల్గొన్నారు.[4] ఇందులో 85 దేశాలు కనీసం ఒక పతకం (స్వర్ణం, రజతం లేదా కాంస్యం) గెలుచుకున్నాయి.[128] ఈ ఈవెంట్ యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో జరిగిన అతిపెద్ద బహుళ-క్రీడా ఈవెంట్‌గా నిలిచి, లండన్‌లో జరిగిన 1948 వేసవి ఒలింపిక్స్, మాంచెస్టర్‌లో జరిగిన 2002 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ రికార్డులను అధిగమించింది.[129]

నెదర్లాండ్స్ ఆంటిల్స్ దేశం 2010లో రద్దయినందున జూలై 2011లో జరిగిన 123వ IOC సెషన్‌లో దాని గుర్తింపును కోల్పోయింది, దీంతో ఆ ప్రాంతం నుండి ముగ్గురు క్రీడాకారులు, 2015లో మాత్రమే గుర్తింపు పొందిన దక్షిణ సూడాన్ NOC నుండి ఒక క్రీడాకారుడు, ఈ ఒలింపిక్స్‌లో ఒలింపిక్ జెండా కింద ఇద్దరు స్వతంత్ర క్రీడాకారుల జట్లుగా పాల్గొన్నారు.[130] మూస:2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ పాల్గొనే జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీలు

జాతీయ గృహాలు (National houses)

[మార్చు]

క్రీడల సమయంలో, కొన్ని దేశాలు, ఖండాలకు "జాతీయ గృహం" ఉండేది. మద్దతుదారులు, క్రీడాకారులు, ఇతర అనుచరుల కోసం ఉద్దేశించిన ఈ తాత్కాలిక సమావేశ ప్రదేశాలు లండన్ అంతటా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.[131][132]

క్రీడలు

[మార్చు]

2012 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో 39 విభాగాల్లో, 302 పతకాలకు సంబంధించిన 26 విభిన్న క్రీడలు జరిగాయి. ప్రతి విభాగంలో జరిగిన ఈవెంట్‌ల సంఖ్యను కింద పట్టికలో క్రీడ పేరు పక్కన బ్రాకెట్లలో ఇచ్చారు.

2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ క్రీడల కార్యక్రమం

ఈ క్రీడల్లో మొదటిసారిగా మహిళల బాక్సింగ్‌ను చేర్చారు. ఇందులో మూడు బరువు విభాగాలలో 36 మంది మహిళలు పోటీ పడ్డారు. షూటింగ్ ఈవెంట్‌లకు సంబంధించి UK తుపాకీ చట్టం కింద అక్రమమైనా, ఈ క్రీడల కోసం ప్రత్యేక సడలింపు ఇచ్చారు.[133][134] టెన్నిస్‌లో, 1924 తర్వాత మొదటిసారి మిక్స్‌డ్ డబుల్స్ (పురుషుడు, మహిళ కలిసి ఆడే పోటీ) ఒలింపిక్‌ క్రీడలకు తిరిగి వచ్చింది.[135]

లండన్ బిడ్‌లో అంతకుముందు జరిగిన వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో ఉన్న 28 క్రీడలే చేర్చబడ్డాయి. అయితే, లండన్‌ను ఆతిథ్య నగరంగా ఎంపిక చేసిన రెండు రోజుల తర్వాతే, ఐఓసీ (IOC) బేస్‌బాల్, సాఫ్ట్‌బాల్‌లను 2012 క్రీడల నుండి తొలగించాలని ఓటు వేసింది. అప్పీల్ చేసినప్పటికీ ఐఓసీ (IOC) తన నిర్ణయాన్ని సమర్థించుకుంది, దాంతో ఆ రెండు క్రీడలు 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో వాటి చివరి ప్రదర్శన తర్వాత నిలిపివేయబడ్డాయి.[136] వాటి స్థానంలో మార్షల్ ఆర్ట్స్ కరాటే, స్క్వాష్, గోల్ఫ్, రోలర్ స్పోర్ట్స్, రగ్బీ సెవెన్స్‌ను చేర్చడాన్ని పరిశీలించారు. ఫైనల్‌కు కరాటే, స్క్వాష్ నామినేట్ అయినప్పటికీ ఏదీ మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ ఓట్లను పొందలేకపోయింది.[136]

1992 వేసవి ఒలింపిక్స్ తర్వాత అధికారిక ప్రదర్శన క్రీడలు (ఉదాహరణకు, 2008 బీజింగ్ ఒలింపిక్స్‌లో వుషు టోర్నమెంట్) రద్దు చేయబడినప్పటికీ,[137] క్రీడల సమయంలో నాన్-ఒలింపిక్ క్రీడల కోసం ప్రత్యేక టోర్నమెంట్‌లను నిర్వహించవచ్చు.[138] 2012 క్రీడలతో పాటు ట్వంటీ20 క్రికెట్,[138] నెట్‌బాల్[139] టోర్నమెంట్‌లను నిర్వహించడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ రెండు ప్రచారాలు విజయవంతం కాలేదు.

క్యాలెండర్

[మార్చు]

తుది అధికారిక షెడ్యూల్ 15 ఫిబ్రవరి 2011న విడుదలైంది.[140] 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ కాలానుక్రమ సారాంశం

రికార్డులు

[మార్చు]
ఒకరి ప్రసిద్ధ సంజ్ఞలను మరొకరు ("లైట్నింగ్ బోల్ట్", "మొబోట్") ప్రదర్శిస్తున్న మో ఫరా (ఎడమ), ఉసేన్ బోల్ట్ (కుడి)
ప్రధాన వ్యాసం: 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో నమోదైన ప్రపంచ, ఒలింపిక్ రికార్డులు

ఈ ఒలింపిక్ క్రీడల్లో ఎనిమిది క్రీడలలో 32 ప్రపంచ రికార్డులు నమోదయ్యాయి. ఈతలో ఎనిమిది రికార్డులతో అత్యధిక సంఖ్యలో రికార్డులు నమోదయ్యాయి. చైనా, గ్రేట్ బ్రిటన్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ చెరో ఐదు రికార్డులతో అత్యధిక రికార్డులు నెలకొల్పాయి.

పతకాల పట్టిక

[మార్చు]

మొత్తంగా 85 జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీలు (NOCలు) పతకాలు సాధించాయి, వాటిలో 54 దేశాలు కనీసం ఒక స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నాయి. ఏడు NOCలు తమ మొట్టమొదటి ఒలింపిక్ పతకాన్ని కైవసం చేసుకున్నాయి: బహ్రెయిన్ (స్వర్ణం),[141] బోట్స్వానా (రజతం),[142] సైప్రస్ (రజతం),[143] గబాన్ (రజతం),[144] గ్రెనడా (స్వర్ణం),[145] గ్వాటెమాల (రజతం),[146] మోంటెనెగ్రో (రజతం).[147] యునైటెడ్ స్టేట్స్ 48 స్వర్ణ పతకాలు, మొత్తంగా 104 పతకాలతో పట్టికలో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. చైనా 38 స్వర్ణ పతకాలు, మొత్తంగా 91 పతకాలతో రెండవ స్థానంలో నిలిచింది, ఆతిథ్య దేశమైన గ్రేట్ బ్రిటన్ 29 స్వర్ణ పతకాలు, మొత్తంగా 65 పతకాలను గెలుచుకుని, లండన్ మొదటి వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు ఆతిథ్యమిచ్చిన 1908 నాటి నుండి తన అత్యుత్తమ ప్రదర్శనతో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది. డోపింగ్ కారణంగా పతకాలను తిరిగి కేటాయించిన తర్వాత రష్యా (వాస్తవానికి 24 స్వర్ణాలు, మొత్తంగా 82) 18 స్వర్ణ పతకాలు, మొత్తంగా 64 పతకాలతో నాల్గవ స్థానంలో నిలిచింది.

