24 పరగణాలు
24 పరగణాలు | |
|---|---|
      పైనుండి సవ్యదిశలో: గంగాసాగర్ కపిల్ముని ఆలయం, పైలన్లోని BAPS శ్రీ స్వామినారాయణ్ ఆలయం, మతువా మహాసంఘ, సుందర్బన్స్లో బెంగాల్ టైగర్, జటార్ దేవుల్, దక్షిణేశ్వర్ కాళీ దేవాలయం | |
.svg) పశ్చిమ బెంగాల్లో 24 పరగణాల జిల్లా స్థానం | |
| Coordinates: 22°10′53″N 88°32′16″E / 22.1815262°N 88.53780484°E | |
| దేశం |  భారతదేశం |
| రాష్ట్రం |  పశ్చిమ బెంగాల్ |
| విభాగం | ప్రెసిడెన్సీ |
| ప్రధాన కార్యాలయం | అలీపూర్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • ఉపవిభాగాలు | అలీపూర్ సదర్, బరుయిపూర్, బిధాన్నగర్, బారక్పూర్, బరాసత్, బంగావ్, బసిర్హత్, కానింగ్, డైమండ్ హార్బర్, కాక్ద్వీప్ |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 14,136 కి.మీ2 (5,458 చ. మై) |
| జనాభా (1981) | |
• మొత్తం | 1,07,39,439 |
| • సాంద్రత | 760/కి.మీ2 (2,000/చ. మై.) |
| • పట్టణపు | 41,69,482 |
| జనాభా వివరాలు | |
| • అక్షరాస్యత | 46.17 శాతం |
| • లింగ నిష్పత్తి | 903 ♂/♀ |
| భాషలు | |
| • అధికారికం | బెంగాలీ[1][2] |
| • అదనపు అధికారికం | ఇంగ్లీష్[1] |
| కాల మండలం | UTC+05:30 (IST) |
24 పరగణాలు (ఉచ్ఛారణ: పర్గణాస్; సంక్షిప్త. 24 PGS), లేదా కొన్నిసార్లు ఇరవై నాలుగు పరగణాలు, భారతీయ రాష్ట్రమైన పశ్చిమ బెంగాల్లోని పూర్వపు జిల్లా. దీని ప్రధాన కార్యాలయం అలీపూర్లో ఉంది. 1986 మార్చి 1 న జిల్లాను ఉత్తర 24 పరగణాలు, దక్షిణ 24 పరగణాలు అని రెండుగా విభజించారు. విభజన సమయంలో విస్తీర్ణం, జనాభా రీత్యా ఇది పశ్చిమ బెంగాల్లోని అతిపెద్ద జిల్లాగా ఉంది.[3][4]
చరిత్ర
[మార్చు]ఈ జిల్లా గుప్త పాలకులకు ప్రత్యక్షంగా జోడించబడలేదు. ఈ జిల్లా శశాంకుడి ఏకీకృత బెంగాలీ సామ్రాజ్యం అనగా గౌడలో కూడా భాగం కాదు, అయితే పురాతన బెంగాల్ నైరుతి సరిహద్దు భూభాగమైన ఈ జిల్లా, ధర్మపాల పాలనలో ఉన్నట్లు భావించబడుతుంది. ప్రాచీన గంగారిదై భూభాగం భగీరథి-హుగ్లీ (దిగువ గంగ), పద్మ-మేఘనా నదుల మధ్య విస్తరించి ఉందని సా.శ 2వ శతాబ్దం నాటి టోలెమీ గ్రంథం ఆధారంగా ఈ భూభాగం ఉనికి తెలుస్తుంది. ప్రస్తుతం 24 పరగణాలుగా పిలువబడే ప్రాంతం గంగారిదై రాజ్యానికి దక్షిణ, ఆగ్నేయ భాగంగా ఉండేది. పురాణాలు, మహాభారతం, రఘువంశంలలో గంగా డెల్టాలోని ఈ భాగానికి సంబంధించిన ప్రస్తావనలు, ఇది సుహ్మ, వంగ రాజ్యాల మధ్య ఉందని చూపిస్తున్నాయి.[5]
పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి, నెమ్మదిగా కానీ స్థిరంగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ బెంగాల్లో తమ స్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకుంటోంది. బెంగాల్ చివరి స్వతంత్ర నవాబు సిరాజ్ ఉద్-దౌలా ప్లాసీ యుద్ధంలో ఓటమిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు బెంగాల్ చిన్న పాలకులు తమ అతిపెద్ద దెబ్బను చవిచూశారు. ప్లాసీ యుద్ధం జరిగిన ఆరు నెలల తర్వాత 1757 డిసెంబర్ 20న ఒక ఒప్పందం ప్రకారం నాటి బెంగాల్ నవాబు మీర్ జాఫర్, ఏటా 1,200 రూపాయల అద్దెకు బదులుగా ఇరవై నాలుగు పరగణాల జమీందారీని ఆస్వాదించే హక్కును ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి ఇచ్చాడు.