Jump to content

కస్తూరి జింక

వికీపీడియా నుండి

Musk deer
Temporal range: Late Miocene–recent
Siberian musk deer
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Moschus
Type species
Moschus moschiferus
Linnaeus, 1758
Species

కస్తూరి జింక మోస్చిడే కుటుంబానికి చెందిన ఏకైక జాతి.[1] సాధారణంగా ఇది జింక అని పిలువబడుతున్నప్పటికీ, అవి సెర్విడే కుటుంబానికి చెందిన నిజమైన జింకలు కావు, కానీ వాటి కుటుంబం జింకలు, బోవైన్లు, గొర్రెలు, మేకలను కలిగి ఉన్న బోవిడే సమూహంతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. కస్తూరి జింక కుటుంబం గర్భాశయాలు లేదా నిజమైన జింకల నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది, కొమ్ములు, ప్రీఆర్బిటల్ గ్రంథులు కూడా లేకపోవడం ద్వారా, ఒకే జత టీట్స్, పిత్తాశయం,  కాడల్ గ్రంథి[2], కనైన్ దంతాల జత - మానవులకు ప్రత్యేక ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన - కస్తూరి గ్రంథిని కలిగి ఉంటుంది.

కస్తూరి జింకలు ప్రధానంగా దక్షిణాసియాలోని పర్వతాలలో , ముఖ్యంగా హిమాలయాలలోని అటవీ, ఆల్పైన్ స్క్రబ్ ఆవాసాలలో నివసిస్తాయి. ఒకటి/బహుళ జాతుల కస్తూరి జింకలకు బదులుగా ఈ రకమైన జింకలను సూచించేటప్పుడు మోస్చిడ్స్ అనే సరైన పదం, ప్రస్తుత పంపిణీలో పూర్తిగా ఆసియాకు చెందినవి, ఐరోపాలో అంతరించిపోయాయి, ఇక్కడ తొలి కస్తూరి జింకలు ఒలిగోసీన్ నిక్షేపాల నుండి ఉన్నాయని తెలిసింది.

లక్షణాలు

[మార్చు]

కస్తూరి జింకలు చిన్న జింకలను పోలి ఉంటాయి, బలిష్టమైన నిర్మాణం, వెనుక కాళ్ళు వాటి ముందు కాళ్ళ కంటే పొడవుగా ఉంటాయి. అవి దాదాపు 80 నుండి 100 సెం.మీ (31 నుండి 39 అంగుళాలు) పొడవు, భుజం వద్ద 50 నుండి 70 సెం.మీ (20 నుండి 28 అంగుళాలు) ఎత్తు, 7 నుండి 17 కిలోల (15, 37 పౌండ్లు) మధ్య బరువు ఉంటాయి. కస్తూరి జింకల పాదాలు కఠినమైన భూభాగంలో ఎక్కడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. చైనీస్ నీటి జింక , గర్భాశయం లాగా, వాటికి కొమ్ములు ఉండవు, కానీ మగ జింకలు పెద్ద ఎగువ కోరలను కలిగి ఉంటాయి , సాబెర్ లాంటి దంతాలను ఏర్పరుస్తాయి. దంత సూత్రం నిజమైన జింకల మాదిరిగానే ఉంటుంది:0.1.3.33.1.3.3

కస్తూరి గ్రంథి వయోజన మగ జింకలలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. ఇది జననేంద్రియాలు, నాభి మధ్య ఉన్న ఒక సంచిలో ఉంటుంది. దాని స్రావాలు సహచరులను ఆకర్షించడానికి ఎక్కువగా ఉపయోగించబడతాయి.

