శాంతినికేతన్

?Santiniketan West Bengal • భారతదేశం
Santiniketan]
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 23°41′N 87°41′E / 23.68, 87.68
కాలాంశం	భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30)
విస్తీర్ణం • ఎత్తు	• 58 మీ (190 అడుగులు)
జిల్లా(లు)	Birbhum జిల్లా
లోక్‌సభ నియోజకవర్గం	Bolpur
శాసనసభ నియోజకవర్గం	Bolpur
వెబ్‌సైటు: visva-bharati.ac.in/

శాంతినికేతన్ (బంగ్లా: শান্তিনিকেতন శాంతినికేటోన్ ) అనేది భారతదేశంలో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో బిర్బమ్ జిల్లాలో బోల్పూర్‌కు సమీపంలో ఉన్న ఒక చిన్న నగరం, ఇది సుమారు కోల్‌కతా (అధికారికంగా కలకత్తా)కు 180 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది ప్రముఖ కవి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్‌చే ఖ్యాతి గడించింది, ఈయన ఆశించినట్లు ప్రస్తుతం ఇది ప్రతి సంవత్సరం వేల సందర్శకులను ఆకర్షించే ఒక విశ్వవిద్యాలయ (విశ్వ-భారతి విశ్వవిద్యాలయం) నగరంగా మారింది. శాంతినికేతన్ సందర్శకులను కూడా ఆకర్షిస్తుంది ఎందుకంటే రవీంద్రనాథ్ అతని సాహిత్య ప్రాచీన మహా కావ్యాల్లో పలు కావ్యాలను ఇక్కడే రచించారు మరియు ఇక్కడ ఆయన నివాస స్థలం ముఖ్యమైన ఒక చారిత్రక స్థలంగా మారింది.

చరిత్ర [మార్చు]

శాంతినికేతన్‌ను గతంలో భుబాదంగా (ఒక స్థానిక బందిపోటు దొంగ, భుబాన్ దక్త పేరు నుండి తీసుకున్నారు) మరియు ఠాగూర్ కుటుంబానికి చెందినది. రవీంద్రనాథ్ తండ్రి, మహర్షి దబీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ దీనిని చాలా శాంతియుతమైన ప్రదేశంగా గుర్తించాడు మరియు దానిని శాంతినికేతన్‌గా మార్చాడు, దీని అర్థం శాంతి (శాంతి ) నివాసం (నికేతన్). ఇక్కడే రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ అతని ఆశయాల పాఠశాల పాఠ్య భవనను ప్రారంభించాడు, దీని యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం సహజ పర్యావరణంలో నేర్చుకోవడం మరింత ఆనందదాయకంగా మరియు ఫలదాయకంగా ఉంటుందని సూచించాడు. ఈయన నోబెల్ పురష్కారాన్ని(1913) అందుకున్న తర్వాత, ఈ పాఠశాల 1921లో ఒక విశ్వవిద్యాలయం వలె విస్తరించబడింది, ఇది భారతదేశంలోని కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఒకటిగా పేరు గాంచింది. పలు ప్రపంచ ప్రఖ్యాత అధ్యాపకులు ఈ ప్రాంతంలో అనుబంధాన్ని కలిగి ఉన్నారు. ఇందిరా గాంధీ, సత్యజిత్ రే, అబ్దుల్ ఘనీ ఖాన్ మరియు ప్రసిద్ధ కవి అమర్త్య సేన్ దాని పలువురు ప్రముఖ విద్యార్థుల్లో ఉన్నారు,

1940లో మహాత్మా గాంధీ మరియు కుస్తూరిబా గాంధీతో రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్

