నల్లి
| బెడ్ బగ్స్ (నల్లులు) | |
|---|---|
| ఇతర పేర్లు | సిమిసిసిస్, నల్లి కాటు, నల్లుల ఉధృతి |
 | |
| నల్లి (సిమెక్స్ లెక్టులారియస్) | |
| ప్రత్యేకత | ఫ్యామిలీ మెడిసిన్, డెర్మటాలజీ |
| లక్షణాలు | చర్మంపై దద్దుర్లు, దురద, బొబ్బలు[1][2] |
| సాధారణ ప్రారంభం | కుట్టిన కొన్ని నిమిషాల నుండి రోజుల లోపు[2] |
| కారణాలు | సిమెక్స్ లెక్టులారియస్, సిమెక్స్ హెమిప్టెరస్[3] |
| ప్రమాద కారకములు | ప్రయాణాలు, సెకండ్ హ్యాండ్ ఫర్నిచర్ వాడకం[4] |
| రోగనిర్ధారణ పద్ధతి | నల్లులను గుర్తించడం, చర్మ లక్షణాల ఆధారంగా[5] |
| భేదాత్మక రోగనిర్థారణ పద్ధతి | అలెర్జీలు, స్కేబీస్ (గజ్జి), డెర్మటైటిస్[2] |
| చికిత్స | లక్షణాల ఆధారిత చికిత్స, నల్లుల నిర్మూలన[2] |
| ఔషధం | యాంటీహిస్టామైన్లు, కార్టికోస్టెరాయిడ్స్[2] |
| తరుచుదనము | చాలా సాధారణం[6] |
బెడ్ బగ్స్ (నల్లులు) అనేవి సాధారణంగా రాత్రి సమయంలో మానవ రక్తాన్ని ఆహారంగా తీసుకునే ఒక రకమైన కీటకాలు.[7] ఇవి కుట్టినప్పుడు చర్మంపై దద్దుర్లు, మానసిక ప్రభావాలు, అలెర్జీ లక్షణాలతో సహా అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు రావచ్చు. నల్లి కాటు సాధారణంగా కనిపించనంత చిన్నదిగా ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో చర్మంపై ఎరుపు రంగు దద్దుర్ల నుండి పెద్ద బొబ్బల వరకు రావచ్చు.[1]
నల్లి కుట్టిన తర్వాత లక్షణాలు కనిపించడానికి కొన్ని నిమిషాల నుండి కొన్ని రోజుల వరకు సమయం పట్టవచ్చు. సాధారణంగా తీవ్రమైన దురద ఉంటుంది.[2] కొంతమందికి అలసటగా అనిపించవచ్చు, జ్వరం రావచ్చు.[2] సాధారణంగా, శరీరంపై దుస్తులు లేని (బయటకి కనిపించే) భాగాలపై ఇవి ఎక్కువగా కుడుతాయి. తరచుగా ఒకే వరుసలో మూడు కాట్లు సంభవించడం వీటి ప్రత్యేకత.[2] అయితే, బెడ్ బగ్స్ కాటు వల్ల ఎలాంటి అంటు వ్యాధులు వ్యాప్తి చెందవు.[5][7] చాలా అరుదైన సంక్లిష్ట పరిస్థితుల్లో చనిపోయిన చర్మం, వాస్కులైటిస్ (రక్తనాళాల వాపు) వంటి సమస్యలు రావచ్చు.[2]
కారణాలు, వ్యాప్తి
[మార్చు]బెడ్ బగ్ కాటు ప్రధానంగా 'సిమెక్స్' రకానికి చెందిన రెండు జాతుల కీటకాల వల్ల సంభవిస్తుంది. అవి: సిమెక్స్ లెక్టులారియస్ (సాధారణంగా కనిపించే బెడ్ బగ్), సిమెక్స్ హెమిప్టెరస్ (ప్రధానంగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది). వీటి పరిమాణం 1 నుండి 7 మిల్లీమీటర్ల మధ్య ఉంటుంది.[7] ఇవి ఒక ప్రదేశం నుండి మరో ప్రదేశానికి పాకడం ద్వారా లేదా ప్రయాణీకుల వ్యక్తిగత వస్తువుల (బ్యాగులు, బట్టలు) ద్వారా సులభంగా వ్యాపిస్తాయి. కేవలం పరిశుభ్రత లేకపోవడం వల్లే ఇవి వస్తాయని చెప్పలేము. జనాభా సాంద్రత ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో వీటి సంక్రమణ చాలా సాధారణం.[2]
రోగనిర్ధారణ
[మార్చు]మంచంపై లేదా గదిలో నల్లులను ప్రత్యక్షంగా కనుగొనడం, చర్మంపై వాటి కాటు లక్షణాల ఆధారంగా రోగనిర్ధారణ చేస్తారు. నల్లులు తమ సమయాన్ని ఎక్కువగా చీకటి, రహస్య ప్రదేశాలలో అంటే—పరుపుల అంచులు (మడతలు), కుట్లు లేదా గోడల పగుళ్లలో గడుపుతాయి.[2]
