తాలిబాన్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

మూస:Sprotected మూస:Infobox War Faction మూస:Campaignbox Afghanistan తాలిబాన్ (మూస:Lang-ps ṭālibān, "విద్యార్ధులు" అని అర్ధం) ఇంకా తలేబాన్ అనేది సున్నీ ఇస్లామిక్ రాజకీయ ఉద్యమం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ చేత 1996 నుండి 2001 చివరలో ఆపరేషన్ ఎండ్యూరింగ్ ఫ్రీడం సమయంలో తోసివేసే దాకా పరిపాలించబడింది. 2004 నుండి అది తిరిగి సంఘటితమై మరియు బలమైన విప్లవాత్మక ఉద్యమాన్ని స్థానిక స్థాయిలో అమలుచేస్తూ మరియు గొరిల్లా యుద్ధంను ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వాలకు, మరియు NATO-నడుపుతున్న ఇంటర్నేషనల్ సెక్యూరిటీ అసిస్టెన్స్ ఫోర్స్ (ISAF)కు వ్యతిరేకంగా పోరాడాయి.[1] ఈ ఉద్యమంలో సభ్యులు అనేక సామూహిక పష్టున్ తెగకు సంబంధించిన వారితో ఏర్పడింది,[2] వీరితోపాటు దగ్గరలో ఉన్న ఇస్లాం దేశాల నుండి ఉజ్బెక్లు, తజిక్లు, చెచెన్లు, అరబ్లు, పంజాబీలు మరియు ఇతరులు అనేక మంది స్వయంసేవకులుగా ఉన్నారు.[3][4][5] ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్ లలో వీరు కార్యక్రమాలు సాగిస్తారు, ముఖ్యంగా డురాండ్ సరిహద్దు ప్రాంతాలలో చేస్తారు. U.S. అధికారులు తెలుపుతూ వారి ప్రధాన స్థావరం పాకిస్తాన్ లోని క్వెట్ట లేదా పరిసర ప్రాంతాలలో ఉంది, మరియు వారిని రెండు దేశాలు అంగీకరించనప్పటికీ పాకిస్తాన్ ఇంకా ఇరాన్ సహకారం అందిస్తున్నాయి.[6][7][8][9].[10][11]

తాలిబాన్ ఉద్యమానికి నాయకుడైన ముల్లా మొహమ్మద్ ఒమర్[12] రహస్యంగా దాక్కొని ఉన్నారు. ముల్లా ఒమర్ యొక్క వాస్తవ సైన్యాధికారులు "చిన్న-యూనిట్ మిలిటరీ అధికారులు మరియు మద్రాసా టీచర్ల మిశ్రమంగా ఉన్నారు,"[13] మరియు ఇందులో ఉన్న వ్యక్తులు చాలా వరకూ పాకిస్తాన్ లోని ఇస్లామిక్ మత పాఠశాలలలో చదివిన ఆఫ్ఘాన్ కాందీశీకులు ఉన్నారు. తాలిబాన్ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం నుండి విలువైన శిక్షణ, సరఫరాలు మరియు సాయుధాలు పొందాయి, ముఖ్యంగా ఇంటర్-సర్వీసెస్ ఇంటెలిజెన్స్ (ISI),[14] మరియు చాలా పాకిస్తాన్ లో ఆఫ్ఘాన్ కాందీశీకుల కొరకు మద్రాసాల నుండి నియమిస్తారు, ప్రాథమికమైనవి జమియత్ ఉలేమా-ఎ-ఇస్లాం (JUI) చేత స్థాపించబడ్డాయి.[15]

ఆఫ్ఘనిస్తాన్ రాజధాని (కాబుల్)నియంత్రణలో అధికంగా లేదా దాదాపు మొత్తం దేశం ఐదు సంవత్సరాలు ఉన్నప్పటికీ, తాలిబాన్ హయాము, తమని తాము "ఇస్లామిక్ ఎమిరేట్ ఆఫ్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్(ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క ఇస్లామిక్ భూములు)గా పిలుచుకుంటుంది", దౌత్య సంబంధమైన గుర్తింపు కేవలం మూడు దేశాల నుండి పొందింది: అవి పాకిస్తాన్, సౌదీ అరేబియా, మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్. ఇది పాకిస్తాన్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో కొంతమొత్తంలో రాజకీయ నియంత్రణ మరియు ఆమోదాన్ని సంపాదించింది, కానీ ఈ మధ్యనే ప్రధాన నాయకులలో ఒకరైన బైతుల్లః మెహ్సుద్ను CIA క్షిపణి దాడిలో కోల్పోయింది.[16] అయిననూ పాకిస్తాన్ తాలిబాన్ తొలగించటానికి శక్తివంతమైన చర్యలను ప్రారంభించింది.[17]

తాలిబాన్ ఈనాడు భద్రతా విశ్లేషకులచే ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో ఒక "ప్రత్యామ్నాయ ప్రభుత్వం"గా వర్గీకరించబడింది[ఆధారం కోరబడింది]. ఇది పదిహేను శారియా చట్ట న్యాయస్థానాలు దేశం యొక్క దక్షిణ రాష్ట్రాలలో పౌర మరియు వ్యాపార సంబంధ వ్యాజ్యాలు నిర్వహించడం మరియు వ్యవసాయ భూములలో పంటలమీద పన్నులు వసూలుచేస్తుంది. తాలిబాన్ "ముస్లిం ప్రపంచంలో ఎన్నడూ చూడని విధంగా షరియా చట్టం యొక్క కటినమైన అర్ధవివరణ[ను] " అమలుపరిచింది, అయిననూ అడపాదడపా దాని నడవడి నిబంధనావళిని నూతనత్వం చేస్తుంది.[18] 2009 మధ్యలో, ఇది ఒక పరిశోధనా అధికారి కార్యాలయంను ఉత్తర కాందహార్ లో స్థాపించింది, ఇది ISAFకు "ప్రత్యక్ష సవాలు"గా వర్ణించబడింది.[19]

విషయ సూచిక

శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం[మార్చు]

తాలిబాన్ పదం పష్తో, طالبان ṭālibān ,దీనర్ధం "విద్యార్ధులు", ఇది తాలిబ్ యొక్క బహువచనం. ఇది అరబిక్ నుంచి طالب ṭālib,[20] ఇంకా ఇండో-ఇరానియన్ బహువచనాల ముగింపు -ఆన్ నుండి తీసుకోబడింది ان (అరబిక్ బహువచనం طلاب ṭullāb ఉంటుంది, అయితే అరబిక్ మాట్లాడేవారికి طالبان ṭālibān రెందువిధాలుగా సంబంధంలేని అర్ధంతో "ఇద్దరు విద్యార్ధులు" అని ఉంటుంది). ఆంగ్ల భాషలో నుంచి తీసుకున్న అరువుపదంలాగా తాలిబాన్ ఒక సమూహాన్ని సూచించే బహువచన పేరు అయ్యింది, మరియు ఒక వ్యక్తిని సూచించటానికి ఏకవచనం లాగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకి, జాన్ వాకర్ లింద్ను "ఒక అమెరికన్ తాలిబ్" లా కాకుండా "ఒక అమెరికన్ తాలిబాన్"లాగా సూచిస్తారు. పాకిస్తాన్ లోని ఆంగ్ల భాషా వార్తాపత్రికలు ఒకరి కన్నా ఎక్కువ తాలిబాన్లను సూచించడానికి తాలిబాన్లు అనేపదం వాడుతాయి. 'తాలిబాన్' అక్షరక్రమం ఆంగ్లం లోని 'తలేబాన్'ను మించి వాడబడింది.[21]

నేపథ్యం[మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: Background of the Taliban's rise to power

మూలం[మార్చు]

ముజాహిదీన్ యుద్ధవీరుల యొక్క ఎడతెగని పోరాటం మరియు అమానుషకృత్యాలు, లంచగొండితనం వల్ల తాలిబాన్ ఆరంభంలో ఆఫ్ఘన్ల నుంచి విపరీతమైన ఆదరణను పొందారు. తాలిబాన్ ఆరంభంను రెండు విభిన్న కథనాలు వివరిస్తాయి.[22] అందులో ఒకటి కాందహార్ కు ప్రయాణిస్తున్న ఒక కుటుంబంలోని బాలబాలికలను ముజాహిదీన్ దుండగులు హత్యా మరియు బలాత్కారం చేయడం లేదా అట్లాంటి దుశ్చర్యకు ముల్లా ఒమర్ మరియు అతని విద్యార్ధులు ఈ కిరాతకులను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి వెడలగొడతామని ప్రతిజ్ఞ పూనారు.[23][24] ఇంకొకటి ఏమిటంటే పాకిస్తాన్ కు -చెందిన ట్రక్ మాఫియాను "ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ట్రాన్సిట్ ట్రేడ్"అనే పేరుతొ రవాణా చేస్తోంది మరియు దాని అనుచరులు పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వంలో శిక్షణను, సాయుధాలను మరియు ధనాన్ని తాలిబాన్ కిచ్చి దక్షిణ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుంచి కొల్లగొట్టిన దుండగుల ముటా యొక్క మధ్య ఆసియా గణతంత్రాలకు దారిని సుగమం చేయించారు.[25]

అయినప్పటికీ CIA ప్రత్యక్షంగా తాలిబాన్ లేదా ఆల్-ఖైదాకు సహాకారం ఇచ్చినట్టు ఋజువు లేదు, తాలిబాన్ యొక్క సైన్య సహకారంను 1980ల ఆరంభంలో అందించింది, CIA మరియు ISI (పాకిస్తాన్ యొక్క ఇంటర్-సర్వీసెస్ ఇంటెలిజన్స్ ఏజన్సీ) సాయుధాలను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క సోవియట్ దండయాత్రను వ్యతిరేకిస్తూ అందించింది మరియు ISI సోవియట్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి ప్రపంచంలోని తీవ్రవాద ముస్లింలను సమావేశపరచి దీనికి తోడ్పడింది.[26] ఒసామా బిన్ లాడెన్ విదేశీ ముస్లిం స్వయంసేవకుల కొరకు శిక్షణా శిబిరాలు నిర్వహించే ప్రధాన వ్యక్తులలో ఒకరు. U.S. నిధులను మరియు అస్త్రాలను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో కురిపించింది, "1987 నాటికి, U.S.లో తయారైన 65,000 టన్నుల ఆయుధాలు మరియు యుద్ధపరికరాలు యుద్ధంలోకి ఒక సంవత్సరందాకా వచ్చాయి."[27] సునిశితమైన సమాచారాన్ని వెల్లడి చేశాడని ఏజన్సీ నుంచి తీసివేసిన FBI అనువాదకుడు సిబెల్ ఎడ్మొన్డ్స్ వాదిస్తూ సంయుక్త రాష్ట్రాలు తాలిబాన్ మరియు ఆల్-ఖైదాతో చాలా దగ్గర సంబంధాలు కలిగి ఉన్నాయి, వారిని ఇంకనూ వాడుకొని మధ్య ఆసియాలో కచ్చితమైన లక్ష్యాల కొరకు చూస్తోంది.[ఆధారం కోరబడింది] తాలిబాన్ లు హెల్మాండ్, కాందహార్, మరియు పష్టున్ లు విపరీతంగా ఉన్న మరియు మరియు అధికంగా దుర్రానిలు ఉన్న ఉరుజ్గాన్ దేశాభాగంలో ఉన్నారు.[28] న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదికలో రీగన్ పరిపాలన అనేక వందల ఆటంకాలను తాలిబాన్ తో సహా ఆఫ్ఘాన్ ప్రతిఘటన సమూహాలకు పంపారు.[29]

ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో అత్యవసర పరిస్థితి[మార్చు]

తాలిబాన్ లో మొదటి అతిపెద్ద సైనిక చర్య అక్టోబరు-నవంబరు 1994లో వారు దక్షిణ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని మైవాండ్ నుంచి కాందహార్ నగరం మరియు చుట్టుపక్కల జిల్లాలను ఆక్రమించుకోవడానికి వచ్చినప్పుడు, కొన్ని డజన్ల మనుషులను కోల్పోయినప్పుడు జరిగింది.[30] యుద్ధ నిపుణుడు గుల్బుద్దిన్ హెక్మత్యర్ అతిపెద్ద యుద్ధసామగ్రిని కుప్పగాపోసి మరియు దాటేసరిహద్దును ఆక్రమించు కోవటం ఆరంభించినప్పుడు, కొద్దివారాల తర్వాత "పాకిస్తాన్ నుంచి మధ్య ఆసియాలోకి వర్తక మార్గంను తెరవటానికి ప్రయత్నించిన ఒక రక్షకబృందం"ను డబ్బును బలవంతంగా తీసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్న ఇంకొక యుద్ధ వీరుల సమూహంనుండి వదిలివేశారు.[31] దానితర్వాత వచ్చిన మూడు నెలలో "తెలియని బలగాలు" ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క 34 జిల్లాల మీద నియంత్రణ తీసుకుంది, ముజాహిదీన్ యుద్ధవీరులు పోరాటం లేకుండా వారికి బానిసలయ్యారు మరియు "భారీ సాయుధ జనాభా" వారి ఆయుధాలను విడిచిపెట్టారు.[32] సెప్టెంబర్ 1996 నాటికి వారు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క రాజధాని కాబుల్ను ఆక్రమించారు.

అధికారం యొక్క సంఘటితం[మార్చు]

తాలిబాన్ పరిపాలనా విధానంలో, ఇప్పటివరకూ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో చట్టపరమైన విస్తారమైన వివిధ చర్యల రద్దులకు షరియా శాసనం అమలుపరచబడింది: ఉద్యోగం, మహిళలకు విద్య మరియు క్రీడలు, చిత్రాలు, టెలివిజన్, వీడియోలు, సంగీతం, నృత్యం, గృహాలలో వేళ్ళాడే బొమ్మలు, క్రీడా సంఘటనలలో చప్పట్లు, గాలిపటం ఎగరవేయటం, మరియు గడ్డం కత్తిరించడం ఇందులో ఉన్నాయి. తాలిబాన్ యొక్క నిషేధింపుల జాబితాలో:

pork, pig, pig oil, anything made from human hair, satellite dishes, cinematography, and equipment that produces the joy of music, pool tables, chess, masks, alcohol, tapes, computers, VCRs, television, anything that propagates sex and is full of music, wine, lobster, nail polish, firecrackers, statues, sewing catalogs, pictures, Christmas cards.[33]
Wikiquote-logo-en.svg
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.

పురుషులు చుబుకం దాటి గడ్డం పెంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. వారు వారి జుట్టు కనిపించకుండా వస్త్రం ధరించాలి. పురుషులు కూడా తలను కప్పుకొవలిసిన అవసరం కూడా ఉంది.[34]

జీవించి ఉన్న వస్తువుల యొక్క చిత్రాల, వర్ణనల, చిత్రలేఖనాల లేదా ఛాయాచిత్రాలు, జంతువుల దూదిబోమ్మలు, మరియు బొమ్మల యొక్క ఊరేగింపు నిషేధింపబడింది.[34]

దస్త్రం:Talibanbeating.jpg
తాలిబాన్ యొక్క మతపరమైన పోలీసు 2001 సెప్టెంబర్ 13న ఒక మహిళను కాబుల్ లో కొట్టారు. ది ఫుటేజ్, RAWA చే చిత్రీకరణ చేయబడింది, ఇక్కడ చూడవచ్చు.[35]

ఈ నియమాలను ప్రమోషన్ అఫ్ విర్చ్యూ అండ్ సప్రెషన్ అఫ్ వైస్ (PVSV) మంత్రిత్వశాఖ జారీచేసింది మరియు దాని యొక్క "మతంలోని పోలీసుల" ద్వారా అమలుపరిచేట్లు చేసింది, ఈ ఉద్దేశ్యాన్ని వాహ్హబీల నుండి తీసుకున్నారు. నూతనంగా గెలుచుకున్న పట్టణాలలో వందల కొద్దీ మతానికి కట్టుబడ్డ పోలీసులు (ముఖ్యంగా గడ్డాలు పెంచని పురుషులు మరియు బుర్కాలను సరిగ్గా ధరించని మహిళను) పొడవాటి కర్రలతో తప్పుచేసిన వారిని కొట్టేవారు.[36]

దొంగతనం చేస్తే చెయ్యి నరకడం, బలాత్కారం మరియు హత్య చేస్తే బహిరంగంగా ఉరి తీసేవారు. పెళ్ళయిన పెద్దవారిని రాళ్ళతో కొట్టి చంపేవారు. కాబుల్ లో, శిక్షలను ప్రజా సమూహాల ముందు నగరం యొక్క మాజీ సాకర్ స్టేడియంలో అమలుచేసేవారు.