కస్తూరి జింకలు శాకాహార జంతువులు, ఇవి కొండలు, అటవీ ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి, సాధారణంగా మానవ నివాసాలకు దూరంగా ఉంటాయి. నిజమైన జింకల మాదిరిగానే, ఇవి ప్రధానంగా కొన్ని నాచులు, లైకెన్లతో పాటు ఆకులు, పువ్వులు, గడ్డిని తింటాయి. అవి ఒంటరి జంతువులు , బాగా నిర్వచించబడిన భూభాగాలను నిర్వహిస్తాయి, అవి వాటి కాడల్ గ్రంధులతో వాసనను గుర్తిస్తాయి . కస్తూరి జింకలు సాధారణంగా సిగ్గుపడేవి. రాత్రిపూట లేదా క్రెపస్కులర్‌గా ఉంటాయి .

మగ జంతువులు తమ భూభాగాలను వదిలివేసి , తమ దంతాలను ఆయుధాలుగా ఉపయోగించి, జత కోసం పోటీ పడతాయి. వాటి ప్రాంతాన్ని సూచించడానికి, కస్తూరి జింకలు మరుగుదొడ్లను నిర్మిస్తాయి. ఈ ప్రదేశాలను ఉపయోగించి కస్తూరి జింకల ఉనికి, సంఖ్య, అడవిలో ఇష్టపడే ఆవాసాలను గుర్తించవచ్చు. ఆడ కస్తూరి జింకలు దాదాపు 150–180 రోజుల తర్వాత ఒకే జింకకు జన్మనిస్తాయి. నవజాత పిల్లలు చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి. వాటి జీవితంలో మొదటి నెల వరకు తప్పనిసరిగా కదలకుండా ఉంటాయి, ఈ లక్షణం వాటిని వేటాడే జంతువుల నుండి దాగి ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.[3]

కస్తూరి జింకలను వాటి సువాసన గ్రంథుల కోసం వేటాడతారు. వీటిని పరిమళ ద్రవ్యాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ గ్రంథులు బ్లాక్ మార్కెట్‌లో కిలో కు $45,000 వరకు ధర పలుకుతాయి. పురాతన రాజవంశం కస్తూరి జింక సువాసనను ధరించిందని, అది కామోద్దీపన చేసేదని పుకారు ఉంది.[4]

జనాభా

[మార్చు]

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కస్తూరి జింకల జనాభా 400,000, 800,000 మధ్య ఉంది; అయితే, ఖచ్చితమైన సంఖ్య నిర్ణయించబడలేదు.[5] అవి విస్తృతంగా వ్యాపించాయి; అయితే, వాటి జన సాంద్రత చైనా, రష్యా, మంగోలియాలో పెరుగుతుంది. కస్తూరి జింకలు సాధారణంగా చైనాలో కనిపిస్తాయి, అవి 17 రాజ్యాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి.[6][7][8] ఈ జనాభా ప్రధానంగా దక్షిణ ఆసియా, ఆగ్నేయాసియా, తూర్పు ఆసియాలోని హిమాలయాల చుట్టూ విస్తరించి ఉంది. [9] అవి రష్యాలోని కొన్ని ప్రదేశాలలో కూడా కనిపిస్తాయి. 2003 నాటికి, వాటి మొత్తం జనాభా తగ్గడం వల్ల అవి రక్షిత జాతిగా మారాయి.[10] కస్తూరి జింకలు మొత్తం జనాభాలో వివిధ జనాభా పరిమాణాలను కలిగి ఉన్న అనేక ఉపజాతులను కలిగి ఉన్నాయి, అన్నీ ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. [11] ] గత ఇరవై సంవత్సరాలుగా, ఈ జంతువులను, ముఖ్యంగా చైనాలో, బంధించి సంతానోత్పత్తి చేయడం వల్ల జనాభా కొద్దిగా కోలుకోగలిగింది.[12] జాతులను రక్షించడానికి ఏర్పాటు చేయబడిన ప్రోటోకాల్‌లు, నియమాల కారణంగా కస్తూరి జింకల జనాభా కోలుకుంటోంది.[13]