[6] అప్పటి మొత్తం విస్తీర్ణం 882 చదరపు మైళ్లు, ఇది తరువాత ఇతర భూభాగాల కలయికతో 5,639 చదరపు మైళ్లకు పెరిగింది. అప్పటి నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని సమిష్టిగా 24 పరగణాలు అని పిలిచేవారు. ఈ ఇరవై నాలుగు పరగణాలు: (1) అక్బర్పూర్, (2) అమీర్పూర్, (3) అజీమాబాద్, (4) బాలియా, (5) బరిధారి, (6) బసందరి, (7) కలకత్తా, (8) దక్షిణ సాగర్, (9) గర్హ్, (10) హతియాగర్హ్, (11) ఇక్తియార్పూర్, (12) ఖరీజురి, (13) ఖాస్పూర్, (14) మైదాన్మల్, (15) మాగురా, (16) మాన్పూర్, (17) మేడ, (18) మున్రగచ్చ, (19) పైకన్, (20) పేచాకులి, (21) సతల్, (22) షానగర్, (23) షాపూర్, (24) ఉత్తర పరగణా. 1759లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఈ ఇరవై నాలుగు పరగణాలను వ్యక్తిగత జాగీర్గా రాబర్ట్ క్లైవ్కు అప్పగించింది. 1774లో అతని మరణం తరువాత, ఈ ఇరవై నాలుగు పరగణాలు తిరిగి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ప్రత్యక్ష అధికారంలోకి వచ్చాయి. ఆ విధంగా వ్యాపారి ముసుగులో బ్రిటిష్ పాలన ప్రారంభమైంది.[5][7]
1793లో, లార్డ్ కార్న్వాలిస్ పాలనలో మొత్తం సుందర్బన్స్ 24 పరగణాలలో ఉండేవి. 1802లో హుగ్లీ నది పశ్చిమ ఒడ్డున ఉన్న కొన్ని పరగణాలు ఇందులో చేర్చబడ్డాయి. ఈ పరగణాలు అంతకుముందు నదియా జిల్లాలో ఉండేవి. 1814లో 24 పరగణాలలో ఒక ప్రత్యేక కలెక్టరేట్ స్థాపించబడింది. 1817లో ఫాల్తా, బారానగర్లను, 1820లో నదియా బాలండ, అన్వర్పూర్లలోని కొన్ని భాగాలను దీనికి కలిపారు. 1824లో బరాసత్, ఖుల్నా, బేకర్ గంజ్లోని కొన్ని భాగాలు కూడా ఇందులో చేర్చబడ్డాయి. 1824లో జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం కోల్కతా నుండి బరుయిపూర్కు మార్చబడింది, కానీ 1828లో ఇది అలీపూర్కు మార్చబడింది. 1834లో ఈ జిల్లాను అలీపూర్, బరాసత్ అనే రెండు జిల్లాలుగా విభజించారు, కానీ తరువాత ఇవి మళ్లీ ఏకమయ్యాయి. 1861లో మొత్తం జిల్లా ఎనిమిది ఉపవిభాగాలుగా అనగా అలీపూర్, డైమండ్ హార్బర్, బరాసత్, బారక్పూర్, డమ్ డమ్, బరుయిపూర్, బసిర్హత్, సత్ఖిరగా విభజించబడింది. 1905లో సుందర్బన్స్ చుట్టూ ఉన్న జిల్లాలోని కొంత భాగాన్ని విడదీసి పొరుగున ఉన్న ఖుల్నా, బారిసాల్ జిల్లాలతో కలిపారు. 1947లో విభజన తరువాత ఈ భాగాలు బంగ్లాదేశ్ భూభాగంలో ఉండిపోయాయి, అయితే జెస్సోర్ జిల్లాలోని బంగావ్ 24 పరగణాలకు జోడించబడింది.[8][7]
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత, డా. అశోక్ మిత్ర అధ్యక్షతన 1983లో ఒక పరిపాలనా సంస్కరణ కమిటీ ఈ జిల్లాను రెండుగా విభజించాలని సూచించింది. వారి సిఫార్సు ప్రకారం 1986 మార్చి 1 న జిల్లాను రెండు భాగాలుగా విభజించారు, అనగా ఉత్తర 24 పరగణాలు, దక్షిణ 24 పరగణాలు. ఉత్తర 24 పరగణాల జిల్లా ఐదు ఉపవిభాగాలతో, అనగా బరాసత్ సదర్, బిధాన్నగర్, బారక్పూర్, బంగావ్, బసిర్హత్తో ఏర్పడింది. దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లా ఐదు ఉపవిభాగాలతో, అనగా అలీపూర్ సదర్, బరుయిపూర్, కానింగ్, డైమండ్ హార్బర్, కాక్ద్వీప్తో ఏర్పడింది.