నివారణ, చికిత్స
[మార్చు]నల్లులు కుట్టినప్పుడు కలిగే దురద, దద్దుర్ల వంటి లక్షణాలకు యాంటీహిస్టామైన్లు, కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ వంటి మందులతో చికిత్స అందిస్తారు.[2]
ఇంటి నుండి నల్లులను పూర్తిగా తొలగించడం చాలా కష్టమైన పని. ఇవి ఆహారం (రక్తం) లేకుండా ఒక సంవత్సరం వరకు జీవించగలవు.[2] అందువల్ల ఇంట్లో పునరావృత చికిత్సలు అవసరం కావచ్చు.[2] ఈ నియంత్రణ పద్ధతులలో కొన్ని:
- గది ఉష్ణోగ్రతను 50 °C (122 °F) °C (122 °F) కంటే ఎక్కువగా దాదాపు 90 నిమిషాల పాటు వేడి చేయడం.
- తరచుగా వాక్యూమ్ క్లీనర్ ఉపయోగించి పరుపులను, గదులను శుభ్రం చేయడం.
- అధిక ఉష్ణోగ్రత ఉన్న వేడి నీటిలో దుస్తులను ఉతకడం.
- వివిధ రకాల పురుగుమందులను (రసాయనాలను) ఉపయోగించడం.[2]
వ్యాప్తి, చరిత్ర
[మార్చు]నల్లులు భూగోళంలోని అన్ని ప్రాంతాలలోనూ కనిపిస్తాయి.[7] 1990ల నుండి వీటి అంటువ్యాధుల రేటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాగా పెరిగింది.[3][4][6] మానవ ప్రయాణాలు పెరగడం, సెకండ్ హ్యాండ్ ఫర్నిచర్ మార్పిడి, ఇతర తెగుళ్ల నియంత్రణపై మాత్రమే ఎక్కువ దృష్టి పెట్టడం, వాడుకలో ఉన్న పురుగుమందులకు నల్లులలో నిరోధకత పెరగడం వంటివి ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాలుగా భావిస్తున్నారు.[4] నల్లులు వేలాది సంవత్సరాలుగా మానవ పరాన్నజీవులుగా జీవిస్తున్నట్లు చరిత్ర చెబుతోంది.[2]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 James, William D.; Berger, Timothy G.; et al. (2006). Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology. Saunders Elsevier. p. 446. ISBN 978-0-7216-2921-6.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Ibrahim, O (March 2017). "Bedbugs: Helping your patient through an infestation.".Ibrahim, O; Syed, UM; Tomecki, KJ (March 2017). "Bedbugs: Helping your patient through an infestation". Cleveland Clinic Journal of Medicine. 84 (3): 207–211. doi:10.3949/ccjm.84a.15024. PMID 28322676.
- 1 2 Jerome Goddard. "Bed bugs (Cimex lectularius) and clinical consequences of their bites".Jerome Goddard; Richard deShazo (2009). "Bed bugs (Cimex lectularius) and clinical consequences of their bites". Journal of the American Medical Association. 301 (13): 1358–1366. doi:10.1001/jama.2009.405. PMID 19336711.
- 1 2 3 . "Bedbugs".
- 1 2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "GP2009" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 Doggett, SL (January 2012). "Bed bugs: clinical relevance and control options.".
- 1 2 3 4 "Bed Bugs FAQs". Centers for Disease Control and Prevention. 2 May 2017. Archived from the original on 22 September 2018. Retrieved 2 October 2018.