ప్రసారం

[మార్చు]
మునుపటి లండన్ ఒలింపిక్స్ మీడియా సెంటర్ అయిన హియర్ ఈస్ట్ (Here East). ఇది ఇప్పుడు స్టాఫోర్డ్‌షైర్ యూనివర్శిటీ, లాఫ్‌బరో యూనివర్శిటీ, యూనివర్శిటీ కాలేజ్ లండన్ క్యాంపస్‌లను కలిగి ఉంది, కొత్తగా ప్రారంభించే వ్యాపారాలకు ప్రదేశంగా ఉంది.[148]

ఈ క్రీడలకు ఆతిథ్య ప్రసారకర్తగా ఐఓసీ (IOC) అనుబంధ సంస్థ అయిన ఒలింపిక్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ సర్వీసెస్ (OBS) వ్యవహరించింది. OBS ఈవెంట్‌ల ప్రసారానికి తన సొంత కెమెరాలతో పాటు ఇతర ఒలింపిక్ బ్రాడ్‌కాస్టర్‌ల నుండి సబ్‌కంట్రాక్ట్ తీసుకున్న కెమెరాలు, సిబ్బందిని ఉపయోగించింది. ఈ ప్రసారాలకు సంబంధించిన ప్రాథమిక వీడియో, ఆడియోలు ఇతర బ్రాడ్‌కాస్టర్‌లకు విక్రయించబడ్డాయి. వారు వాటికి తమ సొంత వ్యాఖ్యానం, ప్రదర్శనను జోడించుకున్నారు.

2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ అధికారిక రికార్డింగ్ ఫార్మాట్ పానాసోనిక్ డిజిటల్ టెక్నాలజీలను ఉపయోగించింది. అధికారిక వీడియో ఇంటర్నేషనల్ బ్రాడ్‌కాస్ట్ సెంటర్ నుండి 1080/50i హై-డెఫినిషన్ (HD) ఫార్మాట్‌లో రూపొందించబడి, పంపిణీ చేయబడింది. DVCPRO HD అధికారిక రికార్డింగ్ ఫార్మాట్‌గా ఉంటుందని పానాసోనిక్ ప్రకటించింది. OBS లండన్ P2 HD షోల్డర్-మౌంట్ క్యామ్‌కార్డర్‌లను ఉపయోగించింది.[149]

టెలివిజన్ కవరేజీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా వీలైనంత ఎక్కువ మంది ప్రేక్షకులను చేరుకోవాలని ఐఓసీ (IOC) ఆశించింది. అనేక జాతీయ, ప్రాంతీయ బ్రాడ్‌కాస్టర్‌లు లండన్ 2012ను ప్రసారం చేశారు. యూకే (UK) లో, BBC ఒలింపిక్స్‌ను, ఛానల్ 4 పారాలింపిక్స్‌ను ప్రసారం చేశాయి. గేమ్స్‌కు సంబంధించిన మొత్తం 5,000 గంటలను ప్రసారం చేయాలని BBC లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.[150] BBC పార్లమెంట్ ఫ్రీవ్యూ ఛానెల్ నిలిపివేయబడింది, పగటిపూట ఒలింపిక్ ఈవెంట్‌లను చూపించేలా BBC త్రీ (Three) ప్రసార సమయం పొడిగించబడింది, యూకే (UK) లో కేబుల్, శాటిలైట్, ఇంటర్నెట్ ద్వారా 24 అదనపు BBC ఒలింపిక్స్ ఛానెల్‌లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

NBC సొంతమైన అమెరికా టెలివిజన్ హక్కులు ఐఓసీ (IOC) హక్కుల ఆదాయంలో సగానికి పైగా ఉన్నాయి. అధిక వీక్షకులు ఉన్నప్పటికీ, చాలా మంది వీక్షకులు NBC కవరేజీ పట్ల నిరాశ చెందారు.[151] క్రీడలకు హక్కులు మంజూరు చేసిన బ్రాడ్‌కాస్టర్‌ల కార్యకలాపాలు ఒలింపిక్ పార్క్ భద్రతా వలయం లోపల ఉన్న ప్రత్యేక అంతర్జాతీయ ప్రసార కేంద్రం నుండి నిర్వహించబడ్డాయి. అధికారిక బ్రాడ్‌కాస్టర్‌లు లేని ఆసియా, సబ్-సహారా ఆఫ్రికాలోని 64 ప్రాంతాల్లో క్రీడలను ప్రసారం చేయడానికి యూట్యూబ్ ప్లాన్ చేసింది.[152]

శ్రీలంకలో క్రీడలకు అధికారిక ప్రసారకర్త ఎవరనే దానిపై శ్రీలంక రూపవాహిని కార్పొరేషన్ (SLRC), MBC నెట్‌వర్క్‌ల (MTV/MBC) మధ్య వివాదం ఏర్పడింది. ఆసియా-పసిఫిక్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ యూనియన్ (ABU) ఈ రెండు నెట్‌వర్క్‌లకు అధికారిక ప్రసార హక్కులను అందించడం వల్ల ఈ సమస్య ఏర్పడింది, ఎందుకంటే రెండు నెట్‌వర్క్‌లు ABU సభ్యులే. కాబట్టి ప్రసార హక్కుల కోసం MBC నెట్‌వర్క్‌లపై SLRC కొలంబో మేజిస్ట్రేట్ కోర్టులో కేసు వేసింది. కేసును పరిశీలించిన కోర్టు MBC నెట్‌వర్క్‌ల ఒలింపిక్ ప్రసారాన్ని నిరోధిస్తూ ప్రత్యేక కోర్టు ఉత్తర్వును జారీ చేసింది, SLRC ఏకైక ప్రసారకర్త అని పేర్కొంది.[153] అయితే, క్రీడలు ప్రారంభమైనప్పుడు రెండు నెట్‌వర్క్‌లు చాలా ఈవెంట్‌లను ఒకేసారి ప్రసారం చేశాయి. అంతకు ముందు కార్ల్టన్ స్పోర్ట్స్ నెట్‌వర్క్ (CSN), SLRC మధ్య మరొక వివాదం ఏర్పడింది, అయితే క్రీడల మంత్రి మహిందానంద అలుత్‌గమగే SLRC కే ప్రత్యేక హక్కులు ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు.[154]

ఒలింపిక్ గోల్డెన్ రింగ్స్ అవార్డులు

[మార్చు]

నవంబర్ 2012లో క్రీడల ఉత్తమ ప్రసార కవరేజీకి గోల్డెన్ రింగ్ అవార్డుల విజేతలను ఐఓసీ (IOC) ప్రకటించింది. బెస్ట్ ఒలింపిక్ స్పోర్ట్స్ ప్రొడక్షన్ అవార్డు క్రిస్టోఫర్ లింకన్, గ్యారీ మిల్కిస్, ఉర్సులా రొమెరో నిర్మించిన సెయిలింగ్‌కు ఇవ్వబడింది. కానో/కాయక్ స్లాలొమ్, రోయింగ్/కానో స్ప్రింట్ వరుసగా రెండు, మూడవ స్థానాల్లో నిలిచాయి. బెస్ట్ ఆన్ ఎయిర్ ప్రమోషన్ అవార్డును NBC సొంతం చేసుకోగా, ఫాక్స్‌టెల్, ZDF రెండు, మూడవ స్థానాల్లో నిలిచాయి. ఉత్తమ ఒలింపిక్ ఫీచర్ కేటగిరీని కూడా ఎన్‌బిసి (NBC) ఒలింపిక్స్ గెలుచుకుంది, స్కై ఇటాలియా రెండవ స్థానంలో, ZDF మూడవ స్థానంలో నిలిచాయి. బెస్ట్ అథ్లెట్ ప్రొఫైల్ అవార్డును టీవీ (TV) రికార్డ్ కు చెందిన సారా మెనెజెస్ ప్రొఫైల్ గెలుచుకుంది, ఎన్‌బిసి (NBC) కు చెందిన డేవిడ్ రుదిషా ప్రొఫైల్ రెండవ స్థానంలో నిలిచింది. మిగ్యుయెల్ కొరియా, రూబెన్ రెజోలాల ప్రొఫైల్‌తో ESPN లాటిన్ అమెరికా మూడవ స్థానంలో నిలిచింది. బెస్ట్ ఒలింపిక్ ప్రోగ్రామ్ అవార్డు ఎన్‌బిసి (NBC) కి దక్కింది, ఆతిథ్య ప్రసారకర్తలైన BBC సూపర్ సాటర్డే (గేమ్స్ మధ్య శనివారం)కి గాను రెండవ స్థానంలో నిలిచింది. క్రీడల 16వ రోజు ప్రత్యక్ష ప్రసారానికి నైన్ (Nine) నెట్‌వర్క్ మూడవ స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది.[155]