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% p.a. |
| 1901 | 20,67,061 | — |
| 1911 | 23,58,381 | +1.33% |
| 1921 | 25,09,910 | +0.62% |
| 1931 | 27,40,095 | +0.88% |
| 1941 | 34,25,982 | +2.26% |
| 1951 | 42,01,511 | +2.06% |
| 1961 | 58,56,954 | +3.38% |
| 1971 | 78,71,208 | +3.00% |
| 1981 | 1,07,39,439 | +3.16% |
| గమనిక: 1981 తర్వాత 24 పరగణాల జిల్లాను ఉత్తర 24 పరగణాలు, దక్షిణ 24 పరగణాలు అని రెండుగా విభజించారు. జనాభా లెక్కల డేటా రెండు విభజించబడిన జిల్లాల కలయిక. Source: భారత జనాభా లెక్కలు[9] | ||
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- పరగణా
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 "Fact and Figures". Wb.gov.in. Retrieved 5 July 2019.
- ↑ "52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). Nclm.nic.in. Ministry of Minority Affairs. p. 85. Archived from the original (PDF) on 25 May 2017. Retrieved 5 July 2019.
- ↑ "Census of India 1981, West Bengal, District Census Handbook, Twentyfour Parganas, Series – 23, Part XIII-A, Village and Town Directory" (PDF). Directorate of Census Operations, West Bengal. Retrieved 28 May 2021.
- ↑ "Census of India 1981, West Bengal, District Census Handbook, Twentyfour Parganas, Series – 23, Part XIII-B, Village and Town Wise Primary Census Abstract" (PDF). Directorate of Census Operations, West Bengal. Retrieved 28 May 2021.[permanent dead link]
- ↑ 5.0 5.1 O'Malley, Lewis Sydney Steward; I.C.S (2009). Bengal District Gazetteers: 24-Parganas (in ఇంగ్లీష్). Concept Publishing Company. ISBN 9788172681937.
- ↑ Hill, Samuel Charles (1905). Bengal in 1756-57, a selection of public and private papers dealing with the affairs of the British in Bengal during the reign of Siraj-Uddaula; with notes and an historical introduction. Vol. II. pp. 215–217.
- ↑ 7.0 7.1 Hunter, W. W. (1875). A Statistical Account of Bengal, Volume I. Districts of the 24 Parganas and the Sundarbans. Edinburgh: Murray and Gibb. pp. 222–41.
- ↑ Mandal, Asim Kumar (2003). Google books preview from The Sundarbans of India: A Development Analysis. Indus Publishing. pp. 168–169. ISBN 81-7387-143-4. Retrieved 2008-09-04.
- ↑ "A-02: Decadal variation in population 1901-2011, West Bengal, India, 2011" (PDF). www.censusindia.gov.in.
బయటి లింకులు
[మార్చు]
Media related to 24 పరగణాలు at Wikimedia Commons
24 పరగణాలు travel guide from Wikivoyage