శాంతినికేతన్ యొక్క ఆర్ట్ విద్యాలయం కళా భవనం ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోని ఉత్తమ ఆర్ట్ విద్యాలయాల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇక్కడ ఉన్న ఇతర విద్యా సంస్థల్లో విద్యా భవన; ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హ్యూమానిటీస్, శిక్షా భవన, ది ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, సంగీత భవన, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డ్యాన్స్, డ్రామా అండ్ మ్యూజిక్, వినయ భవన, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్, రవీంద్రనాధ్ భవన, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఠాగూర్ స్టడీస్ అండ్ రీసెర్చ్, పల్లీ-సంగాథన్ విధాగ, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ రూరల్ రీకన్సస్ట్రక్షన్ మరియు పల్లీ శిక్షా భవన, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ సైన్సెస్ ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఇతర కేంద్రాలు మరియు నిప్పాన్ భవన, ఇందిరా గాంధీ సెంటర్ ఫర్ నేషనల్ ఇంటిగ్రేషన్, రూరల్ ఎక్స్‌టెన్షన్ సెంటర్, శిల్పా సదన, సెంటర్ ఫర్ రూరల్ క్రాఫ్ట్, టెక్నాలజీ అండ్ డిజైన్, పల్లీ-చర్చా కేంద్ర, సెంటర్ ఫర్ సోషల్ స్టడీస్ అండ్ రూరల్ డెవలప్‌మెంట్, సెంటర్ ఫర్ బయోటెక్నాలజీ, సెంటర్ ఫర్ మ్యాథమెటిక్స్ ఎడ్యుకేషన్, సెంటర్ ఫర్ ఎన్విరాన్మెంటల్ స్టడీస్, కంప్యూటర్ సెంటర్ అండ్ ఇందిరా గాంధీ సెంటర్ ఫర్ నేషనల్ ఇంటిగ్రేషన్ వంటి ప్రధాన విద్యా సంస్థల అనుబంధాలు కూడా ఉన్నాయి. పాఠ్య భవనతో పాటు, మిృనాలిని ఆనంద పాఠశాల, సంతోష్ పాఠశాల అనే శిశువుల స్థాయి విద్య కోసం రెండు పాఠశాలు ఉన్నాయి; శిక్షా శాస్త్ర అనే ప్రాథమిక మరియు ఉన్నత విద్యా సంస్థ మరియు ఉత్తర్-షిక్షా సదన అనే పేరుతో అధికోన్నత పాఠశాల ఉన్నాయి.

శాంతినికేతన్ అర్థశాస్త్రంలో నోబెల్ పురష్కార విజేత అమర్త్య సేన్‌కు కూడా జన్మస్థలం.

భౌగోళిక స్థితి [మార్చు]

శాంతినికేతన్

23°41′N 87°41′E / 23.68, 87.68 వద్ద ఉంది^[1]. ఇది సముద్ర తీరానికి 56 మీటర్లు (187 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది.

శీతోష్ణస్థితి [మార్చు]

ఉష్ణోగ్రత (డిగ్రీ C) : వేసవికాలం- గరిష్టంగా.39.4, కనిష్టంగా.34.3; శీతాకాలం- గరిష్టంగా 15.7, కనిష్టంగా 12.1.

వర్షపాతం : 125 సెంమీలు ( జూన్ నుండి సెప్టెంబరు ). జూలై, ఆగస్టుల్లో అధికంగా ఉంటుంది.

శాంతినికేతన్‌లో వాతావరణం సాధారణంగా చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది అయితే మీరు ఇక్కడ వేసవికాలం, శీతాకాలం మరియు రుతుపవనాల్లో సాధారణ వాతావరణ మార్పులను గమనించవచ్చు. అయితే, శాంతినికేతన్‌లో వసంతరుతువు కాలంలో ప్రాంగణంలోని ప్రకృతి వికసించి పచ్చగా ఉండటం వలనే కాకుండా వసంతరుతువు ప్రారంభంలో హోలీ ఉత్సవానికి గుర్తుగా ప్రసిద్ధి వసంత ఉత్సవం కూడా నిర్వహించబడటం వలన ప్రత్యేక ఆకర్షణను కలిగి ఉంది.

శాంతినికేతన్ సంవత్సరంలో ఏ కాలంలోనైనా సందర్శించవచ్చు. వేసవికాలంలో కోల్‌కతాలో వలె ఇక్కడ వాతావరణం కొద్దిగా వేడిగా సుమారు 34-38ºC ఉష్ణోగ్రతలను మరియు శీతాకాలంలో 12-15ºC ఉష్ణోగ్రతలను కలిగి ఉంటుంది. జూలై మరియు ఆగస్టు నెలల్లో భారీ వర్షపాతం ఉంటుంది.