నివాసం

[మార్చు]
సాధారణ అస్థిపంజర లక్షణాలను చూపించే మైక్రోమెరిక్స్ అస్థిపంజరం

కస్తూరి జింక జాతులు సాధారణంగా ఒంటరిగా ఉంటాయి. ఇవి హిమాలయాలు వంటి పర్వత శ్రేణుల ఎత్తైన ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి. వివిధ జాతుల ఆవాసాలలో విభిన్న వాతావరణాలు, వాటి మనుగడకు అవసరమైన వనరులు ఉన్నాయి, అదే సమయంలో సారూప్య సార్వత్రిక వనరులు కూడా ఉన్నాయి. పర్యావరణ, మానవ కారకాల కారణంగా కస్తూరి జింకల జనాభా ఇటీవల తగ్గుతోంది.[14] పెద్ద శరీర క్షీరదం వలె, వాటికి ఆవాస విచ్ఛిన్నం కారణంగా నిలబెట్టుకోలేని గొప్ప అవసరాలు ఉన్నాయి.[15] అక్రమ వేట పెరుగుదల కారణంగా, అంతరించిపోయే ముప్పు కారణంగా ఈ జాతి ఎక్కువగా రక్షించబడింది. కస్తూరి జింక ఆక్రమించిన అనేక ప్రాంతాలలో అక్రమ వేట జనాభాను గణనీయంగా తగ్గించింది.[16] వలసరాజ్యాలీకరణ, అటవీ నిర్మూలన కారణంగా వాటి ఆవాసాలు కోల్పోతున్నాయి, కస్తూరి జింకల వేట పెరుగుతోంది.[17] మార్కెట్లో చాలా విలువైన వాటి విభిన్న ఉత్పత్తుల కోసం వాటిని వేటాడారు.[18] అప్పటి నుండి, చైనా ప్రభుత్వం ఈ సమస్యలను నియంత్రించడానికి అడుగుపెట్టింది. [19] వారు కస్తూరి జింకల హత్యకు సంబంధించిన నియమాలను విధించారు, జింకలు జీవించడానికి స్వర్గధామాలను సృష్టించారు. తగ్గుతున్న సంఖ్యలకు సహాయపడటానికి, వాటి సహజ ఆవాసాల అటవీ నిర్మూలనను ఆపాలి. వాటిలో కొత్త ఆవాసాలను పెట్టుబడి పెట్టాలి. [20] ప్రపంచ వాతావరణ మార్పు కూడా కస్తూరి జింకల జనాభాను తగ్గించింది. వెచ్చని వాతావరణం అధిక ఉన్నతాంశాలు, అక్షాంశాలకు దారితీస్తుంది.[21] గ్లోబల్ వార్మింగ్, ఆవాస విచ్ఛిన్నం జనాభా తగ్గడానికి రెండు కారణాలు.

పరిణామం

[మార్చు]

మోస్చిడే కుటుంబంలో కస్తూరి జింకలు మాత్రమే మనుగడలో ఉన్నాయి, ఈ కుటుంబం చివరి ఒలిగోసీన్ వరకు 25 మిలియన్ సంవత్సరాలకు పైగా విస్తరించి ఉన్న శిలాజ రికార్డును కలిగి ఉంది. ఈ సమూహం యురేషియా, ఉత్తర అమెరికా అంతటా మియోసీన్ చివరి వరకు సమృద్ధిగా ఉండేది, కానీ గణనీయమైన క్షీణతకు గురైంది, ప్లియోసీన్ శిలాజ రికార్డు లేదు. ప్లీస్టోసీన్ తర్వాత మోస్చస్ ఏకైక జాతి. మోస్చస్ జాతికి సంబంధించిన పురాతన రికార్డులు చైనాలోని లుఫెంగ్‌లోని లేట్ మియోసీన్ (టురోలియన్) నుండి తెలుసు. [22]

వర్గీకరణ శాస్త్రం

[మార్చు]