మార్కెటింగ్

[మార్చు]
ప్రధాన వ్యాసం: 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ మార్కెటింగ్

మ్యూజ్ బ్యాండ్ పాడిన "సర్వైవల్" పాటను ఒలింపిక్స్ అధికారిక గీతంగా ప్రకటించారు,[156] క్రీడలను ప్రసారం చేసే అంతర్జాతీయ బ్రాడ్‌కాస్టర్‌లు ఈ పాటను ప్లే చేస్తారు.[157] ఈ పాట గెలవాలనే దృఢవిశ్వాసం, పట్టుదలను వ్యక్తపరుస్తుందని ప్రశంసించబడింది.[158] ఆగస్టు 2009లో రాయల్ మెయిల్ 30 స్టాంపులను రూపొందించడానికి కళాకారులు, ఇల్యూస్ట్రేటర్లను నియమించింది, ఇవి 2009, 2011 మధ్యకాలంలో 10 వంతుల చొప్పున విడుదల చేయబడ్డాయి.[159] చివరి స్టాంపులు 22 జూలై 2011న విడుదలయ్యాయి.[160] ఒలింపిక్స్ జ్ఞాపకార్థం సైమాన్ మియా రూపొందించిన రెండు £5 నాణేలు ముద్రించబడ్డాయి.[161] 1952 నుండి ఇతర ఒలింపిక్స్‌ల మాదిరిగానే, రాయల్ మింట్ ఒక-కిలోగ్రాము స్మారక బంగారు, వెండి నాణేలను ముద్రించింది.[162]

నినాదం (Motto)

[మార్చు]

2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ అధికారిక నినాదం "ఒక తరానికి స్ఫూర్తినివ్వండి" (Inspire a generation). ఈ క్రీడల వారసత్వం ద్వారా క్రీడా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనేలా యువ తరంతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్ఫూర్తినింపడానికి నిర్వాహకుల నిబద్ధతను తెలియజేయడానికి దీనిని ఎంచుకున్నారు.[163] మార్కెటింగ్ అంతటా "బీ పార్ట్ ఆఫ్ ఇట్" అనే అనుబంధ నినాదాన్ని కూడా ఉపయోగించారు.[164]

లోగో, గ్రాఫిక్స్

[మార్చు]

లండన్ 2012 కోసం రెండు లోగోలు వాడారు: బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ కోసం ఒకటి, క్రీడల కోసం ప్రత్యేకంగా బ్రాండింగ్ లో మరో లోగో వాడారు. కినో డిజైన్ రూపొందించిన బిడ్ లోగోలో, "లండన్ 2012" వచనం మధ్య గుండా నీలం, పసుపు, నలుపు, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు రంగుల రిబ్బన్ చుట్టబడినట్టుగా, తూర్పు లండన్‌లోని థేమ్స్ నది ఆకారాన్ని పోలి ఉంటుంది. వోల్ఫ్ ఒలిన్స్ (Wolff Olins) రూపొందించిన, జూన్ 4, 2007 న ప్రచురించబడిన ప్రధాన లోగో 2012 సంఖ్యను సూచిస్తుంది. ఇందులో సున్నా లోపల ఒలింపిక్ వలయాలు ఉన్నాయి.[165]

దస్త్రం:2012 Summer Olympics logos.svg
పారాలింపిక్స్ లోగో (ఎడమ చివరన), వోల్ఫ్ ఒలిన్స్ రూపొందించిన ప్రధాన లోగో డిజైన్‌కు సంబంధించిన విభిన్న అధికారిక రంగుల కలయికలు

జూన్ 2007లో BBC నిర్వహించిన సర్వేలో ప్రధాన లోగోకు ప్రజల నుంచి ప్రతికూల స్పందన వచ్చింది; 80% కంటే ఎక్కువ ఓట్లు దీనికి అత్యల్ప రేటింగ్ ఇచ్చాయి.[166] పలు వార్తాపత్రికలు తమ పాఠకుల నుండి వచ్చిన ప్రత్యామ్నాయ లోగోలను ప్రదర్శిస్తూ వారి సొంత లోగో పోటీలను నిర్వహించాయి,[167] అలాగే వార్తా సంస్థలకు చెందిన పలువురు రచయితలు లోగోను విమర్శించారు.[167][168][169] ఈ లోగో అమెరికన్ కార్టూన్ పాత్రలైన లిసా సింప్సన్, బార్ట్ సింప్సన్ ఓరల్ సెక్స్ చేస్తున్నట్లుగా ఉందనే విమర్శలు కూడా వచ్చాయి.[170][171] ఫిబ్రవరి 2011లో ఇరాన్ ఈ ఒలింపిక్స్‌ను బాయ్‌కాట్ చేస్తామని బెదిరించింది. ఈ లోగో "జాయన్ (Zion)" అనే పదాన్ని సూచిస్తున్నట్లు ఉందని ఫిర్యాదు చేసింది. అయితే, ఈ బహిష్కరణ జరగలేదు.[172]

రంగులు

[మార్చు]

     క్రీడల బ్రాండింగ్‌లో ఉపయోగించిన నాలుగు ప్రధాన రంగులు గులాబీ, నీలం, ఆకుపచ్చ, నారింజ. క్రీడల స్ఫూర్తిని ప్రదర్శించడానికి ఈ రంగులు ఎంపిక చేయబడ్డాయి: శక్తివంతమైన, ఉత్సాహభరితమైన, యవ్వనమైన, ప్రకాశవంతమైన.

    బ్రాండింగ్‌లో ఉపయోగించే సహాయక రంగులు ముదురు ఊదా, బూడిద, బంగారం. ప్రధాన రంగుల ప్రకాశాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి వీటిని ఎక్కువగా చిహ్నాలు, గ్రాఫిక్స్‌లో ఉపయోగించారు.

చిహ్నాలు (Mascots)

[మార్చు]

2012 వేసవి ఒలింపిక్స్, పారాలింపిక్ క్రీడల అధికారిక చిహ్నాలు మే 19, 2010 న ఆవిష్కరించబడ్డాయి.[173] వెంలాక్, మాండ్‌విల్లే అనే ఈ రెండు బొమ్మలు బోల్టన్‌లోని ఉక్కు కర్మాగారం నుండి ఉక్కు రెండు చుక్కలను వర్ణిస్తాయి.[173] ప్రస్తుత ఒలింపిక్ క్రీడలకు ముందు జరిగిన క్రీడలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన ష్రాప్‌షైర్‌లోని మచ్ వెంలాక్ పట్టణం పేరు మీదుగా ఒకదానికి, పారాలింపిక్ క్రీడల పూర్వగామి మొదటిసారిగా జరిగిన బకింగ్‌హామ్‌షైర్‌లోని స్టోక్ మాండెవిల్లే గ్రామం పేరు మీదుగా మరో దానికి పేరు పెట్టారు.[173] రచయిత మైఖేల్ మోర్పుర్గో ఈ చిహ్నాలకు (మాస్కాట్) సంబంధించి ఒక కథ రాశారు, దానికి ఒక యానిమేషన్ కూడా సృష్టించబడింది.[174] ఈ చిహ్నాల గురించి నాలుగు కథలు సృష్టించబడ్డాయి: అవుట్ ఆఫ్ ఏ రెయిన్‌బో, అడ్వెంచర్స్ ఆన్ ఏ రెయిన్‌బో, రెయిన్‌బో రెస్క్యూ, రెయిన్‌బో టు ది గేమ్స్.[175]

క్రియేటివ్ రివ్యూ పత్రిక ఈ చిహ్నాలను ప్రశంసించింది,[176] కానీ ఇతర చోట్ల వాటి డిజైన్ పట్ల కొంత అసంతృప్తి వ్యక్తమైంది. అయితే ఈ బొమ్మలు యువతను ఆకట్టుకున్నాయని వాటి సృష్టికర్తలు పేర్కొన్నారు.[177]

చారియట్స్ ఆఫ్ ఫైర్

[మార్చు]