పాకిస్తాన్ కు విస్తరణ[మార్చు]

పాకిస్తాన్ లోని JUI పార్టీతో చాలా సన్నిహితంగా ముడిపడి ఉంది, పాకిస్తాన్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో మద్రాసాల నుండి తాలిబాన్ జనసంపద పొందింది. 1997లో ముల్లా ఒమర్ నుంచి సహాయం కొరకు అభ్యర్ధన పొందింతర్వాత, మౌలానా సమియుల్ హక్ అతని దగ్గర ఉన్న 2,500+ విద్యార్థి మద్రాసాను మూసివేసి "మొత్తం విద్యార్థి"సంఘంను తాలిబాన్ తో కలసి పోరాడటానికి వందల మైళ్ళ దూరం పంపించాడు. ఆ తర్వాత సంవత్సరం, ఇదే మత నాయకుడు 12 మద్రాసాలను పాకిస్తాన్ యొక్క ఉత్తర-పడమర సరిహద్దు జిల్లాలో ఒక నెలరోజులు మూసివేయటానికి మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని తాలిబాన్ సైన్యంను పటిష్టంచేయటానికి 8,000 విద్యార్ధులను అందచేయటానికి ఒప్పించింది.[37]

తాలిబాన్ ఆ సహాయానికి బదులుగా పాకిస్తాన్ యొక్క భాగాలలో దానియొక్క ఆదర్శాల తీరును విస్తరింప చేయటానికి సహాయపడింది. 1998 నాటికీ కొన్ని సమూహాలు "పష్టున్ ప్రాంతంతో సహా" TV మరియు వీడియోలను నిషేధించారు, షరియా శిక్షలు "న్యాయవిధానంకు విరుద్దంగా ఉంటే రాళ్ళు రువ్వడం మరియు చేతులు నరకడం, పాకిస్తానీ షియా చంపడం మరియు తాలిబాన్ వస్త్రధారణకు మరియు జీవన శైలికి ప్రజలను బలవంత పెట్టడం వంటివి ఉన్నాయి."[38] డిసెంబరు 1998లో ఒరక్జై ఏజెన్సీలో తెహ్రిక్-ఐ-తులేబా లేదా తాలిబాన్ ఉద్యమం పాకిస్తాన్ యొక్క చట్టవిధానాన్ని మరిచిపోయింది మరియు బహిరంగంగా తాలిబాన్-శైలిలో 2,000 మంది వీక్షకుల ముందు హత్య చేసింది. వారు తాలిబాన్ శైలిని అమలుచేస్తామని మరియు TV, సంగీతం మరియు వీడియోలను నిషేధిస్తామని వాగ్దానం చేసింది.[39] క్వెట్టాలో, తాలిబాన్ అనుకూల పష్టున్ సమూహాలు "సినిమా హాలులను కాల్చివేశారు, వీడియో దుకాణ యజమానులను కాల్చిచంపారు, ఉపగ్రహ డిష్లను పగులగొట్టారు మరియు మహిళలను వీధుల నుండి వెడలగొట్టారు".[40] ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి కాశ్మీర్ ఆఫ్ఘాన్ అరబ్లలో జీన్స్ మరియు జాకెట్లు నిషేధించి "వాహ్హబి శైలి వస్త్రధారణ విధానం"ను బలవంతంగా అమలుచేయటానికి ప్రయత్నించారు. "ఫిబ్రవరి 15, 1999న, పాశ్చాత్య ఉపగ్రహ ప్రసారాలను ప్రసారం చేస్తున్నారని కాశ్మీరి కేబుల్ టెలివిజన్ ఆపరేటర్లను కాల్చిచంపారు."[41]

ఆదర్శాల తీరు[మార్చు]

మూస:Islamism sidebar తాలిబాన్ యొక్క విపరీతమైన కాటిన్యం మరియు ఆధునిక వ్యతిరేక ఆదర్శాల తీరును "షరియా యొక్క నూతన విధానంగా పష్టున్ జాతి పద్దతులను కలిపి చెప్పారు,"[42] లేదా పష్టున్ వాలి అని తెలిపారు, ఉద్రేకమైన డియోబంది ఇస్లాం అన్వయింపులు పాకిస్తానీ సూత్రధారి జమియత్ ఉలేమా-ఎ-ఇస్లాం (JUI)సంస్థ సభ్యులచే మరియు దాని ఉపసంఘాలచే ఆమోదింపబడింది. ఈ మిశ్రమానికి ఇంకా తోడ్పాటు వాహ్హబిజం యొక్క వారి సౌదీ ఆర్థికదాతలు, మరియు జిహాదిజం మరియు పాన్-ఇస్లామిజం యొక్క కొంతకాల సాయుధ నాయకుడు ఒసామా బిన్ లాడెన్ ఇచ్చారు.[43] వారి ఆదర్శాల తీరు సోవియెట్ వ్యతిరేక ముజాహిదీన్ పాలకుల యొక్క ఇస్లామిజం నుంచి తరలివెళ్ళడం, ఎవరైతే రహస్యార్ధంకల సూఫీలో, సాంప్రదాయవాదులో, లేదా ఇఖ్వాన్ స్ఫూర్తితో ఉగ్రవాద ఇస్లాములో వారిని తొలగించారు.[44]

షరియా శాసనం ఇప్పటివరకూ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో చట్టబద్దమైన అనేరకాల చర్యలపై నిషేధం అమలుచేసిన జాబితాను, దిగువ చూడండి. విమర్శకులు అసంతృప్తి తెలియచేస్తూ చాలా మంది ఆఫ్ఘాన్లు పష్టున్ కానివారు, వీరు వేరేవిధమైన, తక్కువ కటినమైన మరియు తక్కువగా ఇస్లాంలోకి చొరబడినవారు ఉన్నారు. వాహ్హబీలలా ఉన్నప్పటికీ, తాలిబాన్ మొత్తం ప్రజాదరణ పొందిన సాంప్రదాయ అభ్యాసాలను వదులుకోలేకపోయింది. వారు పీర్ల (పవిత్ర వ్యక్తులు) యొక్క సమాధులను నాశనం చేయలేదు మరియు కలలు అసాధారణ శక్తుల ద్వారా జ్ఞానం పొందే మార్గమని నొక్కివక్కాణించారు.[45]

తాలిబాన్ ను జాతీయకరణ వ్యతిరేక మరియు పుష్టున్ జాతీయవాదిగా వర్ణించారు. విలేఖరి అహ్మద్ రషీద్ ప్రకారం, కనీసం వారి పరిపాలన మొదటి సంవత్సరంలో, వారు డియోబంది మరియు ఇస్లామిస్ట్ వ్యతిరేక-జాతీయకరణ నమ్మకాన్ని అనుసరించారు మరియు "తెగల మరియు భూస్వామ్య ఆకృతులను" వ్యతిరేకించారు, సాంప్రదాయ తెగల లేదా భూస్వామ్య నాయకులను "నాయకుల స్థానాల" నుంచి తొలగించారు.[46] అలీ A. జలాలి మరియు లెస్టర్ గ్రౌ ప్రకారం, "వారి జాతి అధికారంను ఈ ఉద్యమం కాపాడవచ్చనే ఆలోచనతో పష్టున్లు విస్తారమైన సహకారం తాలిబాన్ కు అందించారు. పడమర భాగంలోని వివేకవంతులైన పష్టున్లు, ఎవరైతే తాలిబాన్ తో అనేక అంశాల మీద విభేదం కలిగి ఉన్నారో వారు కూడా సామూహిక లాభం కొరకు మద్దతును ప్రదర్శించారు."[47]

ఏసందర్భంలోనైనా, తాలిబాన్లు వారి అధికారాన్ని పంచుకోవటానికి సిద్దంగా లేరు, మరియు ఎందుకంటే వారి స్థాయిలలో ఉన్నవారు అధికంగా పష్టున్లు ఉన్నారు, వారు యుద్ధవీరులుగా ఇతర సామూహిక సంఘాలకు ఇల్లైన 60% ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ను పాలిస్తున్నారు. దేశస్థాయిలో, "మొత్తం సీనియర్ తజిక్, ఉజ్బెక్ మరియు హజార ఉద్యోగస్వామ్యం"ను తొలగించి "అర్హత ఉన్న లేదా లేని పష్టున్లచే" భర్తీ కాబడ్డాయి. ఫలితంగా, మంత్రిత్వశాఖలు "మొత్తంగా పనిచేయటం ఆపేశాయి."[48] కాబుల్ ప్రభుత్వం యొక్క స్థానిక సంఘాలు [28] లేదా హెరత్,[49] తాలిబాన్ విధేయులు, స్థానికులు కానివారు, అధికారంకలవారు, ఇంకా పష్తో-మాట్లాడే తాలిబాన్ స్థానిక పర్షియన్-మాట్లాడే ఆఫ్ఘాన్లతో సమాచారమార్పిడి చేయలేకపోయారు(ఇంచుమించుగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ జనాభాలో సగం మంది దరి లేదా ఇతర పష్టున్ కాని మాతృభాషలు కలిగి ఉన్నారు).[49] విమర్శకులు దీనిపై ఆవేదన తెలుపుతూ "పట్టణ పరిపాలనలో స్థానిక ప్రాతినిధ్యం లేకపోవటం వల్ల తాలిబాన్ స్వాధీన బలంగా గోచరిస్తొంది" అని అన్నారు.[48]

వాహ్హబి మరియు ఇతర డియోబందిలలాగా, తాలిబాన్ షియాలను ముస్లింల లాగా పరిగణించదు. తాలిబాన్ హజారా సామూహిక సంఘాన్ని కూడా ప్రకటించింది, వీరు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ జనాభాలో 10% '"ముస్లింలు కాని" వారు ఉన్నారు.[50]

కటినంగా ఉండటంతో పాటు, తాలిబాన్ ఇతర ముస్లింలతో ఉపదేశాల మీద చర్చించటానికి కూడా అనిష్టంగా ఉండేవారు. "తాలిబాన్ ముస్లిం విలేఖరులను [వారి] ఆజ్ఞలు లేదా ఖురాన్ యొక్క అన్వయాలను చర్చించటానికి కూడా అనుమతించలేదు."[51]

వారి అధికారాన్ని వారు స్థాపించుకోవటంతో తాలిబాన్ ఒక నూతన తరహా ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదం ఏర్పరచింది, ఇది ఆఫ్ఘనిస్తాన్ హద్దులను దాటి ముఖ్యంగా పాకిస్తాన్ లో విస్తరించింది. 1998–1999 నాటికి తాలిబాన్-శైలి సంఘాలు పష్టున్ తీరంలో, మరియు పాకిస్తాన్-పాలిస్తున్న కొంత భాగం కాశ్మీర్ లో, "TV మరియు వీడియోలు నిషేధించారు ... మరియు ప్రజలను, ముఖ్యంగా ఆడవారిని తాలిబాన్ శైలిలో వస్త్రాదారణ మరియు జీవన నడవడి ఆచరించమని ఒత్తిడి చేశారు."[52]

సంబద్ధం[మార్చు]

తాలిబాన్ ఆదర్శాల తీరు నిలకడగా లేదు. కాబుల్ ను వశం చేసుకోముందు, "మంచి ముస్లింల" యొక్క ప్రభుత్వం ఒకసారి అధికారంలోకి వచ్చింతర్వాత మరియు చట్టం మరియు ధర్మం యధాస్థానానికి వచ్చిన తర్వాత తాలిబాన్ సభ్యులు తప్పుకుంటామని మాట్లాడారు. కాందహార్ లోని తాలిబాన్ నిర్ణయం చేసే పద్ధతి పష్టున్ జాతి సమాఖ్య (జిర్గా ) లాగా చేయబడింది, ఈ రెండూ జంటగా ముందుగా ఉన్న ఇస్లామిక్ తరహాను నమ్మాయి. చర్చలు నమ్మేవారిచేత సాధారణాభిప్రాయం యేర్పరచటానికి దారితీసింది.[53]

అయినప్పటికీ, తాలిబాన్ యొక్క అధికారం పెరుగుతుండగా, జిర్గాను సలహా అడగకుండా మరియు దేశంలోని ఇతర భాగాలకు ముల్లా ఒమర్ చే నిర్ణయాలు చేయబడ్డాయి. అతను అధికారంలో ఉన్నప్పుడు కేవలం రెండుసార్లు మాత్రమే రాజధాని కాబుల్ వెళ్ళాడు. తాలిబాన్ అధికార వ్యాఖ్యాత ముల్లా వకీల్ వివరిస్తూ:

నిర్ణయాలు అమీర్-ఉల్ మోమినీన్ యొక్క సలహా మీద ఆధారపడ్డాయి. మాకు విచారణ చేయవలసిన అవసరంలేదు. ఇది షరియా ప్రకారం ఉంది అని మేము నమ్ముతున్నాం. ఒకవేళ అతను ఒక్కడే ఈ ఆలోచన ఇస్తే మేము అమీర్ యొక్క ఆలోచనకు కట్టుబడి ఉంటాం. దేశ నాయకుడిగా ఎవరూ ఉండరు. బదులుగా అమీర్ అల్-ముమినిన్ ఉండవచ్చు. ముల్లా ఒమర్ అత్యున్న స్థానంలోని అధికారి మరియు ప్రభుత్వం అతను అంగీకరించని ఏ నిర్ణయాన్నైనా అమలుచేయలేక పోతోంది. సామాన్య ఎన్నికలు షరియాతో అనుచితమైనవి అందుకే మేము వాటిని తిరస్కరిస్తున్నాము.[54]

1999లో, ఒమర్ ఒక తీర్పును జారీ చేస్తూ బామ్యన్ వద్ద బుద్ధ బొమ్మలు రక్షింపబడతాయి ఎందుకంటే ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో బుద్దిస్ట్లు లేరు, విగ్రహారాధన సూచించటం సమస్యకాక పోవచ్చు అని తెలిపారు. కానీ మార్చి 2001లో ఇంతక్రితం చేసిన నిర్ణయాన్ని వేరే తీర్పుతో త్రిప్పి చెప్పి వాటిని ధ్వంసం చేశారు, మరియు తెలుపుతూ "ఆఫ్ఘనిస్తాన్ చుట్టూ ఉన్న ఆని విగ్రహాలను నాశనం చేయాల్సిందే" అని ఉత్తర్వును జారీచేశారు.[55]

ఆదర్శాల తీరుపై విమర్శలు[మార్చు]

నియమాన్ని (బిదః) తలవంచనివారితో కటినంగా తాలిబాన్ ఉండటాన్ని విమర్శించారు. కొంతమంది ముస్లింలు ఆగ్రహిస్తూ చాలా తాలిబాన్ నిషేధింపులు ఖురాన్ లేదా షరియాలో లేవని తెలిపారు.[56] ఇంకొక వ్యతిరేకత మూలం ప్రకారం తాలిబాన్ నల్లమందు "జాకత్" యొక్క "ట్రక్ లోడ్ల మీద 20% వారి పన్ను విధించింది, కానీ జాకత్ చెల్లింపుదారుల చెల్లించే ఆర్జనలో 2.5% మాత్రమే పరిమితమై ఉంది.[57]