సాంప్రదాయకంగా వాటిని జింక కుటుంబ సభ్యులుగా వర్గీకరించారు ("మోస్చినే" అనే ఉపకుటుంబంగా), అన్ని జాతులను ఒకే జాతిగా వర్గీకరించారు (మోస్చస్ మోస్చిఫెరస్ కింద), ఇటీవలి అధ్యయనాలు మోస్చిడ్‌లు బోవిడ్‌లతో (జింక, మేకలు, గొర్రెలు, పశువులు) దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని సూచించాయి.[23][24]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. "Moschus (musk deer) Classification". Animal Diversity Web. University of Michigan Museum of Zoology.
  2. "On the structure and affinities of the musk-deer (Moschus mosciferus, Linn.)". 1875.
  3. Frädrich H (1984). "Deer". In Macdonald D (ed.). The Encyclopedia of Mammals. New York: Facts on File. pp. 518–9. ISBN 978-0-87196-871-5.
  4. Wild Russia, Discovery Channel[full citation needed]
  5. Green, Michael J.B. (1986). "The distribution, status and conservation of the Himalayan musk deer Moschus chrysogaster". Biological Conservation. 35 (4): 347–375. Bibcode:1986BCons..35..347G. doi:10.1016/0006-3207(86)90094-7.
  6. Meng, X; Yang, Q (March 2003). "Conservation status and causes of decline of musk deer (Moschus spp.) in China". Biological Conservation. 109 (3): 333–342. Bibcode:2003BCons.109..333Y. doi:10.1016/S0006-3207(02)00159-3.
  7. Zhou, Yijun; Meng, Xiuxiang; Feng, Jinchao; Yang, Qisen; Feng, Zuojian; Xia, Lin; Bartoš, Luděk (June 8, 2004). "Review of the distribution, status and conservation of musk deer in China". Folia Zoologica-Praha. 53 (2): 129–140.
  8. Liu, Gang; Zhang, Bao-Feng; Chang, Jiang; Hu, Xiao-Long; Li, Chao; Xu, Tin-Tao; Liu, Shu-Qiang; Hu, De-Fu (2022-09-23). "Population genomics reveals moderate genetic differentiation between populations of endangered Forest Musk Deer located in Shaanxi and Sichuan". BMC Genomics (in ఇంగ్లీష్). 23 (1): 668. doi:10.1186/s12864-022-08896-9. ISSN 1471-2164. PMC 9503231. PMID 36138352.
  9. Zhou, Yijun; Meng, Xiuxiang; Feng, Jinchao; Yang, Qisen; Feng, Zuojian; Xia, Lin; Bartoš, Luděk (June 8, 2004). "Review of the distribution, status and conservation of musk deer in China". Folia Zoologica-Praha. 53 (2): 129–140.
  10. Meng, X; Yang, Q (March 2003). "Conservation status and causes of decline of musk deer (Moschus spp.) in China". Biological Conservation. 109 (3): 333–342. Bibcode:2003BCons.109..333Y. doi:10.1016/S0006-3207(02)00159-3.
  11. Meng, X; Yang, Q (March 2003). "Conservation status and causes of decline of musk deer (Moschus spp.) in China". Biological Conservation. 109 (3): 333–342. Bibcode:2003BCons.109..333Y. doi:10.1016/S0006-3207(02)00159-3.
  12. Liu, Gang; Zhang, Bao-Feng; Chang, Jiang; Hu, Xiao-Long; Li, Chao; Xu, Tin-Tao; Liu, Shu-Qiang; Hu, De-Fu (2022-09-23). "Population genomics reveals moderate genetic differentiation between populations of endangered Forest Musk Deer located in Shaanxi and Sichuan". BMC Genomics (in ఇంగ్లీష్). 23 (1): 668. doi:10.1186/s12864-022-08896-9. ISSN 1471-2164. PMC 9503231. PMID 36138352.
