మార్షల్ దీవులు

మార్శల్ ఐలాండ్స్
	జాతీయగీతం; ఫరెవర్ మార్షల్ ఐలాండ్స్;
	మార్శల్ ఐలాండ్స్ యొక్క స్థానం
	ఇంగ్లీషు, Marshallese

మార్షల్ ఐలాండ్స్ పసిఫిక్ మహా సముద్రం లోని ద్వీప దేశం. ఇది అమెరికాకు అనుబంధంగా ఉన్న దేశం. ఇది భూమధ్య రేఖకు దగ్గరగా, అంతర్జాతీయ డేట్ లైనుకు కొద్దిగా పశ్చిమంగా ఉంటుంది. 2018 ప్రపంచ బ్యాంకు జనగణన ప్రకారం దేశ జనాభా 58,413 ^[1] ఈ జనాభా మొత్తం 1,156 దీవులు, లంకల్లో నివసిస్తున్నారు. దేశ రాజధాని మజురో. ఇది దేశం లోని అతిపెద్ద పట్టణం కూడా. 52.3% ప్రజలు రాజధాని మజురోలో నివసిస్తారు.^[2]

ఈ దీవులకు సాగర సరిహద్దులుగా - ఉత్తరాన వేక్ ఐలాండు, ఆగ్నేయంలో కిరిబాటి, దక్షిణాన నౌరు, పశ్చిమాన ఫెడరేటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ మైక్రొనేసియాలు ఉన్నాయి. ఐరాస ప్రకారం జనసాంద్రత చ.కి.మీ.కు 295, 2020 జనాభా అంచనా 59,190.^[3]

ఆస్ట్రోనేషియా స్థిరనివాసులు క్రీపూ 2వ సహస్రాబ్ది లోనే మార్షలు దీవులకు చేరుకున్నారు. కొబ్బరి, జెయింటు చిత్తడి టారో, బ్రెడ్‌ఫ్రూటు వంటి ఆగ్నేయాసియా పంటలను, అలాగే పెంపుడు కోళ్లను ప్రవేశపెట్టారు. ఇవి దీవులను శాశ్వతంగా నివాసయోగ్యంగా మార్చాయి. 16వ శతాబ్దం మధ్యలో అనేక స్పానిషు యాత్రలు ఈ దీవులను సందర్శించాయి. కానీ స్పానిషు గాలెయన్లు సాధారణంగా ఉత్తరం వైపు పసిఫికు మార్గంలో ప్రయాణించి మార్షల్సు‌ను తప్పించాయి. యూరోపియను పటాలు, చార్టులు ఈ బృందానికి బ్రిటిషు కెప్టెను జాన్ మార్షలు పేరు పెట్టారు. ఆయన 1788లో ఈ ప్రాంతాన్ని అన్వేషించాడు. అమెరికను ప్రొటెస్టంటు మిషనరీలు, పాశ్చాత్య వ్యాపార ఆసక్తులు 1850లలో రావడం ప్రారంభించాయి. 1870లు మరియు 1880లలో జర్మనీ కొబ్బరి వ్యాపారులు ఆర్థిక వ్యవస్థను ఆధిపత్యం చేశారు. జర్మనీ సామ్రాజ్యం 1885లో మార్షల్సు‌ను ఒక రక్షిత ప్రాంతంగా విలీనం చేసుకుంది.

జపాన్ సామ్రాజ్యం 1914 శరదృతువులో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో దీవులను ఆక్రమించింది. యుద్ధం తర్వాత భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన ఉన్న మార్షల్సు, ఇతర పూర్వ జర్మనీ పసిఫికు కాలనీలు జపనీసు దక్షిణ సముద్రాల ఆదేశంగా మారాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో యునైటెడు స్టేట్సు ఈ దీవులను ఆక్రమించింది. యుద్ధం తర్వాత వాటిని పసిఫికు దీవుల ట్రస్టు టెరిటరీలో భాగంగా నిర్వహించింది. 1946, 1958 మధ్య, యునైటెడు స్టేట్సు 67 బికిని అటోలు వద్ద అణు పరీక్షలు, ఎనెవెటాకు అటోలు నిర్వహించింది.^[4]^[a]

పసిఫికు దీవుల స్వయం పాలనను పెంచే ప్రణాళికగా 1965లో అమెరికా ప్రభుత్వం మైక్రోనేషియా కాంగ్రెసును ఏర్పాటు చేసింది. 1979 మేలో యునైటెడు స్టేట్సు దాని రాజ్యాంగాన్ని, అధ్యక్షుడిని అమాటా కబువా గుర్తించడం ద్వారా మార్షలు దీవులకు స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చింది. యునైటెడు స్టేట్సు‌తో స్వేచ్ఛా సంఘం కాంపాక్టులో పూర్తి సార్వభౌమాధికారం లేదా స్వీయ-ప్రభుత్వం సాధించబడింది. మార్షలు దీవులు 1983 నుండి పసిఫికు కమ్యూనిటీ (పిసి) లో సభ్యదేశంగా, 1991 నుండి యునైటెడు నేషన్సు సభ్యదేశంగా ఉంది.^[7]

1592 లో స్పెయిన్ ఈ దీవులను స్వంతం చేసుకుంది. అవి 1528 నుండి స్పానిషు ఈస్టు ఇండీసు‌లో భాగంగానే ఉన్నాయి. 1885 లో స్పెయిన్ ఈ దీవుల్లో కొన్నిటిని జర్మను సామ్రాజ్యానికి అమ్మేసింది. అవి జర్మన్ న్యూ గినియాలో భాగమయ్యాయి.^[7] మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో జపాను సామ్రాజ్యం ఈ దీవులను ఆక్రమించుకుంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో 1944 లో అమెరికా ఈ దీవులను నియంత్రణ లోకి తీసుకుంది. 1946 లో ఇక్కడి బికిని అటాలు మీద అణు పరీక్షలను మొదలు పెట్టింది. 1958 వరకూ ఇవి సాగాయి. రాజకీయంగా, మార్శలు దీవుల్లో అధ్యక్ష ప్రజాస్వామ్య రిపబ్లికు వ్యవస్థ ఉంది. ఇది అమెరికాకు అనుబంధంగా ఉంటుంది. అమెరికా దీని రక్షణ వ్యవహారాలు చూసుకుంటుంది. ఈ దీవుల ఆర్థిక వ్యవస్థ సేవల రంగం మీద ఆధారపడి ఉంది. మత్స్య పరిశ్రమ, వ్యవసాయం కూడా కొంతవరకు ఉంది. అమెరికా నుండి అందే ఆర్థిక సహాయం ఈ దీవుల జిడిపిలో అత్యధిక భాగం ఉంటుంది. అమెరికా డాలరునే తన ద్రవ్యంగా వాడుతుంది. క్రిప్టో కరెన్సీని కూడా వాడేందుకు ప్రణాళిక చేస్తున్నామని 2018 లో ప్రకటించింది.^[8]^[9]

దేశ పౌరుల్లో ఎక్కువ మంది మార్షలీసుకు చెందినవారు. కొంతమంది అమెరికా, చైనా, ఫిలిప్పీన్ల నుండి వలస వచ్చి స్థిరపడిన వారు కూడా ఉన్నారు. మార్షలీసు, ఇంగ్లీషులు ఇక్కడి అధికార భాషలు.

చరిత్ర

పూర్వ చరిత్ర

భాషా మానవ శాస్త్ర అధ్యయనాలు మార్షలు దీవులలో మొదటి ఆస్ట్రోనేషియను స్థిరనివాసులు సోలమన్ దీవులు నుండి వచ్చారని సూచించాయి.^[10] రేడియోకార్బను డేటింగు, బికిని అటోలులో 1200 బిసియి నాటికే నివాసం ఉండి ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది.^[11] అయితే సురక్షితమైన స్ట్రాటిగ్రాఫికు సందర్భాల నుండి నమూనాలను సేకరించి ఉండకపోవచ్చు. పాత డ్రిఫ్ట్వుడు నమూనాలు ఫలితాలను ప్రభావితం చేసి ఉండవచ్చు.^[12] ఇతర అటోలుల మీద పురావస్తు త్రవ్వకాలు మానవ నివాసానికి సంబంధించిన ఆధారాలను కనుగొన్నాయి ఆధారాలు మజురో, క్వాజలీను అటోలులోని లారా, లారా గ్రామంలో 1వ శతాబ్దం సిఇ లభించాయి.^[13]

ఆస్ట్రోనేషియను స్థిరనివాసులు ఆగ్నేయాసియా పంటలను ప్రవేశపెట్టారు. వీటిలో కొబ్బరి, జెయింటు చిత్తడి టారో, బ్రెడు‌ఫ్రూటు, అలాగే మార్షలు దీవుల అంతటా పెంపుడు కోళ్లు ఉన్నాయి. వారు బహుశా కొబ్బరికాయలను కాలానుగుణ ఫిషింగు క్యాంపులలో వదిలి సంవత్సరాల తరువాత శాశ్వతంగా స్థిరపడటం ద్వారా దీవులను పెంచి ఉండవచ్చు.^[14] దక్షిణ దీవులలో ఉత్తరం కంటే ఎక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుంది. కాబట్టి తడి దక్షిణంలోని సమాజాలు ప్రబలంగా ఉన్న చేమ, బ్రెడు‌ఫ్రూట్ల మీద ఆధారపడి జీవించాయి. అయితే ఉత్తరాది వారు పాండనసు, కొబ్బరికాయల మీద ఆధారపడి జీవించే అవకాశం ఉంది. దక్షిణ అటాల్సు బహుశా పెద్ద, దట్టమైన జనాభాకు మద్దతు ఇచ్చాయి.^[10]

మార్షలీసు ప్రజలు బ్రెడ్‌ఫ్రూటు-ట్రీ కలప, కొబ్బరి-ఫైబరు తాడుతో తయారు చేయబడిన వాలపుల మీద ద్వీపాల మధ్య ప్రయాణించారు.^[16] వారు ఓరియంటేషను ప్రారంభ కోర్సు సెట్టింగు కోసం నక్షత్రాలను ఉపయోగించి నావిగేటు చేసారు. కానీ హోరిజోను క్రింద తక్కువ పగడపు అటాల్సు స్థానాన్ని నిర్ణయించడానికి సముద్ర ఉబ్బులలో అంతరాయాలను వివరించే పైలటింగు సాంకేతికతను కూడా అభివృద్ధి చేశారు.^[17] వారు అటాల్సు సముద్రగర్భ వాలు చుట్టూ ఉబ్బు వక్రీభవనం చెందడాన్ని గమనించారు. వేర్వేరు దిశల నుండి వక్రీభవన ఉబ్బులు కలిసినప్పుడు. అవి గుర్తించదగిన అంతరాయ నమూనాలను సృష్టించాయి. వీటిని మార్షలీసు పైలట్లు ఒక ద్వీపం దిశను నిర్ణయించడానికి చదవగలరు.^[18] మానవ శాస్త్రవేత్తలచే ఇంటర్వ్యూ చేయబడినప్పుడు, కొంతమంది మార్షలీసు నావికులు పడవ కదలికలో మార్పులను చూడటం, అనుభూతి చెందడం ద్వారా తమ పడవలను పైలటు చేశారని గుర్తించారు.^[15] నావికులు ఉబ్బిన నమూనాలను మ్యాపు చేయడానికి స్టికు చార్టు‌లు కూడా కనుగొన్నారు, కానీ పాశ్చాత్య నావిగేషనలు చార్టు‌ల మాదిరిగా కాకుండా, మార్షలీసు స్టిక్ చార్టు‌లు విద్యార్థులకు బోధించడానికి, సముద్రయానం ప్రారంభించే ముందు సంప్రదింపులకు సాధనాలు; నావికులు సముద్రయానం ప్రారంభించినప్పుడు తమతో చార్టులను తీసుకెళ్లరు.^[19]

1817లో రష్యను అన్వేషకుడు ఓటొ వన్ కొట్జెబ్యూ మార్షల్సు‌ను సందర్శించినప్పుడు. ద్వీపవాసులు ఇప్పటికీ పాశ్చాత్య ప్రభావం కొన్ని సంకేతాలను చూపించారు. మార్షలీసు ప్రజలు గడ్డి పైకప్పు గల గుడిసెలలో నివసించారని ఆయన గమనించారు. కానీ వారి గ్రామాలలో మైక్రోనేషియాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో కనిపించే పెద్ద అలంకరించబడిన సమావేశ గృహాలు లేవు. నేసిన చాపలు తప్ప వారికి ఫర్నిచరు లేదు, వాటిని వారు నేల కప్పులు, దుస్తులు రెండింటికీ ఉపయోగించారు. మార్షలీసు ప్రజలు చెవులు కుట్టించుకున్నారు. పచ్చబొట్లు వేయించుకున్నారు. తరచుగా కరువు కారణంగా జనాభా ప్రణాళికలో భాగంగా మూడవ బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత మార్షలీసు కుటుంబాలు శిశుహత్య ఆచరిస్తాయని ఆయన తెలుసుకున్నారు. మార్షలీసు ఐరోయిజుకు అన్ని ఆస్తి మీద గణనీయమైన అధికారం, హక్కులు ఉన్నాయని కూడా ఆయన గుర్తించారు. అయితే పాలినేషియను సామాన్యుల కంటే మార్షలీసు సామాన్యుల పరిస్థితి మీద ఆయనకు మరింత అనుకూలమైన అభిప్రాయం ఉంది.^[20] మార్షల్సు రెండు ద్వీప సమూహాలు, రాటకు, రాలికు గొలుసులు, ప్రతి ఒక్కటి ఒక పారామౌంటు చీఫు లేదా ఐరోయిజ్లాప్లాపు చేత పాలించబడ్డాయి. వారు వ్యక్తిగత ద్వీపం ఐరోయిజు మీద ‌అధికారం కలిగి ఉన్నారు.^[21]

యూరోపియన్ల అన్వేషణ

1526 ఆగస్టు 21న స్పానిషు అన్వేషకుడు అలోన్సో డి సలాజరు మార్షలు దీవులను చూసిన మొదటి యూరోపియను. శాంటా మారియా డి లా విక్టోరియాకు నాయకత్వం వహిస్తున్నప్పుడు. ఆయన ఆకుపచ్చ సరస్సుతో కూడిన ఒక అటాలు‌ను చూశాడు. అది టావోంగి అయి ఉండవచ్చు. బలమైన ప్రవాహాలు, ఓడ లంగరుకి చాలా లోతుగా నీరు ఉండటం వలన సిబ్బంది దిగలేకపోయారు. కాబట్టి ఓడ రెండు రోజుల తరువాత గ్వామ్ వైపు ప్రయాణించింది.^[22]^[23]

1528 జనవరి 2న అల్వారో డి సావేద్రా సెరోను యాత్ర జనావాసాలు లేని ద్వీపంలో బహుశా ఐలింగినే అటోలులో దిగింది. అక్కడ వారు తిరిగి సరఫరా చేసి ఆరు రోజులు బస చేశారు. పొరుగున ఉన్న ద్వీపం నుండి వచ్చిన స్థానికులు కొంతకాలం స్పానిషు వారిని కలిశారు. ఈ యాత్రలో టాటూలు ధరించిన స్థానికుల కోసం ఈ దీవులకు 'లాస్ పింటాడోసు' లేదా "పెయింటెడు వన్సు “ అని పేరు పెట్టారు.^[24] తరువాత మార్షల్సు స్పానిషు అన్వేషకులలో రూయ్ లోపెజు డి విల్లాలోబోసు, మిగ్యులు లోపెజు డి లెగాజ్పి, అలోన్సో డి అరెల్లానో, అల్వారో డి మెండనా డి నీరా ఉన్నారు. అయితే 16వ శతాబ్దపు స్పానిషు లాగు‌లలోని కోఆర్డినేటు‌లు, భౌగోళిక వివరణలు కొన్నిసార్లు అస్పష్టంగా ఉంటాయి. వారు చూసిన, సందర్శించిన నిర్దిష్ట దీవుల గురించి అనిశ్చితిని వదిలివేస్తాయి.^[25]^[26]

1565 జూలై 6న స్పానిషు ఓడ శాన్ జెరోనిమో ఓడ పైలటు “ లోప్ మార్టిను “ తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించిన తర్వాత ఉజెలాంగు అటోలు వద్ద దాదాపు ధ్వంసమైంది.^[27] తిరుగుబాటుదారులు ఉజెలాంగు వద్ద తిరిగి సరఫరాలు చేస్తుండగా అనేక మంది సిబ్బంది ఓడను తిరిగి తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుని మార్టిను, మార్షల్సు‌లోని ఇరవై ఆరు ఇతర తిరుగుబాటుదారులు ముట్టడించారు.^[28] 16వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, అమెరికా, ఫిలిప్పీన్సు మధ్య ప్రయాణించే స్పానిషు గ్యాలియన్లు 13°ఎన్ వద్ద సముద్ర మార్గంలో ఉండి గ్వామ్ వద్ద నిల్వ చేయబడ్డాయి. స్పానిషు నావికులు మార్షల్సు‌ను తప్పించుకున్నారు, వీటిని స్పానిషు నావికులు ప్రమాదకర ద్వీపాలలో లాభదాయకం కానివిగా భావించారు. జలాలు.^[29]^[30]

బ్రిటిష్ సముద్ర కెప్టెన్లు జాన్ మార్షలు థామసు గిల్బర్టు 1788లో ఈ దీవులను సందర్శించారు.^[31] వారి ఓడలు ఇంగ్లాండు నుండి న్యూ సౌత్ వేల్సులోని బోటనీ బేకి దోషులను తీసుకెళ్లే మొదటి నౌకాదళంలో భాగంగా ఉన్నాయి. గిల్బర్టు దీవులు, మార్షలు దీవుల గుండా వెళ్ళినప్పుడు గ్వాంగ్‌జౌకి వెళ్తున్నాయి.^[32] 1788 జూన్ 25న, బ్రిటిషు నౌకలు మిలి అటోలు వద్ద ద్వీపవాసులతో శాంతియుతంగా సంభాషించాయి. వ్యాపారం చేశాయి;^[33] 1568 నాటి మెండానా యాత్ర తర్వాత వారి సమావేశం యూరోపియన్లు మరియు మార్షలీస్ మధ్య మొదటి పరిచయం అయి ఉండవచ్చు.^[21] తదుపరి నావిగేషనల్ చార్టులు మరియు మ్యాప్‌లు ఈ దీవులకు జాన్ మార్షల్ పేరు పెట్టారు.^[33]