అమీర్ అల్-ముమినిన్ బిరుదు ముహమ్మద్ ఒమర్ కు ఇవ్వటాన్ని విమర్శించారు, అతను విద్వాంస నేర్పును కలిగి లేకపోవటం, జాతి వంశవృక్షం లేదా ప్రవక్త కుటుంబంతో సంబంధాలు ఉండటాన్ని విమర్శకు కారణంగా చెప్పారు. ఈ బిరుదును ఇవ్వడానికి దేశంలోని మొత్తం ఉలేమా యొక్క సహకారం కావాలి, అయితే కేవలం 1,200 పష్టున్ తాలిబాన్ ఉన్నారు-ముల్లాలను మద్దతుచేస్తున్న వీరు ఒమర్ ను అమీర్ గా ప్రకటించారు.[57] "1834 నాటినుంచి ఏ ఆఫ్ఘాన్ ఈ బిరుదును అవలంబించలేదు, రాజు దోస్త్ మొహమ్మేద్ ఖాన్ ఈ బిరుదును పెషావర్ లోని సిక్కు సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధం ప్రకటించక ముందు తీసుకున్నాడు. కానీ దోస్త్ మొహమ్మేద్ విదేశీయులతో యుద్డంచేస్తున్నాడు, అయితే ఒమర్ యుద్ధాన్ని ఇతర ఆఫ్ఘాన్లకు వ్యతిరేకంగా ప్రకటించాడు."[57]

ఆదర్శాల తీరు వివరణ[మార్చు]

జమియత్ ఉలేమా-ఎ-ఇస్లాం (JUI) తాలిబాన్ కు చాలా ముఖ్యమైనది ఎందుకంటే దాని శ్రేణి యొక్క "విస్తారంగా అధికమొత్తం" మరియు వ్యక్తులు మరియు చాలా వరకూ నాయకత్వాలలో(ముల్లా ఒమర్ కాకపోయినా), కోరనిక్ విద్యార్ధులు ఉన్నారు, వీరు ఆఫ్ఘాన్ కాందీశీకుల కొరకు మద్రాసా ఏర్పరచిన చోట అభ్యసించారు, ఇది సాధారణంగా JUI చే చేయబడుతుంది. JUI నాయకుడు, మౌలానా ఫజాల్-ఉర్-రెహ్మాన్ బెనజీర్ భుట్టో యొక్క రాజకీయ సహచరుడు. భుట్టో ప్రధానమంత్రి అయినతర్వాత, రెహ్మాన్ "ప్రభుత్వం, సైనికదళం మరియు ISI తో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు," తాలిబాన్ కు సహాయపడటానికి అతను ప్రభావం చూపాడు.[58]

విలేఖరి అహ్మద్ రషీద్ సూచిస్తూ సోవియెట్ సమాఖ్యకు వ్యతిరేకంగా యుద్ధం యొక్క వినాశనం మరియు కృషి మరియు అది అనుసరించి పౌరయుద్ధం తాలిబాన్ యొక్క ఆదర్శాల తీరు ప్రభావితం చేసే అంశం అయింది.[59] తాలిబాన్ యువకులు ఆఫ్ఘాన్ లోని కాందీశీక శిబిరాల కోరనిక్ విద్యార్ధులు, వారి గురువులు చాలా వరకు "చదువుకున్నవారు అయి ఉండరు," మరియు ఇస్లామిక్ శాసనం మరియు చరిత్ర యొక్క ముఖ్య సంగతులు నేర్చిన విద్వాంసులను చేర్చుకోరు. కాందీశీక విద్యార్ధులను పూర్తిగా పురుషసామ్రాజ్యంలోనే పెంచుతారు, వారికి గణితం, విజ్ఞానశాస్త్రం, చరిత్ర లేదా భూగోళశాస్త్రం కాకుండా వ్యవసాయం యొక్క సాంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, పశుసంరక్షణ లేదా చేతిపనులు కూడా నేర్పింపరు, వారికి వారి జాతి మరియు వంశక్రమం యొక్క జ్ఞానం కూడా ఉండదు.[59]

అట్లాంటి వాతావరణంలో, యుద్ధం అంటే ఉద్యోగం, శాంతి అంటే నిరుద్యోగం. మహిళల యొక్క అధికారం అనేది పురుషుల యొక్క అంగీకార పత్రం వంటిది. వారి నాయకత్వం కొరకు కదలని మౌలికమనేది ఒక సూత్రం వంటిదే కాదు, కానీ రాజకీయ జీవం కూడా. తాలిబాన్ నాయకులు రషీద్ "మళ్ళీ మళ్ళీ చేప్పారు" "ఒకవేళ మీరు మహిళలకు ఎక్కువ స్వాతంత్రం ఇచ్చినట్లయితే లేదా పాఠశాలకు వెళ్ళటానికి ఒక అవకాశం ఇస్తే, వారు వారి హోదాను మరియు స్థాయిని కోల్పోతారని తెలిపారు."[60]

ప్రభుత్వం[మార్చు]

తాలిబాన్ ప్రభుత్వాన్ని వర్ణిస్తూ "కాందహార్ చేత నడపబడుతున్న రహస్య సంఘం ... అనుమానస్పదమైనది, రహస్యమైనది, మరియు నిరంకుశమైనది."[28] వారి అధికారిక వ్యాఖ్యాత చెప్పిన విధంగా, వారు ఎన్నికలు నిర్వహించరు:

షరియా రాజకీయాలను లేదా రాజకీయ పార్టీలను అనుమతించదు. అందుచే మేము అధికారులకు లేదా సిపాయిలకు ఏవిధమైన జీతాలు ఇవ్వము, కేవలం ఆహారం, దుస్తులు, బూట్లు మరియు ఆయుధాలు ఇస్తాము. మేము 1400 సంవత్సరాల క్రితం ప్రవక్త లాగా జీవించాలని అనుకుంటున్నాము మరియు యుద్ధం మా హక్కు. మేము ప్రవక్త యొక్క సమయాన్ని తిరిగి కల్పించాలని కోరుకుంటున్నాం మరియు ఆఫ్ఘాన్ ప్రజలు 14 ఏళ్ళుగా ఏమి కావాలనుకుంటున్నారో అది మేముమాత్రమే చేస్తున్నాం.[61]

ఎన్నికకు బదులుగా, ప్రవక్త మరియు మొదటి నలుగురు కాలిఫ్ల యొక్క అనుకరణలో ప్రతిజ్ఞ యొక్క విశ్వాసం లేదా "బయః"నుండి వారి నాయకుడి యొక్క యధార్ధత వస్తుంది. ఏప్రిల్ 4, 1996న, ముల్లా ఒమర్ "60 సంవత్సరాలలో మొదటిసారి" "మహమ్మద్ ప్రవక్త యొక్క అంగీ"ను విగ్రహం మీద నుంచి తీసుకున్నాడు. స్మారకంగా అతను దానిని చుట్టుకొని, అతను కాందహార్ లోని ఒక భవంతి నాల్గవ అంతస్తులో కనిపించగా వందల కోడీ పష్టున్ ముల్లాలు క్రింద నుండి "అమీర్ అల్ -ముమినిన్!" అని అరుస్తూ (విశ్వాసం యొక్క అధికారి),ప్రతిజ్ఞకు మద్దతు తెలిపారు.

ప్రారంభ ముస్లింల యొక్క పాలనను ఉంచటం వలన దేశ సంస్థలు లేకపోవటం లేదా "అధికారం మరియు నియంత్రణ కొరకు ఒక క్రమ" ప్రమాణం లేకపోవటం వల్ల ఈనాడు అంతర్జాతీయంగా పాశ్చాత్యం-కాని దేశాలలో కూడా ఇది ఉంది. తాలిబాన్ "పత్రికా విడుదల, విధాన ప్రకటనలు లేదా ఎప్పటికప్పుడు పత్రికా సమావేశాలను" ఏర్పరచదు మరియు బయట ప్రపంచం మరియు చాలా మంది అఫ్ఘాన్లు వాళ్ళు ఎలా కనిపిస్తారో తెలియదు, ఎందుకంటే ఛాయాచిత్రం ఇక్కడ నిషేధం.[62] వారి నిరంతర సైనికదళం "లష్కర్ లేదా సాంప్రదాయ జాతి సైనిక బలగం" కేవలం 25,000 నుండి 30,000 మంది పురుషులను పోలి ఉంటుంది, అవసరమైతే వీరికి ఇంకా జతచేసి పెంచుతారు. కార్యాచరణ మంత్రులు మరియు ఉపమంత్రులు "మద్రాసా శిక్షణతో ఉన్న ముల్లాలు." వారిలో అనేకమంది, ఆరోగ్యమంత్రి మరియు స్టేట్ బ్యాంకు గవర్నర్ వంటివారు ముందుగా సైన్యాధికారులు, వారు అవసరమయినప్పుడు వారి అధికారిక స్థానాలను వదిలివేస్తారు. ఒకవేళ ఎప్పుడైనా మిలిటరీ విరోధులు వారిని నిర్బంధించి లేదా వారి చావుకు దారి తీస్తే, ఇది "ఇంకా పెద్ద కలవరంను" జాతీయ పరిపాలనలో కలిగించింది.[63] ఆర్థిక మంత్రివర్గంలో బడ్జట్ లేదు లేదా "అర్హతకాల ఆర్ధిక నిపుణుడు లేదా బాంకరు" లేడు. తాలిబాన్ యుద్ధానికి ద్రవ్య సహాయం ముల్లా ఒమర్ చేత ఖాతా నిర్వహణ లేకుండా సేకరించి మరియు కేటాయించబడుతుంది.

వ్యాపార లావాదేవీలు[మార్చు]

1997లో, టర్క్మెనిస్తాన్ నుండి పాకిస్తాన్ వరకు గ్యాస్ పైప్ లైన్ నిర్మాణానికి సెంట్ గ్యాస్ ఏర్పాటు సంప్రదింపులకు తాలిబాన్ మరియు ఉనోకల్ టెక్సాస్లో సమావేశమయ్యారు.[64] నివేదిక ప్రకారం, ఒక ఒప్పందం కుదిరింది కానీ తర్వాత అది విఫలమయ్యింది.[65] విఫలమవ్వడానికి కారణం అర్జెంటీనా సంస్థ బ్రిడాస్తో పోటీ లావాదేవీల వల్లనే అని పుకార్లు వచ్చాయి.[66]

స్వాట్ యొక్క మరకతం గనులు 2009[మార్చు]

పాకిస్తాన్ స్వాట్ లోయలోని మరకతం గనులను (కొండజాతుల ప్రాంతం కాదు)తాలిబాన్ చే స్వాధీనం కాబడ్డాయి, ఒకప్పుడు స్కీయర్స్ కొరకు ప్రముఖ యాత్రా స్థలమైన దీనిని 'పాకిస్తాన్ యొక్క స్విట్జర్ల్యాండ్' అనేవారు. అయితే పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఈ చర్యకు స్పందించలేదు, తాలిబాన్ ఆ ప్రాంతం యొక్క గనుల పనివారితో ఒక ఒప్పందం కలిగి ఉంది, దాని ప్రకారం తాలిబాన్ త్రవ్వేవారి సంపాదన నుండి ఒక భాగం తీసుకుంటుంది, కానీ ఖర్చులు మాత్రం సమానంగా పంచుకోవాలి. తాలిబాన్ గనుల త్రవ్వే కార్యక్రమాలలో పాలుపంచుకోదు.[67]

ఆర్థిక వ్యవస్థ[మార్చు]

శాంతి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కు ఆర్థిక అభివృద్ధి తీసుకురాలేదు. పాకిస్తాన్ బయట "మాఫియా రవాణా" అని పిలవబడే కార్యక్రమం "పాకిస్తాన్ మార్కట్ కొరకు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని మిల్లియన్ల కొద్దీ ఎకరాల చెట్లను కొట్టివేశారు, పల్లెప్రాంతాలు తిరిగి చెట్లు నాటక పోవటంతో భంజరు భూలు అవుతున్నాయి. మూతబడిన పరిశ్రమలను కొల్లగొట్టారు, ... ఇంకా కరెంటు మరియు టెలిఫోన్ స్థంభాలను వారి ఉక్కు కొరకు మరియు తుక్కును లాహోర్ లోని ఉక్కు కర్మాగారాలకు అమ్మారు."[68]

నల్లమందు[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి: Opium production in Afghanistan

[[నల్లమందు గుళ్ళు/0} రివాజుగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో పెంచుతారు మరియు యుద్ధం మిగిలిన అన్నిఆర్ధిక|నల్లమందు గుళ్ళు/0} రివాజుగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో పెంచుతారు మరియు యుద్ధం మిగిలిన అన్నిఆర్ధిక]] రంగాలను మూసివేయటంతో నల్లమందు దేశ ఎగుమతులలో ప్రథమ స్థానంలో ఉంది.

తాలిబాన్ రైతుల కొరకు ఒక ఇస్లామిక్ అంగీకారం ఇచ్చింది ... దీని ద్వారా ఇంకా ఎక్కువ నల్లమందు పండించవచ్చు, అయితే ఖురాన్ మత్తుపదార్ధాలు ఉత్పత్తిని లేదా వాడకంను నిషేదిస్తుంది. తాలిబాన్ మత్తుపదార్ధాల-వ్యతిరేక నియంత్రణా బలగం యొక్క నాయకుడు అబ్దుల్ రషీద్, అతని విలక్షణమైన ఉద్యోగం యొక్క స్వభావం గురించి తెలియచేశారు. ఆయన హషిష్ పెంచటం మీద కటినమైన నిషేదాన్ని విధించారు, "ఎందుకంటే దీనిని ఆఫ్ఘన్లు మరియు ముస్లింలు వినియోగిస్తారు." కానీ, రషీద్ నాతో ఏమాత్రం వక్రోక్తిలో కాకుండా చెప్తూ, "నల్లమందు అనుమతించబడింది ఎందుకంటే పడమర భాగంలో ఉన్న కాఫిర్లచే ఉపయోగించ బడుతుంది కానీ ముస్లింలు లేదా ఆఫ్ఘన్లు వాడరు."[69]

కానీ 2000లో తాలిబాన్ నల్లమందు ఉత్పత్తిని ఆఫ్ఘన్ చరిత్రలో మొదటిసారి నిషేధించింది[ఆధారం కోరబడింది]. 2000లో, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క మత్తుమందు ఉత్పత్తి ప్రపంచ సరఫరాలో ఇంకనూ 75% ఉన్నట్లు లెక్క తేలింది. 2000 జూలై 27న, తాలిబాన్ ఇంకొకసారి నల్లమందు గింజల పెంపకాన్ని నిషేధిస్తూ ఉత్తర్వు జారీ చేసింది. opioids.com ప్రకారం, ఫిబ్రవరి 2001 నాటికి, ఉత్పత్తి 12,600 acres (51 km2) నుండి కేవలం 17 acres (7 ha)కు తగ్గింది.[70] తాలిబాన్ ఉత్తర వజిరిస్తాన్ లోకి 2003లో ప్రవేశించినప్పుడు వారు వెంటనే గసగసాల పంటను నిషేధించారు మరియు అమ్మినవారిని శిక్షించారు.[ఆధారం కోరబడింది]

ఇంకొక సమాచారం ప్రకారం నల్లమందు ఉత్పత్తి తాలిబాన్ చేత తగ్గించబడింది దాని వాడకం తగ్గించటానికి కాదు కానీ దాని ధరను పెంచటానికి అని తెలిపింది, మరియు దాని వల్ల గసగసాల రైతుల ఆదాయం పెరుగుతుంది మరియు ఆఫ్ఘన్ పన్ను సేకరణాధికారుల ఆదాయం పెరుగుతుంది.[71]

అయితే తాలిబాన్ అధికారిక సంజాయిషీ ఇంకొకరకంగా ఉంది. ముల్లా అమీర్ మొహమ్మద్ హక్కాని,నంగర్హార్ లో ఉన్న తాలిబాన్ యొక్క ఉన్నత ఔషధ అధికారి తెలుపుతూ, తాలిబాన్ సహాయం పొందినా లేదా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందినా ఈ నిషేధింపు ఉంటుంది. "గసగసాల సాగు ఉండదనేది మా తీర్పు. ఇది దేశంలో ఎప్పటికీ నిషేదింపబడింది," అని ఆయన చెప్పారు. "ఒకవేళ మాకు సహాయం అందినప్పటికీ లేదా లేకపోయినప్పటికీ, గసగసాల సాగు దేశంలో తిరిగి ఎప్పటికీ అనుమతించం."[70]

అయిననూ, 2001 US/ఉత్తర మిత్ర పక్షాలు తాలిబాన్ యొక్క బహిష్కరణ చేసినప్పుడు, తాలిబాన్ నియంత్రణలోంచి విముక్తి పొందిన దక్షిణ జిల్లాలు నల్లమందు సాగును పెంచాయి,[72] 2005 నాటికి ప్రపంచ నల్లమందు సరఫరాలో 87% చేరి,[73] 2006లో 90%కు పెరిగింది.[74]

హషేమి కూడా మార్చి 2001 కాలిఫోర్నియా ఉపన్యాసంలో దీనిని వివరించారు.[75]

అక్టోబరు 2009లో ఆగుర్తింపు పొందని నివేదిక, కేవలం 'అమెరికన్ మరియు ఆఫ్ఘన్ అధికారులు', న్యూ యార్క్ టైమ్స్ లో కనిపించారని ప్రకటిస్తూ తాలిబాన్ ఇప్పుడు నల్లమందు వర్తకానికి మద్దతు ఇస్తున్నారని మరియు దానినుండి నిధులను పొందుతున్నారని తెలిపింది,[76] ఇది వారు అంతక్రితం చేసిన నిషేధింపుకు మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో మందుల వర్తకం యొక్క తొలగింపుకు వ్యతిరేకంగా ఉంది.