1924 ఒలింపిక్స్‌లో ఇద్దరు బ్రిటిష్ క్రీడాకారుల కథను తెలిపే 1981 నాటి అకాడమీ అవార్డ్ గెలుచుకున్న సినిమా చారియట్స్ ఆఫ్ ఫైర్, 2012 ఒలింపిక్స్ ప్రమోషన్లలో పునరావృతమయ్యే అంశంగా నిలిచింది.[178] ఈ సినిమా డిజిటల్‌గా రీమాస్టర్ చేసిన వర్షన్ జూలై 13, 2012న విడుదలై, వేడుకల్లో భాగంగా 100కు పైగా యూకే (UK) సినిమా థియేటర్లలో ప్రదర్శించబడింది.[179] అంతేకాకుండా, ఈ సినిమా నాటక అనుసరణ మే 9, 2012 నుండి జనవరి 5, 2013 వరకు లండన్ థియేటర్లలో ప్రదర్శించబడింది.[180] క్రీడల ప్రారంభ వేడుకలో ఈ సినిమా థీమ్ సాంగ్‌ను సైమన్ రాటిల్ కండక్టర్‌గా ఉన్న లండన్ సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రా ప్రదర్శించింది. ఈ ప్రదర్శనకు రోవాన్ అట్కిన్సన్ చేసిన కామెడీ స్కిట్ కూడా తోడైంది, ఇందులో సినిమా ప్రారంభంలోని బీచ్ రన్నింగ్ ఫుటేజీని చేర్చారు.[181] క్రీడల ప్రతి పతక బహూకరణ సమయంలో ఈ థీమ్ సాంగ్ కొత్త వర్షన్ ప్లే చేయబడింది.[182]

వివాదాలు

[మార్చు]

క్రీడల ప్రారంభానికి ముందు, స్పాన్సర్‌షిప్,[183] క్రీడాకారులు సోషల్ మీడియాను ఉపయోగించడం, పలు రాజకీయ అంశాలపై వివాదాలు చెలరేగాయి. సంక్లిష్టమైన లాటరీ ప్రక్రియ తర్వాత వేలాది మంది ప్రజలు వారు కోరుకున్న ఈవెంట్‌ల కోసం సీట్లను పొందలేకపోయారు, అయితే క్రీడల ప్రారంభంలో, అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఈవెంట్‌లలో కూడా పెద్ద సంఖ్యలో ఖాళీ సీట్లు కనిపించాయి. కార్పొరేట్ స్పాన్సర్‌లు తమకు లభించిన టిక్కెట్‌లను సరిగ్గా ఉపయోగించకపోవడం వల్లే ఇలా జరిగిందని ఆరోపణలు వచ్చాయి.[87]

క్రీడల సమయంలో, నాకౌట్ రౌండ్‌లలో మరింత అనుకూలమైన మ్యాచ్‌లను పొందేందుకు గ్రూప్ దశలో మ్యాచ్‌లను ఓడిపోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు "ఉత్తమ ప్రయత్నాలు చేయనందుకు" బ్యాడ్మింటన్ మహిళల డబుల్స్‌లో ఎనిమిది మంది క్రీడాకారిణులు అనర్హులుగా ప్రకటించబడ్డారు.[184][185] తొలి నిర్ణయాలపై అప్పీల్ చేసిన తర్వాత బాక్సింగ్, జిమ్నాస్టిక్స్, జూడోలో అనేక ఫలితాలు అధికారులచే రద్దు చేయబడ్డాయి.[186][187][188]

డ్రగ్స్ పరీక్ష, డోపింగ్ ఉల్లంఘనలు

[మార్చు]

వేసవి క్రీడలకు ముందు, పోటీదారులందరిలో సగం మందికి డ్రగ్స్ పరీక్షలు నిర్వహిస్తామని ప్రకటించారు, దీని కోసం 150 మంది శాస్త్రవేత్తలు క్రీడల ప్రారంభం నుండి పారాలింపిక్ క్రీడల ముగింపు వరకు 6,000 నమూనాలను సేకరించడానికి సిద్ధమయ్యారు.[189] పతకం గెలుచుకున్న ప్రతి క్రీడాకారుడికి కూడా పరీక్షలు నిర్వహించారు. ఒలింపిక్ లాబొరేటరీ ప్రతిరోజూ దాదాపు 400 నమూనాలను 240 కంటే ఎక్కువ నిషేధిత పదార్థాల కోసం పరీక్షించింది.[189]

క్రీడల సమయంలో 10 కంటే తక్కువ డోపింగ్ ఉల్లంఘనలు కనుగొనబడినప్పటికీ, తదుపరి సంవత్సరాల్లో మెరుగైన ప్రయోగశాల పద్ధతులతో అనేక నమూనాలను మళ్లీ పరీక్షించారు. దీని ఫలితంగా పెద్ద సంఖ్యలో క్రీడాకారులు అనర్హులుగా ప్రకటించబడ్డారు, పతకాలు రద్దు చేయబడ్డాయి. 2024 మధ్య నాటికి డోపింగ్ ఉల్లంఘనల కారణంగా 44 పతకాలను వెనక్కి తీసుకున్నారు, దాదాపు 130 మంది అనర్హులుగా ప్రకటించబడ్డారు.[190] ఇందులో ముఖ్యంగా 50 మంది రష్యన్ క్రీడాకారులు ఉన్నారు. డ్రగ్స్ పరీక్షలను GSK plc నిర్వహించింది.[191]

ప్రముఖ సంస్కృతిలో

[మార్చు]
  • సినిమా 2012లో టెలివిజన్‌లో ప్రసారమైన ఒక వార్త ప్రకారం, 2012 కల్పాంతం ఫలితంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక భూకంపాలు సంభవిస్తాయి, అలాగే 10 డౌనింగ్ స్ట్రీట్‌లో జరిగిన నిరసనల కారణంగా క్రీడలు నిలిపివేయబడతాయి.
  • 2024 లో విడుదలైన బయోగ్రాఫికల్ సినిమా, ది ఫైర్ ఇన్‌సైడ్ (The Fire Inside), క్రీడలను ప్రదర్శిస్తూ స్వర్ణ పతక విజేత క్లారెసా "T-Rex" షీల్డ్స్ జీవితాన్ని వివరిస్తుంది.

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • 2012 ఒలింపిక్ హంగర్ సమ్మిట్
  • ట్వంటీ ట్వెల్వ్, కల్పిత లండన్ ఒలింపిక్స్ కమిటీని ప్రదర్శించే కామెడీ మాక్యుమెంటరీ
  • 2017 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్, లండన్ స్టేడియంలో జరిగిన అథ్లెటిక్స్ ఈవెంట్