1820ల నుండి 1850ల వరకు మార్షలు ద్వీపవాసులు పాశ్చాత్య ఓడల పట్ల మరింత శత్రుత్వం పెంచుకున్నారు. బహుశా దొంగతనానికి సముద్ర కెప్టెన్లు విధించిన హింసాత్మక శిక్షలు, పసిఫికు తోటలలో బానిసలుగా అమ్మకానికి మార్షలీసు ప్రజలను అపహరణ కారణంగా కావచ్చు.^[34] 1824 ఫిబ్రవరిలో మిలి అటోల్ నివాసులు అమెరికన్ వేలరు గ్లోబ్ నుండి బారులు తీరిన నావికులను ఊచకోత కోసినప్పుడు తొలి హింసాత్మక సంఘటనలలో ఒకటి జరిగింది.^[35] 1851, 1852 వరకు ఎబోను, జలూయిటు వద్ద ఓడల మీద మూడు వేర్వేరు మార్షలీసు దాడులు జరిగినప్పుడు ఇలాంటి ఎన్‌కౌంటర్లు జరిగాయి. జలుయిటు, నాం‌డ్రికు అటోలులు.^[34]

వలసరాజ్యాల కాలం

1857లో అమెరికను బోర్డు ఆఫ్ కమిషనర్సు ఫర్ ఫారిను మిషన్సు, ఎబోను వద్ద మిషను చర్చి, పాఠశాలను స్థాపించడానికి రెండు కుటుంబాలను పంపింది. 1875 నాటికి మిషనరీలు ఐదు అటాల్సు‌లో చర్చిలను స్థాపించారు. 200 కంటే ఎక్కువ మంది ద్వీపవాసులకు బాప్టిజం ఇచ్చారు.^[36] ఒక ప్రయాణికుడు ఎబోను‌లోని చాలా మంది మహిళలు 1870ల మధ్య నాటికి పాశ్చాత్య దుస్తులను ధరించారని, చాలా మంది పురుషులు ప్యాంటు ధరించారని గమనించాడు.^[37]

1859లో అడాల్ఫు కాపెల్లె, మరొక వ్యాపారి ఎబోను‌కు చేరుకుని జర్మనీ కంపెనీ హాఫు‌ష్లేగరు & స్టాపెను‌హోర్స్టు‌కు ట్రేడింగు పోస్టు‌ను ఏర్పాటు చేశారు.^[38] 1863లో సంస్థ దివాలా తీసినప్పుడు, కాపెల్లె పోర్చుగీసు మాజీ తిమింగల వ్యాపారి అంటోను జోసు డెబ్రం‌తో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకుని కోప్రాను స్థాపించారు. వాణిజ్య సంస్థ: కాపెల్లె & కో.^[39] 1873లో కంపెనీ తన ప్రధాన కార్యాలయాన్ని జలుయిటుకి మార్చింది. ఇది కబువా నివాసం, ఇది దక్షిణ రాలికు చైను, పారామౌంటు చీఫు షిప్పు కోసం వివాదాస్పద వారసుడు.^[40] 1870లలో జర్మనీ, హవాయి, న్యూజిలాండు, యునైటెడు స్టేట్సు నుండి వివిధ ఇతర కంపెనీలు మార్షలు దీవులలో కొబ్బరి వ్యాపారంలో నిమగ్నమయ్యాయి.^[41] 1885 నాటికి జర్మనీ సంస్థలు హెర్న్‌షీం & కో. డ్యూషు హాండెల్సు- ఉండ్ ప్లాంటాజెను-గెసెల్సు‌చాఫ్టు డెరు సుడ్సీ ఇన్సెల్ను జు హాంబర్గు వాణిజ్యంలో మూడింట రెండు వంతులను నియంత్రించారు.^[42]

మార్షలీసు, పాశ్చాత్యుల మధ్య సంపర్కం కొన్నిసార్లు ఇన్ఫ్లుఎంజా, తట్టు, సిఫిలిసు, టైఫాయిడు జ్వరం వంటి పాశ్చాత్య వ్యాధుల ప్రాణాంతక వ్యాప్తికి దారితీసింది.^[43] మద్యం లభ్యత పెరగడం వల్ల కొన్ని మార్షలీసు సమాజాలలో సామాజిక సమస్యలు తలెత్తాయి.^[44] అనేక పగడపు దీవులలో ప్రత్యర్థి ఐరోయిజు‌ల మధ్య వైరుధ్యాలు చెలరేగాయి తుపాకులు.^[45]

జర్మనీ ప్రొటెక్టరేటు

1875లో బ్రిటిషు జర్మనీ ప్రభుత్వాలు పశ్చిమ పసిఫికు‌ను ప్రభావ గోళాలుగా విభజించడానికి వరుస రహస్య చర్చలు నిర్వహించాయి. జర్మనీ గోళంలో మార్షలు దీవులు కూడా ఉన్నాయి.^[46] 1878 నవంబరు 26న జర్మనీ యుద్ధనౌక ఎస్‌ఎమ్‌ఎస్ అరియాడెనె జాలుయిటు వద్ద లంగరు వేసింది. జర్మనీ సామ్రాజ్యంకి రాలిక్ గొలుసులో "అత్యంత అనుకూల దేశం" హోదాను మంజూరు చేయడానికి అధిపతులతో ఒప్పంద చర్చలను ప్రారంభించడానికి. రెండవ రోజు చర్చల సందర్భంగా, కెప్టెను బర్తోలోమాసు వాన్ వెర్నరు తన మనుషులను సైనిక ప్రదర్శనలు ఇవ్వమని ఆదేశించాడు. తరువాత ఆయన "ఇలాంటిది ఇంతకు ముందు చూడని ద్వీపవాసులకు యూరోపియన్ల శక్తిని చూపించడానికి" ఉద్దేశించినవి అని చెప్పాడు.^[47] నవంబరు 29న, వెర్నరు కబువా, అనేక ఇతర రాలికు చైన్ ఇరోయిజు‌లతో ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాడు. ఇది జాలుయిటు‌లో జర్మనీ ఇంధన కేంద్రంను, పగడపు దీవి నౌకాశ్రయాన్ని ఉచితంగా ఉపయోగించుకునేలా చేసింది.^[48]^[49]

1885 ఆగస్టు 2న జర్మనీ వ్యాపార ఆసక్తులు పదే పదే దాఖలు చేసిన పిటిషన్ల నేపథ్యంలో, ఛాన్సలరు, ఒట్టో వాన్ బిస్మార్కు మార్షలు దీవులను రక్షిత ప్రాంతంగా విలీనం చేయడానికి అధికారం ఇచ్చారు.^[50] జర్మనీ గన్‌బోటు నాటిలస్ని యంత్రణను తీసుకోవడానికి అక్టోబరు 13న జాలుయిటు‌లో డాకు చేయబడింది.^[51] అక్టోబరు 15న ఇరోయిజు కబువా, లోయాకు, నేలు, లగాజిమే, లౌనా జర్మనీ కాన్సులేటు‌లో జర్మనీ మార్షలీసు‌లో ఒక రక్షణ ఒప్పందం మీద సంతకం చేశారు. మార్షలీసు టెక్స్టు ఐదుగురు చీఫు‌లలో ఎటువంటి హోదాను గుర్తించలేదు పారామౌంటు చీఫు టైన్‌షిప్పు‌ మీద కబువా, లోయాకు మధ్య కొనసాగుతున్న వివాదం ఉన్నప్పటికీ, జర్మనీ టెక్స్టు కబువాను మార్షలు దీవుల రాజుగా గుర్తించింది.^[52] జర్మనీ మెరైను‌ల కంపెనీ జాలుయిటు ‌మీద జర్మనీ సామ్రాజ్యం జెండాను ఎగురవేసింది. మార్షల్సు‌లోని ఏడు ఇతర అటాలు‌లలో ఇలాంటి వేడుకలను నిర్వహించింది.^[51] అయితే అనేక మంది అమెరికను అనుకూల ఐరోయిజు జర్మనీ ప్రొటెక్టరేటు‌ను గుర్తించడానికి నిరాకరించారు. 1886 మధ్యలో జర్మనీ నావికా దళంతో బెదిరింపులకు గురయ్యారు.^[53] నౌరు 1888లో ఆంగ్లో-జర్మనీ తరువాత జర్మనీ ప్రొటెక్టరేటు ఆఫ్ మార్షలు దీవులలో విలీనం చేయబడింది. 1886 ఏప్రిల్ నాటి ఆంగ్లో-జర్మనీ ప్రకటనలు.^[54]

జర్మనీ వాణిజ్య ఆసక్తులు జాయింటు-స్టాకు, జలుయిటు కంపెనీను ఏర్పాటు చేశాయి. ఇది కాలనీ పరిపాలనకు నిధులు సమకూర్చే బాధ్యతను కలిగి ఉంది. మార్షలీసు కొబ్బరి వ్యాపారంలో మూడింట రెండు వంతులను నియంత్రించడంతో పాటు, వాణిజ్య లైసెంసు ఫీజులు, వార్షిక పోలు టాక్సు వసూలు చేసే అధికారం కంపెనీకి ఉంది.^[55] కంపెనీకి అన్ని కొత్త చట్టాలు, ఆర్డినెన్స్ల మీద సంప్రదించే హక్కు కూడా ఉంది. అన్ని వలస పరిపాలనా సిబ్బందిని నామినేటు చేసింది.^[56] కంపెనీ లైసెన్సింగు ఫీజులు, చట్టపరమైన ప్రయోజనాలు అమెరికను, బ్రిటిషు పోటీని తొలగించి, జర్మనీ పసిఫికు కాలనీలలో గుత్తాధిపత్యాన్ని సృష్టించాయి.^[57] బ్రిటిషు ప్రభుత్వం జాలుయిటు కంపెనీకి ప్రయోజనం చేకూర్చే నిబంధనలను ఆంగ్లో-జర్మనీ డిక్లరేషన్సు, స్వేచ్ఛా-వాణిజ్య నిబంధనను ఉల్లంఘించినట్లు నిరసన వ్యక్తం చేసింది.^[58] 1906 మార్చి 31న జర్మనీ ప్రభుత్వం ప్రత్యక్ష నియంత్రణను చేపట్టి, జర్మనీ న్యూ గినియా రక్షిత ప్రాంతంలో భాగంగా మార్షలు దీవులు, నౌరులను పునర్వ్యవస్థీకరించింది.^[59]

జపనీస్ ఆదేశం

ఇంపీరియలు జపనీసు నేవీ 1914 సెప్టెంబరు 29న ఎనివెటకును, జలుయిటును సెప్టెంబరు 30న మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో ఆక్రమించింది. అక్టోబరు 3న జాలుయిటు‌లో ఒక ఆక్రమణ దళం మోహరించబడింది.^[60] 1919లో జరిగిన పారిసు శాంతి సమావేశంలో భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన ఉన్న జర్మనీ పసిఫికు కాలనీలు లీగు ఆఫ్ నేషన్సు ఆదేశంల వ్యవస్థ కింద జపనీసు దక్షిణ సముద్రాల ఆదేశంగా మారాయి.^[61]^[62] జూన్ 28న వెర్సైల్లెసు ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడంతో జర్మనీ మార్షలు దీవులను జపాను‌కు అప్పగించింది, 1919.^[63]

జపాను నావికాదళం 1914 చివరి నుండి 1921 వరకు ఈ దీవులను పరిపాలించింది. పౌర సౌత్ సీస్ గవర్నమెంట్ (南洋廳, నాన్యో-చో^?) 1922 ఏప్రిల్లో పలావులో తన ప్రధాన కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం వరకు మార్షల్సు‌ను పరిపాలించింది.^[64] జపనీసు సర్వేలు మార్షల్సు విలువ ప్రధానంగా వ్యూహాత్మకమైనదని నిర్ధారించాయి. ఎందుకంటే అవి భవిష్యత్తులో దక్షిణ దిశగా విస్తరణకు వీలు కల్పించగలవు.^[65]^[66] మార్షల్సు జపనీసు కాలంలో కొబ్బరి ఉత్పత్తిలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. జలుయిటు కంపెనీ కార్యకలాపాలను స్వాధీనం చేసుకుని జర్మనీ వలస మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించింది.^[67] సౌతు సీసు మాండేటు‌లోని ఇతర ప్రాంతాలు భారీ జపనీసు స్థిరనివాసాలను అనుభవించాయి. ఉత్తర మరియానా దీవులు, పలావులలో జనాభాను మెజారిటీ జపనీసు‌గా మార్చాయి. కానీ జపనీసు కాలంలో జపనీస్ స్థిరనివాసులు 1,000 కంటే తక్కువ జనాభా కలిగిన మార్షలు దీవులలో మైనారిటీగా ఉన్నారు. ఎందుకంటే ద్వీపాలు జపాను నుండి దూరంగా ఉన్నాయి.మైక్రొనీషియాలో అత్యంత పరిమిత ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.^[68]^[69]

1933 మార్చి 27న జపాను లీగు ఆఫ్ నేషన్సు నుండి వైదొలగాలని తన ఉద్దేశాలను ప్రకటించింది. 1935లో అధికారికంగా వైదొలిగింది కానీ దక్షిణ సముద్రాల ఆదేశం భూభాగాన్ని నియంత్రించడం కొనసాగించింది.^[70] జపనీసు సైనిక ప్రణాళికదారులు ప్రారంభంలో మార్షల్సు‌ను చాలా దూరంలో ఉన్నారని, విస్తృతమైన కోటలకు రక్షణ లేనివారని తిరస్కరించారు. కానీ జపాను లాంగు-రేంజి బాంబర్లను ‌అభివృద్ధి చేయడంతో ఈ ద్వీపాలు ఆస్ట్రేలియా మీద దాడి చేయడానికి ఫార్వర్డు బేసు‌గా ఉపయోగపడతాయి. బ్రిటిషు కాలనీలు, యునైటెడు స్టేట్సు. 1939, 1940 లలో నావికాదళం క్వాజలీను, మలోలాపు, వోట్జే అటోలులలో సైనిక వైమానిక స్థావరాలను నిర్మించింది. అలాగే జలుయిటు వద్ద సీప్లేను సౌకర్యాలను నిర్మించింది.^[71]

పసిఫికు యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత, యునైటెడు స్టేట్సు పసిఫికు ఫ్లీటు, మార్షల్సు–గిల్బర్ట్సు దాడులు నిర్వహించింది. ఇది 1942 ఫిబ్రవరి 1న జలుయిటు, క్వాజలీను, మలోలాపు, వోట్జేలను తాకింది. అవి జపనీసు భూభాగం మీద మొదటి అమెరికను వైమానిక దాడులు.^[72] జనవరి 31న యునైటెడు స్టేట్సు మార్షలు దీవుల మీద దాడి చేసింది. 1944 గిల్బర్టు, మార్షలు దీవుల పోరాటంలో ఉన్న సమయంలో. అమెరికన్లు ఒకేసారి మజురో, క్వాజలీను‌లను ఆక్రమించారు.^[73] 1944 శరదృతువు నాటికి జాలుయిటు, మలోలాపు, మిలి, వోట్జే మినహా అన్ని మార్షలు దీవులను అమెరికన్లు నియంత్రించారు.^[74] అమెరికను యుద్ధం మైక్రొనీషియా ర్యుక్యూ దీవుల గుండా ముందుకు సాగడంతో జపాను ఆధీనంలో ఉన్న నాలుగు అటాల్సు సరఫరా నుండి నిలిపివేయబడ్డాయి. అమెరికా బాంబు దాడికి గురయ్యాయి. 1944 చివరిలో దండుల వద్ద సామాగ్రి అయిపోవడం ప్రారంభమైంది. దీని ఫలితంగా ఆకలి, వ్యాధి నుండి అధిక ప్రాణనష్టం సంభవించింది.^[75]

యు.ఎస్. ట్రస్ట్ టెరిటరీ

యు.ఎస్. ఆపరేషన్ క్రాస్‌రోడ్సు అణు బాంబు పరీక్ష ప్రారంభమయ్యే ముందు 1946 మార్చిలో బికిని ద్వీపవాసులను బికిని అటోల నుండి బలవంతంగా తరలించడం

1947లో మార్షలు దీవులతో సహా మైక్రొనీషియాలో ఎక్కువ భాగాన్ని పసిఫికు దీవుల ట్రస్టు టెరిటరీగా నిర్వహించడానికి యునైటెడు స్టేట్సు యుఎన్ భద్రతా మండలితో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.^[76]

1946 నుండి 1958 వరకు ఇది యునైటెడు స్టేట్సు‌కు పసిఫికు ప్రూవింగు గ్రౌండ్సుగా పనిచేసింది. వివిధ అటాల్సు మీద ‌67 అణు పరీక్షలకు కేంద్రంగా ఉంది.^[77]

ఆపరేషను క్రాసు‌రోడ్సు 1946లో బికిని అటోలులో కొంతమంది నివాసితులను బలవంతంగా ఖాళీ చేయించిన తర్వాత అణు బాంబు పరీక్ష ప్రారంభమైంది.^[78]

ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి హైడ్రోజను బాంబు, "మైక్" అనే కోడ్‌నేం‌ను ఎనెవెటకు వద్ద పరీక్షించారు. 1952 నవంబరు 1న (స్థానిక తేదీ) మార్షలు దీవులలో అటోలు సంభవించింది. ఇది ఈ ప్రాంతంలో గణనీయమైన పరిణామాలను సృష్టించింది.^[79]