నిర్బంధ సైనిక శిక్షణ[మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: Taliban conscription

గువాన్టనమో బందీల యొక్క సాక్ష్యం ప్రకారం వారి యుద్ధంలో పోరాడే స్థానం యొక్క పరిశీలనా ట్రిబ్యూనల్లు రాకముందే, తాలిబాన్, పురుషులకు నిర్బంధ సైనిక శిక్షణతో సిపాయిలులాగా పనిచేయించటమే కాకుండా దాని పౌర సేవకు కూడా సిబ్బందిలాగా పురుషులను నిర్బంధంగా ఉంచింది.[ఆధారం కోరబడింది]

ఉత్తర కూటమితో యుద్ధం[మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: Afghan Civil War (1996-2001)
హెరాట్ లో తాలిబాన్, జూలై 2001.

తాలిబాన్ యొక్క కటిన విధానాలు మరియు స్థానిక కూటమి బృందాలతో కనికరించే విధానం తిరిగుబాటుకు కారణమయ్యింది, ఇందులో తాలిబాన్ యొక్క బృందాలు చంపబడ్డాయి.

1997లో, అహ్మద్ షా మస్సౌద్ ఒక పధకాన్ని కనిపెట్టాడు, దానితో గొరిల్లా తంత్రాలను షమాలి ప్రదేశాలలో తాలిబాన్ పురోగమనాన్ని ఓడించడానికి ఉపయోగించారు. స్థానికులతో కలిసి, మస్సౌద్ అతని బలగాలను పౌరుల త్రవ్వకాలలో మరియు ఇతర రహస్య ప్రదేశాలలో సమాయత్తపరచారు. తాలిబాన్ యొక్క రాకతో, తాలిబాన్ తో శాంతి నిభందనలపై ప్రమాణం చేసిన కొంత మంది స్థానికులు అలానే మస్సౌద్ యొక్క బలగాలు రహస్య ప్రాంతాల నుండి బయటుకు వచ్చారు మరియు ఆకస్మిక దాడిలో ఉత్తర కాబుల్ ను ఆక్రమించుకున్నారు. ఇది జరిగిన కొంతకాలానికి, తాలిబాన్ శామలో ప్రాంతాలను నియంత్రణలో ఉంచుకోవటానికి పెద్ద ప్రయత్నాలు చేసింది, విచక్షణలేకుండా యువకులను చంపారు, జనాభాను సమూలంగా అంతం చేశారు మరియు బహిష్కరించారు. కమల్ హోస్సీన్, UN కొరకు ప్రత్యేక విలేఖరి, దీని మీద మరియు ఇతర యుద్ద నేరాలు మీద మరియు అవి తర్వాత ఇంకొక వైపుకు మళ్ళి సామూహిక సాంప్రదాయం యొక్క ఆందోళనను రగిల్చింది.

1998 ఆగస్టు 8లో తాలిబాన్ తిరిగి మజార్-ఐ-షరీఫ్ను తీసుకుంది, ఈసారి వారి గత ఓటమికి ప్రతీకారంగా అధిక అంతర్జాతీయ వివాదాన్ని సామూహిక మారణకాండలో వేలమంది పౌరులను మరియు ఇరాన్ దౌత్యవేత్తలను చంపటం ద్వారా ఏర్పరచింది. ఈ దుడుకుబాటుతనం ఉత్తర కూటమిని పరిధిలో ఉండేటట్లు చేసి కేవలం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని (10–15%)ఉత్తర భాగంలో చిన్న భాగం వారి నియంత్రణలో ఉండేటట్లు చేసింది. తాలిబాన్ 2001 9/11 దాడుల వరకు మొత్తం దేశం మీద నియంత్రణను కలిగి ఉంది. 2001 సెప్టెంబర్ 9న, ఒక విలేఖరి లాగా కనిపిస్తూ ఆత్మాహుతి దాడిచేసింది మరియు ఉత్తర కూటమి ముజాహిదీన్ సైన్య నాయకుడు అహ్మద్ షా మస్సౌద్రహస్య హత్యకు ఆల్-ఖైదాతో సంబంధం ఉన్నట్టుగా విస్తారంగా భావించబడింది. దీనిని తొలగించిన తర్వాత, అమెరికా బాంబుదాడులు మరియు రెండు నెలల తర్వాత 2001 యుద్ధంలో ఉత్తర కూటమి సైన్యం చేత ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అంతా తాలిబాన్ పరిగెత్తేటట్టు చేసింది.

అంతర్జాతీయ సంబంధాలు[మార్చు]

అది అధికారంలో ఉన్న సమయంలో, తాలిబాన్ ప్రభుత్వం లేదా "ఇస్లామిక్ ఎమిరేట్ ఆఫ్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్," దౌత్యసంబంధమైన గుర్తింపును మూడు దేశాల నుండి మాత్రం సంపాదించింది: అవి యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, పాకిస్తాన్, మరియు సౌది అరేబియా, ఇవన్నీ కూడా సహాయాన్ని అందించాయి. ప్రపంచంలోని చాలా దేశాలు, రష్యా, ఇరాన్, భారతదేశం, ఉజ్బెకిస్తాన్, కిర్గిజ్స్తాన్, మరియు తజికిస్తాన్, మరియు తర్వాత USA, తాలిబాన్ ను వ్యతిరేకించాయి మరియు దాని ప్రత్యర్థి ఉత్తర కూటమికు మద్దతునిచ్చాయి.

యునైటెడ్ కింగ్డం[మార్చు]

U.K ఒక నూతన వ్యతిరేక విప్లవాత్మక వ్యూహంలో తాలిబాన్ యోధులకు ధనం చెల్లిస్తారు లేదా వారు అస్త్రాలను విడిచిపెట్టాలి;[77] 2009లో తర్వాత బ్రిటన్ ప్రభుత్వం తాలిబాన్ తో చర్చలకు తిరిగి వచ్చింది.[78] 2010లో బ్రిటిష్ జనరల్ తెలుపుతూ 'తాలిబాన్ కచ్చితంగా భద్రతా బలగాలు చేరాలి'(పోలీసు లేదా సైనికదళం ) అని తెలిపారు.[79]

పాకిస్తాన్ తో సంబంధాలు[మార్చు]

వారు ఆరంభించిన తర్వాత ఏడు సంవత్సరాలు, పాకిస్తాన్ యొక్క ప్రభుత్వం తాలిబాన్ యొక్క ముక్ఖ్య చందాదారుగా ఉంది. ఇది సైనిక పరికరాలను, నియామక సహకారంను, శిక్షణ మరియు తంత్ర సలహాలను ఇచ్చింది, అవి ముల్లాల యొక్క గ్రామాలను బలోపేతం చేశాయి మరియు వారి అనుచరులు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క నియంత్రణను తీసుకోవటానికి సహాయపడినాయి.[80]

అధికారికంగా పాకిస్తాన్ తాలిబాన్ కు సహకారం ఇవ్వడాన్ని అంగీకరించలేదు, కానీ దీని సహకారం ఒక సంవత్సరానికి సరిపోయేది (1997/1998) ఉంటుందని అంచనా ప్రకారం US$30 మిల్లియన్లు గోధుమలు, డీజిల్, పెట్రోల్, మరియు కిరసనాయిలు, మరియు ఇతర సరఫరాల రూపంలో ఇస్తుంది.[81] తాలిబాన్ యొక్క ప్రభావం దాని పొరుగు దేశమైన పాకిస్తాన్ మీద చాలా లోతుగా ఉంది. "మునుపెన్నడూలేని అవకాశం" పాకిస్తాన్ యొక్క ముంగిలిలో మరియు అభిరుచి కల సంఘాలతో లభించడం వల్ల "ఒక రంగం నుండి వేరొక రంగంలో పనిచేసి వారి ప్రభావంను పాకిస్తాన్ లో ఇంకా విస్తృతం చేశారు. కొన్నిసార్లు ఇంకా శక్తివంతమైన ISI ను ప్రతిఘతిస్తారు".[82]

2009 చివరలో, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని U.S. కార్యక్రమాల అధికారి జనరల్ స్టాన్లీ మక్ క్రిస్టల్ మరియు ఇతర అధికారులు తెలుపుతూ తాలిబాన్ నాయకత్వం క్వెట్టాలో ఉంది, అయినప్పటికీ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం దానిని తిరస్కరిస్తుంది.[10][11] అయిననూ U.S తాలిబాన్ కు వ్యతిరేకంగా పాకిస్తాన్ సైనికదళం చేసిన ప్రయత్నాన్ని మెచ్చుకుంటుంది.[83].ఇంకనూ తాలిబాన్ No.2 నాయకుడు అబ్దుల్ ఘని బరాదర్ను పాకిస్తాన్ లో పట్టుకున్నారు.వైట్ హౌస్ 'తాలిబాన్ నాయకుడును పట్టుకోవటంపై హర్షం తెలిపింది'; మరియు తెలుపుతూ ఇది "ఈ ప్రాంతంలో మా పరస్పర కృషికి (పాకిస్తాన్ మరియు సంయుక్త రాష్ట్రాలు) గొప్ప విజయం"..[84]

సంయుక్తరాష్ట్రాలతో సంబంధాలు[మార్చు]

విదేశీ అధికారాలు, సంయుక్తరాష్ట్రాలతో సహా, మొదట తాలిబాన్ కు సహాయంగా ఉండేవి, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అనేక సంవత్సరాలు లంచగొండితనం. శాసనరహిత యుద్ధనేతల ఆక్రమణలో ఉన్నదానిని ఇది సంరక్షించే బలమవుతుందని ఆశించారు. ఉదాహరణకి, తాలిబాన్ 1995లో హెరత్ ను కబ్జా చేసుకొని పాఠశాలల నుండి వేలకొద్దీ బాలికలను తరిమివేసినప్పుడు U.S. ప్రభుత్వం ఏవిధంగానూ స్పందించలేదు.[85] తాలిబాన్ తిరిగి గుత్తాధిపత్యం అభ్యాసాలను సాయుధాలులేని పౌరులమీద దాడిచేయటం, సామూహిక వర్గాలను లక్ష్యంగా పెట్టుకోవటం (ముఖ్యంగా హజారాలు) మరియు మహిళా హక్కులను పరిమితం చేయడం వంటివాటిలో నిమగ్నమై ఉండడంతో వారి ఆశలు అడుగంటాయి.[42] 1997 చివరలో, అమెరికన్ దేశ సెక్రటరీ మడెలీన్ ఆల్బ్రైట్ U.S.ను తాలిబాన్ నుంచి దూరంగా ఉంచారు మరియు అంతక్రితం తాలిబాన్ కు పరిపూర్ణమైన మద్దతుగా దక్షిణ భాగానికి మధ్య ఆసియా నుండి నిర్మించబడిన పైపు లైన్, తర్వాత సంవత్సరం అమెరికా-లో ఉన్న చమురు సంస్థ ఉనోకల్తో అతిపెద్ద ఒప్పందాన్ని చమురు పైపు లైన్ గురించి తాలిబాన్ ప్రభుత్వంతో రద్దు చేసుకుంది.

ఆగస్టు 1998 ఆరంభంలో, విదేశీ సంఘాలతో తాలిబాన్ కష్టాలు ఇంకనూ తీవ్రతరం అయ్యాయి. మజార్ నగరం మీద దాడి చేసిన తర్వాత, తాలిబాన్ బలగాలు అనేక వేలమంది పౌరులను మరియు మరియు 10 ఇరానియన్ దౌత్యవేత్తలను మరియు ప్రజ్ఞా అధికారులను ఇరానియన్ కార్యాలయంలో హతమార్చింది. ఆరోపించబడిన రేడియో ఆటంకదారులు సూచిస్తూ ముల్లా ఒమర్ వ్యక్తిగతంగా ఈ మారణకాండను అనుమతించారని తెలిపాయి.[86] ఇరానియన్ ప్రభుత్వం వాసన పసిగట్టింది మరియు యుద్ధం నివారించినా ఇరాన్ 200,000 సాధారణ బృందాలను తరలిస్తూ "పూర్తిస్థాయి ప్రాంతీయ విపత్తు"ను తెలిపింది[87].