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ IOC ఒలింపియాడ్స్ సంఖ్యను రోమన్ సంఖ్యలు ఉపయోగించి తెలుపుతుంది.
  2. ↑ ఏథెన్స్ కూడా 1896, 2004లో, 1906లో జరిగిన ఇంటర్‌కలేటెడ్ క్రీడలలో ఐఓసీ (IOC) నిర్వహించిన మూడు ఈవెంట్‌లకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. అయితే 1906 క్రీడలు ఆధునిక ఒలింపిక్స్‌ చతుర్వార్షిక నమూనాతో సరిపోలవు కాబట్టి, వాటిని IOC ఇకపై అధికారికంగా గుర్తించదు.
  3. ↑ 3.0 3.1 బ్రిటిష్ జాతీయ గీతాన్ని ఉటంకిస్తూ.[21]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ 1.0 1.1 "Factsheet – Opening Ceremony of the Games of the Olympiad" (PDF) (Press release). International Olympic Committee. 9 October 2014. Archived (PDF) from the original on 14 August 2016. Retrieved 22 December 2018.
  2. ↑ "Cauldron moved into position in Olympic Stadium". London 2012 Olympic and Paralympic Organizing Committee. 30 July 2012. Archived from the original on 31 July 2012.
  3. ↑ "Out of London Venues" (PDF). UK Government. Retrieved 20 July 2025.
  4. ↑ 4.0 4.1 "Olympics – Countries". BBC Sport. Archived from the original on 18 July 2012. Retrieved 19 July 2012. From the 27th of July 2012 – 204 countries will send more than 10,000 athletes to compete in 300 events
  5. ↑ "London 2012: Election". olympic.org. International Olympic Committee. Archived from the original on 5 October 2009. Retrieved 2 October 2009.
  6. ↑ "Coe promises Olympics to remember". BBC Sport. 6 July 2005. Archived from the original on 9 June 2011. Retrieved 3 August 2008.
  7. ↑ Barden, Mark (26 April 2008). "London's first Olympics". BBC Sport. Archived from the original on 1 May 2008. Retrieved 3 August 2008.
  8. ↑ Greenberg, Stan (3 March 2011). "The 1948 London Olympics Gallery". BBC History. Archived from the original on 18 July 2008. Retrieved 3 August 2008.
  9. ↑ "Building a sustainable Games". London 2012. Archived from the original on 18 October 2009. Retrieved 2 October 2009.
  10. ↑ "Newham London: The Olympic Park". London Borough of Newham. Archived from the original on 24 April 2012. Retrieved 1 April 2012.
  11. ↑ "Response to the questionnaire for cities applying to become Candidate cities to host the Games of the XXX Olympiad and the Paralympic Games in 2012" (PDF). London 2012. Archived from the original (PDF) on 22 July 2012. Retrieved 29 July 2012.
  12. ↑ McCrae, Donald (1 August 2012). "Michael Phelps becomes the greatest Olympian". The Guardian. London. p. 1. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 11 August 2012.
  13. ↑ Magnay, Jacquelin (11 August 2012). "London 2012 Olympics diary: three countries have failed to send any female athletes". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 13 August 2012. Retrieved 14 August 2012.
  14. ↑ "London 2012 international digest – Day Six". BBC Sport. 2 August 2012. Archived from the original on 5 August 2012. Retrieved 11 August 2012.
  15. ↑ "Saudis to send two women to London, make history". SI.com. Associated Press. 12 July 2012. Archived from the original on 15 July 2012. Retrieved 13 July 2012.
  16. ↑ "An Olympic moment for women". L.A. Times Archives. 27 July 2012. Archived from the original on 17 September 2019. Retrieved 3 September 2015.
  17. ↑ "London 2012: IOC chief Jacques Rogge 'very happy' with Games". BBC News. 12 August 2012. Archived from the original on 13 August 2012. Retrieved 14 August 2012.
  18. ↑ Waldram, Hannah (12 August 2012). "Has the Olympics changed London?". The Guardian (London 2012 Olympics blog). Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 14 August 2012.
  19. ↑ Scanlan, Wayne (10 August 2012). "Buoyed by a record medal haul – and surprisingly sunny skies – the British have embraced the Olympics, turning out to live sites in droves to cheer on Team GB". Calgary Herald. London. Archived from the original on 16 August 2012. Retrieved 14 August 2012.
  20. ↑ 20.0 20.1 ""Happy and Glorious": London bids farewell to the Games". Olympic News. 12 August 2012. Archived from the original on 2024-08-16.
  21. ↑ Sappenfield, Mark (August 13, 2012). "London 2012 closing ceremony ends a 'happy and glorious' Olympics". The Christian Science Monitor. Retrieved April 14, 2026.
  22. ↑ 22.0 22.1 Goldsmith, Harvey; Phillips, Arlene; Quantick, David; Brown, Mick; Beard, Mary (29 July 2012). "London 2012: the experts' view of the Olympic opening ceremony". The Daily Telegraph. Archived from the original on 12 January 2022. Retrieved 5 August 2012.
  23. ↑ Topping, Alexandra (28 July 2012). "Olympics opening ceremony: the view from abroad". The Guardian. London. p. 2. Archived from the original on 5 November 2013. Retrieved 14 August 2012.
  24. ↑ "Olympic bids: The rivals". BBC Sport. 15 July 2003. Archived from the original on 10 February 2009. Retrieved 3 August 2008.
  25. ↑ "London bid team delighted". BBC Sport. 18 May 2004. Archived from the original on 13 March 2006. Retrieved 3 August 2008.
  26. ↑ "Day One Of Paris 2012 Inspection By IOC". GamesBids.com. Archived from the original on 20 October 2006. Retrieved 9 March 2005.
  27. ↑ Oliver, Mark (6 July 2005). "London wins 2012 Olympics". The Guardian. Archived from the original on 2 January 2014. The IOC president, Jacques Rogge, announced the result at 1248BST – around an hour after it had been decided in secret.
  28. ↑ Payne, Michael. "How London really won the games". London Business School. Retrieved 24 June 2012.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  29. ↑ "London And Paris Tie In 2012 Bid". GamesBids.com. Archived from the original on 7 November 2004. Retrieved 31 August 2004.
  30. ↑ "Paris, London and New York Get Glowing IOC Reports". GamesBids.com. Archived from the original on 18 April 2006. Retrieved 6 June 2005.
  31. ↑ "Rogge Arrives in Singapore". sailing.org. International Sailing Federation. 1 July 2005. Archived from the original on 18 January 2012. Retrieved 6 March 2007.
  32. ↑ "London beats Paris to 2012 Games". BBC Sport. 6 July 2005. Archived from the original on 25 July 2017.
  33. ↑ Culf, Andrew (6 July 2005). "The party that never was: capital marks the games at last". The Guardian. London. Archived from the original on 2 October 2008. Retrieved 22 August 2008.
  34. ↑ 34.0 34.1 "LOCOG formally established at first meeting of London 2012 Transition Board". London Development Agency (Press release). 3 October 2005. Archived from the original on 19 January 2012. Retrieved 15 October 2011.
  35. ↑ "Lemley chairs first ODA board meeting" (Press release). London 2012. Archived from the original on 27 February 2012. Retrieved 15 October 2011.
  36. ↑ "2012 Olympic Games & Paralympic Games". Department for Culture, Media and Sport. Archived from the original on 26 October 2011. Retrieved 15 October 2011.
  37. ↑ Macur, Juliet; Pfanner, Eric (9 August 2011). "London Rioting Prompts Fears Over Soccer and Olympics". The New York Times. Archived from the original on 6 March 2012. Retrieved 11 August 2011.
  38. ↑ Jackson, Jamie (9 August 2011). "London riots will not affect 2012 Olympic security, says IOC". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 11 August 2011.
  39. ↑ Foster, Peter (9 August 2011). "London riots: China raises questions over safety of 2012 Olympic Games". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 11 August 2011. Retrieved 11 August 2011.
  40. ↑ "London is ready to host the Olympic Games as excitement builds". Olympic.org. Archived from the original on 15 August 2012. Retrieved 13 April 2012.
  41. ↑ "London 2012". ExCel-London.co.uk. 6 July 2005. Archived from the original on 7 October 2011. Retrieved 15 October 2011.
  42. ↑ "Olympics 2012 venue guide". BBC Sport. 3 December 2008. Archived from the original on 4 March 2012. Retrieved 15 October 2011.
  43. ↑ "Work begins on 2012 Olympic Park". BBC Sport. 14 December 2006. Archived from the original on 12 January 2007. Retrieved 15 October 2011.