సంవత్సరాలుగా యుఎస్ ప్రభుత్వం 60 కి పైగా దీవులలో ఒకదాన్ని మాత్రమే శుభ్రపరిచింది. అణు దావాల ట్రిబ్యునలు అంచనా వేసిన 2 బిలియన్ల డాలర్ల పరిహారం కోసం నివాసితులు ఇప్పటికీ వేచి ఉన్నారు. ద్వీపాలు అధిక స్థాయి రేడియేషను‌తో కలుషితమై ఉండటంతో, చాలా మంది ద్వీపవాసులు, వారి వారసులు ఇప్పటికీ ప్రవాసంలో నివసిస్తున్నారు.^[80]

క్వాజలీను అటోలు‌లో ఒక ముఖ్యమైన రాడారు సంస్థాపన నిర్మించబడింది.^[81]

స్వాతంత్ర్యం

మార్షలు దీవుల అభివృద్ధి చెందుతున్న రాజకీయ స్థితిని గుర్తించి 1979 మే 1న యునైటెడు స్టేట్సు మార్షలు దీవుల రాజ్యాంగాన్ని గుర్తించింది. మార్షలు దీవుల రిపబ్లికు ప్రభుత్వ స్థాపనను గుర్తించింది. రాజ్యాంగం అమెరికా, బ్రిటిషు రాజ్యాంగ భావనలను కలిగి ఉంది.^[82]

రిపబ్లికు ఆఫ్ ది మార్షలు దీవులు స్థాపించబడినప్పటి నుండి అనేక స్థానిక, జాతీయ ఎన్నికలు జరిగాయి. సంస్కరణల వేదిక మీద పోటీ చేస్తున్న యునైటెడు డెమోక్రటికు పార్టీ 1999 పార్లమెంటరీ ఎన్నికల్లో గెలిచి అధ్యక్ష పదవి, మంత్రివర్గాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంది.^[83]

1986లో దీవులు యునైటెడు స్టేట్సు‌తో కాంపాక్టు ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషను మీద సంతకం చేశాయి. 1990 డిసెంబరు 22 నాటి యునైటెడు నేషన్సు సెక్యూరిటీ కౌన్సిలు రిజల్యూషను 683 ప్రకారం ట్రస్టీషిపు ముగిసింది. 1999 వరకు ద్వీపవాసులు US$క్వాజలీను అటోలు‌ను నిరంతరంగా ఉపయోగించినందుకు 180 మిలియన్ల అమెరికా డాలర్లను, అణు పరీక్షకు పరిహారంగా యుఎస్$250 మిలియన్లు కాంపాక్టు కింద ఇతర చెల్లింపులలో యుఎస్$600 మిలియన్లు.^[84]

రాజ్యాంగం ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వం ఎక్కువగా ఇరోయిజు నియంత్రణలో ఉంది. రాజకీయ అవినీతి ఆరోపణల తర్వాత 1999 వరకు కులీన ప్రభుత్వం కూలదోయబడింది, ఇమాటా కబువా స్థానంలో సామాన్య కెస్సాయి నోటు వచ్చింది.^[85]

యు.ఎస్.-ఉత్పత్తి చేసిన వాటిని డిపాజిటు చేయడానికి రునిటు ద్వీపంలో రూనిటు డోం నిర్మించబడింది. రేడియోధార్మిక నేల, శిథిలాలు, ప్రాణాంతకమైన ప్లూటోనియంతో సహా. వ్యర్థాల ప్రదేశం క్షీణించడం మరియు సంభావ్య రేడియోధార్మిక చిందటం గురించి ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి.^[86]

2018 ఫిబ్రవరిలో మార్షలు దీవులు డిజిటలు కరెన్సీ కోసం దాని స్వంత చట్టపరమైన టెండరు‌గా దాని క్రిప్టోకరెన్సీని గుర్తించిన ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి దేశంగా అవతరించింది.^[87]

2020 జనవరిలో వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు అమాటా కబువా కుమారుడు డేవిడు కబువా, కొత్త మార్షలు దీవుల అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆయన ముందున్న హిల్డా హీను ఓటు తర్వాత ఆ స్థానాన్ని కోల్పోయారు.^[88]

1980ల చివరి నుండి మార్షలీసు అమెరికాకు వలస వచ్చారు, అర్కాన్సాసు‌లో 4,000 మందికి పైగా ఉన్నారు. 2010 యుఎస్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం హవాయిలో 7,000 కంటే ఎక్కువ.^[89]

భూగోళశాస్త్రం

మార్షలు దీవులు సముద్రపు అడుగుభాగం నుండి పైకి లేచిన పురాతన మునిగిపోయిన అగ్నిపర్వతాల పైన ఉన్నాయి, హవాయి, ఆస్ట్రేలియా మధ్య సగం దూరంలో, ^[90] నౌరు, కిరిబాటి లకు ఉత్తరాన, ఫెడరేటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ మైక్రోనేషియాకు తూర్పున, వివాదాస్పద యుఎస్ భూభాగమైన వేక్ ఐలాండుకు దక్షిణాన, దీనికి కూడా హక్కు ఉంది.^[91] పగడపు దీవులు, దీవులు రెండు సమూహాలను ఏర్పరుస్తాయి: రటకు (సూర్యోదయం), రలికు (సూర్యాస్తమయం). రెండు దీవుల గొలుసులు ఒకదానికొకటి దాదాపు సమాంతరంగా ఉన్నాయి, వాయవ్యం నుండి ఆగ్నేయం వరకు నడుస్తాయి. ఇవి దాదాపు 750,000 square miles (1,900,000 km²) సముద్రం కలిగి ఉంటాయి కానీ కేవలం 70 square miles (180 km²) భూమిని కలిగి ఉంటాయి.^[90] ప్రతి ఒక్కటి 15 నుండి 18 దీవులు, దీవులను కలిగి ఉంటుంది.^[92]

ఈ దేశం మొత్తం 29 అటోలులు పసిఫికు‌లో దాదాపు 180,000 square miles (470,000 km²) విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఐదు వ్యక్తిగత ద్వీపాలను కలిగి ఉంది.^[91] 6 square miles (16 km²) భూ వైశాల్యం కలిగిన అతిపెద్ద అటాలు క్వాజలీను. ఇది 655-square-mile (1,700 km²) సరస్సును చుట్టుముడుతుంది.^[93]

ఇరవై నాలుగు పగడపు దిబ్బలు, ద్వీపాలు జనావాసాలుగా ఉన్నాయి. మిగిలిన పగడపు దిబ్బలు పేలవమైన జీవన పరిస్థితులు, వర్షం లేకపోవడం లేదా అణు కాలుష్యం కారణంగా జనావాసాలు లేకుండా ఉన్నాయి. జనావాసాలు లేని అటాలు‌లు:

ఐలింగినే అటాలు
బికారు (బికారు) అటాలు
బికిని అటాలు
బోకాకు అటాలు
ఎరికుబు అటాలు
జెమో ద్వీపం
నాడిక్డికు ‌అటాలు
రోంగేరికు అటాలు
టోకే అటాలు
ఉజెలాంగు అటాలు

దేశం మొత్తం సముద్ర మట్టానికి సగటు ఎత్తు 7 అడుగులు^{[convert: unknown unit]}.^[91]

షార్కు అభయారణ్యం

2011 అక్టోబరులో దాదాపు 20,00,000 లక్షల చ.కిమీ (7,72,000 చ.మై) సముద్ర విస్తీర్ణంలో ఉన్న ప్రాంతాన్ని షార్కు అభయారణ్యంగా రిజర్వు చేయాలని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద షార్కు అభయారణ్యం ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా సముద్ర ప్రాంతాన్ని విస్తరించి. దీనిలో షార్కు‌లు వరకు రక్షించబడతాయి. రక్షిత జలాల్లో, అన్ని షార్కు చేపలు పట్టడం నిషేధించబడింది. అన్ని బై-క్యాచులను విడుదల చేయాలి. అయితే ఈ జోను‌ను అమలు చేయడంలో మార్షలు దీవుల సామర్థ్యాన్ని కొందరు ప్రశ్నించారు.^[94]

వేక్ ఐలాండు మీద ‌ప్రాదేశిక వాదన

మార్షలు దీవులు కూడా మౌఖిక ఇతిహాసాల ఆధారంగా వేక్ ఐలాండు మీద దావా వేస్తున్నాయి.^[95] 1899 నుండి వేక్ ఐలాండు యునైటెడు స్టేట్సు ఆధీనంలో ఉన్నప్పటికీ, మార్షలీసు ప్రభుత్వం దీనిని అనెను కియో (కొత్త ఆర్థోగ్రఫీ) లేదా ఎనెన్-కియో (పాత ఆర్థోగ్రఫీ) పేరుతో సూచిస్తుంది.^[96]^[97] యునైటెడు స్టేట్సు ఈ వాదనను గుర్తించలేదు.^[98]

వాతావరణ మార్పు

మార్షలు దీవులకు వాతావరణ మార్పు ముప్పు, తుఫానులు బలపడటం, సముద్ర మట్టాలు పెరగడం. పసిఫికు దీవుల చుట్టూ ఉన్న సముద్రం 1993 నుండి సంవత్సరానికి 0.13 inches (3.4 mm) పెరిగింది. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా సగటు రేటు కంటే రెండు రెట్లు ఎక్కువ. క్వాజలీనులో, శాశ్వత వరదలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంది; సముద్ర మట్టం పెరుగుదల 3.3 feet (1 m) ఉన్నప్పుడు, 37% భవనాలు శాశ్వతంగా ముంపునకు గురవుతాయి. ఎబెయిలో, సముద్ర మట్టం పెరుగుదల ప్రమాదం ఇంకా ఎక్కువగా ఉంది, అదే సందర్భంలో 50% భవనాలు శాశ్వతంగా ముంపునకు గురవుతున్నాయి. సముద్ర మట్టం 3.3 feet (1 m) ఎత్తు పెరగడంతో, మజురో అటోల లోని కొన్ని ప్రాంతాలు శాశ్వతంగా ముంపునకు గురవుతాయి, ఇతర ప్రాంతాలు ముఖ్యంగా అటాలు తూర్పు భాగం ముంపునకు గురయ్యే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. 6.6 feet (2 m) ఎత్తు పెరగడంతో మజురోలోని అన్ని భవనాలు శాశ్వతంగా ముంపునకు గురవుతాయి లేదా ముంపునకు గురయ్యే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.^[99]

2020లో తలసరి CO₂ ఉద్గారాలు 2.56 టన్నులు.^[100] 2010 స్థాయిలతో పోలిస్తే, 2025లో గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు 32%, 2030లో 45%, 2035లో 58% తగ్గుదలతో, 2050లో నికర సున్నాగా ఉంటామని ప్రభుత్వం ప్రతిజ్ఞ చేసింది.^[101]

జంతుజాలం

పక్షులు

మానవులు ప్రవేశపెట్టిన కొన్ని పక్షులను మినహాయించి మార్షలు దీవులలో కనిపించే చాలా పక్షులు సముద్ర పక్షులు లేదా వలస జాతులు.^[102] 31 సముద్ర పక్షులతో సహా దాదాపు 70 జాతుల పక్షులు ఉన్నాయి. వీటిలో 15 జాతులు వాస్తవానికి స్థానికంగా గూడు కట్టుకుంటాయి. సముద్ర పక్షులలో నల్ల నోడీ, తెల్ల టెర్ను ఉన్నాయి.^[103] మానవులు ప్రవేశపెట్టిన ఏకైక భూమి పక్షి ఇంటి పిచ్చుక.^[104]

సముద్ర

సుమారు 300 జాతుల చేపలు ఉన్నాయి. వాటిలో 250 రీఫు ఫిషు.^[103]

తాబేళ్లు: ఆకుపచ్చ తాబేళ్లు, హాక్సు‌బిలు, లెదరు‌బ్యాకు సముద్ర తాబేళ్లు, ఆలివు రిడ్లీ సముద్ర తాబేళ్లు.^[105]
షార్కు‌లు: కనీసం 22 షార్కు జాతులు ఉన్నాయి. వీటిలో ఇవి ఉన్నాయి: బ్లూ షార్కు, సిల్కీ షార్కు, బిగేయి థ్రెషరు షార్కు, పెలాజికు థ్రెషరు షార్కు, ఓషియానికు వైట్‌టిపు షార్కు, టానీ నర్స్ షార్కు.^[106]^[107]

ఆర్థ్రోపోడ్స్

తేళ్లు: డ్వార్ఫు వుడ్ స్కార్పియను, కామను హౌసు స్కార్పియను. సూడోస్కార్పియనులు అప్పుడప్పుడు కనిపిస్తాయి.^[108]
సాలెపురుగులు: రెండు: డిక్టిసు స్ట్రియాటిప్సు;^[108], జలుయిటికోలా, మార్షలు దీవులకు చెందిన జంపింగు స్పైడర్సు, జాతి. దీని ఏకైక జాతి జలుయిటికోలా హెస్లీ.^[109]
యాంఫిపాడు: వన్ – టాలోర్చెస్టియా స్పినిపాల్మా.^[108]
ఆర్థోప్టెరా: బొద్దింక, అమెరికా బొద్దింకలు, చిన్న కొమ్ము గల మిడత, ఇలకోడిలు.^[108]
పీతలలో హెర్మిటు పీతలు, కొబ్బరి పీతలు ఉన్నాయి.^[110]

జనాభా వివరాలు

చారిత్రికంగా జనాభా
సంవత్సరం	జనాభా	±%
1920	9,800	—
1925	9,644	−1.6%
1930	10,412	+8.0%
1935	10,446	+0.3%
1958	13,928	+33.3%
1967	18,925	+35.9%
1973	24,135	+27.5%
1980	30,873	+27.9%
1988	43,380	+40.5%
1999	50,840	+17.2%
2011	53,158	+4.6%
2021	42,418	−20.2%
మూలం:^[111]^[112]

మార్షల్ దీవులలో జాతి సమూహాలు (2021)^[112]
జాతి సమూహాలు			శాతం
మార్షల్లీసు			95.6%
ఇతరాలు			4.4%

మార్షల్ దీవుల చారిత్రక జనాభా గణాంకాలు తెలియవు. 1862లో దీవుల జనాభా 10,000గా అంచనా వేయబడింది.^[92] 1960లో దీవుల జనాభా సుమారు 15,000. 2021 జనాభా లెక్కలు 42,418 మంది నివాసితులను లెక్కించారు. వీరిలో 23,156 మంది (సుమారు 54.6%) మజురోలో నివసించారు. 77.7% జనాభా దేశంలోని ద్వితీయ పట్టణ కేంద్రమైన మజురో లేదా ఎబెయిలో పట్టణ వాతావరణంలో నివసించారు. ఈ సంఖ్య మార్షలు దీవుల స్థానికులను మినహాయించింది. వారు వేరే చోటికి మకాం మార్చారు; కాంపాక్టు ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషను వారు యునైటెడు స్టేట్సు‌కు స్వేచ్ఛగా మకాం మార్చడానికి అక్కడ పని పొందడానికి అనుమతిస్తుంది.^[113]^[114] సుమారు 4,300 మంది మార్షలు దీవుల స్థానికులు యునైటెడు స్టేట్సు‌లోని స్ప్రింగు‌డేలు, అర్కాన్సాసుకు మకాం మార్చారు. ఈ సంఖ్య మార్షలు దీవుల స్థానికులు వారి ద్వీప నివాసం వెలుపల అత్యధిక జనాభా సాంద్రతను సూచిస్తుంది.^[115]

మార్షలు దీవులలో నివసించే చాలా మంది మార్షలీసు. మార్షలీసు ప్రజలు మైక్రోనేషియను మూలానికి చెందినవారు. అనేక వేల సంవత్సరాల క్రితం ఆసియా నుండి మార్షలు దీవులకు వలస వచ్చారని నమ్ముతారు. మార్షలీసు‌లోని ఒక మైనారిటీకి ఆసియను, యూరోపియను పూర్వీకులు ఉన్నారు. ఉదాహరణకు జపనీసు, జర్మన్లు. మెజారిటీకి పాలినేషియను, మెలనేషియను పూర్వీకులు ఉన్నారు. దేశ జనాభాలో దాదాపు సగం మంది మజురో, ఎబే అటోల్సు‌లో నివసిస్తున్నారు.^[116]^[117]^[118] మార్షలు దీవుల అధికారిక భాషలు ఇంగ్లీష్, మార్షలీసు. రెండు భాషలు విస్తృతంగా మాట్లాడతారు.^[119]

మతం

2021 సెప్టెంబరు జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభాలో దాదాపు 96.2% మంది మార్షలు దీవులలోని పద్నాలుగు క్రైస్తవ తెగలలో ఒకరితో గుర్తించబడ్డారు. 1,000 కంటే ఎక్కువ మంది అనుచరులు ఉన్న తెగలలో యునైటెడు చర్చి ఆఫ్ క్రైస్టు - మార్షలు దీవులలోని కాంగ్రిగేషనలు (47.9%), అసెంబ్లీసు ఆఫ్ గాడు (14.1%), కాథలిక్ చర్చి (9.3%), మార్షలు దీవులలోని లేటరు-డే సెయింట్సు చర్చి ఆఫ్ జీససు క్రైస్టు (5.7%), మార్షలు దీవుల పూర్తి గోస్పెలు చర్చి (5%), బుకోటు నాన్ జీససు (3%) ఉన్నాయి.