మజార్ ను ఆక్రమించే ముందు రోజు, తాలిబాన్ అనుచరుల అతిధి ఒసామా బిన్ లాడెన్ ఆఫ్రికాలోని రెండు U.S.కార్యాలయాల మీద బాంబుదాడి చేశారు, ఇందులో 224 మంది చనిపోయారు మరియు 4500 మంది గాయపడ్డారు, బాధితులందరూ ఎక్కువగా ఆఫ్రికావారే. సంయుక్త రాష్ట్రాలు స్పందిస్తూ సముద్ర క్షిపణి దాడులను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని అనుమానించదగిన శిక్షణా శిబిరాలపై వేశారు, బిన్ లాడెన్ లేదా ఆల్-ఖైదా వారిని ఎక్కువగా చంపకపోయినా 20 మందికి పైగా ఇందులో మరణించారు. ముల్లా ఒమర్ క్షిపణి దాడిని మరియు అమెరికా రాష్ట్రపతి బిల్ క్లింటన్ ను ఖండించారు.[88] సౌదీ అరేబియాలోని తాలిబాన్ రాయబారిని బిన్ లాడెన్ ను అందించటానికి నిరాకరించడంతో మరియు ముల్లా ఒమర్ సౌదీ రాజ కుటుంబంను అవమానించిన తర్వాత సౌదీ అరేబియా నుండి తరిమి కొట్టింది.[89] అక్టోబర్ మధ్యలో UN భద్రతా మండలి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి మరియు వెళ్ళడానికి వర్తక విమానాలను ఏకగ్రీవంగా నిషేదించింది మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాని బ్యాంకు ఖాతాలను జప్తు చేసింది.[90]

నూతన నియామక విరోధ వ్యూహం అక్టోబర్ U.S లో తాలిబాన్ యోధులు పక్షాలను మార్చుకోవటం ద్వారా చెల్లిస్తారు.[91]

నవంబర్ 26, 2009, ఆఫ్ఘన్ రాష్ట్రపతి హమీద్ కర్జాయ్ తాలిబాన్ నాయకత్వంతో ప్రత్యక్ష లావాదేవీలలో నిమగ్నం కమ్మని సంయుక్త రాష్ట్రాలను అభ్యర్ధించారు. CNN యొక్క క్రిస్టియనే అమన్పౌర్ తో చేసిన ముఖాముఖిలో, కర్జాయ్ చెప్తూ "తాలిబాన్ తో సంప్రదింపుల అత్యవసర అవసరం", మరియు ఒబామా పాలన అట్లాంటి చర్చలను వ్యతిరేకించిందని స్పష్టం చేశారు. అమెరికా అధికారికంగా ఏవిధమైన సమాధానం ఇవ్వలేదు.[92][93]

డిసెంబరు, 2009 ఆరంభంలో, తాలిబాన్ "చట్టపరమైన పూచీ" U.S.కు ఇస్తూ వారు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ను ఇతర దేశాల మీద దాడికి ఉపయోగించబోమని తెలిపాయి. అమెరికా అధికారికంగా ఏవిధమైన సమాధానం ఇవ్వలేదు.[94]

డిసెంబరు 6న U.S అధికారులు 'తాలిబాన్ తో చర్చలు' తోసిపుచ్చారు;[95] మరియు చాలా రోజుల తర్వాత అది తెలుపుతూ 'పెంటగాన్ తాలిబాన్ తో మైత్రి చేకూర్చుతుందని' (US రక్షణ సెక్రటరీ రాబర్ట్ గేట్స్) ఆల్ ఖైదాతో మాత్రం కాదని తెలిపింది.ఇంకనూ 'గేట్స్ మైత్రిచేకూర్చడం విప్లవానికి మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో యుద్ధానికి రాజకీయ ముగింపు అని తెలిపింది. కానీ అతను చెప్తూ మైత్రిని పొందడం కచ్చితంగా ఆఫ్ఘన్ ప్రభుత్వ అంశాల మీద ఉంటుంది మరియు తాలిబాన్ కచ్చితంగా ప్రభుత్వం యొక్క సార్వభౌమత్వానికి కట్టుబడి ఉండాలి'.[96]

2010లో 'మక్క్రిస్టల్ తాలిబాన్ తో శాంతి మీద దృష్టి సారిస్తూ అతను తెలిపాడు 'అతని బృందం ఉద్యమం తాలిబాన్ తో సంప్రదించిన శాంతికి దారితీయటం ద్వారా ఇది సాధించవచ్చు అని తెలిపారు'.[97]

భారతదేశంతో సంబంధాలు[మార్చు]

ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో తాలిబాన్ పాలన గురించి బహిరంగంగా మాట్లాడిన విమర్శకులలో భారతదేశం ఒకటి. అహ్మద్ షా మస్సౌద్, ఉత్తర కూటమి యొక్క తాలిబాన్ వ్యతిరేక కార్యక్రమాల నాయకుడు ముఖ్యంగా భారతదేశంతో అతనికున్న సన్నిహితాన్ని సూచించాడు.[98] భారతదేశం దాని పొరుగు దేశంలో పెరుగుతున్న ఇస్లామిక్ సైన్యం గురించి ఆందోళన చెందింది మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో తాలిబాన్ ప్రభుత్వం గుర్తించడానికి తిరస్కరించింది.[99]

డిసెంబరు 1999లో, ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్స్ విమానం 814 కాట్మండు నుంచి ఢిల్లీకి వచ్చే దానిని హైజాక్ చేసి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కాందహార్కు తీసుకువెళ్ళారు. తాలిబాన్ దాని సైన్యాన్ని హైజాక్ చేసిన విమానం వద్దకు భారతీయ ప్రత్యేక బలగాలను విమానం వద్దకు రానీకుండా చేసింది మరియు రోజుల కొద్దీ భారతదేశం మరియు హైజాకర్ల మధ్య సంప్రదింపులు జరిపింది. న్యూ యార్క్ టైమ్స్ తర్వాత తెలుపుతూ హైజాకర్లు మరియు తాలిబాన్ల మధ్య స్పష్టమైన సంబంధాలు ఉన్నాయని తెలిపింది.[100] హైజాకర్లు మరియు భారత ప్రభుత్వం మధ్య ఒప్పందంలో భాగంగా, భారతదేశం ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్స్ విమానంలో ఉన్న ప్రయాణికులను కాపాడటం కొరకు ముగ్గురు ఇస్లామిస్ట్ ఉగ్రవాదులను విడుదలచేసింది. తాలిబాన్ సురక్షితమైన మొత్తాన్ని హైజాకర్లకు మరియు విడుదలైన ముగ్గురు ఉగ్రవాదులకు ఇచ్చింది.[101] ఒసామా బిన్ లాడెన్, హైజాకర్లు మరియు విడుదలైన ఉగ్రవాదుల మధ్య సంబంధాలు కూడా భారత ప్రసారసాధనాలలో పేర్కొన్నారు.[102]

హైజాకింగ్ అనుసరిస్తూ, తాలిబాన్ కు విరుద్దంగా అహ్మద్ మస్సౌద్ కాయక్రమాలలో భారతదేశం విపరీతంగా వాటి ప్రయత్నాలను పెంచింది. ఉత్తర కూటమి కొరకు సాయుధ విభాగాన్ని దుషాంబే, తజికిస్తాన్లో భారతదేశం ఏర్పాటు చేసింది.[103] భారతదేశం ఉత్తర కూటమికు విస్తారమైన పరిధిలో అధిక-ఎత్తుకల యుద్ధ పరికరాలను, హెలికాప్టర్ సాంకేతిక నిపుణులను, వైద్య సేవలను మరియు తంత్ర సలహాను అందించింది.[104] ఒక నివేదిక ప్రకారం, భారత సైనికదళ సహకారం తాలిబాన్ వ్యతిరేక బలగాలకు ఇచ్చింది— US$70 మిల్లియన్లు సహాయంగా ఇచ్చింది ఇందులో రెండు Mi-17 హెలికాప్టర్లు, 2000లో మూడు నూతన హెలికాప్టర్లు మరియు US$8 మిల్లియన్ల విలువుండే అధిక ప్రమాణ పరికరాలను 2001లో కొంది.[105]

2001లో తాలిబాన్ ప్రభుత్వం పడిపోవతాన్ని అనుసరిస్తూ, భారతదేశం నూతన ప్రభుత్వానికి అధికమైన మద్దతును ఇచ్చింది.[106] భారతదేశం తాలిబాన్ ల ప్రభావం తగ్గించటానికి అనేక పునఃనిర్మాణ ప్రణాలికలు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో చేపట్టింది[107] మరియు 2006 నాటికి, భారతదేశం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కు అతిపెద్ద ప్రాంతీయ దాటగా ఉంది.[108]

ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు సహాయక సంఘాలతో సంబంధాలు[మార్చు]

తాలిబాన్ యొక్క పాలనలో అతిపెద్ద సమస్య యునైటెడ్ నేషన్స్ (UN) మరియు నాన్-గవర్న్మెంటల్ ఆర్గనైజేషన్స్ (NGOs) తో సబంధాలు. ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు ఆగకుండా కొనసాగిన యుద్ధంలో, ముందు సోవియట్లతో మరియు తర్వాత ముజాహిదీన్ మధ్య జరిగింది, ఇవి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క అవస్థాపన మరియు ఆర్థికస్థితిని నాశనం చేశాయి. అక్కడ పారే నీటిసరఫరా ఉండదు, స్వల్ప కరెంటు, కొద్ది సంఖ్యలో టెలిఫోన్లు, ప్రయాణించగల రోడ్లు లేదా నిరంతర కరెంటు సరఫరా ఉంటుంది. ప్రాథమిక అవసరాలు నీరు, ఆహారం మరియు ఆశ్రయం మరియు ఇతరమైనవి చాలా తక్కువగా సరఫరా ఉంది. దీనికితోడూ, వంశం మరియు కుటుంబ ఆకృతి ఆఫ్ఘన్లకు అందించిన సాంఘిక/ఆర్ధిక భద్రతా వలయం బాగా దెబ్బతింది.[51][109] ఆఫ్ఘనిస్తాన్ బాల మరణశాతం ప్రపంచంలోనే ఎక్కువగా ఉంది. ఐదవ పుట్టినరోజు చేరకుండానే పావుభాగం పిల్లలు చనిపోతున్నారు, ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలతో పోలిస్తే ఈ రేటు ఎన్నో రెట్లు అధికంగా ఉంది.[110]

ఫలితంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో అంతర్జాతీయ సేవా మరియు/లేదా అభివృద్ధి సంస్థలు (NGOs) ఆహారం, ఉద్యోగం, పునఃనిర్మాణం మరియు ఇతర సేవలకు చాలా ముఖ్యమైనది. ఒక మిల్లియన్ కన్నా ఎక్కువ చావులు యుద్ధం జరిగిన సంవత్సరాలలో సంభవించాయి, విధవలచే నపబడుతున్న కుటుంబాలు 1998 నాటికి 98,000 చేరాయి.[111] అందుచే మహిళల మీద తాలిబాన్ ఆంక్షలు కేవలం మానవ హక్కుల కొరకు కాదు వారి జననం మరియు మరణం మీద కూడా ఉన్నాయి. కాబుల్ లో, నగరంలో చాలా భాగాలు రాకెట్ దాడుల వల్ల నాశనం అయ్యాయి, సగానికన్నా ఎక్కువ దాని యొక్క 1.2 మిల్లియన్ ప్రజలు NGO చందా ద్వారా ఏదో ఒకరకంగా లాభం పొందారు, త్రాగటానికి మంచినీళ్ళైనా పొందారు.[112] పౌర యుద్ధం మరియు దాని కాందీశీకుల-ఏర్పాటు విధానాలు తాలిబాన్ అధికారంలో ఉన్న మొత్తం సమయంలో కొనసాగించారు. ఆ సమయంలో, మూడు-పావుల కన్నా ఎక్కువ మిల్లియన్ల పౌరులు మజార్ చుట్టుపక్కల ఉత్తర భాగంలో తాలిబాన్, హెరాట్ ముందు భాగంలో, మరియు కాబుల్ చుట్టూ సారవంతమైన షోమాలి లోయ దాడిచేసింది. పౌరులు శత్రువులకు సహాయం చేయకుండా "భూములు తగలుబెట్టే" దూకుడు చర్యలను ఉపయోగించారు.[113]

UN మరియు NGO సహాయం పొందుతున్నప్పటికీ, UN మరియు NGOల వైపు తాలిబాన్ యొక్క దృష్టి అనుమానాస్పదంగా, కృతజ్ఞతాభావం లేని లేదా సహనంలేని విధంగా ఉంది. UN అంతర్జాతీయ చట్టం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది, ఇస్లామిక్ షరియా మీద కాదు, మరియు UN తాలిబాన్ ను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క వాస్తవ ప్రభుత్వంగా గుర్తించదు. దానికోతోడూ, చాలా మంది విదేశీ దాతలు మరియు సహాయక కార్యకర్తలు తాలిబాన్ కటిన విధానాలను మార్చి ఆడవారికి ఎక్కువ స్వాతంత్ర్యానికి ప్రయత్నించినవారు ముస్లింలు కానివారు.

తాలిబాన్ యొక్క అటార్నీ జనరల్ ముల్వి జలీల్-ఉల్లా మౌల్విజాద పేర్కొంటూ:

ఏవిధమైన శిక్షణ UN కావాలనుకుంటుందో తెలియ చేద్దాం. ఇది అతిపెద్ద నాస్తిక పాలసీ, ఇది మహిళలకు అసహ్యకరమైన స్వాతంత్రంను ఇస్తుంది, అది వ్యభిచారంకు దారితీసి ఇస్లాం నాశనంను చేస్తుంది. ఏదైనా ఇస్లాం దేశంలో వ్యభిచారం సాధారణం అయిపోయింది, ఆ దేశం నాశనమయ్యి నాస్తికుల అధికారం ప్రవేశిస్తుంది ఎందుకంటే వారి పురుషులు ఆడవారిలా తయారవుతారు మరియు ఆడవారు వారిని రక్షించుకోలేరు. ఇస్లాం యొక్క చట్రంలో మాతో మాట్లాడే ఎవరైనా అలా చేయాల్సిందే. పవిత్ర ఖురాన్ ఇతర ప్రజా అవసరాల కోసం సర్దుకోదు, ప్రజలు వారిని పవిత్రన్ ఖురాన్ కు అనుగుణంగా దిద్దుకోవాలి.[114]

సహాయక సంఘాలు అనేక ఆశాభంగాలు చవిచూశాయి. తాలిబాన్ నిర్ణయాధికారులు, ముఖ్యంగా ముల్లా ఒమర్, ఒకవేళ అరుదుగా ప్రత్యక్షంగా ముస్లిం కాని విదేశీయులతో మాట్లాడితే, సహాయక బృందాలు రాయబారులతో లావాదేవీలు జరపాలి మరియు ఒప్పందాలు తరచుగా తాలిబాన్ ఉన్నత అధికారులచే తిరగవ్రాయబడతాయి.[48] సెప్టెంబర్ 1997 నాటికి UN సంఘాల ముగ్గురు నాయకులు కాందహార్ లో దేశబహిష్కరణకు గురయ్యారు, వీరు UN హై కమిషనర్ ఫర్ రెఫ్యూజీస్ కొరకు ఉన్న మహిళా న్యాయవాది బలవంతంగా తాలిబాన్ అధికారులతో పరదా వెనక నుంచొని మొహం కనపడకుండా మాట్లాడటాన్ని వ్యతిరేకించినందుకు పంపించి వేయబడ్డారు.[115]

UN ముస్లిం సిబ్బంది కొరకు తాలిబాన్ డిమాండ్ ను సంతృప్తి పరచటానికి ముస్లిం మహిళా సిబ్బందిని పెంచారు, the తాలిబాన్ అప్పుడు "ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కు ప్రయాణించే మొత్తం ముస్లిం UN సిబ్బందితో మహ్రం లేదా రక్త సంబంధీకులు ఉండాలని తెలిపింది."[116] జూలై 1998లో, ఆ సంస్థలు వారి ఆదేశం మేరకు అంతక్రితం బాంబుదాడి చేసిన మాజీ పాలిటెక్నిక్ కళాశాలకు వెళ్ళటానికి తిరస్కరించినందుకు తాలిబాన్ "మొత్తం NGO కార్యాలను" బలవంతంగా మూసివేసింది.[117] ఒక నెల తర్వాత UN కార్యాలయాలు కూడా మూసివేయబడ్డాయి.[118]

ఆహారపదార్ధాల ధరలు పెరగడంతో పరిస్థితులు ఇంకా క్షీణించాయి, తాలిబాన్ ప్రణాళిక మంత్రి కరి దిన్ మొహమ్మద్ వివరిస్తూ మానవహిత సహాయం యొక్క నష్టానికి తాలిబాన్ యొక్క విభేదం:

మేము ముస్లింలు దేవుడు ఆ పైవాడు ఏదో ఒకవిధంగా అందరినీ పోషిస్తాడని నమ్ముతాము. ఒకవేళ విదేశీ NGOలు వదిలివెళ్ళిపొతే అది వారి నిర్ణయం. మేము వారిని బహిష్కరించలేదు.[119]

2009లో ఉన్నత స్థాయిలో ఉన్న U.N అధికారి తాలిబాన్ తో చర్చలకు పిలుపునిచ్చారు,[120] తర్వాత 2010లో 'U.N ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో శాంతి నిర్మాణానికి తాలిబాన్ కు అనుమతించినవి ఎత్తివేసింది'[121] U.N. చెప్తూ 'తీవ్రవాదుల జాబితాలో తాలిబాన్ పేర్లను తగ్గించండి' అలానే తాలిబాన్ నాయకులవి కూడా.[122]

2010లో పాశ్చాత్య సహాయ దాత 'తాలిబాన్ పధకానికి మద్దతునిచ్చింది'[123]

ఒసామా బిన్ లాడెన్ తో సంబంధాలు[మార్చు]