  13. Liu, Gang; Zhang, Bao-Feng; Chang, Jiang; Hu, Xiao-Long; Li, Chao; Xu, Tin-Tao; Liu, Shu-Qiang; Hu, De-Fu (2022-09-23). "Population genomics reveals moderate genetic differentiation between populations of endangered Forest Musk Deer located in Shaanxi and Sichuan". BMC Genomics (in ఇంగ్లీష్). 23 (1): 668. doi:10.1186/s12864-022-08896-9. ISSN 1471-2164. PMC 9503231. PMID 36138352.
  14. Green, Michael J.B. (1986). "The distribution, status and conservation of the Himalayan musk deer Moschus chrysogaster". Biological Conservation. 35 (4): 347–375. Bibcode:1986BCons..35..347G. doi:10.1016/0006-3207(86)90094-7.
  15. Liu, Gang; Zhang, Bao-Feng; Chang, Jiang; Hu, Xiao-Long; Li, Chao; Xu, Tin-Tao; Liu, Shu-Qiang; Hu, De-Fu (2022-09-23). "Population genomics reveals moderate genetic differentiation between populations of endangered Forest Musk Deer located in Shaanxi and Sichuan". BMC Genomics (in ఇంగ్లీష్). 23 (1): 668. doi:10.1186/s12864-022-08896-9. ISSN 1471-2164. PMC 9503231. PMID 36138352.
  16. Zhou, Yijun; Meng, Xiuxiang; Feng, Jinchao; Yang, Qisen; Feng, Zuojian; Xia, Lin; Bartoš, Luděk (June 8, 2004). "Review of the distribution, status and conservation of musk deer in China". Folia Zoologica-Praha. 53 (2): 129–140.
  17. Meng, X; Yang, Q (March 2003). "Conservation status and causes of decline of musk deer (Moschus spp.) in China". Biological Conservation. 109 (3): 333–342. Bibcode:2003BCons.109..333Y. doi:10.1016/S0006-3207(02)00159-3.
  18. Zhou, Yijun; Meng, Xiuxiang; Feng, Jinchao; Yang, Qisen; Feng, Zuojian; Xia, Lin; Bartoš, Luděk (June 8, 2004). "Review of the distribution, status and conservation of musk deer in China". Folia Zoologica-Praha. 53 (2): 129–140.
  19. Meng, X; Yang, Q (March 2003). "Conservation status and causes of decline of musk deer (Moschus spp.) in China". Biological Conservation. 109 (3): 333–342. Bibcode:2003BCons.109..333Y. doi:10.1016/S0006-3207(02)00159-3.
  20. Green, Michael J.B. (1986). "The distribution, status and conservation of the Himalayan musk deer Moschus chrysogaster". Biological Conservation. 35 (4): 347–375. Bibcode:1986BCons..35..347G. doi:10.1016/0006-3207(86)90094-7.
  21. Jiang, Feng; Zhang, Jingjie; Gao, Hongmei; Cai, Zhenyuan; Zhou, Xiaowen; Li, Shengqing; Zhang, Tongzuo (February 2020). "Musk deer (Moschus spp.) face redistribution to higher elevations and latitudes under climate change in China". Science of the Total Environment. 704 135335. Bibcode:2020ScTEn.70435335J. doi:10.1016/j.scitotenv.2019.135335. ISSN 0048-9697. PMID 31784177.
  22. G. Qi. 1985. Stratigraphic summarization of Ramapithecus fossil locality, Lufeng, Yunnan. Acta Anthropologica Sinica (Renleixue xuebao) 4(1): 55–69
  23. Hassanin A, Douzery EJ (April 2003). "Molecular and morphological phylogenies of ruminantia and the alternative position of the moschidae". Systematic Biology. 52 (2): 206–28. doi:10.1080/10635150390192726. PMID 12746147.
  24. Guha S, Goyal SP, Kashyap VK (March 2007). "Molecular phylogeny of musk deer: a genomic view with mitochondrial 16S rRNA and cytochrome b gene". Molecular Phylogenetics and Evolution. 42 (3): 585–97. Bibcode:2007MolPE..42..585G. doi:10.1016/j.ympev.2006.06.020. PMID 17158073.