మిగిలిన తెగలలో ప్రధానంగా ప్రొటెస్టంటు చర్చిలు, యెహోవా సాక్షులు ఉన్నారు. 1,128 మంది, లేదా 2.7% మంది ప్రతివాదులు జనాభా లెక్కల పత్రంలో జాబితా చేయబడిన పద్నాలుగు తెగలలో ఒకటి కాకుండా వేరే మతానికి చెందినవారని గుర్తించారు. 444 మంది, లేదా 1.1% మంది ప్రతివాదులు నాస్థికులు అని పేర్కొన్నారు.^[112] మజురోకు బహాయి సంఘం కూడా ఉంది^[120] ముస్లిం సంఘం. దేశంలోని ఏకైక మసీదు అహ్మదీయ ఉద్యమంతో సమలేఖనం చేయబడింది.^[121]

ఫాదరు ఎ. ఎర్డ్‌ల్యాండు, ^[122] హిల్ట్రపు (జర్మనీ సామ్రాజ్యం, దీనిని జర్మనీ‌లో హెర్జ్-జేసు-మిషనేరు, లాటిను‌లో మిషనారి సాక్రటిస్సిమి కార్డిసు అని పిలుస్తారు) మిషనరీసు ఆఫ్ ది సేక్రెడు హార్టు కాథలికు పూజారి, 1904, 1914 మధ్య జలుయిటులో నివసించారు. మార్షలీస్ సంస్కృతి, భాష మీద గణనీయమైన పరిశోధన చేసిన తర్వాత ఆయన 376 పేజీల మోనోగ్రాఫును ప్రచురించాడు. 1914లో ద్వీపాలు. ఫాదరు హెచ్. లింకెన్సు, ^[123] మరొక సేక్రెడు హార్టు మిషనరీ, 1904, 1911లో అనేక వారాల పాటు మార్షలు దీవులను సందర్శించారు. 1912లో ఆయన కాథలికు మిషనరీ కార్యకలాపాలు, మార్షలు దీవుల ప్రజల మీద ఒక చిన్న రచనను ప్రచురించాడు. కాథలిక్కులు మార్షలు దీవుల అపోస్టోలికు ప్రిఫెక్చరు (ప్రియాఫెక్చురా అపోస్టోలికా ఇన్సులారం మార్షలెన్సియం) బాధ్యతలో ఉన్నారు, ^[124] ప్రధాన కార్యాలయం కేథడ్రలు ఆఫ్ ది అజంప్షను, దీనిని పోపు 3వ జాన్ పాల్ 1993లో పాపలు బుల్ క్వో ఎక్స్‌పెడిషియసు ద్వారా సృష్టించారు.

ఆరోగ్యం

మొదటి మోహరించదగిన థర్మోన్యూక్లియరు బాంబు కాజిలు బ్రావో పరీక్షలో లిథియం-7 ఉన్న ఊహించని అదనపు అణు ప్రతిచర్యలు జరిగాయి. దీని ఫలితంగా పేలుడు అంచనా వేసిన దానికంటే రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంది. ఫలితంగా ఊహించిన దానికంటే చాలా పెద్ద అణు పతనం జరిగింది. అణు పతనం తూర్పు వైపు జనావాసాలున్న రోంజెరికు అటోలుల మీద వ్యాపించింది. పేలుడుకు ముందు ఈ దీవులను ఖాళీ చేయించారు. మార్షలు దీవుల స్థానికులలో చాలామంది అప్పటి నుండి రేడియేషను కాలిన గాయాలు, రేడియోధార్మిక దుమ్ము దులపడం వల్ల బాధపడ్డారు, డైగో ఫుకుర్యు మారులో ఉన్న జపనీస్ జాలర్ల మాదిరిగానే బాధపడ్డారు. కానీ సమాఖ్య ప్రభుత్వం.^[125]

2010లో మార్షలీసు ప్రజలు పరిమిత భూమి కారణంగా తమ మృతులను పూడ్చడానికి భూమిని కనుగొనడంలో ఇబ్బంది పడుతున్నారని గుర్తించబడింది. వారు అభివృద్ధి చేసిన ఒక పరిష్కారం ఏమిటంటే అదే స్థలంలో మరొకదాన్ని పూడ్చడం ద్వారా డబులు సమాధిని తయారు చేయడం.^[126]

ప్రభుత్వం

మార్షలు దీవుల ప్రభుత్వం దాని 1979 రాజ్యాంగంలో పేర్కొన్న విధంగా మిశ్రమ పార్లమెంటరీ-అధ్యక్ష వ్యవస్థ కింద పనిచేస్తుంది.^[127] సార్వత్రిక ఓటు హక్కులో ప్రతి నాలుగు సంవత్సరాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి (18 ఏళ్లు పైబడిన అన్ని పౌరులకు), ఇరవై నాలుగు నియోజకవర్గాలలో ప్రతి ఒక్కటి ఆర్‌ఎంఐ ఏకసభ్య శాసనసభ, నితిజెలా దిగువ సభకు ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ప్రతినిధులను (సెనేటర్లు) ఎన్నుకుంటుంది. (రాజధాని అటోలు అయిన మజురో ఐదుగురు సెనేటర్లను ఎన్నుకుంటుంది.) దేశాధినేత, ప్రభుత్వ అధిపతి అయిన అధ్యక్షుడిని నితిజెలా 33 మంది సెనేటర్లు ఎన్నుకుంటారు. 1979లో రాజ్యాంగం ఆమోదించబడినప్పటి నుండి ఎన్నికైన ఐదుగురు మార్షలీసు అధ్యక్షులలో నలుగురు సాంప్రదాయ పారామౌంటు చీఫులు.^[128]

2016 జనవరిలో మార్షలు దీవులకు మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా సెనేటరు హిల్డా హీను పార్లమెంటు ద్వారా ఎన్నికయ్యారు; మునుపటి అధ్యక్షురాలు కాస్టెను నెమ్రా రెండు వారాల పాటు పనిచేసిన తర్వాత అవిశ్వాస తీర్మానంలో తన పదవిని కోల్పోయారు.^[7] శాసన అధికారం నితిజెలా వద్ద ఉంది. ఇరోయిజు కౌన్సిలు అనేది పన్నెండు మంది పారామౌంటు చీఫు‌లతో కూడిన సలహా సంస్థ. కార్యనిర్వాహక శాఖలో అధ్యక్షుడు, అధ్యక్ష మంత్రివర్గం ఉంటాయి. ఇది నితిజెలా ఆమోదంతో రాష్ట్రపతి నియమించిన పది మంది మంత్రులను కలిగి ఉంటుంది. దేశం విభజించబడిన ఇరవై నాలుగు ఎన్నికల జిల్లాలు జనావాస ద్వీపాలు, అటోలులకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. మార్షలు దీవులలో ప్రస్తుతం నాలుగు రాజకీయ పార్టీలు ఉన్నాయి: ఏలోను కీన్ అడ్ (ఎకెఎ), యునైటెడు పీపుల్సు పార్టీ (యుపిపి), కీన్ ఇయో ఆమ్ (కెఇఎ), యునైటెడు డెమోక్రటికు పార్టీ (యుడిపి). ఎకెఎ, యుడిపి పాలనను పంచుకుంటాయి. శాసనసభలో ఈ క్రింది సెనేటర్లు ఉన్నారు:

ఐలింగు‌లాప్లాపు అటోలు – క్రిస్టోఫరు లోయకు (ఎకెఎ), ఆల్ఫ్రెడు ఆల్ఫ్రెడు జూనియరు (ఐఎన్‌డి)
ఐలుకు అటోలు – మేనార్డు ఆల్ఫ్రెడు (యుడిపి)
ఆర్నో అటోలు – మైకు హాల్ఫెర్టీ (కెఇఎ), జెజ్వాడ్రిక్ హెచ్. ఆంటన్ (ఐఎన్‌డి)
ఔర్ అటోలు – హిల్డా హీను (ఎకెఎ)
ఎబోను అటోలు – జాన్ ఎం. సిల్కు (యుడిపి)
ఎనెవెటకు అటోలు – జాక్ జె. అడింగు (యుడిపి)
జబాతు ద్వీపం – కెస్సాయి నోటు (యుడిపి)
జలుయిటు అటోలు – కాస్టెను నెమ్రా (ఐఎన్‌డి), డైసీ అలికు మొమోటారో (ఐఎన్‌డి)
కిలి ద్వీపం – ఎల్డను హెచ్. నోటు (యుడిపి)
క్వాజలీను అటోలు – మైఖేలు కబువా (ఎకెఎ), డేవిడు పాలు (కెఇఎ), ఆల్విను జాక్లికు (కెఇఎ)
లే అటోలు – థామసు హెయిను (ఎకెఎ)
లిబు ఐలాండు – జెరాకోజ్ జెర్రీ బెజాంగు (ఎకెఎ)
లికీపు అటోలు – లియాండర్ లియాండర్, జూనియర్ (ఐఎన్‌డి)
మజురో అటోలు – షేర్వుడు ఎం. టిబోను (కెఇఎ), ఆంథోనీ ముల్లరు (కెఇఎ), బ్రెన్సను వేసు (యుడిపి), డేవిడు క్రామెరు (కెఇఎ), కలానీ కనెకో (కెఇఎ)
మాలోలాపు అటోలు – బ్రూస్ బిలిమోన్ (ఐఎన్‌డి)
మెజిటు ద్వీపం – డెన్నిసు మోమోటారో (ఎకె ఎ)
మిలి అటోలు – విల్బరు హీను (ఎకెఎ)
నామ్‌డ్రికు అటోలు – వైజ్లీ జాఖ్రాసు (ఐఎన్‌డి)
నాము అటోలు – టోనీ ఐసియా (ఎకెఎ)
రోంజెలాపు అటోలు – కెన్నెతు ఎ. కేడి (ఐఎన్‌డి)
ఉజే అటోలు – అట్బి రిక్లాను (ఐఎన్‌డి)
ఉటిరికు అటోలు – అమెంటా మాథ్యూ (కెఇఎ)
వోథో అటోలు – డేవిడు కబువా (ఎకెఎ)
వోట్జే అటోలు – లిటోక్వా టోమింగు (యుపిపి)

విదేశీ వ్యవహారాలు - రక్షణ

యునైటెడు స్టేట్సు‌తో స్వేచ్ఛా సంఘం ఒప్పందం మార్షలు దీవుల అంతర్జాతీయ రక్షణ బాధ్యతను అమెరికాకు పూర్తిగా అప్పగిస్తుంది. ఇది ద్వీపవాసులకు (మార్షల్లీసు) ఎటువంటి వీసా లేకుండా యునైటెడు స్టేట్సు‌కు వలస వెళ్ళే హక్కును ఇస్తుంది.^[114]^[130] అయితే ఏలియన్సుగా, కొన్ని క్రిమినలు నేరాలకు పాల్పడితే వారిని తొలగింపు చర్యలలో ఉంచవచ్చు.^[131] 1991 ఆగస్టు 9న సెక్యూరిటీ కౌన్సిలు సిఫార్సు ఆధారంగా రిజల్యూషను 704, జనరలు అసెంబ్లీ సిఫార్సుల ఆధారంగా మార్షలు దీవులను యునైటెడు నేషన్సులో చేర్చారు. 1991 సెప్టెంబరు 17న తీర్మానం 46/3లో ఆమోదం పొందింది.^[132] ఐక్యరాజ్యసమితిలోని అంతర్జాతీయ రాజకీయాలలో, మార్షలు దీవులు తరచుగా స్థిరంగా ఓటు వేశాయి జనరలు అసెంబ్లీ తీర్మానాలకు సంబంధించి యునైటెడు స్టేట్సు.^[133]

2015 ఏప్రిల్ 28న ఇరానియను నావికాదళం హోర్ముజు జలసంధి సమీపంలో మార్షలు ద్వీపం జెండా కలిగిన ఎంవి మేర్స్కు టైగ్రిసును స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ నౌకను జర్మనీకి చెందిన రిక్మెర్సు షిప్ మేనేజ్మెంటు ‌చార్టర్డు చేసింది. ఆ నౌకలో ప్రత్యేక సరుకు, సైనిక ఆయుధాలు లేవని పేర్కొంది. పెంటగాను ప్రకారం ఈ నౌక ఇరానియన్ రివల్యూషనరీ గార్డు నియంత్రణలో ఉందని నివేదించబడింది. యెమెను‌లో సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దాడులు తీవ్రతరం కావడంతో ఈ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. టైగ్రిసు నౌక నుండి ప్రమాద హెచ్చరిక అందిన తర్వాత డిస్ట్రాయరు యుఎస్‌ఎస్ ఫర్రాగటు సముద్ర నిఘా విమానం పంపబడిందని పెంటగాను నివేదించింది. 34 మంది సిబ్బందిని అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు కూడా నివేదించబడింది. యుఎస్ రక్షణ అధికారులు ఇటీవలి సంఘటనల నేపథ్యంలో మార్షలు దీవుల ప్రభుత్వానికి యుఎస్ రక్షణ బాధ్యతలను సమీక్షిస్తామని, వంతెన మీద కాల్పులు జరపడాన్ని "అనుచితం" అని ఖండించారు. 2015 మేలో టెహ్రాను జరిమానా చెల్లించిన తర్వాత ఓడను విడుదల చేస్తుందని నివేదించబడింది.^[134]^[135]

2017 మార్చిలో యుఎన్ మానవ హక్కుల మండలి 34వ సాధారణ సమావేశంలో వనౌటు మార్షలు దీవులు, మానవ హక్కులను పెంచే కొన్ని ఇతర పసిఫికు దేశాల తరపున సంయుక్త ప్రకటన చేసింది. 1963 నుండి ఇండోనేషియా ఆక్రమించిన పశ్చిమ న్యూ గినియాలో హక్కుల ఉల్లంఘనలు, ^[136] అభ్యర్థించబడింది. యుఎన్ మానవ హక్కుల హై కమిషనరు ఒక నివేదికను తయారు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.^[137]^[138] ఇండోనేషియా ఆరోపణలను తిరస్కరించింది.^[138] 1991 నుండి మార్షలు ఐలాండ్సు పోలీసు విభాగం అయిన రిపబ్లికు ఆఫ్ మార్షలు ఐలాండ్సు సీ పెట్రోలు 160-టన్నుల పెట్రోల్ నౌకను ఆర్‌ఎంఐఎస్ లోమోరు నిర్వహిస్తోంది. లోమోరు అనేది పసిఫికు ఫోరంలోని చిన్న దేశాలకు అందించబడిన 22 పసిఫికు ఫోరం పెట్రోలు నౌకలలో ఆస్ట్రేలియా ఒకటి. కొన్ని ఇతర దేశాలు తమ నౌకల కోసం చేసే మిషన్లలో సార్వభౌమాధికారం, రక్షణ ఉన్నాయి. అయితే కాంపాక్ట్ ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషన్ నిబంధనలు లోమోర్ను మత్స్య సంరక్షణ మరియు శోధన మరియు రక్షణ వంటి పౌర మిషన్లకు పరిమితం చేస్తాయి. 2021లో ఆస్ట్రేలియా, జపాన్ ప్రభుత్వాలు మార్షలు దీవులలో రెండు ప్రధాన చట్ట అమలు కార్యక్రమాలకు నిధులు సమకూర్చాలని నిర్ణయించాయి.^[139]

2021 ఫిబ్రవరిలో హెన్రీ పునా ఫోరం సెక్రటరీ జనరలు‌గా ఎన్నిక కావడం మీద వివాదం తర్వాత, మార్షలు దీవులు పసిఫికు దీవుల ఫోరం నుండి అధికారికంగా వైదొలగుతున్నట్లు కిరిబాటి, నౌరు, ఫెడరేటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ మైక్రోనేషియాతో సంయుక్త ప్రకటనలో ప్రకటించింది.^[140]^[141]

సంస్కృతి

పురాతన నైపుణ్యాలు ఇప్పుడు క్షీణించినప్పటికీ మార్షలీసు ఒకప్పుడు నావిగేటర్లు, నక్షత్రాలు, స్టిక్-అండ్-షెల్ చార్టులు ఉపయోగించారు.

స్పోర్ట్సు

మార్షలు దీవులలో ఆడిన ప్రధాన క్రీడలలో వాలీబాలు, బాస్కెట్బాలు (ప్రధానంగా పురుషులు), బేసు బాలు, సాకరు, అనేక వాటరు స్పోర్ట్సు ఉన్నాయి. మార్షలు దీవులు 2008 బీజింగు ఒలింపిక్సు నుండి అన్ని ఆటలలో ఒలింపిక్సు‌లో ప్రాతినిధ్యం వహించాయి. 2020 టోక్యో ఒలింపిక్సు‌లో, మార్షలు దీవులను ఇద్దరు ఈతగాళ్ళు ప్రాతినిధ్యం వహించారు.