1996లో, ఒసామా బిన్ లాడెన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి సుడాన్కు తరలి వెళ్ళాడు. తాలిబాన్ నుంచి ఏవిధమైన ఆహ్వానం లేకుండానే వచ్చాడు, మరియు కొన్నిసార్లు అతని యుద్ధ ప్రకటన మీద మరియు మూడవ పార్టీ దేశాల పౌరులను చంపటానికి శాసనం చేయటంపై ఇంకా ముఖాముఖీల గురించి కనుక్కోవడంపై ముల్లా ఒమర్ విసుగు చెందాడు,[124] కానీ కాలక్రమేణా రెండు సమూహాల మధ్య సంబంధాలు దగ్గరయ్యాయి, మరియు ఫలితంగా వీరి పోషకుడు సౌదీ అరేబియాతో ముల్లా ఒమర్ నిరాకరణ మీద సమష్టిగా ఉన్నారు, ఒమర్ ఇంతక్రితం వాగ్దానం చేసిన ప్రకారం సౌదీ మంత్రి ప్రిన్స్ టర్కిను అవమానించటం మరియు బిన్ లాడెన్ ను తిరిగి సౌదీకి అప్పగించటాన్ని తిరస్కరించాడని తెలపబడింది.[125]

బిన్ లాడెన్ అతని సంస్థ ఆల్-ఖైదా మరియు తాలిబాన్ మధ్య ఒక కూటమి మీద దొంగ సంతకం చేయగలిగాడు. ఆల్-ఖైదాలో-శిక్షణ పొందిన 055 బ్రిగేడ్ అని పిలవబడే యోధులు తాలిబాన్ సైన్యంతో 1997 మరియు 2001 మధ్య కలిసినట్టుగా అర్ధం అవుతోంది. బిన్ లాడెన్ చేత పంపబడిన అనేక వందల అరబ్ ఆఫ్ఘన్ యోధులు మజార్-ఎ-షరీఫ్ వధింపులో తాలిబాన్ కు సహకారం అందించారు.[126] తాలిబాన్-ఆల్-ఖైదా సంబంధాలు, ఒమర్ కుమార్తెను బిన్ లాడెన్ యొక్క కుమారునికి ఇచ్చి వివాహం చేయటంతో బలోపేతం అయ్యాయి. ఒసామా బిన్ లాడెన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో నివసించే సమయంలో, అతను ఆర్థికంగా కూడా తాలిబాన్ కు సహాయం చేసి ఉండవచ్చు.[127][128] అయిననూ తాలిబాన్ కొరకు ఆల్-ఖైదా చేసిన పెద్ద సహాయం ఏమంటే ఆత్మాహుతి బాంబు దాడితో[129] తాలిబాన్ యొక్క అత్యంత శక్తివంతమైన సైనిక ప్రత్యర్థి ముజాహిదీన్ అధికారి మరియు ఉత్తర కూటమి నాయకుడు అయిన అహ్మద్ షా మస్సౌద్ను 2001 సెప్టెంబర్ 9 కన్నా కొంచం ముందు హత్యచేయడం. ఇది తాలిబాన్ మానవ హక్కులను ఉల్లంఘించినప్పుడు మరియు విపరీత ధోరణి ఉన్నప్పుడు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క వాస్తవ ప్రతినిధులుగా మస్సౌద్ సంఘానికి అంతర్జాతీయ తోడ్పాటును ఏర్పరిచే సమయంలో జరిగింది.[129] ఈ హత్య, ఆల్-ఖైదా శాఖ అయిన ఐమన్ జావహిరి మరియు ఈజిప్షియన్ ఇస్లామిక్ జిహాద్ చేత చేయబడినట్లుగా చెప్పబడింది, దీనితో ఉత్తర కూటమి నాయకుడు లేకుండా అయిపోయింది, మరియు "దేశం మీద పూర్తి నియంత్రణ కొరకు చివరి అడ్డంకును కూడా తొలగించారు ..."[130]

ఆఫ్రికాలో 1998 U.S. కార్యాలయం మీద బాంబుదాడుల తర్వాత, ఒసామా బిన్ లాడెన్ మరియు అనేక ఆల్-ఖైదా సభ్యులు U.S. నేరస్థుల న్యాయస్థానంలో చేర్చబడ్డారు.[131] తాలిబాన్ ఒసామా బిన్ లాడెన్ ను అప్పగించమని U.S.చేసిన అభ్యర్ధనల నుండి కాపాడింది, వివిధ రకాలుగా చెప్తూ బిన్ లాడెన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో "కనపడకుండా పోయాడని",[132] లేదా వాషింగ్టన్ బిన్ లాడెన్ తీవ్రవాద కార్యకలాపాలలో పాల్గొన్నాడని "ఏవిధమైన సాక్ష్యం లేదా ఏవిధమైన ఋజువు అందించలేదని" మరియు "ఏవిధమైన ఋజువు లేనప్పుడు, బిన్ లాడెన్ ఏపాపం చేయని మనిషి... అతను స్వేచ్చ జీవి."[133][134] బిన్ లాడెన్ కు వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యంలో న్యాయస్థానంలో సాక్ష్యం మరియు ఉపగ్రహ టెలిఫోన్ నమోదులు ఉన్నాయి.[135][136] బిన్ లాడెన్ దీనికి బదులుగా, తాలిబాన్ ను మెచ్చుకుంటూ ఆచరణలో ఉన్న "ఏకైక ఇస్లామిక్ ప్రభుత్వం"గా తెలిపారు, మరియు బమియన్ యొక్క బుద్దాల వంటి విగ్రహాలను ముల్లా ఒమర్ నాశనం చేయటాన్ని శ్లాఘించారు.[137]

2008 చివరికి, తాలిబాన్ ఆల్-ఖైదాతో ఏదైనా బంధం మిగిలి ఉంటే దానిని కూడా బలోపేతం చేసింది.[138]

పాకిస్తాన్ లో తాలిబాన్[మార్చు]

టోర బోర వద్ద పాకిస్తాన్ లోకి U.S. బాంబర్ల నుండి పారిపోతున్న తాలిబాన్ సంఘసభ్యులు కేవలం తెలుసున్న ఛాయాచిత్రం గారీ మార్క్ స్మిత్ చే తీయబడిన చిత్రం
ప్రధాన వ్యాసం: Islamic Emirate of Waziristan
ఇవి కూడా చూడండి: War in North-West Pakistanమరియు Wana conflict

2007 ఆరంభంలో, తాలిబాన్ విప్లవంతో ఉన్న సంధితో తాలిబాన్ యొక్క ప్రభావం పాకిస్తాన్ లో కొనసాగింది. తాలిబాన్ అధికారి ముల్లా దాదుల్లా బంధువును ఖైదు చేయటాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ పెషావర్ లోని ఒక రెస్టారెంట్ వద్ద జరిగిన ఆత్మాహుతి దాడిని ఉదాహరిస్తూ, అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ తెలుపుతూ "... పాకిస్తాన్ యొక్క సరిహద్దు ప్రాంతాలలో, ... అనేకమంది ప్రజలను గత రేనుద్ లేదా మూడు సంవత్సరాలలో పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం లేదా అమెరికా — U.S.లోని కూటములు-తో స్పష్టంగా కలవడం వల్ల తీవ్రవాదం మీద పోరుకు దారితీసింది."[139]

తెహ్రిక్-ఐ-తాలిబాన్ పాకిస్తాన్ అని పిలవబడే పాకిస్తాన్ తాలిబాన్ అమ్బ్రెల్లా సంఘం యొక్క ఏర్పాటును డిసెంబరు 2007లో ప్రకటించారు.[140]

2009 ఫిబ్రవరి 18న, పాకిస్తాన్ రాష్ట్రపతి ఆసిఫ్ అలీ జార్దరి తాలిబాన్ తో ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేశారు, దీని ప్రకారం షరియా శాసనాన్ని పాకిస్తాన్ లోని కొన్ని భాగాలలో అమలుచేస్తూ ఆడపిల్లలందరినీ పాఠశాలల నుండి నిషేధించారు.[141][142] 2009 ఏప్రిల్ 13న, జార్దరి దేశ యొక్క స్వత లోయ కొరకు ఒక శాంతి ఒప్పంద శాసనం మీద సంతకం చేశారు, ఈ ప్రాంతంలో షరియా శాసనాన్ని ప్రవేశ పెట్టారు.[143]

2009 జూన్ 30న, తాలిబాన్ శాంతి ఒప్పదాన్ని అమెరికా వారిచే కొనసాగుతున్న విమానదాడులకు వ్యతిరేకిస్తూ వెనక్కు తీసుకుంది.[144] తాత్కాలిక యుద్దవిరమణ లేదని ప్రకటించిన వెంటనే, దాదాపు 150 ఉగ్రవాదులు పాకిస్తాన్i సైనికదళ యుద్దనౌకలను మిరంషా వద్ద దాడి చేశారు, అంచనా ప్రకారం 30 మంది సిపాయిలు చనిపోయారు.[144] NATO సరఫరాల ట్రక్కులను లక్ష్యంగా చేసిన కారు బాంబు దాడిలో అదనంగా 4 మంది చనిపోయారు.[144]

Guerrilla attacks will be launched against the Pakistani military unless drone attacks are stopped and government troops are pulled out of North Waziristan. We will attack forces everywhere in Waziristan unless the government fulfills these two demands.

—Ahmadullah Ahmadi, spokesperson for Pakistani Taliban faction, New York Times

పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం కూడా ఈ దాడుల గురించి ఆందోళన చెందింది ఎందుకంటే తాలిబాన్ పూర్తి-ఎదురుదాడికి సమాయుత్తమవుతున్నట్టు వారు గ్రహించారు.[145] ఆ ప్రాంతం నుండి సరుకులను రవాణా చేయాలనే ప్రభుత్వ ప్రణాళిక గొరిల్లా దాడుల ఆపదతో పురోగమించ లేకపోయాయి.[146] అనేక సరిహద్దుల మీద దాడులకు ప్రభుత్వం స్పందన లేకుండా ఉండిపోయింది, మరియు తాలిబాన్ యొక్క ఉత్తర వజిరిస్తాన్ ముటా రాజీ ఒప్పుకుంటున్నట్లు ఏవిధమైన సంకేతం ఇవ్వలేదు.[147] పాకిస్తాన్ నాయకులు బహదూర్ ఒక్కటే దాడులు చేయాలని పధకం వేయట్లేదు అనే దాని మీద ఆందోళన కలిగి ఉన్నారు.[147]

అమెరికా చేసిన దండయాత్ర మరియు తాలిబాన్ స్థానభ్రంశం[మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: War in Afghanistan (2001–present)

దండయాత్ర ప్రస్తావన[మార్చు]

దస్త్రం:Taliban conference will not exile without evidence 2001.jpg
సెప్టెంబర్ 11 దాడుల తర్వాత పాకిస్తాన్ లో తాలిబాన్ పత్రికా సమావేశం, సాక్ష్యం లేకుండా వారు ఒసామా బిన్ లాడెన్ ను అప్పగించమని ప్రకటన.

11 సెప్టెంబర్ దాడులు మరియు PENTTBOM పరిశోధన తర్వాత, సంయుక్తరాష్ట్రాలు తాలిబాన్ కు కడపటి హెచ్చరిక పంపింది:

  1. ఆల్-ఖైదా యొక్క మొత్తం నాయకులకు US విడుదల చేసింది;
  2. ఖైదు చేయబడ్డ మొత్తం విదేశీ దేశస్థులను విడుదల చేయటం;
  3. ప్రతి తీవ్రవాద శిక్షణా శిబిరాన్ని వెంటనే మూసివేయండి;
  4. ప్రతి తీవ్రవాదిని మరియు వారి మద్దతుదారులను సంబంధిత అధికారులకు అప్పగించండి;
  5. తనిఖీ కొరకు తీవ్రవాద శిక్షణా శిబిరాలలోకి వెళ్ళడానికి సంయుక్తరాష్ట్రాలకు పూరి స్వేచ్చను ఇవ్వండి.[148]

పరిశోధన చేసే సమయంలో, సంయుక్తరాష్ట్రాలు అంతర్జాతీయ సంఘానికి తాలిబాన్ ను పారద్రోలడానికి ఒక సైనిక ప్రచారం మద్దతుకోరకు విన్నపం చేసింది. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి మరియు NATO ఈ పరిస్థితిలో అట్లాంటి ప్రచారాన్ని సాయుధ దాడుల నుంచి సొంత-రక్షణగా అంగీకరించాయి.[149][150]

2001 సెప్టెంబర్ 21న, తాలిబాన్ కడపటి హెచ్చరికకు సమాధానం ఇచ్చింది, ఒకవేళ సంయుక్తరాష్ట్రాలు బిన్ లాడెన్ శిక్షార్హుడు అని సాక్ష్యం తెస్తే, వారు అతనిని అప్పగిస్తాం అని వాగ్దానం చేశారు, మరియు తెలుపుతూ వారివద్ద 11 సెప్టెంబర్ దాడులకు అతనికి సంబంధం ఉన్నట్టు ఏమీ ఋజువు లేదని తెలిపింది .[134]

2001 సెప్టెంబర్ 22న, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ మరియు తర్వాత సౌదీ అరేబియా, తాలిబాన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క చట్టపరమైన ప్రభుత్వం అనే గుర్తింపును వెనక్కు తీసుకున్నాయి, దీనితో పొరుగు దేశం పాకిస్తాన్ ఒక్క దేశమే ఇంకా దౌత్య సంబంధాలు కలిగి ఉంది. 2001 అక్టోబరు 4న, ఇస్లామిక్ షరియా శాసనం ప్రకారం పనిచేసే అంతర్జాతీయ ట్రిబ్యూనల్లో పరీక్ష కొరకు బిన్ లాడెన్ ను పాకిస్తాన్ కు తరలించడానికి తాలిబాన్ రహస్యంగా తెలపబడింది, కానీ పాకిస్తాన్ దీనిని తిరస్కరించింది.[151][152] 2001 అక్టోబరు 7న, సైనిక చర్యలు చేపట్టే ముందు, ఒకవేళ సంయుక్తరాష్ట్రాలు అధికారిక అభ్యర్ధన చేసి మరియు తాలిబాన్ కు సాక్ష్యం చూపిస్తే, తాలిబాన్ దూత పాకిస్తాన్ తో "బిన్ లాడెన్ ను ఉంచుకొని ఇస్లామిక్ శాసనంతో ప్రయత్నం చేయండి" అని తెలిపారు.[153] ఈ విరుద్దమైనదానిని U.S. సరైనది కాదని వెంటనే తిరస్కరించింది.

