కాఠ్మండు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కాఠ్మండు మెట్రోపాలిటన్ నగరము
काठमाण्डू महानगर, यें देय्
మెట్రోపాలిటన్ నగరము
పైనుండి సవ్య దిశలో: కాఠ్మండు  చుట్టుపక్కల కనిపించే తోరణాలు  మరియు దెగుతలేజు నేపధ్యములో కాఠ్మండు దర్బార్ స్క్వేర్, బుద్దనాధ స్థూపము, బాగ్‌మతి నది, బుద్దనీల్‌కంఠ, సింఘ దర్బార్, స్వయంభూనాధ్ ఆలయము రాత్రి వేళ, పశుపతినాథ్ దేవాలయం
పైనుండి సవ్య దిశలో: కాఠ్మండు చుట్టుపక్కల కనిపించే తోరణాలు మరియు దెగుతలేజు నేపధ్యములో కాఠ్మండు దర్బార్ స్క్వేర్, బుద్దనాధ స్థూపము, బాగ్‌మతి నది, బుద్దనీల్‌కంఠ, సింఘ దర్బార్, స్వయంభూనాధ్ ఆలయము రాత్రి వేళ, పశుపతినాథ్ దేవాలయం
Motto: My legacy, my pride, my Kathmandu
NepalKathmanduDistrictmap.png
కాఠ్మండు మెట్రోపాలిటన్ నగరము is located in Nepal
కాఠ్మండు మెట్రోపాలిటన్ నగరము
Location in Nepal
భౌగోళికాంశాలు: 27°42′N 85°20′E / 27.700°N 85.333°E / 27.700; 85.333Coordinates: 27°42′N 85°20′E / 27.700°N 85.333°E / 27.700; 85.333
దేశము నేపాల్
Development Region Central
జోన్ బాగ్‌మతి జోన్
జిల్లా కాఠ్మండు జిల్లా
పేదరిక సూచీ Increase 0.710 High [1]
పేదరిక సూచీ Decrease 25.8 Low
అక్షరాస్యత శాతము Increase 98% High
Established 900s BC[2]
ప్రభుత్వం
 • ముఖ్య కార్యనిర్వహణ అధికారి పూర్ణ భక్త తందుకర్
విస్తీర్ణం
 • Total 49.45
Elevation  m ( ft)
జనాభా (2011)
 • Total 1[3]
 • సాంద్రత 20,288.8
భాషలు
 • Local నేపాలీ భాష (లేదా నెవర్ భాష), నేపాలీ భాష, షెర్పా భాష, తమంగ్ భాష, గురుంగ్ భాష, మంగర్ భాష, సునువర్ భాష/కిరాంతీ భాష, టిబెటన్ భాష
 • అధికారిక భాష నేపాలీ భాష (లేదా నెవర్ భాష), నేపాలీ భాష, ఆంగ్లము
సమయప్రాంతం నేపాల్ ప్రామాణిక కాలము (UTC+5:45)
పిన్‌కోడ్ 44600 (GPO), 44601, 44602, 44604, 44605, 44606, 44608, 44609, 44610, 44611, 44613, 44614, 44615, 44616, 44617, 44618, 44619, 44620, 44621
Area code(s) 01
Website www.kathmandu.gov.np

కాఠ్మండు నేపాల్ దేశ రాజధాని. 2015లో సంభవించిన భూకంపం లో ఈ నగరం సర్వనాశనమైనది.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

కాష్ఠమండపము

కాఠ్మండు నగరానికి ఆ పేరు కాష్ఠమండపము ఆలయం ద్వారా వచ్చింది. సంస్కృతములో కాష్ఠ (काष्ठ) అనగా కొయ్య మరియు మండప్ (/मण्डप) అనగా కప్పబడిన ప్రదేశము అని అర్థము. స్థానిక భాషలో దీనిని మారు సతాల్ అని కూడా పిలుస్తారు. దీనిని 1596వ సంవత్సరంలో రాజు లక్ష్మీ నరసింగ మల్ల నిర్మించాడు. రెండు అంతస్తులుగా నిర్మింపబడిన ఈ ఆలయంలో పూర్తిగా కొయ్య సామాగ్రినే వాడారు. ఇనుప మేకులు గానీ లేదా ఇతర సామాగ్రి కానీ వాడనేలేదు. విశ్వసనీయ సమాచారం ప్రకారం ఈ దేవాలయానికి కావలసిన చెక్క సామాగ్రి అంతా ఒకే చెట్టు నుండి సేకరించడం జరిగింది[4].