సాకరు

మార్షలు దీవులలో ఒక చిన్న క్లబ్బు సాకరు లీగు‌ను కలిగి ఉంది. వీటిలో కోబీరు అత్యంత విజయవంతమైన క్లబ్బు‌గా ఉన్నాయి. ఒక టోర్నమెంటు ప్లే సాకర్ మేక్ పీస్ 'చేత జరిగింది. మజురో ద్వీపం ఒక చిన్న ఫుట్బాలు అసోసియేషను‌ను కలిగి ఉంది.^[142] అందువల్ల మార్షలు దీవులు ప్రపంచంలోని ఏకైక సార్వభౌమ దేశం, ఇది జాతీయ ఫుట్బాలు మ్యాచు రికార్డును కలిగి లేదు.^[143]

బేస్ బాల్ - సాఫ్ట్ బాల్

సాఫ్టు‌బాలు, బేసు బాలు మార్షలు దీవులలో ఒకే స్పోర్ట్సు ఫెడరేషను క్రింద జరుగుతాయి. రాష్ట్రపతి జీమాటా నోక్కో కబువా. రెండు క్రీడలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. మార్షలు ఐలాండ్సు బేసు బాలు / సాఫ్టు‌బాలు ఫెడరేషను వెనుక వందలాది మంది మార్షలీసు ప్రజలు ఉన్నారు. మార్షలు దీవులు 2012 లో మైక్రోనేషియను ఆటలు, అలాగే ఎస్‌పిజి ఆటలలో పతకాలు సాధించాయి.^[144]

ఆర్థిక వ్యవస్థ

ఈ దీవులలో కొన్ని సహజ వనరులు ఉన్నాయి. వాటి దిగుమతులు ఎగుమతుల కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. సిఐఎ ప్రకారం, 2013లో ఎగుమతుల విలువ సుమారు $53.7 మిలియన్లు కాగా, అంచనా దిగుమతులు $133.7 మిలియన్లు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులలో కొబ్బరి, టమోటాలు, పుచ్చకాయలు, టారో, బ్రెడ్‌ఫ్రూట్, పండ్లు, పందులు మరియు కోళ్లు ఉన్నాయి. పరిశ్రమ కొబ్బరి, చేతిపనుల ఉత్పత్తి, ట్యూనా ప్రాసెసింగు, పర్యాటకంతో రూపొందించబడింది. 2016లో జిడిపి అంచనా ప్రకారం $180 మిలియన్లు, వాస్తవ వృద్ధి రేటు 1.7%. తలసరి జిడిపి $3,300.^[145]

అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి 2016 మధ్యలో రిపబ్లికు ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆర్థిక సంవత్సరంలో దాదాపు 0.5 శాతం విస్తరించిందని నివేదించింది. 2015లో మత్స్య రంగం మెరుగుపడటం వల్ల. రికార్డు స్థాయిలో ఫిషింగు లైసెన్సు ఫీజుల కారణంగా జిడిపిలో 3% మిగులు నమోదైంది. 2016 ప్రారంభంలో కరువు ప్రభావాలు మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల పునఃప్రారంభం ద్వారా భర్తీ చేయబడినందున, ఎఫ్‌వై2016లో వృద్ధి దాదాపు 1.5 శాతానికి, ద్రవ్యోల్బణం దాదాపు 0.5 శాతానికి పెరుగుతుందని అంచనా.^[146]

2018లో రిపబ్లికు ఆఫ్ మార్షలు దీవులు సావరిను కరెన్సీ చట్టాన్ని ఆమోదించాయి. ఇది వారి స్వంతంగా జారీ చేసిన మొదటి దేశంగా నిలిచింది. క్రిప్టోకరెన్సీ దానిని చట్టబద్ధమైన టెండరు‌గా ధ్రువీకరిస్తుంది; కరెన్సీని "సావరిను" అని పిలుస్తారు.^[147]^[148]

మార్షలు దీవులు 2019లో తైవాను‌తో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి. ఈ ఒప్పందం 2023లో ఆమోదించబడింది. భవిష్యత్తు తేదీ నుండి అమలులోకి వస్తుంది.^[149]

షిప్పింగు

మార్షలు దీవులు వాణిజ్య నౌకలకు సౌలభ్య పతాకంగా అంతర్జాతీయ షిప్పింగు పరిశ్రమలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.^[150] మార్షలీసు రిజిస్ట్రీ 1990లో కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రధాన షిప్పింగు కేంద్రాలలో కార్యాలయాలను కలిగి ఉన్న యుఎస్-ఆధారిత కార్పొరేషను అయిన ఇంటర్నేషనలు రిజిస్ట్రీసు, ఇంక్.తో జాయింటు వెంచరు ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.^[151] 2017 నాటికి మార్షలీసు షిపు రిజిస్ట్రీ పనామా తర్వాత ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్దది.^[152]

కొన్ని ఫ్లాగ్ దేశాల మాదిరిగా కాకుండా, మార్షలీసు ఫ్లాగు నౌక మార్షలీసు వ్యక్తి లేదా కార్పొరేషను యాజమాన్యంలో ఉండాలనే అవసరం లేదు. 2015లో ఎంవి మేర్స్కు టైగ్రిసును స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత, మార్షలు దీవులను రక్షించాలనే ఒప్పంద బాధ్యత సముద్రంలో ఉన్న విదేశీ యాజమాన్యంలోని మార్షలీసు జెండా నౌకలకు విస్తరించదని యునైటెడు స్టేట్సు ప్రకటించింది.^[153]

మార్షలీసు ఫ్లాగు ట్యాంకరు నౌకల ద్వారా షిప్-టు-షిప్ బదిలీల ఫలితంగా, మార్షలు దీవులు గణాంకపరంగా ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకునే అతిపెద్ద దేశాలలో ఒకటిగా ఉన్నాయి. దీవులకు చమురు శుద్ధి సామర్థ్యం లేనప్పటికీ, యునైటెడు స్టేట్సు నుండి.^[154]

కార్మిక

2007లో మార్షలు దీవులు అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థలో చేరాయి. అంటే దాని కార్మిక చట్టాలు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. ఇది దీవులలో వ్యాపార పరిస్థితులను ప్రభావితం చేయవచ్చు.^[155]

పన్ను

ఆదాయ పన్ను రెండు బ్రాకెటు‌లను కలిగి ఉంది, రేట్లు 8%, 12%.^[156] కార్పొరేటు పన్ను ఆదాయంలో 3%.^[156]

విదేశీ సహాయం

యునైటెడు స్టేట్సు ప్రభుత్వం సహాయం ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధానమైనది. సవరించిన కాంపాక్టు ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషను నిబంధనల ప్రకారం 2013 వరకు మార్షలు దీవులకు (ఆర్‌ఎంఐ) సంవత్సరానికి యుఎస్$57.7 మిలియన్లు, 2023 వరకు యుఎస్$62.7 మిలియన్లు సహాయంగా అందించడానికి యుఎస్ కట్టుబడి ఉంది. ఆ సమయంలో యుఎస్, ఆర్‌ఎంఐ సహకారాలతో కూడిన ట్రస్టు ఫండు శాశ్వత వార్షిక చెల్లింపులను ప్రారంభిస్తుంది.^[157]

యునైటెడు స్టేట్సు ఆర్మీ క్వాజలీను అటోల్‌లో రోనాల్డు రీగను బాలిస్టికు మిస్సైలు డిఫెన్సు టెస్టు సైటును నిర్వహిస్తుంది. మార్షలీసు భూస్వాములు స్థావరం కోసం అద్దె పొందుతారు.

వ్యవసాయం

వ్యవసాయ ఉత్పత్తి చిన్న పొలాల మీద కేంద్రీకృతమై ఉంది.^[158] అతి ముఖ్యమైన వాణిజ్య పంట కొబ్బరి, ^[159]^[160] తర్వాత కొబ్బరి, రొట్టెలు, పాండనస్, అరటిపండు, రాక్షస చేమ, యరో రూటు, పశువులలో ప్రధానంగా పందులు, కోళ్లు ఉంటాయి.^[146]^[161]

పరిశ్రమ

చిన్న-స్థాయి పరిశ్రమ వీటికే పరిమితం చేయబడింది హస్తకళలు, చేపల ప్రాసెసింగు, కొప్రా.^[162]

ఫిషింగు

మజురో ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే ట్యూనా ట్రాన్స్‌షిప్మెంటు పోర్టు, 2015లో 704 ట్రాన్సు‌షిప్‌మెంటు మొత్తం 444,393 టన్నులు.^[163] మజురో కూడా ఒక ట్యూనా ప్రాసెసింగు కేంద్రం; పాన్ పసిఫికు ఫుడ్సు ప్లాంటు ప్రాసెసు చేసిన ట్యూనాను అనేక దేశాలకు, ప్రధానంగా యునైటెడు స్టేట్సు‌కు బంబులు బీ బ్రాండు కింద ఎగుమతి చేస్తుంది.^[164] ప్రధానంగా ట్యూనా కోసం ఫిషింగు లైసెన్సు ఫీజులు ప్రభుత్వానికి గణనీయమైన ఆదాయాన్ని అందిస్తాయి.^[146] 1999లో ఒక ప్రైవేటు కంపెనీ 400 కంటే ఎక్కువ మంది ఉద్యోగులతో, ఎక్కువగా మహిళలతో ట్యూనా లాయినింగు ప్లాంటు‌ను నిర్మించింది. కానీ ట్యూనా స్టీక్సు‌ను ఉత్పత్తి చేయడానికి దానిని మార్చడానికి విఫలమైన ప్రయత్నం తర్వాత 2005లో ప్లాంటు మూసివేయబడింది, ఈ ప్రక్రియకు సగం మంది ఉద్యోగులు అవసరం. నిర్వహణ ఖర్చులు ఆదాయాన్ని మించిపోయాయి. ప్లాంటు మూసివేయబడింది. దీనిని ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇది వ్యాపారానికి $2 మిలియన్ల రుణానికి హామీ ఇచ్చింది.

శక్తి

పసిఫికు ఉష్ణమండల దీవులలో కొబ్బరి చెట్టులు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. కొబ్బరి, కొబ్బరి మాంసం, ప్రతి 6 నుండి 10 కొబ్బరికాయలకు 1 లీటరు కొబ్బరి నూనె ఇస్తుంది. 2007 నాటికి, దీవులలోని విద్యుత్తు అధికారులు, ప్రైవేటు కంపెనీలు, వ్యవస్థాపకులు వాహనాలు, విద్యుత్తు జనరేటర్లు, నౌక కోసం డీజిలు ఇంధనంకు ప్రత్యామ్నాయంగా కొబ్బరి నూనెతో ప్రయోగాలు చేస్తున్నారు.^[165] 2009లో, 57 కిలో వాట్ల సౌర విద్యుతు ప్లాంటు‌ను ఏర్పాటు చేశారు. ఇది ఆ సమయంలో పసిఫికు‌లో అతిపెద్దది న్యూజిలాండు‌తో సహా.^[166] కాలేజి ఆఫ్ ది మార్షలు ఐలాండ్సు శక్తిని స్వయం సమృద్ధిగా చేసుకోవడానికి 330 కిలో వాట్ల సౌరశక్తి, 450 కిలో వాట్ల పవనశక్తి అవసరమని అంచనా వేయబడింది.^[167] ప్రభుత్వ సంస్థ అయిన మార్షల్సు ఎనర్జీ కంపెనీ (ఎంఇసి) దీవులకు విద్యుత్తును అందిస్తుంది. 2008లో, ఐలింగు‌లాప్లాపు అటోలు‌లోని 420 ఇళ్ల మీద రెండు 100-W_p సౌర గృహ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ఇవి పరిమిత విద్యుత్తు వినియోగానికి సరిపోతాయి.^[168]^[169]

రవాణా

మార్షల్ దీవులకు మజురోలోని మార్షలు దీవుల అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, క్వాజలీను‌లోని బుచోల్జు ఆర్మీ ఎయిర్‌ఫీల్డు, ఇతర చిన్న విమానాశ్రయాలు, ఎయిర్‌స్ట్రిప్పు‌లు సేవలు అందిస్తున్నాయి.^[170]

విమానయాన సంస్థలు యునైటెడు ఎయిర్‌లైన్సు, నౌరు ఎయిర్‌లైన్సు, ఎయిర్ మార్షలు ఐలాండ్సు, ఆసియా పసిఫిక్ ఎయిర్‌లైన్సు.^[171]

మీడియా - కమ్యూనికేషన్లు

మార్షలు దీవులలో అనేక ఎఎం, ఎఫ్‌ఎం రేడియో స్టేషన్లు ఉన్నాయి. ఎఎం స్టేషన్లు 1098 5 కిలోవాట్లు, వి7ఎబి మజురో (రేడియో మార్షల్సు, జాతీయ కవరేజు), 1224 ఎ ఎఫ్‌ఎన్ క్వాజలీను (రెండూ పబ్లికు రేడియో) అలాగే 1557 మైక్రోనేషియా హీట్‌వేవు. ఎఫ్‌ఎం స్టేషన్లు 97.9 వి7ఎడి మజురో, ^[172] వి7ఎఎ 96.3 ఎఫ్‌ఎం ఉలిగ ^[173], 104.1 వి7ఎఎ మజురో (బాప్టిస్టు మతపరమైన). బిబిసి వరల్డు 98.5 ఎఫ్‌ఎం మజురోలో ప్రసారం అవుతుంది.^[174] ఇటీవలి స్టేషన్ పవర్ 103.5, ఇది 2016లో ప్రసారం ప్రారంభించింది.^[175]

అమెరికన్ ఫోర్సెసు నెట్‌వర్కు స్టేషన్లలో 99.9 ఎఎఫ్‌ఎన్ క్వాజలీను (దేశం), 101.1 ఎఎఫ్‌ఎన్ (వయోజన రాక్), 102.1 ఎఎఫ్‌ఎన్ (హాట్ ఎసి) ఉన్నాయి.^[176]^[177]

రాష్ట్రం నిర్వహించే ఒక ప్రసార టెలివిజను స్టేషను, ఎమ్‌బిసి-టివి ఉంది.^[178] కేబులు టీవీ అందుబాటులో ఉంది. కేబులు టీవీలో, చాలా కార్యక్రమాలు ఉత్తర అమెరికాలో కంటే రెండు వారాల ఆలస్యంగా చూపబడతాయి కానీ నిజ సమయంలో వార్తలను సిఎన్‌ఎన్, సిఎన్‌బిసి, బిబిసి లలో చూడవచ్చు.^[179] అమెరికను ఫోర్సెసు రేడియో, టెలివిజను కూడా క్వాజలీను అటోలు‌కు టీవీ సేవలను అందిస్తుంది.^[180]

మార్షలు ఐలాండ్సు నేషనలు టెలికమ్యూనికేషన్సు అథారిటీ (ఎన్‌టిఎ) టెలిఫోను, కేబులు టీవీ (ఎమ్‌హెచ్‌టివి), ఎఫ్‌ఎఎక్సు, సెల్యులారు, ఇంటర్నెటు సేవలను అందిస్తుంది.^[181]^[182] అథారిటీ అనేది జాతీయ ప్రభుత్వం ద్వారా గణనీయమైన యాజమాన్యాన్ని కలిగి ఉన్న ఒక ప్రైవేటు కార్పొరేషను.^[183]

వార్తాపత్రికలు

లోన్ రాన్ కెయిను, ఒక మార్షల్లీసు భాష పత్రిక, 1953 నుండి 1954 వరకు ప్రచురించబడింది. ప్రస్తుత జాతీయ వార్తాపత్రిక ద్విభాషా (మార్షల్లీసు, ఇంగ్లీషు) వారపత్రిక, ది మార్షల్లీసు ఐలాండ్సు జర్నలు.^[184] ఇది 1980 నుండి ప్రచురించబడింది.^[185]