సంకీర్ణ దాడి[మార్చు]

దీనితర్వాత వెనువెంటనే, 2001 అక్టోబరు 7, సంయుక్తరాష్ట్రాలు, బ్రిటన్, కెనడా మరియు ఇతర దేశాల సంకీర్ణంతో ఇంకా NATO కూటమితో, సైనిక చర్యలు ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో ఆరంభించాయి, మరియు తాలిబాన్ ఇంకా ఆల్-ఖైదా సంబంధిత శిబిరాల మీద బాంబుల దాడి చేసింది.[154][155] CIA యొక్క శ్రేష్టమైన స్పెషల్ ఆక్టివిటీస్ డివిజన్ (SAD) భాగాలు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో ప్రవేశించిన మొదటి US బలగాలు. వారి ప్రయత్నాలు US ప్రత్యేక బలగాల యొక్క రాక కొరకు ఆఫ్ఘన్ ఉత్తర కూటమిని నియంత్రించడమైనది. SAD, US సైన్య ప్రత్యేక బలగాలు మరియు ఉత్తర కూటమి చేరి చాలా తక్కువ అమెరికన్ల ప్రాణనష్టంతో తాలిబాన్ ను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో పడవేశారు. వారు దీనిని US సైనిక ఆచారబద్ద బలగాల అవసరం లేకుండానే చేసింది.[ఆధారం కోరబడింది]

వాషింగ్టన్ పోస్ట్ లో జాన్ లేమన్ చేత సంపాదకీయంలో 2006లో చెప్పబడింది:

U.S. సైనికదళం యొక్క చరిత్రలో ఆఫ్ఘన్ ప్రచారం ఎందుకు గుర్తింపు పొందిందంటే అని సేవల నుండి ప్రత్యేక బలగాలచే చర్య తీసుకోబడింది, నావికాదళంతోపాటు వాయుదళం అధికారం, ఆఫ్ఘన్ ఉత్తర కూటమి చేయూత మరియు CIA కూడా సమానమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి మరియు పూర్తిగా కలిసి పనిచేశాయి. అతిపెద్ద సైనికదళం లేదా సముద్ర బలగం నియమించబడలేదు.[156]

సైనిక చర్యల ఉద్దేశం తాలిబాన్ ను అధికారం నుండి తొలగించటం ఎందుకంటే తాలిబాన్ 11 సెప్టెంబర్ దాడులు చేసాడని ఆరోపించబడుతున్న ఒసామా బిన్ లాడెన్ను ఇవ్వటానికి తిరస్కరించారు, మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ను దుర్వినియోగం చేస్తూ తీవ్రవాద పనుల స్థావరంగా చేశారు.[157] 14 అక్టోబరు న తాలిబాన్ US బాంబుదాడి ఆపితే ఒసామా బిన్ లాడెన్ ను అందించటానికి తటస్తంగా ఉన్న దేశంతో చర్చించటానికి వచ్చింది, కానీ అధికూడా బిన్ లాడెన్ 9/11 దాడులలో ప్రమేయం ఉందని సాక్ష్యం చూపిస్తేనని తెలిపింది.[158] U.S. ఈ ప్రతిపాదనను చాలని ప్రజా సంబంధాల కుట్రగా తిరస్కరించింది మరియు సైనిక చర్యలను కొనసాగించింది.

భూమి మీద పోరు ముఖ్యంగా ఉత్తర కూటమి మరియు, గడచిన సంవత్సరాలలో తాలిబాన్ తరిమికొట్టినవి కానీ సంపూర్ణంగా నాశనం చేయని మిగిలిన తాలిబాన్ వ్యతిరేక బలగాలు పోరాడాయి. మజారి షరీఫ్ U.S.-ఉత్తర కూటమి బలగాలకు 9 నవంబరు న పడిపోయారు, స్వల్ప ప్రతిఘటనతో జిల్లాలన్నీ మోకరించాయి, మరియు చాలా స్థానిక బలగాలు వారి విశ్వాసాన్ని తాలిబాన్ నుంచి ఉత్తర కూటమికి మార్చాయి. 12 నవంబరు రాత్రి, తాలిబాన్ దక్షిణ కాబుల్ నుండి వెనుతిరిగింది. 15 నవంబరు న, వారు పద్దెనిమిది మంది సహాయక పనివారిని మూడునెలలు బంధిఖానాలో ఉంచి విడుదలచేశారు (మానవహిత కార్యకర్తల మీద దాడులు చూడండి ). 13 నవంబరు నాటికి తాలిబాన్ కాబుల్ మరియు జలాలాబాద్ నుంచి వైదొలగింది. చివరికి, డిసెంబరు ఆరంభంలో, తాలిబాన్ వారి గట్టిపట్టు ఉన్న చివర నగరం కాందహార్ను కూడా వదిలివేసింది మరియు వివిధ దిక్కులకు చెల్లాచెదురయ్యింది.

తాలిబాన్ తిరిగిరావడం[మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: Taliban insurgency
తాలిబాన్ ఎగిరే ఔదార్యం.

2009 నాటికి, తాలిబాన్ గొరిల్లా యుద్ధ రూపంలో తిరిరావడం,[159][160] కొనసాగుతోంది. అయినప్పటికీ, పష్టున్ జాతి సమూహం, 40 మిల్లియన్లకు పైగా సభ్యులతో, వృత్తి బలగాలకు ప్రతిఘటన యొక్క దీర్ఘ చరిత్రను ఈ ప్రాంతంలో కలిగి ఉన్నారు, అందుచే తాలిబాన్ తామే తిరిగి వచ్చినదానిలో ఒక భాగంగా భావిస్తున్నారు. దాడి తర్వాత తాలిబాన్ యోధులు కొత్తగా నియామకం పొందినవారు, వీరిని తిరిగి ఆ ప్రాంతం యొక్క మద్రాసాల నుండి తీసుకోబడ్డారు. ఎక్కువ సాంప్రదాయ గ్రామ పాఠశాలలు నూతన యోధుల కొరకు ప్రధాన వనరుగా ఉంది.

డిసెంబరు ఆరంభంలో, తాలిబాన్ U.S.ఇచ్చిన ప్రతిపాదనలో "చట్టపరమైన పూచీ"గా వారు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ను ఇతర దేశాల మీద దాడిచేయటానికి ఉపయోగించమని తెలిపింది. అమెరికా అధికారికంగా స్పందించలేదు.[94]

2006 వేసవికి ముందే తిరుగుబాటు మొదలయ్యింది, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని కెనడియన్ సిపాయిలు ప్రభావాన్ని మరియు ఇతర సంఘాలతో అధికారం కోల్పోయిందని సూచనలు వచ్చాయి, ఇందులో శక్తివంతమైన తాలిబాన్ కూడా ఉంది. ముఖ్యంగా గుర్తించదగినది ఏమంటే కాబుల్ నగరంలో రోడ్డు ప్రమాదం తర్వాత జరిగిన మే లోని అల్లర్లు. పాకిస్తాన్ లో జాతుల మరియు ఇతర సమూహాల యొక్క సహకారం కొనసాగుతూ ఉంది, ఔషధ వర్తకం మరియు చిన్న సంఖ్యలో NATO బలగాలు, ప్రతిఘటన మరియు విడిగా ఉంచడం యొక్క దీర్ఘ చరిత్రతో కలసి పరిశీలనకు దారితీసింది, తాలిబాన్ బలగాలు మరియు నాయకులు బ్రతికే ఉన్నారు మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ భవిష్యత్తు మీద వారి ప్రభావం ఉంటుంది. నూతన పరిచయం ఆత్మాహుతి దాడులు మరియు 2001లో ఉపయోగించని తీవ్రవాద పద్ధతులు ఉన్నాయి. పరిశీలకులు[161] సూచిస్తూ గసగసాల నిర్మూలనా పధకాలు సూచించారు, ఇవి పల్లె ఆఫ్ఘాన్ల జీవనాధారాన్ని నాశనం చేశాయి మరియు అంతర్జాతీయ బృందాలచే బాంబుదాడుల వల్ల పౌరులు చనిపోయారు, ఇవన్నీ తాలిబాన్ తిరిగిరావడంతో ముడిపెట్టారు. ఈ పరిశీలకులు తిరిగిరావడం వ్యతిరేక పధకం ఆఫ్ఘన్ ప్రజల యొక్క హృదయాలు మరియు మనస్సు మరియు ఆఫ్ఘన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పునర్నిర్మాణం మీద దృష్టి సారించాలని తెలిపింది, నిర్మూలనం చేయకుండా మందులు తయారుచేయటానికి గసగసాల యొక్క అనుమతిని ఇవ్వడం ద్వారా లాభం పొందవచ్చని సూచించింది.[162]

సెప్టెంబర్ 2006లో, ఇస్లామిక్ ఎమిరేట్ ఆఫ్ వజిరిస్తాన్, తాలిబాన్ తో దగ్గర సంబంధం ఉన్న వజిరిస్తని ముఖ్యుల యొక్క సంఘం, దీనిని పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఉత్తర మరియు దక్షిణ వజిరిస్తాన్ బాధ్యతగా భద్రతా బలంగా గుర్తించింది. వజిరిస్తాన్ యుద్ధం ముగించటానికి ఈ గుర్తింపు ఒప్పదంలో భాగంగా ఉంది, పాకిస్తాన్ సైనికదళం మీద 2004 ఆరంభం నుండి భారీగా సంగ్రహం చేయబడింది. కొంతమంది వ్యాఖ్యాతలు US ఇరాక్, లెబనాన్, మరియు ఇరాన్ లోన స్తూలంగా ఉన్న విపత్తులతో కలవరంగా ఉండగా, ఇస్లామాబాద్ యుద్ధం నుండి దౌత్య ప్రమేయానికి చేసిన కదలిక అమెరికా ప్రభావం ఉన్ననూ బహిర్గాతంకాని తిరిగి బలంగా వచ్చిన తాలిబాన్ యొక్క పెరుగుతున్న అధికారమేనని గోచరించింది.

ఇతర వ్యాఖ్యాతలు చూసిన ప్రకారం యుద్ధం నుండి దౌత్యానికి ఇస్లామాబాద్ కదలిక పాకిస్తాన్ లో పెరుగుతున్న అసంతృప్తిని శాంతింపచేయడానికి అని తెలిపారు.[163] దీని నాయకత్వ ఆకారం వల్ల, మే 2007లో జరిగిన ముల్లా దాదుల్లా రహస్య హత్య తాలిబాన్ మీద ముఖ్యంగా ఏమీ ప్రభావం చూపదు, కానీ ఇది తొలిదశలో ఉన్న పాకిస్తాన్ సంబంధాలను దెబ్బతీయవచ్చు.[164]

మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలు[మార్చు]

హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ ప్రకారం, పౌరుల మరణాలకు దారితీసిన బాంబుదాడులు మరియు ఇతర దాడులు "2006లో సూటిగా పెరిగాయి", "కనీసం 669 ఆఫ్ఘన్ పౌరులు 350 సైనిక దాడులలో మరణించారు, ఇందులో చాలా వరకూ కావాలనే పోరాటంలో లేనివారే ఉన్నారు."[165][166] 2008 నాటికి తాలిబాన్ ఆత్మాహుతి బాంబు దాడులతో దాని దాడులను పెంచింది మరియు సాయుధాలు లేని పౌర సహాయ కార్యకర్తలు గేల్ విల్లియమ్స్ వంటివారిని లక్ష్యంగా పెట్టుకొని చంపింది.[167] ఐక్యరాజ్యసమితి నివేదిక ప్రకారం తాలిబాన్ మరియు ప్రభుత్వ సంబంధ బలగాలచే యుద్ధంలో చంపబడిన పౌరుల సంఖ్య 2007 నాటికి దాదాపు 50% పెరిగింది. 2009 యొక్క మొదటి ఆరునెలల్లో 595 పౌరులు తాలిబాన్ చేతిలో హతమయ్యారు, మరియు 309 మంది NATO ఇంకా ఆఫ్ఘన్ ప్రభుత్వ బలగాల చేతిలో హతమయ్యారు. 2008 మొదటిభాగంలో, తాలిబాన్ 495 పౌరులను మరియు 276 మంది అనుచరులను చంపింది.[168][169] తాలిబాన్ చేతిలో అధిక సంఖ్యలో చనిపోతున్న దానికి కారణం వారు అధికంగా ఉపయోగిస్తున్న ఇంప్రోవైజ్ద్ ఎక్స్ప్లోజివ్ డివైసెస్ (IEDs), తాలిబాన్ "ఉదాహరణకి, 16 IEDలు బాలికల పాఠశాలలో బాంబులు పాతారు".[168]

అమానుష శిక్షలు[మార్చు]