చరిత్ర[మార్చు]

చంద్రహాస ధారుడైన మంజుశ్రీ అనే బౌద్ధ భక్తుడు. ఇతడే నేపాల్ లోయను సృష్టించినట్లు ఒక నమ్మకము

ఇక్కడ జరిగిన తవ్వకాల ప్రకారం గతంలో ఇక్కడ నాగరికత వెలిసినట్లు ఆధారాలు లభించాయి. ఈ త్రవ్వకాలలో భాగంగా మలిగావ్లో క్రీస్తు శకం 185వ సంవత్సరానికి చెందిన ప్రతిమ లభించినది[5]. దండోచైత్య సొరంగంలో బ్రహ్మీ లిపిలో లిఖింపబడిన వాక్యాలున్న ఒక ఇటుక లభ్యమైనది. పురాతత్వ శాస్త్రవేత్తలు దీనిని 2000 సంవత్సరాలనాటిగా అంచనా వేస్తున్నారు[5].

భౌగోళిక ప్రాంతము[మార్చు]

సెంట్రల్ కాఠ్మండు పటము
కాఠ్మండు నగరీకరణ విస్తరణ

కాఠ్మండు నగర పరిధి[మార్చు]

అధికారికంగా కాఠ్మండు నగర పరిధి నిర్థారించనప్పటికీ, ఈ నగర పరిధి మూడు జిల్లాలలో విస్తరించి ఉన్నది . ఈ మూడు జిల్లాలలోనే దేశ జనాభాలో అత్యధిక జనాభా కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఆ వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి.

పరిపాలనా జిల్లా విస్తీర్ణము (km²) జనాభా (2001 జనాభా లెక్కలు) జనాభా (2011 జనాభా లెక్కలు) జన సాంద్రత (/km²)
కాఠ్మండు 395 1,081,845 1,740,977 4408
లలిత్‌పూర్ 385 337,785 466,784 1212
భక్తపూర్ 119 225,461 303,027 2546
కాఠ్మండు నగర పరిధి 899 1,645,091 2,510,788 2793

వాతావరణము[మార్చు]

నేపాల్ లో ముఖ్యంగా ఐదు రకాలైన వాతావరణ ప్రదేశాలు చూడవచ్చు. ఈ కేంద్రాలలో భాగంగా కాఠ్మాండు ఉష్ణ ప్రాంతములో ( సముద్ర మట్టానికి 1,200–2,300 మీటర్లు (3,900–7,500 ft) ) విస్తరించి ఉంది. ఈ నగరంలో ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా ఉంటుంది.

దర్శనీయ ప్రదేశాలు[మార్చు]

చిత్రమాలిక[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. "An Overview of the Central Development Region (CR)" (PDF). Internal-displacement.org. Retrieved November 25, 2013. 
  2. "History". Kathmandu.gov.np. Retrieved 16 May 2010. 
  3. "National Population and Housing Census 2011" (PDF). National Planning Commission Secretariat, Central Bureau of Statistics (CBS), Government of Nepal. November 2012. 
  4. "Introduction". Kathmandu Metropolitan City, Government of Nepal. Retrieved 2009-12-12. 
  5. 5.0 5.1 "सुस्त उत्खनन » पुरातत्व » सम्पदा :: नेपाल ::". Ekantipur.com. 2010-06-09. Retrieved 2012-01-15. 

బయటి లంకెలు[మార్చు]

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కాఠ్మండు&oldid=2196474" నుండి వెలికితీశారు