  44. ↑ "Osprey Quay Olympic village topping out ceremony". BBC News. 13 September 2011. Archived from the original on 19 September 2011. Retrieved 15 October 2011.
  45. ↑ "London reveals Olympic Park plans". BBC Sport. 8 November 2004. Archived from the original on 29 October 2005. Retrieved 15 October 2011.
  46. ↑ "2012 Olympic Park gets go ahead". BBC News. 9 September 2004. Archived from the original on 18 June 2006. Retrieved 15 October 2011.
  47. ↑ "Probe into Olympic land evictions". BBC News. 9 May 2006. Archived from the original on 15 December 2006. Retrieved 15 October 2011.
  48. ↑ Hartley, Debbie (11 March 2009). "Stratford's last stand". BBC Sport. Archived from the original on 16 March 2009. Retrieved 15 October 2011.
  49. ↑ "Cycling – Road". London2012.com. Archived from the original on 7 September 2011. Retrieved 15 October 2011.
  50. ↑ "Essex venue to host 2012 biking". BBC Sport. 11 August 2008. Archived from the original on 13 January 2009. Retrieved 15 October 2011.
  51. ↑ Gibson, Owen (4 October 2010). "London 2012 marathon to finish at The Mall despite East End protests". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 15 October 2011.
  52. ↑ "Greenwich or Wembley?". BBC London. 17 October 2008. Archived from the original on 3 February 2012. Retrieved 15 October 2011.
  53. ↑ Henson, Mike (15 June 2009). "Boxing chiefs voice 2012 concerns". BBC Sport. Archived from the original on 16 June 2009. Retrieved 15 October 2011.
  54. ↑ "Wembley may stage Olympic boxing". BBC Sport. 23 April 2009. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 15 October 2011.
  55. ↑ "Badminton and rhythmic gymnastics agree to London 2012 Wembley move". MoreThanTheGames.co.uk. 26 May 2010. Archived from the original on 10 June 2012. Retrieved 15 October 2011.
  56. ↑ "London 2012 Olympic test event schedule unveiled". BBC Sport. 24 February 2011. Archived from the original on 27 February 2011.
  57. ↑ "Report of the IOC Evaluation Commission for the Games of the XXX Olympiad in 2012" (PDF). Olympic.org. Archived (PDF) from the original on 3 August 2012. Retrieved 23 June 2012.
  58. ↑ "High-speed rail links confirmed". BBC News. 27 October 2004. Archived from the original on 15 February 2009.
  59. ↑ "Extra trains planned for visitors to London 2012 venues". BBC News. 25 May 2011. Archived from the original on 19 March 2012.
  60. ↑ "Eurostar 'will not stop' at Stratford International". BBC News. 25 May 2010. Archived from the original on 3 March 2013. Retrieved 24 July 2012.
  61. ↑ "Hackney Wick". Get Ahead of the Games. Transport for London. Archived from the original on 19 July 2012. Retrieved 24 July 2012.
  62. ↑ "Pudding Mill Lane". Get Ahead of the Games. Transport for London. Archived from the original on 23 July 2012. Retrieved 24 July 2012.
  63. ↑ "Thames cable car to link 2012 Olympic Games venues". BBC News. 4 July 2010. Archived from the original on 24 April 2012. Retrieved 4 July 2010.
  64. ↑ "Plans unveiled for a new Thames crossing with London's first cable car system" (Press release). Transport for London. 4 July 2010. Archived from the original on 12 September 2010. Retrieved 5 July 2010.
  65. ↑ "Going for Gold: Transport for London's 2012 Olympic Games" (PDF). House of Commons Transport Committee. 8 March 2006. Archived (PDF) from the original on 25 November 2011. Retrieved 15 October 2011.
  66. ↑ 66.0 66.1 66.2 "London plan at-a-glance". BBC Sport. 6 July 2005. Archived from the original on 9 December 2008.
  67. ↑ "Free travel plan for Olympic bid". BBC News. 5 July 2004. Archived from the original on 2 March 2009.
  68. ↑ "Olympics 2012: Park and ride schemes for Dorney Lake events". BBC News. 14 September 2011. Archived from the original on 26 October 2011. Retrieved 15 October 2011.
  69. ↑ "FirstGroup wins Olympics bus contract". BBC News. 15 February 2010. Archived from the original on 18 February 2010.
  70. ↑ "Olympic and Paralympic route network". TfL.gov.uk. Archived from the original on 5 March 2012.
  71. ↑ Beard, Matthew (15 November 2011). "Revealed: the road signs that will ban drivers from Olympic lanes". London Evening Standard. Archived from the original on 4 July 2017.
  72. ↑ Tuffrey, Laurie (10 July 2012). "Olympics regulations force cyclists to dismount". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 24 July 2012.
  73. ↑ "2012 London Olympic Games | London Chauffeur Limo Service". Panamerican Chauffeurs. 6 July 2005. Archived from the original on 3 November 2011. Retrieved 15 October 2011.
  74. ↑ "Go-ahead won for £77m relief road". BBC News. 5 April 2007. Archived from the original on 6 October 2007.
  75. ↑ "Weymouth Olympic relief road is opened". BBC News. 17 March 2011. Archived from the original on 19 September 2011.
  76. ↑ "Olympics road plans put on show". BBC News. 24 October 2009. Archived from the original on 27 October 2009.
  77. ↑ Gardner, Jasmine (26 July 2012). "The Olympic commute... Get ahead of the Games by bike". London Evening Standard. Archived from the original on 3 August 2012. Retrieved 14 August 2012.
  78. ↑ Flyvbjerg, Bent; Stewart, Allison; Budzier, Alexander (2016). The Oxford Olympics Study 2016: Cost and Cost Overrun at the Games. Saïd Business School, University of Oxford. arXiv:1607.04484. doi:10.2139/ssrn.2804554. ISSN 1556-5068. S2CID 156794182. SSRN 2804554.
  79. ↑ Pearman, Hugh (24 July 2012). "These Knock-Down, Shrinkable Games". The Wall Street Journal. p. D6. Archived from the original on 12 November 2020. Retrieved 25 July 2012.
  80. ↑ "Volunteering – Making the Games happen". London 2012. Archived from the original on 24 April 2012. Retrieved 15 April 2012.
  81. ↑ Shifrin, Tash (10 February 2004). "Olympic appeal as volunteer target hit". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 15 April 2012.
  82. ↑ "10 Games Maker facts". London 2012. Archived from the original on 24 April 2012. Retrieved 15 April 2012.
  83. ↑ "Volunteers training day at Wembley Stadium as they prepare for Games". The Daily Telegraph. London. 4 February 2012. Archived from the original on 6 February 2012. Retrieved 15 April 2012.
  84. ↑ 84.0 84.1 "Just the ticket". London 2012. Archived from the original on 2 February 2007. Retrieved 20 July 2012.
  85. ↑ "London Opens Ticket Process for 2012 Olympics". ABC News. Archived from the original on 25 March 2010. Retrieved 20 May 2010.
  86. ↑ ISAF (28 July 2011). "ISAF: London 2012 Olympic Games Sailing Competition: What Is The Weymouth And Portland International Regatta?". Sailing.org. Archived from the original on 20 October 2011. Retrieved 15 October 2011.
  87. ↑ 87.0 87.1 Adam, Karla (30 July 2012). "At London Olympics, empty seats have organizers scrambling, giving away tickets to children and soldiers". The Washington Post. Archived from the original on 19 July 2017.
  88. ↑ Lynn, Guy (22 May 2012). "Ukrainian Olympic official 'willing to sell tickets to black market'". BBC News. Archived from the original on 7 June 2012. Retrieved 8 June 2012.
  89. ↑ "Olympic tickets offered to UK Armed Forces members". BBC News. 14 June 2011. Archived from the original on 24 August 2011.
  90. ↑ "2012 Olympic tickets for 7/7 bomb attack victims". BBC News. 6 May 2011. Archived from the original on 19 July 2011.
  91. ↑ Bond, David (27 April 2011). "London 2012 Olympic ticket demand passes 20m". BBC News. Archived from the original on 6 August 2017.
  92. ↑ "750,000 Olympics tickets sold in 'second chance' round". BBC News. 3 July 2011. Archived from the original on 25 August 2011.
  93. ↑ "Olympic tickets on sale in 'second chance' phase". BBC News. 11 July 2011. Archived from the original on 18 July 2011. Retrieved 17 August 2011.
  94. ↑ "2012 Hopefuls miss out on tickets". BBC News. 26 June 2011. Archived from the original on 30 August 2011.
  95. ↑ Eight minute wonder (17 June 2008). "The BBC". BBC. Archived from the original on 10 January 2009. Retrieved 20 May 2010.