మూలాలు

↑ "Population, total - Marshall Islands". data.worldbank.org.
↑ "Marshall Islands Geography". CIA World Factbook. Archived from the original on 2010-07-11. Retrieved 2020-06-22.
↑ "Marshall Islands Population (2017) - Worldometers". Worldometers.info. Retrieved January 13, 2020.
↑ "Marshall Islands". Atomic Heritage Foundation. Retrieved 2024-07-29.
↑ "ఆపరేషన్ హార్డ్‌టాక్ I" (PDF). డిఫెన్స్ థ్రెట్ రిడక్షన్ ఏజెన్సీ. సెప్టెంబరు 2021. pp. 2–3. Retrieved 2024-07-29.
↑ సైమన్, S.L.; Robison, W.L. (జూలై 1997). "యు.ఎస్. పసిఫిక్ మహాసముద్ర పరీక్షల కోసం అణ్వాయుధ పరీక్ష విస్ఫోటన డేటా సంకలనం" (PDF). హెల్త్ ఫిజిక్స్. 73 (1): 258–64. Bibcode:1997HeaPh..73..258S. doi:10.1097/00004032-199707000-00022. PMID 9199235. Archived from the original on నవంబరు 10, 2004. Retrieved 2024-07-29.
↑ ^7.0 ^7.1 ^7.2 "మార్షల్ దీవుల ప్రొఫైల్ – కాలక్రమం". Bbc.com. జూలై 31, 2017. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ Liao, Shannon (2018-05-23). "The Marshall Islands replaces the US dollar with its own cryptocurrency". The Verge. Retrieved 2019-01-16.
↑ Chavez-Dreyfuss, Gertrude (2018-02-28). "Marshall Islands to issue own sovereign cryptocurrency". Technology News. Reuters (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-01-16.
↑ ^10.0 ^10.1 Weisler 2000, p. 113
↑ స్ట్రెక్ 1990, p. 256
↑ కిర్చ్ & వీస్లర్ 1994, p. 292
↑ వీస్లర్ 2000, pp. 113–114
↑ Reséndez 2021, pp. 107–108
↑ ^15.0 ^15.1 Finney 1998, p. 479
↑ Hezel 1983, p. 92
↑ Finney 1998, p. 475
↑ Finney 1998, pp. 476–478
↑ Finney 1998, p. 443
↑ హెజెల్ 1983, pp. 92–94
↑ ^21.0 ^21.1 Fortune 2000, p. 287
↑ Sharp 1960, pp. 11–13
↑ Hezel 1983, p. 13
↑ Sharp 1960, pp. 16–18
↑ Sharp 1960, pp. 19–47
↑ Hezel 1983, pp. 13–33
↑ Sharp 1960, pp. 40–41
↑ Hezel 1983, pp. 30–31
↑ షార్ప్ 1960, p. 39
↑ Hezel 1983, p. 34
↑ షార్ప్ 1960, p. 152
↑ Hezel 1983, pp. 63–64
↑ ^33.0 ^33.1 Hezel 1983, pp. 64–65
↑ ^34.0 ^34.1 Hezel 1983, p. 200
↑ Beardslee, L. A. (1870). Marshall Group: North Pacific Islands. వాషింగ్టన్ డి.సి.: U.S. బ్యూరో ఆఫ్ నావిగేషన్: హైడ్రోలాజికల్ ఆఫీస్. p. 3. Archived from the original on February 24, 2021. Retrieved ఆగస్టు 25, 2023.
↑ Hezel 1983, pp. 200–209
↑ Hezel 1983, pp. 219–220
↑ Hezel 1983, pp. 210–211
↑ Hezel 1983, p. 214
↑ Hezel 1983, p. 215
↑ Hezel 1983, p. 216
↑ Hezel 2003, p. 46
↑ Hezel 1983, p. 206
↑ Hezel 1983, p. 292
↑ Hezel 1983, pp. 293–303
↑ Hezel 1983, pp. 300–301
↑ Fitzpatrick 2022, pp. 303–304
↑ Hezel 1983, pp. 298–299
↑ Hezel 2003, p. 47
↑ Hezel 1983, p. 304
↑ ^51.0 ^51.1 Hezel 1983, p. 305
↑ Fitzpatrick 2022, pp. 307–308
↑ Fitzpatrick 2022, p. 309
↑ ఫిర్త్ 1978, p. 37
↑ Hezel 2003, p. 48
↑ Storr 2020, p. 86
↑ Firth 1973, p. 25
↑ Firth 1973, p. 26
↑ ఫిర్త్ 1978, p. 39
↑ Peattie 1992, p. 42
↑ Hezel 2003, p. 155
↑ Peattie 1984, p. 182
↑ Purcell 1976, p. 195
↑ Hezel 2003, p. 166
↑ Hiery 1995, p. 132
↑ Peattie 1984, p. 183
↑ Purcell 1976, p. 210
↑ Hiery 1995, p. 133
↑ Peattie 1984, p. 197
↑ Hezel 2003, pp. 207–208
↑ Hezel 2003, p. 217
↑ Peattie 1984, pp. 203–204
↑ పీటీ 1984, p. 205
↑ పీటీ 1984, p. 207
↑ పీటీ 1984, p. 208
↑ ఇసెన్‌బర్గ్, డేవిడ్ (1985). "సమతుల్యత స్వాతంత్ర్యం మరియు భద్రత: పసిఫిక్ దీవుల ట్రస్ట్ టెరిటరీ యొక్క దీర్ఘకాలిక స్థితి". UCLA పసిఫిక్ బేసిన్ లా జర్నల్. 4 (1–2): 210. doi:10.5070/P841-2021926.
↑ "మార్షల్ దీవులు మార్కులు బికినిలో అమెరికా అణు పరీక్షలు ప్రారంభించి 71 సంవత్సరాలు". Radio New Zealand (in New Zealand English). 2017-03-01. Archived from the original on 2019-01-16. Retrieved 2019-01-16.
↑ గోల్డ్‌బర్గ్, వాల్టర్ M. (2018). "యుద్ధంలో మరియు అణు యుగంలో పసిఫిక్ దీవుల ఆధిపత్యం". ది జియోగ్రఫీ, నేచర్ అండ్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది ట్రాపికల్ పసిఫిక్ అండ్ ఇట్స్ ఐలాండ్స్. వరల్డ్ రీజినల్ జియోగ్రఫీ బుక్ సిరీస్. Cham: Springer International Publishing. pp. 157–180. doi:10.1007/978-3-319-69532-7_7. ISBN 978-3-319-69531-0. Retrieved 2024-07-25.
↑ "మొదటి H-బాంబ్ పరీక్ష ఎలా ఉంది". Time. Archived from the original on 2020-09-20. Retrieved 2020-08-26.
↑ France-Press, Agence (March 1, 2014). "బికిని అటోల్ అణు పరీక్ష: 60 సంవత్సరాల తరువాత మరియు ద్వీపాలు ఇప్పటికీ జీవించలేనివి". The Guardian. Archived from the original on సెప్టెంబరు 1, 2017. Retrieved August 22, 2017.
↑ "ఉప్పొంగే సముద్రాలు $1 బిలియన్ల వైమానిక దళ రాడార్ సైట్‌కు ముప్పు కలిగించవచ్చు". cbsnews.com (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). అక్టోబరు 18, 2016. Archived from the original on 2019-01-16. Retrieved 2019-01-16.
↑ మిచల్, ఎడ్వర్డ్ జె. (1993). "రక్షిత రాష్ట్రాలు: మైక్రోనేషియా సమాఖ్య రాష్ట్రాల రాజకీయ స్థితి మరియు మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్". సమకాలీన పసిఫిక్. 5 (2): 303–332. ISSN 1043-898X. JSTOR 23699959.
↑ Walsh, Julianne M (2001). "Marshall Islands". The Contemporary Pacific (in ఇంగ్లీష్). 13 (1): 211–216. doi:10.1353/cp.2001.0034. ISSN 1527-9464.
↑ కీట్నర్, చిమెన్; రీస్మాన్, W. మైఖేల్ (2003–2004). "ఫ్రీ అసోసియేషన్: ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎక్స్‌పీరియన్స్". టెక్సాస్ ఇంటర్నేషనల్ లా జర్నల్. 39: 1.
↑ Stege, క్రిస్టినా E (2002). "మార్షల్ దీవులు". The Contemporary Pacific (in ఇంగ్లీష్). 14 (1): 198–203. doi:10.1353/cp.2002.0033. ISSN 1527-9464.
↑ "యుఎస్ మార్షల్ దీవులను ఎలా మోసం చేసిందో, తదుపరి అణు విపత్తుకు దారితీసింది". Los Angeles Times. November 10, 2019. Archived from the original on November 14, 2019. Retrieved November 14, 2019.
↑ Labriola, Monica C (2019). "Marshall Islands". The Contemporary Pacific. 31 (1): 170–179. ISSN 1043-898X. JSTOR 26776186.
↑ "మార్షల్ దీవులకు కొత్త అధ్యక్షుడు". RNZ. 6 జనవరి 2020. Archived from the original on 18 సెప్టెంబరు 2020. Retrieved 24 ఆగస్టు 2021.
↑ "Encyclopedia of Arkansas". Encyclopedia of Arkansas. Archived from the original on సెప్టెంబరు 22, 2022. Retrieved April 27, 2022.
↑ ^90.0 ^90.1 "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు". Pacific RISA. 3 ఫిబ్రవరి 2012. Archived from the original on 22 అక్టోబరు 2015. Retrieved నవంబరు 1, 2015.
↑ ^91.0 ^91.1 ^91.2 "Geography". Rmiembassyus.org. Archived from the original on నవంబరు 15, 2013. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ ^92.0 ^92.1 Beardslee, L. ఎ. (1870). మార్షల్ గ్రూప్. ఉత్తర పసిఫిక్ దీవులు. ప్రచురణలు.నం. 27. వాషింగ్టన్ DC: యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం. p. 33. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 24, 2021. Retrieved నవంబరు 1, 2015.
↑ Alcalay, Glenn; Fuchs, Andrew. "మార్షల్ దీవుల చరిత్ర". atomicatolls.com. Archived from the original on January 7, 2017. Retrieved January 7, 2017.
↑ "పసిఫిక్‌లో సృష్టించబడిన విస్తారమైన షార్క్ అభయారణ్యం". BBC News. అక్టోబరు 3, 2011. Archived from the original on 2025-06-05. Retrieved నవంబరు 25, 2011.{{cite news}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
↑ వేక్ ఐలాండ్ Archived 2021-01-20 at the Wayback Machine. ది వరల్డ్ ఫ్యాక్ట్‌బుక్. సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ.
↑ "Enen Kio (a.k.a. వేక్ ఐలాండ్) • మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్". మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2016-12-16. Archived from the original on 2019-01-16. Retrieved 2019-01-16.
↑ "నిఘంటువు: ānen Kio". marshallese.org. Archived from the original on 2021-08-28. Retrieved 2021-08-28.
↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; వేక్ ఐలాండ్ అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
↑ "మార్షల్ దీవులలో పెరుగుతున్న సముద్ర మట్టాలకు అనుగుణంగా". ArcGIS StoryMaps (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2021-10-22. Archived from the original on 2021-11-14. Retrieved 2021-11-14.
↑ రిచీ, హన్నా; రోజర్, మాక్స్ (2020-05-11). "CO₂ మరియు గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు". అవర్ వరల్డ్ ఇన్ డేటా. Archived from the original on 2021-11-14. Retrieved 2021-11-14.
↑ "ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ నేషనల్లీ డిటర్మినేటెడ్ కంట్రిబ్యూషన్" (PDF). Archived (PDF) from the original on 2021-11-02. Retrieved 2021-11-14.
↑ బ్రయాన్, ఎడ్విన్ హోరేస్ (1965). లైఫ్ ఇన్ మైక్రోనేషియా. క్వాజలీన్, మార్షల్ దీవులు: క్వాజలీన్ హర్గ్లాస్. OCLC 21662705.
↑ ^103.0 ^103.1 "మార్షల్ దీవులలోని జంతువులు". Listofcountriesoftheworld.com. Archived from the original on ఆగస్టు 18, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "Kwajalein Atoll Causeway Project, Marshall Islands, USA Permit Application, Discharge of Fill Material: Environmental Impact Statement". August 22, 1986. p. 23. Retrieved August 22, 2017.
↑ MIMRA. 2008, 2009, 2010. రిపబ్లికు ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవుల వార్షిక నివేదిక భాగం 1. మత్స్య సంపద, గణాంకాలు, పరిశోధన సమాచారం. వెస్ట్రను, సెంట్రలు పసిఫికు ఫిషరీసు కమిషను సైంటిఫికు కమిటీ నాల్గవ రెగ్యులరు సెషను‌కు వార్షిక నివేదిక. WCPFC-SC4-AR/CCM-12. ఓషియానికు అండ్ ఇండస్ట్రియలు అఫైర్సు డివిజను, మార్షలు ఐలాండ్సు మెరైను రిసోర్సెసు అథారిటీ, రిపబ్లికు ఆఫ్ ది మార్షలు ఐలాండ్సు, మజురో
↑ బ్రోమ్‌హెడ్, డి., క్లార్క్, ఎస్., హోయ్ల్, ఎస్., ముల్లర్, బి., షార్పుల్స్, పి., హార్లే, ఎస్. 2012. మార్షల్ ఐలాండ్స్ ట్యూనా లాంగ్‌లైన్ ఫిషరీ మరియు నిర్వహణ చిక్కులలో షార్క్ క్యాచ్ మరియు మరణాలను ప్రభావితం చేసే కారకాల గుర్తింపు. జర్నల్ ఆఫ్ ఫిష్ బయాలజీ 80: 1870–1894
↑ dos Reis, M.A.F. (2005). "Chondrichthyan జంతుజాలం, ఉత్తర బ్రెజిల్‌లోని మియోసిన్‌లోని పిరాబాస్ నిర్మాణం నుండి, పాలియోబయోజియోగ్రఫీపై వ్యాఖ్యలతో". Anuário do Instituto de Geociências. 28 (2): 31–58. doi:10.11137/2005_2_31-58.
↑ ^108.0 ^108.1 ^108.2 ^108.3 Bryan, E.H. (1965). లైఫ్ ఇన్ మైక్రోనేషియా: మార్షల్ ఐలాండ్ ఇన్సెక్ట్స్, పార్ట్ 1. Kwajalein, Marshall Islands: Kwajalein Hourglass.
↑ "Salticidae". World Spider Catalog. Natural History Museum Bern. Archived from the original on April 10, 2017. Retrieved April 10, 2017.
↑ "Kwajalein Atoll Causeway Project, Marshall Islands, USA Permit Application, Discharge of Fill Material: Environmental Impact Statement". August 22, 1986. p. 23. Retrieved August 22, 2017.
↑ "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు 2011 సెన్సస్ నివేదిక". పసిఫిక్ కమ్యూనిటీ (SPC): అభివృద్ధి విభాగానికి గణాంకాలు. 2012. Archived from the original on అక్టోబరు 6, 2023. Retrieved సెప్టెంబరు 29, 2023.
↑ ^112.0 ^112.1 ^112.2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; 2021census అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
↑ Gwynne, S.C. (5 అక్టోబరు 2012). "ఆస్టరిస్క్ ఉన్న స్వర్గం". అవుట్‌సైడ్ మ్యాగజైన్. Archived from the original on 16 ఆగస్టు 2013. Retrieved 9 ఆగస్టు 2013.
↑ ^114.0 ^114.1 "Bryan Maie V. Merrick Garland, No. 19-73099" (PDF). U.S. తొమ్మిదవ సర్క్యూట్ కోసం కోర్ట్ ఆఫ్ అప్పీల్స్. ఆగస్టు 2, 2021. p. 6. Archived (PDF) from the original on 2021-08-02. Retrieved 2021-08-09. బ్రయాన్ మేయ్ మార్షల్ దీవుల స్థానికుడు మరియు పౌరుడు, అతను 1989లో తన కుటుంబంతో కలిసి చిన్నతనంలో అమెరికాకు వచ్చాడు. మార్షల్ దీవుల పౌరులు వీసా లేకుండా నివసించడానికి పని చేయడానికి, పాఠశాలకు వెళ్లడానికి అనుమతించే కాంపాక్ట్ ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషన్ ప్రకారం మేయి, ఆయన కుటుంబం హవాయికి వచ్చారు.
↑ Schulte, Bret (July 4, 2012). "పసిఫిక్ ద్వీపవాసులు, ఆశలు మరియు అర్కాన్సాస్‌లో ఇబ్బందులు". The New York Times. Archived from the original on February 20, 2017. Retrieved February 27, 2017.
↑ David Vine (2006). "The Impoverishment of Displacement: Models for Documenting Human Rights Abuses and the People of Diego Garcia" (PDF). Human Rights Brief. 13 (2): 21–24. Archived from the original (PDF) on ఫిబ్రవరి 8, 2013.
↑ David Vine (January 7, 2004) Exile in the Indian Ocean: Documenting the Injuries of Involuntary Displacement. Ralph Bunche Institute for International Studies. Web.gc.cuny.edu. Retrieved on September 11, 2013.
↑ David Vine (2011). Island of Shame: The Secret History of the U.S. Military Base on Diego Garcia (New in Paper). Princeton University Press. p. 67. ISBN 978-0-691-14983-7.
↑ "ది వరల్డ్ ఫ్యాక్ట్‌బుక్: మార్షల్ ఐలాండ్స్". cia.gov. Central Intelligence Agency. June 28, 2017. Archived from the original on February 4, 2021. Retrieved July 10, 2017. "ప్రజలు మరియు సమాజం" కోసం ట్యాబ్ కింద చూడండి.
↑ Carucci, Laurence Marshall (2020). "ది షిఫ్టింగ్ నేచర్ ఆఫ్ రిచ్యువల్ ప్రాక్టీసెస్ ఇన్ మార్షల్ ఐలాండ్స్ క్రిస్టియానిటీ". జర్నల్ ఆఫ్ రిచ్యువల్ స్టడీస్. 34 (2): 15–16. JSTOR 48653330.
↑ Raj, Ali (July 11, 2019). "పాకిస్తాన్ నుండి తరిమివేయబడిన అహ్మదీ ముస్లింలు మార్షల్ దీవులలో స్వర్గాన్ని కనుగొన్నారు". సౌత్ చైనా మార్నింగ్ పోస్ట్. హాంకాంగ్. Archived from the original on అక్టోబరు 11, 2023. Retrieved అక్టోబరు 6, 2023.
↑ Annals of the Propagation of the Faith (in ఇంగ్లీష్). Society for the Propagation of the Faith. 1910. Archived from the original on ఏప్రిల్ 7, 2023. Retrieved అక్టోబరు 30, 2022.
↑ స్పెన్నెమాన్, డిర్క్ ఆర్. (1990). మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్, మజురో అటోల్ కోసం సాంస్కృతిక వనరుల నిర్వహణ ప్రణాళిక: నిర్వహణ ప్రణాళిక (in ఇంగ్లీష్). యు.ఎస్. అంతర్గత వ్యవహారాల విభాగం, ప్రాదేశిక మరియు ద్వీప వ్యవహారాల కార్యాలయం. Archived from the original on ఏప్రిల్ 7, 2023. Retrieved అక్టోబరు 30, 2022.
↑ "మార్షల్ దీవులు (ప్రిఫెక్చర్ అపోస్టోలిక్) [కాథలిక్-క్రమానుగతం]". www.catholic-hierarchy.org. Archived from the original on అక్టోబరు 28, 2022. Retrieved 2022-10-28.
↑ Renee Lewis (28 జూలై 2015). "'మానవజాతి మంచి కోసం' ఖాళీ చేయబడిన బికినియన్లు దీర్ఘకాలిక అణు పతనాన్ని భరిస్తున్నారు". Archived from the original on 22 ఆగస్టు 2019. Retrieved 22 ఆగస్టు 2019.
↑ "మార్షల్స్ ఎబెయ్ ద్వీపంలో మృతులను పూడ్చడానికి ఇక స్థలం లేదు". RNZ (in New Zealand English). 2010-07-15. Retrieved 2024-06-19.
↑ "మార్షల్ దీవుల రాజ్యాంగం". Paclii.org. Archived from the original on జనవరి 2, 2011. Retrieved అక్టోబరు 25, 2015.
↑ Giff Johnson (November 25, 2010). "Huge funeral rigues the Death Majuro chief". Marianas Variety News & Views. Retrieved నవంబరు 28, 2010.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; Dvids2018-08-01 అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
↑ Davenport, Coral; Haner, Josh (December 1, 2015). "ది మార్షల్ దీవులు అదృశ్యమవుతున్నాయి". The New York Times. Archived from the original on August 23, 2017. Retrieved August 22, 2017.
↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; మై వి. గార్లాండ్ అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
↑ "ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ తీర్మానం 46/3, ఐక్యరాజ్యసమితిలో సభ్యత్వానికి మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్ ప్రవేశం,1991 సెప్టెంబరు 17న ఆమోదించబడింది". un.org. యునైటెడ్ నేషన్స్ అధికారిక పత్రం. Archived from the original on నవంబరు 18, 2015.
↑ జనరల్ అసెంబ్లీ – మొత్తం ఓట్లు – US ఓటుతో పోలిక Archived 2019-12-02 at the Wayback Machine మార్షలు దీవులను రెండవ అత్యధిక ఓట్లు కలిగిన దేశంగా జాబితా చేసింది. మైక్రోనేషియా ఎల్లప్పుడూ మొదటి రెండు స్థానాల్లో ఉంది.
↑ Armin Rosen (April 29, 2015). "ఇరాన్ స్వాధీనం చేసుకున్న మార్షల్ దీవుల నౌక – బిజినెస్ ఇన్‌సైడర్". Business Insider. Archived from the original on May 3, 2015. Retrieved May 6, 2015.
↑ "జరిమానా చెల్లించిన తర్వాత ఇరాన్ కార్గో నౌకను విడుదల చేయనుంది – బిజినెస్ ఇన్‌సైడర్". Business Insider. మే 6, 2015. Archived from the original on మే 9, 2015. Retrieved మే 6, 2015.
↑ "ఇండోనేషియా ఆక్రమిత పశ్చిమ పాపువాలో పత్రికా స్వేచ్ఛ". The Guardian. 22 జూలై 2019. Archived from the original on 25 జూలై 2019. Retrieved 31 జూలై 2019.
↑ Fox, Liam (2 మార్చి 2017). "పశ్చిమ పాపువాలో ఇండోనేషియా హక్కుల ఉల్లంఘనల మీద యుఎన్ దర్యాప్తుకు పసిఫికు దేశాలు పిలుపునిచ్చాయి". ABC News. Archived from the original on 2017-10-31. Retrieved 2019-07-31.
↑ ^138.0 ^138.1 "పసిఫిక్ దేశాలు పశ్చిమ పాపువాపై ఇండోనేషియాను దర్యాప్తు చేయాలని UN కోరుకుంటున్నాయి". SBS News. 7 మార్చి 2017. Archived from the original on 7 నవంబరు 2017. Retrieved 31 జూలై 2019.
↑ Johnson, Giff (February 1, 2021). "ఆస్ట్రేలియా, జపాన్ మార్షల్ దీవులలో చట్ట అమలు సంస్థలకు నిధులు సమకూరుస్తాయి | MVariety". mvariety.com. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 2, 2021.
↑ "ఐదు మైక్రోనేషియన్ దేశాలు పసిఫిక్ దీవుల ఫోరం నుండి నిష్క్రమించాయి". RNZ. 9 ఫిబ్రవరి 2021. Archived from the original on 8 మార్చి 2021. Retrieved 9 ఫిబ్రవరి 2021.
↑ "మూడవ వంతు సభ్య దేశాలు వైదొలగడంతో సంక్షోభంలో పసిఫిక్ దీవుల ఫోరం". The Guardian. 8 ఫిబ్రవరి 2021. Archived from the original on 9 ఫిబ్రవరి 2021. Retrieved 9 ఫిబ్రవరి 2021.
↑ "Marshall Islands: The last country on Earth without a national football team". BBC. 10 October 2023. Archived from the original on October 10, 2023. Retrieved 10 October 2023.
↑ "Football". oceaniafootball.hpage.com. Archived from the original on 2018-09-06. Retrieved 2018-09-06.
↑ "Marshall Islands Baseball / Softball Federation – Marshall Islands National Olympic Committee – SportsTG". SportsTG (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2018-09-06. Retrieved 2018-09-06.
↑ "Marshall Islands Economy 2017, CIA వరల్డ్ ఫ్యాక్ట్‌బుక్". Theodora.com. Archived from the original on August 14, 2017. Retrieved August 22, 2017.
↑ ^146.0 ^146.1 ^146.2 "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్: 2016 ఆర్టికల్ IV కన్సల్టేషన్-ప్రెస్ రిలీజ్; స్టాఫ్ రిపోర్ట్; మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవుల ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ప్రకటన". Imf.org. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "మార్షల్ దీవులు సొంత సావరిన్ క్రిప్టోకరెన్సీని జారీ చేయనున్నాయి". Reuters. Archived from the original on మార్చి 1, 2018. Retrieved మార్చి 5, 2018.
↑ "బ్లాక్‌చెయిన్ టెక్నాలజీ సామర్థ్యాన్ని అన్‌లాక్ చేయడం". MIT News | మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (in ఇంగ్లీష్). జూన్ 16, 2021. Archived from the original on 2021-12-13. Retrieved 2021-06-20.
↑ "ECA/FTA簽訂夥伴". 臺灣ECAFTA總入口網站. Bureau of Foreign Trade02 June20. Archived from the original on జూన్ 11, 2023.
↑ Galbraith, Kate (జూన్ 3, 2015). "అనేక నౌకలకు పతాకం అయిన మార్షల్ దీవులు, ఉద్గారాలను నియంత్రించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.
↑ "Marshall Islands – ది షిప్పింగ్ లా రివ్యూ – ఎడిషన్ 4". The Law Reviews (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.
↑ Hand, Marcus (మార్చి 22, 2017). "మార్షల్ దీవులు ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద షిప్ రిజిస్ట్రీగా అవతరించింది". సీట్రేడ్ మారిటైమ్ వార్తలు (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on ఆగస్టు 15, 2017. Retrieved జనవరి 3, 2018.
↑ కోపెల్, డేవిడ్ (మే 1, 2015). "U.S. మార్షల్ దీవుల నౌకలను రక్షించడానికి ఒప్పంద బాధ్యత". ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0190-8286. Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.
↑ Gloystein, Henning (ఆగస్టు 12, 2016). "మార్షల్ దీవులు అగ్ర US ముడి ఎగుమతి గమ్యస్థానంగా ఎలా మారాయి". Intel. Reuters. Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.
↑ "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ 181వ ILO సభ్య దేశంగా అవతరించింది". Ilo.org. July 6, 2007. Archived from the original on July 24, 2008.
↑ ^156.0 ^156.1 "NITIJELA (PARLIAMENT) యొక్క అధికారిక హోమ్‌పేజీ". NITIJELA (PARLIAMENT) ఆఫ్ ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్. Archived from the original on 2018-01-16. Retrieved 2018-01-16.
↑ "కాంపాక్ట్ ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషన్ సవరణలు ACT OF 2003" (PDF). పబ్లిక్ లా 108–188, 108వ కాంగ్రెస్. డిసెంబరు 17, 2003. Archived from the original (PDF) on అక్టోబరు 26, 2007.
↑ Mellgard, Peter (2015-12-12). "మార్షల్ దీవులలో, సాంప్రదాయ వ్యవసాయం మరియు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం వాతావరణ మార్పు వ్యూహం". Huffington Post (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2018-02-25. Retrieved 2019-01-16.
↑ "copra ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ • మార్షల్ దీవుల గైడ్". Infomarshallislands.com. నవంబరు 18, 2016. Archived from the original on అక్టోబరు 27, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "కోప్రా ఉత్పత్తి 2014న ప్రారంభమైంది – ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ జర్నల్". Marshallislandsjournal.com. అక్టోబరు 9, 2015. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ Speedy, Andrew. "Marshall Islands". Fao.org. Archived from the original on ఏప్రిల్ 17, 2016. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "మార్షల్ దీవులు". యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ స్టేట్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on సెప్టెంబరు 22, 2022. Retrieved 2022-09-22.
↑ "మార్షల్ దీవుల మజురో ప్రపంచంలోని ట్యూనా హబ్". Undercurrent News (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on August 8, 2018. Retrieved January 5, 2018.
↑ "మజురో ట్యూనా ప్లాంట్ ఎగుమతులు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా". U.S. మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్‌లోని రాయబార కార్యాలయం (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). నవంబరు 23, 2012. Archived from the original on జనవరి 6, 2018. Retrieved జనవరి 5, 2018.
↑ "పసిఫిక్ దీవులు భవిష్యత్ వృద్ధికి ఇంధనంగా కొబ్బరి శక్తిని చూస్తున్నాయి". సెప్టెంబరు 13, 2007. Archived from the original on జనవరి 13, 2008. Retrieved అక్టోబరు 25, 2015.
↑ కాలేజ్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ Archived 2013-02-08 at the Wayback Machine. (PDF) . reidtechnology.co.nz. జూన్ 2009
↑ కాలేజ్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్: రీహెర్ రిటర్న్స్ ఫ్రమ్ జపాన్ సోలార్ ట్రైనింగ్ ప్రోగ్రామ్ విత్ న్యూ ఐడియాస్ Archived 2012-10-28 at the Wayback Machine. Yokwe.net. సెప్టెంబరు 11, 2013న పునరుద్ధరించబడింది.
↑ "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్". Rep5.eu. Archived from the original on మే 10, 2013. Retrieved అక్టోబరు 25, 2015.
↑ Marshalls Energy Company. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్‌లోని ఐలింగ్‌లాప్లాప్ అటోల్‌లో EU REP-5 సౌర ప్రాజెక్టు సంస్థాపన నివేదిక (PDF) (Report). p. 4. 9 ACP MH 1. Archived from the original (PDF) on 2013-01-20.
↑ "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు – అమటా కబువా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం". రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు పోర్ట్స్ అథారిటీ. Archived from the original on 2016-12-31. Retrieved 2014-01-02.
↑ "మార్షల్ దీవులకు సేవలు అందిస్తున్న ఎయిర్‌లైన్స్ – RMIPA". Rmipa.com. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "రేడియో మజురో 979 – Listen Radio Majuro 979 online radio FM – Marshall Islands". Topradiofree.com. Archived from the original on August 14, 2017. Retrieved August 22, 2017.
↑ "V7AA – 96.3 FM ఉలిగా రేడియో ఆన్‌లైన్". radio.gjoy24.com. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "Marshall Islands country profile". Bbc.com. July 31, 2017. Archived from the original on August 20, 2017. Retrieved August 22, 2017.
↑ "హాట్ రేడియో స్టేషన్ • మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్". ఇన్ఫోమార్షల్లిస్లాండ్స్.కామ్. సెప్టెంబరు 27, 2016. Archived from the original on ఆగస్టు 20, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "మార్షల్ దీవులు: రేడియో స్టేషన్ జాబితాలు". Radiostationworld.com. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "మైక్రోనేషియా హీట్‌వేవ్ 1557 – వినండి మైక్రోనేషియా హీట్‌వేవ్ 1557 ఆన్‌లైన్ రేడియో FM – మార్షల్ దీవులు". Topradiofree.com. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "మార్షల్ దీవుల ప్రొఫైల్ – మీడియా". Bbc.com. జూలై 31, 2012. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "Marshall Islands facts, information, pictures – Encyclopedia.com articles about Marshall Islands". Encyclopedia.com. Archived from the original on August 23, 2017. Retrieved August 22, 2017.
↑ "AUSTRALIA-OCEANIA : మార్షల్ దీవులు". Cia.gov. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 4, 2021. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "ఇంటర్నెట్ ఎంపికలు • మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్". Infomarshallislands.com. జూన్ 11, 2017. Archived from the original on నవంబరు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ Hasegawa. "MHTV". Ntamar.net. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ Hasegawa. "About Us". Minta.mh. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.
↑ "Home". marshallislandsjournal.com. Archived from the original on 26 ఆగస్టు 2021. Retrieved 24 ఆగస్టు 2021.
↑ "పసిఫిక్ దీవుల వార్తాపత్రికలు : మార్షల్ దీవులు". మనోవాలోని హవాయి విశ్వవిద్యాలయం. Archived from the original on 25 నవంబరు 2020. Retrieved 7 సెప్టెంబరు 2020.