ప్రధాన ఉత్సవాలు [మార్చు]

సంవత్సరంలో నిర్వహించబడే పలు సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక ఉత్సవాలు శాంతినికేతన్‌లో భాగమయ్యాయి మరియు పేరు గాంచాయి. వీటిలో - వసంత ఉత్సవ, బార్ష మంగల్, శారదోత్సవ, నందన్ మేళా, పౌష్ మేళా, మాఘ్ మేళా, రవీంద్ర జయంతి అనేవి కొన్ని ఉత్సవాల పేర్లుగా చెప్పవచ్చు. వీటిలో, పౌష్ మేళా ను ప్రత్యేకంగా పేర్కొనాలి, ఇది ఒక ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణగా చెప్పవచ్చు. ఇది బెంగాళీ నెల పౌష్‌ లో (సాధారణంగా, డిసెంబరులో ఆఖరి వారం) ఏడవ రోజున ప్రారంభమయ్యే ఒక 3-రోజుల ఉత్సవం (బెంగాళీ, మేళా అంటే ఒక ఉత్సవం). ఇది పర్యాటకులను మాత్రమే కాకుండా, కళాకారులు, జానపద గాయకులు, నర్తకులను మరియు పక్క గ్రామాల నుండి సాంప్రదాయిక బౌల్‌లను కూడా ఆకర్షిస్తుంది.

ఇటీవల అభివృద్ధి [మార్చు]

మూస:Tone శాంతినికేతన్‌లో ఠాగూర్ కాలం నుండి పలు మార్పులు చేశారు. అయితే విశ్వ భారతి విశ్వవిద్యాలయం ఇప్పటికీ ముఖ్యమైన పాత్రను పోషిస్తుంది, శాంతినికేతన్ భారతీయ నోవీ రిచ్‌కు ఒక స్వర్గం మారింది: శూన్యమైన ఖోయి (ఎడారి)లపై పెద్ద గృహాలు నిర్మించబడ్డాయి మరియు ఉమ్మడి ప్రాంతాలు సర్వసాధారణ ప్రాంతాలుగా మారాయి. కాని నిరంతరంగా విస్తరిస్తున్న "చిన్న నగరానికి" శివార్లకు చేరుకోవాలి మరియు భారతదేశపు గ్రామాల్లో ఒకటి చేరబోతుంది.

శాంతినికేతన్‌లో ఠాగూర్ కలలగన్న శాంతియుతమైన ప్రపంచం క్రమక్రమంగా కనుమరుగవుతుంది, కాని ఇప్పటికీ ఒక "విశ్వవిద్యాలయ నగరం"గా కొనసాగుతుంది, పాఠశాల యొక్క ప్రాంగణంలో అత్యధిక ప్రాంతం ఖాళీగా ఉంటుంది, ఇక్కడ విద్యార్థులు సమావేశం కావడానికి దోహదపడుతుంది. అధ్యాపకుల వలె విద్యార్థుల జనాభాలో ఎక్కువమంది విదేశీయులు ఉన్నారు మరియు భారతదేశంలోని ఉత్తమ ఆలోచనాపరులు మరియు తెలివైనవారు శాంతినికేతన్‌లో వారి విశ్వవిద్యాలయ జీవితాన్ని మక్కువతో గుర్తు చేసుకుంటారు.

ఆకర్షణలు [మార్చు]

శాంతినికేతన్‌లో ప్రార్థనా మందిరం

ప్రార్థనా మందిరం

ఉపాసన గృహ : 1860లో కవి యొక్క తండ్రిచే నాలుగు వైపుల పాలరాయి పలకలతో పలు రంగుల బెల్జియం అద్దాలతో నిర్మించిన ఒక ప్రార్థనా మందిరం. సాయంత్ర సేవలో, ప్రార్థనా మందిరం చుట్టూ కొవ్వొత్తులను వెలిగిస్తారు మరియు వెలుగుతూ ఆరుతున్న కాంతిలో ఇది చాలా అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది. బుధవారంనాడు ప్రార్థనలను నిర్వహిస్తారు.

డెహలీ

డెహలీ : రవీంద్రనాధ్ ఈ రెండు అంతస్తుల భవనంలో అతని భార్య మ్రినాలి దేవితో నివసించేవారు.