  96. ↑ "1948 Olympians and 2012 hopefuls join Beijing heroes as Olympic and Paralympic flags raised at City Hall". Legacy.london.gov.uk. 26 September 2008. Archived from the original on 13 January 2012. Retrieved 15 October 2011.
  97. ↑ "London 2012 countdown clock stops in Trafalgar Square". BBC News. 15 March 2011. Archived from the original on 18 March 2011. Retrieved 15 March 2011.
  98. ↑ Murray, Scott; Murrells, Katy (27 July 2011). "London 2012: The 'One Year To Go' Celebrations – as they happened". The Guardian. London. Archived from the original on 4 January 2017.
  99. ↑ "Olympic flame lit for London Games". The Times Of India. Archived from the original on 10 May 2012. Retrieved 10 May 2012.
  100. ↑ Magnay, Jacquelin (17 May 2011). "London 2012 torch relay should focus on youth". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 21 May 2011. Retrieved 17 May 2011.
  101. ↑ "The Olympic Torch Relay". London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games. 18 May 2011. Archived from the original on 8 June 2011. Retrieved 18 May 2011.
  102. ↑ "London 2012 Olympic torch relay route revealed". BBC News. 18 May 2011. Archived from the original on 18 May 2011. Retrieved 18 May 2011.
  103. ↑ "Dublin to host Olympic Torch". The Irish Times. Dublin. Reuters. 8 December 2011. Archived from the original on 11 December 2011.
  104. ↑ "London Culture and 2012 Open Meeting" (PDF). Greater London Authority. Archived from the original (PDF) on 30 October 2012. Retrieved 19 May 2011.
  105. ↑ Urquhart, Conal; Davies, Lizzy (28 July 2012). "Olympic Torchbearers who lit cauldron kept it secret from parents". The Guardian. Archived from the original on 14 February 2012. Retrieved 8 December 2012.
  106. ↑ "New biodiversity plan sets out future for Olympic Park wildlife". London 2012. 27 February 2009. Archived from the original on 9 March 2009. Retrieved 5 March 2009.
  107. ↑ "London 2012 Olympics 'to miss renewable energy target'". BBC News. 11 April 2011. Archived from the original on 28 May 2011. Retrieved 7 June 2011.
  108. ↑ "Olympic Games site wind turbine scrapped". BBC News. 4 June 2010. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 7 June 2011.
  109. ↑ "Compostable bioplastics set for big win at London Olympics". NNFCC. 31 May 2011. Archived from the original on 6 June 2011. Retrieved 31 May 2011.
  110. ↑ "London 2012 seeks sustainable solutions for temporary venues". London2012. 5 May 2009. Archived from the original on 27 August 2012. Retrieved 20 August 2012.
  111. ↑ "Water Polo Arena". Eurosport. 2 July 2012.
  112. ↑ "Policy On The Use Of PVC For The London 2012 Olympic And Paralympic Games". library.olympics.com. Olympic Delivery Authority. 2009. p. 4. Retrieved 30 June 2023.
  113. ↑ "Televised Newslinks: Discussing the Sustainability Legacy of the London Olympic Park". PlasticsEurope.org. 22 June 2012. Archived from the original on 8 March 2013. Retrieved 25 March 2013.
  114. ↑ "Olympic Charter" (PDF). International Olympic Committee. 11 ఫిబ్రవరి 2010. p. 80. Archived (PDF) from the original on 5 మే 2011. Retrieved 6 మే 2011.
  115. ↑ "Cultural Olympiad". London 2012. Archived from the original on 21 March 2012. Retrieved 27 March 2012.
  116. ↑ Brown, Mark (12 March 2012). "Cultural Olympiad 2012 reaches the critical masses". The Guardian. London. Archived from the original on 29 August 2013. Retrieved 27 March 2012.
  117. ↑ "London 2012 Olympics opening ceremony called 'The Isles of Wonder'". Olympics Medal Tally. 27 January 2012. Archived from the original on 13 August 2012.
  118. ↑ "Underworld announced as Music Directors for the opening ceremony of the 2012 London Olympic Games". Underworld. n.d.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  119. ↑ Dawson, Andy (28 July 2012). "Boyle Command Performance is hampered by not-so-clever Trevor". Daily Mirror. Retrieved 31 July 2012.
  120. ↑ "Young athletes light London 2012 Olympic flame". BBC News. 28 July 2012. Archived from the original on 28 July 2012.
  121. ↑ Child, Ben (2 April 2012). "London 2012: Daniel Craig to open Olympics as James Bond". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 2 April 2012.
  122. ↑ Shaw Roberts, Maddy (4 August 2021). "The iconic time Mr Bean played 'Chariots of Fire' with London Symphony Orchestra at the 2012 Olympics". Classic FM. Archived from the original on 19 September 2021. Retrieved 27 June 2023.
  123. ↑ "A "noisy, busy, witty, dizzying production": What the world thought of London 2012's opening ceremony". Daily Mirror. 28 July 2012. Retrieved 22 August 2012.
  124. ↑ Martin, Dan (6 June 2012). "Paul McCartney to close London Olympics opening ceremony". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 12 June 2012.
  125. ↑ Hirst, Michael; Minard, Jenny; Jeavans, Christine (27 July 2012). "London Olympic Games opening ceremony". BBC Sport. Archived from the original on 27 July 2012. Retrieved 27 July 2012.
  126. ↑ "Weekly Top 3 Programmes w/e 29 Jul 2012". BARB. 10 August 2012. Archived from the original on 19 September 2014.
  127. ↑ "Closing Ceremony". London 2012. Archived from the original on 18 July 2012. Retrieved 20 July 2012.
  128. ↑ "London 2012 Medal count". London2012.com. Retrieved 17 July 2013.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  129. ↑ Hubbard, Alan (12 December 1999). "City of Manchester Stadium: The Wembley rescuers". The Independent. London. Archived from the original on 9 November 2012. Retrieved 13 July 2012.
  130. ↑ "Curtain comes down on 123rd IOC Session". IOC. Archived from the original on 6 June 2014. Retrieved 11 July 2011.
  131. ↑ "2012 Olympic Country Houses". LondonPrepares.com. Archived from the original on 3 April 2015. Retrieved 10 May 2013.
  132. ↑ "Olympic National Hospitality Houses". LondonTown.com. Archived from the original on 30 June 2012. Retrieved 13 November 2021.
  133. ↑ Fraser, Andrew (19 August 2005). "Shooters seek handgun law change". BBC Sport. Archived from the original on 28 July 2012. Retrieved 30 July 2012.
  134. ↑ "British government relaxes gun laws on sport ahead of 2012 Olympics". ESPN. Associated Press. 8 July 2008. Archived from the original on 29 July 2013. Retrieved 30 July 2012.
  135. ↑ "Tennis: Mixed Doubles preview". NBCOlympics.com. Archived from the original on 18 July 2012.
  136. ↑ 136.0 136.1 Michaelis, Vicki (8 July 2005). "Baseball, softball bumped from Olympics". USA Today. Archived from the original on 9 July 2008. Retrieved 17 August 2008.
  137. ↑ "International Olympic Committee – Olympic Games". Olympic.org. Archived from the original on 12 September 2008. Retrieved 12 October 2008.
  138. ↑ 138.0 138.1 De Sarkar, Dipankar (6 August 2008). "London legislator heads for Beijing, wants cricket in 2012 Olympics". Thaindian News. Archived from the original on 15 August 2008. Retrieved 20 August 2008.
  139. ↑ "Gordon Brown backs Olympic netball". Daily Express. UK. 20 February 2008. Retrieved 10 September 2008.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  140. ↑ "London 2012 Olympic Games schedule released". BBC Sport. 15 February 2011. Archived from the original on 12 October 2011. Retrieved 25 May 2011.
  141. ↑ "London 2012, Athletics, 1500m Women, Results". olympics.com. 7 March 2019. Archived from the original on 18 May 2016. Retrieved 28 October 2017.
  142. ↑ Beaumont, Mark (4 February 2014). "Queen's Baton Relay: Nijel Amos, building on Olympic success". BBC News. Archived from the original on 11 April 2021. Retrieved 13 October 2021.
  143. ↑ "Cyprus celebrates first Olympic medal as Kontides claims silver". olympics.com. 31 March 2021. Archived from the original on 3 January 2022. Retrieved 29 June 2023.
  144. ↑ "Molfetta wins Olympic gold in men's plus-80K". Huffington Post. 11 August 2012. Archived from the original on 10 June 2013.
  145. ↑ Fordyce, Tom (6 August 2012). "Grenada's Kirani James wins Olympic 400m gold". BBC Sport. Archived from the original on 9 August 2012. Retrieved 9 August 2012.