ఇతర మూలాలు

↑ నిర్వహించిన మొత్తం పరీక్షల సంఖ్యకు సంబంధించి వ్యత్యాసం ఉంది: 66 లేదా 67. మొత్తం సంఖ్య 67, కానీ రెండు పరీక్షలు (HARTTACK I SCAEVOLA మరియు HARDTACK I QUINCE) సున్నా దిగుబడితో ఉన్నాయి: ఒకటి భద్రతా పరీక్ష, మరొకటి పని చేయలేదు.^[5] మరియు కొన్నిసార్లు వాటిలో ఒకటి లెక్కించబడదు. ఈ వ్యత్యాసానికి మరొక మూలం సైమన్ మరియు రాబిసన్ రాసిన విస్తృతంగా ఉదహరించబడిన వ్యాసం, దీని సారాంశం మార్షల్ దీవులలో నిర్వహించిన మొత్తం పరీక్షల సంఖ్యను 66 (బికిని అటోల్ వద్ద 23 + ఎనెవెటక్ అటోల్ వద్ద 42 + అటోల్స్ మధ్య 1) గా జాబితా చేస్తుంది, అయితే జతచేయబడిన పట్టిక అన్ని 67 పరీక్షలకు డేటాను జాబితా చేస్తుంది (23 + 43 + 1).^[6]

[1] "Population, total - Marshall Islands". data.worldbank.org.

[ciafact-2] "Marshall Islands Geography". CIA World Factbook. Archived from the original on 2010-07-11. Retrieved 2020-06-22.

[3] "Marshall Islands Population (2017) - Worldometers". Worldometers.info. Retrieved January 13, 2020.

[4] "Marshall Islands". Atomic Heritage Foundation. Retrieved 2024-07-29.

[5] "ఆపరేషన్ హార్డ్‌టాక్ I" (PDF). డిఫెన్స్ థ్రెట్ రిడక్షన్ ఏజెన్సీ. సెప్టెంబరు 2021. pp. 2–3. Retrieved 2024-07-29.

[6] సైమన్, S.L.; Robison, W.L. (జూలై 1997). "యు.ఎస్. పసిఫిక్ మహాసముద్ర పరీక్షల కోసం అణ్వాయుధ పరీక్ష విస్ఫోటన డేటా సంకలనం" (PDF). హెల్త్ ఫిజిక్స్. 73 (1): 258–64. Bibcode:1997HeaPh..73..258S. doi:10.1097/00004032-199707000-00022. PMID 9199235. Archived from the original on నవంబరు 10, 2004. Retrieved 2024-07-29.

[bbc.com-8] 7.0 ^7.1 ^7.2 "మార్షల్ దీవుల ప్రొఫైల్ – కాలక్రమం". Bbc.com. జూలై 31, 2017. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[9] Liao, Shannon (2018-05-23). "The Marshall Islands replaces the US dollar with its own cryptocurrency". The Verge. Retrieved 2019-01-16.

[10] Chavez-Dreyfuss, Gertrude (2018-02-28). "Marshall Islands to issue own sovereign cryptocurrency". Technology News. Reuters (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-01-16.

[weisler113-11] 10.0 ^10.1 Weisler 2000, p. 113

[12] స్ట్రెక్ 1990, p. 256

[13] కిర్చ్ & వీస్లర్ 1994, p. 292

[14] వీస్లర్ 2000, pp. 113–114

[15] Reséndez 2021, pp. 107–108

[Finney479-16] 15.0 ^15.1 Finney 1998, p. 479

[17] Hezel 1983, p. 92

[18] Finney 1998, p. 475

[19] Finney 1998, pp. 476–478

[20] Finney 1998, p. 443

[21] హెజెల్ 1983, pp. 92–94

[Fortune287-22] 21.0 ^21.1 Fortune 2000, p. 287

[23] Sharp 1960, pp. 11–13

[24] Hezel 1983, p. 13

[25] Sharp 1960, pp. 16–18

[26] Sharp 1960, pp. 19–47

[27] Hezel 1983, pp. 13–33

[28] Sharp 1960, pp. 40–41

[29] Hezel 1983, pp. 30–31

[30] షార్ప్ 1960, p. 39

[31] Hezel 1983, p. 34

[32] షార్ప్ 1960, p. 152

[33] Hezel 1983, pp. 63–64

[Hezel6465-34] 33.0 ^33.1 Hezel 1983, pp. 64–65

[Hezel200-35] 34.0 ^34.1 Hezel 1983, p. 200

[36] Beardslee, L. A. (1870). Marshall Group: North Pacific Islands. వాషింగ్టన్ డి.సి.: U.S. బ్యూరో ఆఫ్ నావిగేషన్: హైడ్రోలాజికల్ ఆఫీస్. p. 3. Archived from the original on February 24, 2021. Retrieved ఆగస్టు 25, 2023.

[37] Hezel 1983, pp. 200–209

[38] Hezel 1983, pp. 219–220

[39] Hezel 1983, pp. 210–211

[40] Hezel 1983, p. 214

[41] Hezel 1983, p. 215

[42] Hezel 1983, p. 216

[43] Hezel 2003, p. 46

[44] Hezel 1983, p. 206

[45] Hezel 1983, p. 292

[46] Hezel 1983, pp. 293–303

[47] Hezel 1983, pp. 300–301

[48] Fitzpatrick 2022, pp. 303–304

[49] Hezel 1983, pp. 298–299

[Hezel47-50] Hezel 2003, p. 47

[51] Hezel 1983, p. 304

[Hezel305-52] 51.0 ^51.1 Hezel 1983, p. 305

[53] Fitzpatrick 2022, pp. 307–308

[54] Fitzpatrick 2022, p. 309

[55] ఫిర్త్ 1978, p. 37

[56] Hezel 2003, p. 48

[57] Storr 2020, p. 86

[58] Firth 1973, p. 25

[59] Firth 1973, p. 26

[60] ఫిర్త్ 1978, p. 39

[61] Peattie 1992, p. 42

[62] Hezel 2003, p. 155

[63] Peattie 1984, p. 182

[64] Purcell 1976, p. 195

[65] Hezel 2003, p. 166

[66] Hiery 1995, p. 132

[67] Peattie 1984, p. 183

[68] Purcell 1976, p. 210

[69] Hiery 1995, p. 133

[70] Peattie 1984, p. 197

[71] Hezel 2003, pp. 207–208

[72] Hezel 2003, p. 217

[73] Peattie 1984, pp. 203–204

[74] పీటీ 1984, p. 205

[75] పీటీ 1984, p. 207

[76] పీటీ 1984, p. 208

[77] ఇసెన్‌బర్గ్, డేవిడ్ (1985). "సమతుల్యత స్వాతంత్ర్యం మరియు భద్రత: పసిఫిక్ దీవుల ట్రస్ట్ టెరిటరీ యొక్క దీర్ఘకాలిక స్థితి". UCLA పసిఫిక్ బేసిన్ లా జర్నల్. 4 (1–2): 210. doi:10.5070/P841-2021926.

[78] "మార్షల్ దీవులు మార్కులు బికినిలో అమెరికా అణు పరీక్షలు ప్రారంభించి 71 సంవత్సరాలు". Radio New Zealand (in New Zealand English). 2017-03-01. Archived from the original on 2019-01-16. Retrieved 2019-01-16.

[79] గోల్డ్‌బర్గ్, వాల్టర్ M. (2018). "యుద్ధంలో మరియు అణు యుగంలో పసిఫిక్ దీవుల ఆధిపత్యం". ది జియోగ్రఫీ, నేచర్ అండ్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది ట్రాపికల్ పసిఫిక్ అండ్ ఇట్స్ ఐలాండ్స్. వరల్డ్ రీజినల్ జియోగ్రఫీ బుక్ సిరీస్. Cham: Springer International Publishing. pp. 157–180. doi:10.1007/978-3-319-69532-7_7. ISBN 978-3-319-69531-0. Retrieved 2024-07-25.

[80] "మొదటి H-బాంబ్ పరీక్ష ఎలా ఉంది". Time. Archived from the original on 2020-09-20. Retrieved 2020-08-26.

[theguardian.com-81] France-Press, Agence (March 1, 2014). "బికిని అటోల్ అణు పరీక్ష: 60 సంవత్సరాల తరువాత మరియు ద్వీపాలు ఇప్పటికీ జీవించలేనివి". The Guardian. Archived from the original on సెప్టెంబరు 1, 2017. Retrieved August 22, 2017.