  • షరియత్ పేరుతో తాలిబన్లు ఘాతుకాలకు తెగబడుతున్నారు.వ్యభిచారం ఆరోపణలపై గర్భిణికి మరణ శిక్ష విధించారు.[170] షరియత్ ప్రకారం గర్భిణిని శిక్షించకూడదు.
  • తల్లిదండ్రులు వేరే వారితో పెళ్ళి నిశ్చయం చేయడంతో పారిపోయిన ప్రేమికులను పట్టుకొని వ్యభిచారులు అంటూ బహిరంగంగా రాళ్లతో కొట్టి చంపేశారు.[171]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. ISAF 39 దేశాల నుండి బలగాలు పాల్గొన్నాయి, ఇందులో 26 NATO సభ్యులు ఉన్నాయి. ISAF ట్రూప్ కాంట్రిబ్యూషన్ ప్లేస్మెంట్, 2007-12-05.
  2. "Pakistan and the Taliban: It's Complicated". ShaveMagazine.com.  External link in |publisher= (help)
  3. ఉజ్బెక్, తజిక్ & FATA లో విదేశీ తీవ్రవాదులను తొలగించారు
  4. తీవ్రవాద శిబిరాలు తాలిబాన్ కార్యకలాపాలకు ఆధారాలు కలిగి ఉండచ్చు
  5. ఆత్మాహుతి కారు బాంబు ఉత్తర పడమర పాకిస్తాన్ లో 24 మందిని హతమార్చింది
  6. పాకిస్తాన్ మరియు ఇరాన్, తాలిబాన్ కు సహాయం చేస్తున్నాయని U.S. తెలిపింది
  7. ఇరాన్ తాలిబాన్ కు సహాయం అందిస్తోంది, US దూత తెలిపారు
  8. ఇరాన్ ఆఫ్ఘన్ తాలిబాన్ కు సహాయం చేయటంపై దూషించింది
  9. ఇరాన్ తాలిబాన్ కు సహాయ పడుతోంది, US దూత వర్తమానం
  10. 10.0 10.1 Schmitt, Eric (2009-02-09). "Taliban Haven in Pakistani City Raises Fears". New York Times. 
  11. 11.0 11.1 Schmitt, Eric (2009-09-24). "Taliban Widen Afghan Attacks From Base in Pakistan". New York Times. 
  12. ఆక్స్ఫోర్డ్ ఇస్లామిక్ స్టడీస్ ఆన్లైన్ శీర్షికలో తాలిబాన్ గురించి ఉంది
  13. Goodson 2001, p. 114.
  14. Rashid 2000, pp. 17–30.
  15. Rashid 2000, p. 26, 29.
  16. Mazzetti, Mark; Schmitt, Eric (2009-08-06). "C.I.A. Missile Strike May Have Killed Pakistan's Taliban Leader, Officials Say". New York Times. Retrieved 2010-01-13. 
  17. [1]
  18. Rashid 2000, p. 29.
  19. Kilcullen, David (2009). The Accidental Guerrilla: Fighting Small Wars in the Midst of a Big One. New York: Oxford University Press. ISBN 9780195368345. 
  20. ఇంగ్లీష్ <-> అరబిక్ ఆన్లైన్ నిఘంటువు.
  21. 'తలెబాన్' నుండి 'తాలిబాన్' వరకు BBC – సంపాదకులు.
  22. ఇస్లాం మరియు ముస్లిం ప్రపంచం యొక్క విజ్ఞానసర్వస్వం/ ముఖ్య సంపాదకుడు, రిచర్డ్ C. మార్టిన్, మాక్మిల్లన్ సూచన USA : తోమ్సన్/గేల్, c2004.
  23. Matinuddin 1999, pp. 25–26
  24. "ప్రతీకార చర్యల నుండి కటిన తాలిబాన్ ఉద్భవించింది"
  25. Rashid 2000, pp. 25–29.
  26. Fitchett, Joseph (2001-09-26). "What About the Taliban's Stingers?". The International Herald Tribune. Archived from the original on 2009-06-28. Retrieved 2008-11-11. 
  27. Rashid 2000.
  28. 28.0 28.1 28.2 Rashid 2000, p. 98.
  29. http://www.nytimes.com/2001/09/26/news/26iht-stinger_ed3_.html న్యూ యార్క్ టైమ్స్ సంపాదకీయం లేదా శీర్షిక "తాలిబాన్ యొక్క యోధుల పరిస్థితి ఏమిటి?", జోసెఫ్ ఫిట్చేట్, సెప్టెంబర్ 26, 2001న ప్రచురించబడింది
  30. Rashid 2000, pp. 27–29.
  31. ది తాలిబాన్ — Infoplease.com.
  32. Rashid 2000, p. 1.
  33. Waldman, Amy (2001-11-22). "No TV, no Chess, No Kites: Taliban's Code, from A to Z". New York Times. pp. A1, B5. Retrieved 2009-09-11. 
  34. 34.0 34.1 మనవ హక్కుల అభ్యాసాల మీద US దేశ నివేదిక - ఆఫ్ఘనిస్తాన్ 2001.
  35. http://www.rawa.us/movies/beating.mpg
  36. Rashid 2000, p. 105.
  37. Rashid 2000, p. 91.
  38. Rashid 2000, p. 93.
  39. మూలం: యుసుఫ్జై, రహిమిల్లా, "పాకిస్తానీ తాలిబాన్ పనిలో ఉన్నారు," ది న్యూస్, 1998-12-18. AFP, "హత్య చేసిన వారిని తాలిబాన్ శైలిలో పాకిస్తాన్ లో ఉరి తీశారు", 1998-12-14.
  40. Rashid 2000, p. 194.
  41. Agence France Presse , "కాశ్మీర్ ఉగ్రవాద సంస్థ ఇస్లామిక్ వస్త్రధారణను జారీచేసింది ," 1999-02-21.
  42. 42.0 42.1 ఇస్లాం మరియు ముస్లిం ప్రంపంచం యొక్క విజ్ఞానాన సర్వస్వం, (2004).
  43. Rashid 2000, pp. 132, 139.
  44. Rashid 2000, p. 87.
  45. రాయ్, అలివీర్, ప్రపంచీకరణ అయిన ఇస్లాం , కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయ ప్రచురణ, 2004, p. 239.
  46. Rashid 2000, p. 92.
  47. విదేశీ సైనికదళ అధ్యయనాల కార్యాలయం, "ఎక్కడ ఉంది తాలిబాన్?" Mr. అలీ A. జాలాలి మరియు Mr. లెస్టర్ W. గ్రౌ .
  48. 48.0 48.1 48.2 Rashid 2000, pp. 101–102.
  49. 49.0 49.1 Rashid 2000, pp. 39–40.
  50. హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ నివేదిక, `ఆఫ్ఘనిస్తాన్, మజార్-ఎ-షరీఫ్ లో మానవ సంహారం`, నవంబర్ 1998. హజారాస్ మీద విధ్వంసం యొక్క ప్రేరణ గవర్నర్ నియాజి ద్వారా వచ్చింది.
  51. 51.0 51.1 Rashid 2000, p. 107.
  52. Rashid 2000, pp. 93, 137.
  53. Rashid 2000, p. 95.
  54. తాలిబాన్ అధికార దుభాషీ ముల్లా వకీల్ అరబిక్ పత్రికలో ఆల్-మజల్ల , 1996-10-23.
  55. "ఎలా బుద్దుడికి అతని దెబ్బలు తగిలాయి," గార్డియన్ , 2001-03-03.
  56. క్రీడల సంఘటన సమయంలో చప్పట్లు, గాలిపటం ఎగరవేయటం, గడ్డం కత్తిరింపు, లేదా మహిళల కొరకు క్రీడలు సమర్ధించారు.
  57. 57.0 57.1 57.2 Rashid 2000, pp. 41–42.
  58. Rashid 2000, p. 26.
  59. 59.0 59.1 Rashid 2000, p. 32.
  60. Rashid 2000, p. 111.
  61. మార్చి 1996 ఒమర్ అనుచరుడు ముల్లా వఖీల్ తో ముఖాముఖీ. Rashid 2000, p. 43.
  62. Rashid 2000, p. 5.
  63. Rashid 2000, p. 100.
  64. BBC, "గ్యాస్ పైపు లైన్ మీద టెక్సాస్ లో తాలిబాన్ చర్చలు".
  65. BBC, ఆఫ్ఘన్ పైపు లైన్ ఒప్పందం మూసివేత".
  66. BBC, "తాలిబాన్ తెలుపుతూ అది టర్క్మెన్ పైపులైన్ ఒప్పందం మీద సంతకం చేయటానికి తయారుగా ఉంది".
  67. తాలిబాన్ స్వాట్ యొక్క మరకతం గనులను ఆక్రమించింది డాన్ మీడియా గ్రూప్ , 2009-03-25.
  68. Rashid 2000, p. 192.
  69. Rashid 2000, pp. 118–119.
  70. 70.0 70.1 ఆఫ్ఘనిస్తాన్, నల్లమందు మరియు తాలిబాన్.
  71. బెంజమిన్, డానియెల్, ది ఏజ్ అఫ్ సేక్రేడ్ టెర్రర్ డానియెల్ బెంజమిన్ మరియు స్టీవెన్ సిమొన్, న్యూ యార్క్: రాన్డం హౌస్, c2002, p.145) (మూలం: ఎడిత్ M. లేడేరేర్, "U.N. సంఘం యుద్ధం మరియు రైలు తీవ్రవాదులకు మందుల అమ్మకం ద్వారా ఆర్ధిక సహాయం అందించడంపై దూషించింది," అసోసియేటెడ్ ప్రెస్, 2001-05-25.
  72. విజయవంతమైన యుద్ధనేతలు నల్లమందు వరద గేట్లను తెరిచారు.
  73. ఆఫ్ఘనిస్తాన్: హెరోయిన్ కు అలవాటుపడ్డారు.
  74. ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నల్లమందు పంట రికార్డ్ సృష్టించింది – వాషింగ్టన్ పోస్ట్, 2006-12-02.
  75. ట్రాన్స్క్రిప్ట్.
  76. "", ఎరిక్ స్చ్మిట్, అక్టోబర్ 18, 2009, న్యూ యార్క్ టైమ్స్
  77. [2]
  78. [3]
  79. [4]
  80. Frantz 2001.
  81. Rashid 1998, pp. 83–84; Rashid 2000, p. 183.
  82. Rashid 2000, pp. 185–186.
  83. [5]
  84. [6]
  85. Rashid 2000, p. 177.
  86. Rashid 2000, pp. 74–75.
  87. ఇరానియన్-ఆఫ్ఘన్ ఉద్రిక్తలు .
  88. ర్యూటర్స్, "తాలిబాన్ దాడుల కొరకు క్లింటన్ చేసిన కుట్రను నిందించాయి", 1998-08-21.
  89. Rashid 2000, pp. 138, 231.
  90. Rashid 2000, p. 78.
  91. [7]
  92. http://ipsnews.net/text/news.asp?idnews=49701
  93. http://amanpour.blogs.cnn.com/2009/12/06/right-after-interviewing-karzai/
  94. 94.0 94.1 http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/KL17Df02.html
  95. [8]
  96. [9]
  97. [10]
  98. మస్సౌద్ భారతదేశంతో చేతులు కలిపారు.
  99. పాకిస్తాన్ యొక్క ఉద్దేశ్యం స్టీఫెన్ P. కోహెన్.
  100. బొంబాయి తీవ్రవాది IC 814 హైజాకర్లతో ఉన్న సంబంధం గురించి తెలిపారు.
  101. భారతదేశం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ను చేరింది.
  102. ‘ఒసామా అజహర్ కు IC-814 హైజాక్ తర్వాత విందును ఇచ్చారు’.
  103. భారతదేశం యొక్క ఆఫ్ఘన్ పధకం.
  104. భారతదేశం తాలిబాన్ వ్యతిరేక సంకీర్ణంతో చేతులు కలిపింది.
  105. భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ డున్కాన్ మక్ లెడ్.
  106. భారతదేశం, పాకిస్తాన్ మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కొరకు యుద్ధం
  107. భారతదేశం: ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క పలుకుబడిగల అనుచరులు
  108. భారతదేశం-ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సంబంధాలు - CFR
  109. Rashid 2000, p. 126.
  110. UNCP దేశ అభివృద్ధి సూచకులు, 1995.
  111. ICRC ఉదహరించడం.
  112. Rashid 2000, p. 72.
  113. Rashid 2000, pp. 64, 78.
  114. మౌల్వి జలీల్- ఉల్లా మౌల్విజాడ, జూన్ 1997 అహ్మద్ రషీద్ తో ముఖాముఖీ; Rashid 2000, pp. 111–112.
  115. Rashid 2000, p. 65.
  116. Rashid 2000, p. 71.
  117. కాబుల్ యొక్క సహాయక సంఘాలను తీసివేత భవంతిలో "కరెంటు లేదా పారే నీరు లేకపోవటం."
  118. Rashid 2000, pp. 71–72.
  119. Agence France-Presse , "తాలిబాన్ సహాయక తీసివేత మీద హెచ్చరికలను తిరస్కరించింది", 1998-07-16.
  120. [11]
  121. [12]
  122. [13]
  123. [14]
  124. Wright 2006, pp. 246–247, 287–288.
  125. Wright 2006, pp. 288–289.
  126. Rashid 2000, p. 139.
  127. అంతర్జాతీయ తీవ్రవాదం మరియు ఒసామా బిన్ లాడెన్ యొక్క కేసు, లెబనీస్ సైనికదళ వెబ్సైట్.
  128. లారెన్స్ రైట్ నమ్మకం ప్రకారం బిన్ లాడెన్ పూర్తిగా ఈసారి దిగజారిపోయాడు, అతని కుటుంబ ఆదాయం నుండి కోత మరియు సుడనీయులచే అపహరించారు. చూడండి Wright 2006, pp. 222–223.
  129. 129.0 129.1 Wright 2006, p. 337.
  130. Wright 2006, p. 355.
  131. నేరారోపణల యొక్క PDF.
  132. CNN నివేదిక.
  133. BBC శీర్షికలో బిన్ లాడెన్ "పాపం చేయని మనిషి" గా పేర్కొంది.
  134. 134.0 134.1 "Taliban Won't Turn Over Bin Laden". CBS News. 2001-09-21. Retrieved 2007-07-07. 
  135. CNN బిన్ లాడెన్ కు వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యాలను నమోదు చేశారు.
  136. కోపరేటివ్ రీసెర్చ్ బిన్ లాడెన్ కు వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యం నమోదు చేసింది.
  137. బిన్ లాడెన్, ప్రపంచానికి సమాచారం, (2006), p.143, ఆల్-కుద్స్ ఆల్-అరబీ లోని లండన్ ముఖాముఖిలో ప్రచురించినది,, నవంబర్. 12, 2001 (వాస్తవంగా దీనిని పాకిస్తానీ డైలీ లో ప్రచురించారు, ఆసఫ్, నవంబర్. 7), ఉత్తర కూటమి కాబుల్ లోకి ప్రవేశించే ముందు జరిగింది.
  138. http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/10/06/afghan.saudi.talks/?iref=mpstoryview
  139. ది అసోసియేటెడ్ ప్రెస్, ప్రచురణ: 2007-05-15, "ఆత్మాహుతి బాంబుదాడులు పాకిస్తాన్ లో 25 మందిని చంపింది".
  140. అబ్బాస్, హస్సన్. "ప్రొఫైల్ ఆఫ్ తెహ్రిక్-ఐ-తాలిబాన్ పాకిస్తాన్". CTC సెంటినెల్ 1 (2): 1–4. జనవరి 2007
  141. From  Zein Basravi CNN. "Pakistani government does deal with Taliban on sharia law - CNN.com". Edition.cnn.com. Retrieved 2009-11-26. 
  142. 16 februari 2009. "Taliban killing dreams of schoolgirls in Pak". YouTube. Retrieved 2009-11-26. 
  143. "Pakistan deal enshrines sharia law - CNN.com". Edition.cnn.com. 2009-04-13. Retrieved 2009-11-26. 
  144. 144.0 144.1 144.2 Salman Masood (June 30, 2009). "Pakistan Militant Group Scraps Truce". The New York Times. Retrieved June 30, 2009. 
  145. Hama Yusuf (June 30, 2009). "Pakistani militants in North Warizistan abandon peace deal". Christian Science Monitor. Retrieved June 30, 2009. 
  146. Rahimullah Yusufzai (2009-06-30). "Army facing tough choice after NWA ambush". The News. Retrieved 2009-06-20. 
  147. 147.0 147.1 Joshua Partlow (2009-06-30). "Deadly Ambush Could Indicate Threat to Pakistan's Army". The Washington Post. Retrieved 2009-06-30. 
  148. సంయుక్తరాష్ట్రాల అంతిమ హెచ్చరిక.
  149. UN S.C. Res. 1368, 12 సెప్టెంబర్ 2001; S.C. Res. 1373, 2001-09-28.
  150. ఉత్తర అట్లాంటిక్ సమాఖ్యచే ప్రకటన, 12 సెప్టెంబర్ 2001, ముద్రణా విడుదల 124.
  151. JNV క్లుప్తీకరణ.
  152. బిషోప్, P., పాకిస్తాన్ బిన్ లాడెన్ రహస్య ప్రయత్నంను ఆపింది l, డైలీ టెలిగ్రాఫ్ , 2001-10-04.
  153. తాలిబాన్ ఇస్లామిక్ న్యాయస్థానంలో బిన్ లాడెన్ ప్రయత్నించు కోవటాన్ని అందించింది.
  154. సంయుక్తరాష్ట్రాలు తాలిబాన్ తో యుద్ధం ప్రకటించాయి.
  155. ఆపరేషన్ ఎండ్యూరింగ్ ఫ్రీడం.
  156. "We're Not Winning This War". Washington Post. August 31, 2006. Retrieved 2009-12-3.  Check date values in: |access-date= (help)
  157. U.S. సైనికదళం యొక్క ఉద్దేశ్యాలు.
  158. తాలిబాన్ రక్షించే ప్రయత్నం కొరకు బిన్ లాడెన్ ను తటస్థ దేశానికి అప్పగించటాన్ని అందిస్తోంది.
  159. taliban. nytimes.com.
  160. “కటినమైన” తాలిబాన్ కు బదులుగా “మృదువైన” తాలిబాన్ ను ప్రోత్సహించడం: పాకిస్తాన్ యొక్క తీవ్రవాద విరుద్ద వ్యూహం సడియా సులైమాన్.
  161. "గసగసాలు మందుల కొరకు" ది సెన్లిస్ కౌన్సిల్.
  162. "ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో తిరిగిరావడంను వ్యతిరేకించడం, స్నేహితులను పోగొట్టుకొని శత్రువులను చేసుకోవటం " ది సెన్లిస్ కౌన్సిల్.
  163. పాకిస్తాన్ సెక్యూరిటీ రీసెర్చ్ యూనిట్ (PSRU).
  164. Shahzad, Syed Saleem (2006-09-08). "Pakistan: Hello Al-Qaeda, goodbye America". Asia Times Online. Retrieved 2006-09-12. 
  165. హ్యూమన్ రైట్స్ న్యూస్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్: తిరిగివచ్చి చేసిన దాడుల యొక్క ఖర్చును పౌరులు భరించారు.
  166. ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో తిరిగి వచ్చి చేసిన వారి దాడుల యొక్క ప్రభావాలు, ఏప్రిల్ 2007, వాల్యూం 19, No. 6(C).
  167. "South Asia | UK charity worker killed in Kabul". BBC News. 2008-10-20. Retrieved 2009-11-26. 
  168. 168.0 168.1 ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో, తాలిబాన్ US కన్నా ఎక్కువ పౌరులను చంపుతుంది, 2009-07-31, బెన్ అర్నోల్డీ
  169. UNAMA సాయుధ విభేదంలో పౌరుల రక్షణ మీద అర్ధ-సంవత్సర సమాచారం .
  170. ఈనాడు 10.8.2010
  171. ఆంధ్రజ్యోతి 17.8.2010

గ్రంధవివరణ[మార్చు]

బాహ్య వలయాలు[మార్చు]

ఆదర్శాల తీరు యొక్క విమర్శలు
తిరిగిరావడం
ఇతరమైనవి
  1. Beam, Christopher (October 6, 2009). "How Do I Get in Touch With a Terrorist". Slate. Retrieved October 15, 2009. 
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=తాలిబాన్&oldid=2140522" నుండి వెలికితీశారు