  146. ↑ "Chen wins Olympic 20km walk, history for Guatemala". Eurosport Asia. Reuters. 5 August 2012. Archived from the original on 6 August 2012.
  147. ↑ "Olympics handball: Norway beat Montenegro to women's gold". BBC Sport. 11 August 2012. Archived from the original on 12 August 2012.
  148. ↑ "iCITY approved and new name revealed". Hackney Council. 26 February 2014. Retrieved 15 October 2019.
  149. ↑ "Panasonic Announces 3D P2 HD Shoulder-Mount Camcorder ... for London 2012 Olympic Games" (Press release). Panasonic. 10 April 2011. Archived from the original on 14 April 2011. Retrieved 25 May 2011.
  150. ↑ "Roger Mosey's Blog". BBC. 29 September 2010. Archived from the original on 3 July 2010. Retrieved 29 September 2010.
  151. ↑ "Social Media Users Express Disappointment with NBC's Olympics Coverage". PBS. Archived from the original on 21 January 2014.
  152. ↑ "2012 Olympics on YouTube – YouTube Help". Archived from the original on 9 May 2013. Retrieved 25 March 2013.
  153. ↑ "Olympic broadcasting rights only to Rupavahini". AdaDerana.lk. 17 May 2012. Archived from the original on 30 June 2017.
  154. ↑ "BBCSinhala.com – Sandeshaya – Olympic rights 'will not be transferred'". Archived from the original on 11 January 2016.
  155. ↑ "IOC honours broadcasters for London 2012 coverage". IOC. 30 November 2012. Archived from the original on 15 March 2021. Retrieved 12 January 2019.
  156. ↑ "Muse unveil official Olympic song". BBC News. 28 June 2012. Archived from the original on 6 July 2012. Retrieved 27 July 2012.
  157. ↑ "Muse song Survival unveiled as the official London 2012 Olympic theme tune". The Daily Telegraph. 28 June 2012. Archived from the original on 23 July 2012. Retrieved 27 July 2012.
  158. ↑ "Olympics 2012: Five things Survival by Muse tells us about sporting anthems". BBC News. 28 June 2012. Retrieved 10 October 2023.
  159. ↑ "Welcome to Royal Mail Group". royalmailgroup.com. 24 August 2009. Archived from the original on 18 January 2012. Retrieved 15 October 2011.
  160. ↑ "Year-to-go Olympic stamps unveiled by Royal Mail". BBC News. 22 July 2011. Archived from the original on 20 September 2011.
  161. ↑ "London 2012 £5 coin design success for Midlands pair". BBC News. 14 November 2011. Archived from the original on 29 December 2011. Retrieved 31 May 2012.
  162. ↑ Kennedy, Maev (23 November 2011). "Olympic one kilo coins to mark London 2012 Games unveiled". The Guardian. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 21 July 2012.
  163. ↑ "London 2012 Olympics: 'Inspire a Generation' unveiled as official slogan for Games". The Telegraph. 18 April 2012. Archived from the original on 27 December 2017.
  164. ↑ "London 2012 – Emblem". theolympicdesign – Olympic Design Webseite!. Retrieved 11 April 2024.
  165. ↑ "The new London 2012 brand". London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games. 4 June 2007. Archived from the original on 6 June 2007. Retrieved 4 June 2007.
  166. ↑ "London unveils logo of 2012 Games". BBC Sport. 4 June 2007. Archived from the original on 10 June 2007.
  167. ↑ 167.0 167.1 Cowell, Alan (6 June 2007). "British turn up their noses at London Olympics logo". The New York Times. Archived from the original on 14 March 2017.
  168. ↑ Stocks, Claire (5 June 2007). "Why we should give London 2012 logo a chance". BBC Sport Editors' Blog. Archived from the original on 29 April 2009. Retrieved 20 May 2010.
  169. ↑ "Epilepsy fears over 2012 footage". BBC News. 5 June 2007. Archived from the original on 11 July 2007. Retrieved 5 June 2007.
  170. ↑ Glancey, Jonathan (5 June 2007). "How Lisa Simpson got ahead at the Olympics". The Guardian. London. Archived from the original on 30 October 2013. Retrieved 16 November 2012.
  171. ↑ Montgomery, Angus (23 July 2012). "London 2012 design icons – the Olympic logo". Design Week. Archived from the original on 24 December 2023. Retrieved 7 July 2024.
  172. ↑ "London Olympics: Iran to compete despite logo complaint". BBC News. 12 March 2011. Archived from the original on 7 August 2012. Retrieved 24 July 2012.
  173. ↑ 173.0 173.1 173.2 Farquhar, Gordon (19 May 2010). "London 2012 unveils Games mascots Wenlock & Mandeville". BBC Sport. Retrieved 19 May 2010.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  174. ↑ "The London 2012 mascots". London 2012. 19 May 2010. Archived from the original on 21 May 2010. Retrieved 20 May 2010.
  175. ↑ "Home – London 2012 Mascots". Mylondon2012.com. Archived from the original on 8 October 2011. Retrieved 15 October 2011.
  176. ↑ "Wenlock & Mandeville: London's Olympic mascots". Creative Review blog. Archived from the original on 13 September 2012. Retrieved 16 May 2012.
  177. ↑ "Interview: London 2012 Olympic mascots' creator discusses their design". Digital Arts. Archived from the original on 2 October 2012. Retrieved 16 May 2012.
  178. ↑ "London Fireworks 2012 – New Year Live – BBC One". YouTube. 1 January 2012. Archived from the original on 22 July 2012. Retrieved 23 June 2012.
  179. ↑ "Chariots of Fire returns to UK cinemas ahead of the Olympics". British Film Institute. 23 March 2012. Archived from the original on 28 March 2012.
  180. ↑ Ng, David (18 April 2012). "'Chariots of Fire' is West End-bound, coinciding with Olympics". Los Angeles Times. Archived from the original on 2 May 2012.
  181. ↑ "Mr. Bean's 'Chariots Of Fire' Skit At 2012 London Olympics Opening Ceremony". International Business Times. 27 July 2012. Archived from the original on 31 July 2012. Retrieved 29 July 2012.
  182. ↑ "Olympic Song – Chariots of Fire by Vangelis". Archived from the original on 5 August 2012.
  183. ↑ Carman, Tim (18 July 2012). "McDonald's Olympian achievement in London: A French fry monopoly and largest fast-food restaurant". The Washington Post. Archived from the original on 19 July 2017.
  184. ↑ Harris, Rob (1 August 2012). "All eight women disqualified for throwing badminton matches". NBCOlympics.com. Archived from the original on 1 August 2012.
  185. ↑ "Olympics badminton: Eight women disqualified from doubles". BBC Sport. 1 August 2012. Archived from the original on 3 September 2012.
  186. ↑ Maquinana, Ryan (13 August 2011). "Boxing referee expelled from Olympics after scandal". NBCOlympics.com. Archived from the original on 14 August 2012. Retrieved 2 August 2012.
  187. ↑ John, Emma (30 July 2012). "Olympics: Kristian Thomas keeps cool as Team GB grab gymnastics bronze". The Guardian. London. Archived from the original on 13 November 2013. Retrieved 14 August 2012.
  188. ↑ Chesterman, Barnaby (29 July 2012). "Farcical scenes in Japan-Korea judo quarter final". AFP. Archived from the original on 26 February 2014 – via google.com.
  189. ↑ 189.0 189.1 "London 2012: All medallists to be drugs tested at Olympics". BBC Sport. 15 July 2012. Archived from the original on 29 July 2012. Retrieved 28 July 2012.
  190. ↑ Ruiz, Rebecca (21 November 2016). "Olympics History Rewritten: New Doping Tests Topple the Podium". The New York Times. Retrieved 27 July 2024.
  191. ↑ "GlaxoSmithKline celebrates its role in supporting the biggest anti-doping operation in the history of the Olympic Games". GSK. 16 July 2012. Archived from the original on 13 August 2020. Retrieved 31 July 2020.

తదుపరి పఠనం

[మార్చు]

అధికారిక నివేదికలు

బయటి లింకులు

[మార్చు]
{{{1}}} గురించిన మరింత సమాచారం కొరకు వికీపీడియా సోదర ప్రాజెక్టులు అన్వేషించండి

[[wiktionary:Special:Search/{{{1}}}|నిఘంటువు]] విక్షనరీ నుండి
[[wikibooks:Special:Search/{{{1}}}|పాఠ్యపుస్తకాలు]] వికీ పుస్తకాల నుండి
[[wikiquote:Special:Search/{{{1}}}|ఉదాహరణలు]] వికికోట్ నుండి
[[wikisource:Special:Search/{{{1}}}|వికీసోర్సు నుండి]] వికీసోర్సు నుండి
[[commons:Special:Search/{{{1}}}|చిత్రాలు, మీడియా]] చిత్రాలు, మీడియా నుండి
[[wikinews:Special:Search/{{{1}}}|వార్తా కథనాలు]] వికీ వార్తల నుండి

అధికారిక
వార్తా మాధ్యమాలు


"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=2012_వేసవి_ఒలింపిక్_క్రీడలు&oldid=4829838" నుండి వెలికితీశారు