చినా భవనం

చినా భవన : చైనీస్ అభ్యాసనలు ఒక కేంద్రం. దీని గోడలపై ప్రారంభ భారతీయ కళాకారుడు నందలాల్ బోస్ మార్గదర్శకంలో ఒక నృత్య డ్రామా నటిర్ పూజను చిత్రీకరించాడు.

బ్లాక్ హౌస్

బ్లాక్ హౌస్ : రామ్ కింకార్ మరియు ప్రభాస్ సెన్ వంటి వస్తాదులచే సహాయ పనులకు పేరు గాంచిన ఒక మట్టి భవనం. సాధారణంగా విశ్వ భారతిలో ఆఖరి సంవత్సర విద్యార్థులు ఇక్కడ ఉంటారు.

శాంతినికేతన్ గృహ

శాంతినికేతన్ గృహ: శాంతినికేతన్‌లో పురాతన భవనం.

కళా భవన్

కళా భవన్ : ది కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ & క్రాఫ్ట్స్ శిల్పాలు, భిత్తి చిత్రాలు & కుడ్య చిత్రాలు గల ఒక మ్యూజియం మరియు ఆర్ట్ పుస్తకాల ఒక గ్రంథాలయాన్ని కలిగి ఉంది.

ఉత్తరాయన కాంప్లెక్స్

ఉత్తరాయన కాంప్లెక్స్ : కవి నివసించిన మరియు పనిచేసిన ఉత్తర కాంప్లెక్స్‌లో పలు భవనాలు ఉన్నాయి : ఉదయాన, కోనార్క్, శ్యామలి, పునాషా మరియు ఉడిచి. కవి కుమారుడు రథీంద్రనాధ్ ఠాగూర్ రూపకల్పన చేసిన బిచిత్ర ( లేదా, రవీంద్ర భవన ).

బిచిత్ర

బిచిత్ర : రవీంద్ర భవన్ అని కూడా పిలిచే ఇది ఒక రీసెర్చ్ సెంటర్ మరియు మ్యూజియం, దీనిలో కవి యొక్క వ్యక్తిగత వస్తువులు, చిత్రలేఖనాలు & పలు అతని రచనల సంచికలు ప్రదర్శించబడుతున్నాయి.

సంగీత్ భవన్

సంగీత్ భవన్ : నృత్య మరియు సంగీత కళాశాల. విశ్వవిద్యాలయం ఆర్ట్, మ్యూజిక్ మరియు మానవత్వంపై రచనలతో నిండి ఉంటుంది.

చాతిమ్తాలా

చాతీమ్తాలా : రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్ తండ్రి మహర్షి దేవీంద్రనాధ్ ధ్యానం చేసేవారు. ప్రార్థనలను సాధారణంగా స్నాతకోత్సవ సమయంలో నిర్వహిస్తారు. విశ్వ భారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి విజయవంతంగా గ్రాడ్యుయేట్‌లు అయినవారికి ప్రాంతంలోని సప్తప్రాణి వృక్షాల్లో ప్రతి దాని నుండి ఐదు ఆకులు అందిస్తారు.

కంకాలితలా

కంకాలితలా: కోపీ నది ఒడ్డున క్నాకాలికలా ఉన్నది, ఇది పవిత్రమైన సతిపితాస్‌లో ఒకటి. ఒక ఆలయం ఉంది.

శాంతినికేతన్‌లో తోటలు మరియు ఉద్యానవనాలు

లేడి ఉద్యానవనం : శాంతినికేతన్‌కు 3 కిమి దూరంలో శ్రీనికేతన్‌కు సమీపంలో ఉంది. వాస్తవానికి, ఈ ప్రాంతం వేగంగా 'ఖోవాయి'ని తగ్గిస్తుంది. ఇది ప్రస్తుతం లేడి జాతుల లేళ్లతో ఒక పెద్ద చెట్లతో నిండిన ప్రాంతం మరియు ఇది సహజ పక్షి అభయారణ్యాన్ని రూపొందిస్తున్నాయి.

శాంతినికేతన్ షాపింగ్

గ్రామీణ (బోల్పూర్), సర్వోదయ ఆశ్రమ (బోల్పూర్), (చేతిపనులు & అల్లికలు) విశ్వ భారతి శిల్పా సదన్ (శాంతినికేతన్), శాంతినికేతన్ కోఆపరేటివ్ స్టోర్స్ (శాంతినికేతన్).