[82] "ఉప్పొంగే సముద్రాలు $1 బిలియన్ల వైమానిక దళ రాడార్ సైట్‌కు ముప్పు కలిగించవచ్చు". cbsnews.com (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). అక్టోబరు 18, 2016. Archived from the original on 2019-01-16. Retrieved 2019-01-16.

[83] మిచల్, ఎడ్వర్డ్ జె. (1993). "రక్షిత రాష్ట్రాలు: మైక్రోనేషియా సమాఖ్య రాష్ట్రాల రాజకీయ స్థితి మరియు మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్". సమకాలీన పసిఫిక్. 5 (2): 303–332. ISSN 1043-898X. JSTOR 23699959.

[84] Walsh, Julianne M (2001). "Marshall Islands". The Contemporary Pacific (in ఇంగ్లీష్). 13 (1): 211–216. doi:10.1353/cp.2001.0034. ISSN 1527-9464.

[85] కీట్నర్, చిమెన్; రీస్మాన్, W. మైఖేల్ (2003–2004). "ఫ్రీ అసోసియేషన్: ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎక్స్‌పీరియన్స్". టెక్సాస్ ఇంటర్నేషనల్ లా జర్నల్. 39: 1.

[86] Stege, క్రిస్టినా E (2002). "మార్షల్ దీవులు". The Contemporary Pacific (in ఇంగ్లీష్). 14 (1): 198–203. doi:10.1353/cp.2002.0033. ISSN 1527-9464.

[87] "యుఎస్ మార్షల్ దీవులను ఎలా మోసం చేసిందో, తదుపరి అణు విపత్తుకు దారితీసింది". Los Angeles Times. November 10, 2019. Archived from the original on November 14, 2019. Retrieved November 14, 2019.

[88] Labriola, Monica C (2019). "Marshall Islands". The Contemporary Pacific. 31 (1): 170–179. ISSN 1043-898X. JSTOR 26776186.

[89] "మార్షల్ దీవులకు కొత్త అధ్యక్షుడు". RNZ. 6 జనవరి 2020. Archived from the original on 18 సెప్టెంబరు 2020. Retrieved 24 ఆగస్టు 2021.

[90] "Encyclopedia of Arkansas". Encyclopedia of Arkansas. Archived from the original on సెప్టెంబరు 22, 2022. Retrieved April 27, 2022.

[pacificrisa-91] 90.0 ^90.1 "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు". Pacific RISA. 3 ఫిబ్రవరి 2012. Archived from the original on 22 అక్టోబరు 2015. Retrieved నవంబరు 1, 2015.

[rmiembassyus.org-92] 91.0 ^91.1 ^91.2 "Geography". Rmiembassyus.org. Archived from the original on నవంబరు 15, 2013. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[beardslee-93] 92.0 ^92.1 Beardslee, L. ఎ. (1870). మార్షల్ గ్రూప్. ఉత్తర పసిఫిక్ దీవులు. ప్రచురణలు.నం. 27. వాషింగ్టన్ DC: యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం. p. 33. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 24, 2021. Retrieved నవంబరు 1, 2015.

[94] Alcalay, Glenn; Fuchs, Andrew. "మార్షల్ దీవుల చరిత్ర". atomicatolls.com. Archived from the original on January 7, 2017. Retrieved January 7, 2017.

[95] "పసిఫిక్‌లో సృష్టించబడిన విస్తారమైన షార్క్ అభయారణ్యం". BBC News. అక్టోబరు 3, 2011. Archived from the original on 2025-06-05. Retrieved నవంబరు 25, 2011.{{cite news}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)

[వేక్_ఐలాండ్=-96] వేక్ ఐలాండ్ Archived 2021-01-20 at the Wayback Machine. ది వరల్డ్ ఫ్యాక్ట్‌బుక్. సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ.

[97] "Enen Kio (a.k.a. వేక్ ఐలాండ్) • మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్". మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2016-12-16. Archived from the original on 2019-01-16. Retrieved 2019-01-16.

[98] "నిఘంటువు: ānen Kio". marshallese.org. Archived from the original on 2021-08-28. Retrieved 2021-08-28.

[వేక్_ఐలాండ్-99] ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; వేక్ ఐలాండ్ అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు

[100] "మార్షల్ దీవులలో పెరుగుతున్న సముద్ర మట్టాలకు అనుగుణంగా". ArcGIS StoryMaps (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2021-10-22. Archived from the original on 2021-11-14. Retrieved 2021-11-14.

[101] రిచీ, హన్నా; రోజర్, మాక్స్ (2020-05-11). "CO₂ మరియు గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు". అవర్ వరల్డ్ ఇన్ డేటా. Archived from the original on 2021-11-14. Retrieved 2021-11-14.

[102] "ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ నేషనల్లీ డిటర్మినేటెడ్ కంట్రిబ్యూషన్" (PDF). Archived (PDF) from the original on 2021-11-02. Retrieved 2021-11-14.

[103] బ్రయాన్, ఎడ్విన్ హోరేస్ (1965). లైఫ్ ఇన్ మైక్రోనేషియా. క్వాజలీన్, మార్షల్ దీవులు: క్వాజలీన్ హర్గ్లాస్. OCLC 21662705.

[loc-104] 103.0 ^103.1 "మార్షల్ దీవులలోని జంతువులు". Listofcountriesoftheworld.com. Archived from the original on ఆగస్టు 18, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[cause2-105] "Kwajalein Atoll Causeway Project, Marshall Islands, USA Permit Application, Discharge of Fill Material: Environmental Impact Statement". August 22, 1986. p. 23. Retrieved August 22, 2017.

[106] MIMRA. 2008, 2009, 2010. రిపబ్లికు ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవుల వార్షిక నివేదిక భాగం 1. మత్స్య సంపద, గణాంకాలు, పరిశోధన సమాచారం. వెస్ట్రను, సెంట్రలు పసిఫికు ఫిషరీసు కమిషను సైంటిఫికు కమిటీ నాల్గవ రెగ్యులరు సెషను‌కు వార్షిక నివేదిక. WCPFC-SC4-AR/CCM-12. ఓషియానికు అండ్ ఇండస్ట్రియలు అఫైర్సు డివిజను, మార్షలు ఐలాండ్సు మెరైను రిసోర్సెసు అథారిటీ, రిపబ్లికు ఆఫ్ ది మార్షలు ఐలాండ్సు, మజురో

[107] బ్రోమ్‌హెడ్, డి., క్లార్క్, ఎస్., హోయ్ల్, ఎస్., ముల్లర్, బి., షార్పుల్స్, పి., హార్లే, ఎస్. 2012. మార్షల్ ఐలాండ్స్ ట్యూనా లాంగ్‌లైన్ ఫిషరీ మరియు నిర్వహణ చిక్కులలో షార్క్ క్యాచ్ మరియు మరణాలను ప్రభావితం చేసే కారకాల గుర్తింపు. జర్నల్ ఆఫ్ ఫిష్ బయాలజీ 80: 1870–1894

[dos_reis-108] s Reis, M.A.F. (2005). "Chondrichthyan జంతుజాలం, ఉత్తర బ్రెజిల్‌లోని మియోసిన్‌లోని పిరాబాస్ నిర్మాణం నుండి, పాలియోబయోజియోగ్రఫీపై వ్యాఖ్యలతో". Anuário do Instituto de Geociências. 28 (2): 31–58. doi:10.11137/2005_2_31-58.

[mii-109] 108.0 ^108.1 ^108.2 ^108.3 Bryan, E.H. (1965). లైఫ్ ఇన్ మైక్రోనేషియా: మార్షల్ ఐలాండ్ ఇన్సెక్ట్స్, పార్ట్ 1. Kwajalein, Marshall Islands: Kwajalein Hourglass.

[NMBE-110] "Salticidae". World Spider Catalog. Natural History Museum Bern. Archived from the original on April 10, 2017. Retrieved April 10, 2017.

[cause3-111] "Kwajalein Atoll Causeway Project, Marshall Islands, USA Permit Application, Discharge of Fill Material: Environmental Impact Statement". August 22, 1986. p. 23. Retrieved August 22, 2017.

[2011census-112] "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు 2011 సెన్సస్ నివేదిక". పసిఫిక్ కమ్యూనిటీ (SPC): అభివృద్ధి విభాగానికి గణాంకాలు. 2012. Archived from the original on అక్టోబరు 6, 2023. Retrieved సెప్టెంబరు 29, 2023.

[2021census-113] 112.0 ^112.1 ^112.2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; 2021census అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు

[gwynne-114] Gwynne, S.C. (5 అక్టోబరు 2012). "ఆస్టరిస్క్ ఉన్న స్వర్గం". అవుట్‌సైడ్ మ్యాగజైన్. Archived from the original on 16 ఆగస్టు 2013. Retrieved 9 ఆగస్టు 2013.

[Maie_V._Garland-115] 114.0 ^114.1 "Bryan Maie V. Merrick Garland, No. 19-73099" (PDF). U.S. తొమ్మిదవ సర్క్యూట్ కోసం కోర్ట్ ఆఫ్ అప్పీల్స్. ఆగస్టు 2, 2021. p. 6. Archived (PDF) from the original on 2021-08-02. Retrieved 2021-08-09. బ్రయాన్ మేయ్ మార్షల్ దీవుల స్థానికుడు మరియు పౌరుడు, అతను 1989లో తన కుటుంబంతో కలిసి చిన్నతనంలో అమెరికాకు వచ్చాడు. మార్షల్ దీవుల పౌరులు వీసా లేకుండా నివసించడానికి పని చేయడానికి, పాఠశాలకు వెళ్లడానికి అనుమతించే కాంపాక్ట్ ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషన్ ప్రకారం మేయి, ఆయన కుటుంబం హవాయికి వచ్చారు.

[116] Schulte, Bret (July 4, 2012). "పసిఫిక్ ద్వీపవాసులు, ఆశలు మరియు అర్కాన్సాస్‌లో ఇబ్బందులు". The New York Times. Archived from the original on February 20, 2017. Retrieved February 27, 2017.

[117] David Vine (2006). "The Impoverishment of Displacement: Models for Documenting Human Rights Abuses and the People of Diego Garcia" (PDF). Human Rights Brief. 13 (2): 21–24. Archived from the original (PDF) on ఫిబ్రవరి 8, 2013.

[118] David Vine (January 7, 2004) Exile in the Indian Ocean: Documenting the Injuries of Involuntary Displacement. Ralph Bunche Institute for International Studies. Web.gc.cuny.edu. Retrieved on September 11, 2013.

[Vine20112-119] David Vine (2011). Island of Shame: The Secret History of the U.S. Military Base on Diego Garcia (New in Paper). Princeton University Press. p. 67. ISBN 978-0-691-14983-7.

[120] "ది వరల్డ్ ఫ్యాక్ట్‌బుక్: మార్షల్ ఐలాండ్స్". cia.gov. Central Intelligence Agency. June 28, 2017. Archived from the original on February 4, 2021. Retrieved July 10, 2017. "ప్రజలు మరియు సమాజం" కోసం ట్యాబ్ కింద చూడండి.

[121] Carucci, Laurence Marshall (2020). "ది షిఫ్టింగ్ నేచర్ ఆఫ్ రిచ్యువల్ ప్రాక్టీసెస్ ఇన్ మార్షల్ ఐలాండ్స్ క్రిస్టియానిటీ". జర్నల్ ఆఫ్ రిచ్యువల్ స్టడీస్. 34 (2): 15–16. JSTOR 48653330.

[122] Raj, Ali (July 11, 2019). "పాకిస్తాన్ నుండి తరిమివేయబడిన అహ్మదీ ముస్లింలు మార్షల్ దీవులలో స్వర్గాన్ని కనుగొన్నారు". సౌత్ చైనా మార్నింగ్ పోస్ట్. హాంకాంగ్. Archived from the original on అక్టోబరు 11, 2023. Retrieved అక్టోబరు 6, 2023.

[123] Annals of the Propagation of the Faith (in ఇంగ్లీష్). Society for the Propagation of the Faith. 1910. Archived from the original on ఏప్రిల్ 7, 2023. Retrieved అక్టోబరు 30, 2022.

[124] స్పెన్నెమాన్, డిర్క్ ఆర్. (1990). మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్, మజురో అటోల్ కోసం సాంస్కృతిక వనరుల నిర్వహణ ప్రణాళిక: నిర్వహణ ప్రణాళిక (in ఇంగ్లీష్). యు.ఎస్. అంతర్గత వ్యవహారాల విభాగం, ప్రాదేశిక మరియు ద్వీప వ్యవహారాల కార్యాలయం. Archived from the original on ఏప్రిల్ 7, 2023. Retrieved అక్టోబరు 30, 2022.

[125] "మార్షల్ దీవులు (ప్రిఫెక్చర్ అపోస్టోలిక్) [కాథలిక్-క్రమానుగతం]". www.catholic-hierarchy.org. Archived from the original on అక్టోబరు 28, 2022. Retrieved 2022-10-28.

[126] Renee Lewis (28 జూలై 2015). "'మానవజాతి మంచి కోసం' ఖాళీ చేయబడిన బికినియన్లు దీర్ఘకాలిక అణు పతనాన్ని భరిస్తున్నారు". Archived from the original on 22 ఆగస్టు 2019. Retrieved 22 ఆగస్టు 2019.

[127] "మార్షల్స్ ఎబెయ్ ద్వీపంలో మృతులను పూడ్చడానికి ఇక స్థలం లేదు". RNZ (in New Zealand English). 2010-07-15. Retrieved 2024-06-19.

[128] "మార్షల్ దీవుల రాజ్యాంగం". Paclii.org. Archived from the original on జనవరి 2, 2011. Retrieved అక్టోబరు 25, 2015.

[mv-129] Giff Johnson (November 25, 2010). "Huge funeral rigues the Death Majuro chief". Marianas Variety News & Views. Retrieved నవంబరు 28, 2010.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)

[Dvids2018-08-01-130] ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; Dvids2018-08-01 అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు

[131] Davenport, Coral; Haner, Josh (December 1, 2015). "ది మార్షల్ దీవులు అదృశ్యమవుతున్నాయి". The New York Times. Archived from the original on August 23, 2017. Retrieved August 22, 2017.

[మై_వి._గార్లాండ్-132] ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; మై వి. గార్లాండ్ అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు

[133] "ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ తీర్మానం 46/3, ఐక్యరాజ్యసమితిలో సభ్యత్వానికి మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్ ప్రవేశం,1991 సెప్టెంబరు 17న ఆమోదించబడింది". un.org. యునైటెడ్ నేషన్స్ అధికారిక పత్రం. Archived from the original on నవంబరు 18, 2015.

[134] జనరల్ అసెంబ్లీ – మొత్తం ఓట్లు – US ఓటుతో పోలిక Archived 2019-12-02 at the Wayback Machine మార్షలు దీవులను రెండవ అత్యధిక ఓట్లు కలిగిన దేశంగా జాబితా చేసింది. మైక్రోనేషియా ఎల్లప్పుడూ మొదటి రెండు స్థానాల్లో ఉంది.

[135] Armin Rosen (April 29, 2015). "ఇరాన్ స్వాధీనం చేసుకున్న మార్షల్ దీవుల నౌక – బిజినెస్ ఇన్‌సైడర్". Business Insider. Archived from the original on May 3, 2015. Retrieved May 6, 2015.

[136] "జరిమానా చెల్లించిన తర్వాత ఇరాన్ కార్గో నౌకను విడుదల చేయనుంది – బిజినెస్ ఇన్‌సైడర్". Business Insider. మే 6, 2015. Archived from the original on మే 9, 2015. Retrieved మే 6, 2015.

[137] "ఇండోనేషియా ఆక్రమిత పశ్చిమ పాపువాలో పత్రికా స్వేచ్ఛ". The Guardian. 22 జూలై 2019. Archived from the original on 25 జూలై 2019. Retrieved 31 జూలై 2019.

[138] Fox, Liam (2 మార్చి 2017). "పశ్చిమ పాపువాలో ఇండోనేషియా హక్కుల ఉల్లంఘనల మీద యుఎన్ దర్యాప్తుకు పసిఫికు దేశాలు పిలుపునిచ్చాయి". ABC News. Archived from the original on 2017-10-31. Retrieved 2019-07-31.

[SBSMar17-139] 138.0 ^138.1 "పసిఫిక్ దేశాలు పశ్చిమ పాపువాపై ఇండోనేషియాను దర్యాప్తు చేయాలని UN కోరుకుంటున్నాయి". SBS News. 7 మార్చి 2017. Archived from the original on 7 నవంబరు 2017. Retrieved 31 జూలై 2019.

[140] Johnson, Giff (February 1, 2021). "ఆస్ట్రేలియా, జపాన్ మార్షల్ దీవులలో చట్ట అమలు సంస్థలకు నిధులు సమకూరుస్తాయి | MVariety". mvariety.com. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 2, 2021.

[:2-141] "ఐదు మైక్రోనేషియన్ దేశాలు పసిఫిక్ దీవుల ఫోరం నుండి నిష్క్రమించాయి". RNZ. 9 ఫిబ్రవరి 2021. Archived from the original on 8 మార్చి 2021. Retrieved 9 ఫిబ్రవరి 2021.

[:3-142] "మూడవ వంతు సభ్య దేశాలు వైదొలగడంతో సంక్షోభంలో పసిఫిక్ దీవుల ఫోరం". The Guardian. 8 ఫిబ్రవరి 2021. Archived from the original on 9 ఫిబ్రవరి 2021. Retrieved 9 ఫిబ్రవరి 2021.

[143] "Marshall Islands: The last country on Earth without a national football team". BBC. 10 October 2023. Archived from the original on October 10, 2023. Retrieved 10 October 2023.

[144] "Football". oceaniafootball.hpage.com. Archived from the original on 2018-09-06. Retrieved 2018-09-06.

[145] "Marshall Islands Baseball / Softball Federation – Marshall Islands National Olympic Committee – SportsTG". SportsTG (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2018-09-06. Retrieved 2018-09-06.

[146] "Marshall Islands Economy 2017, CIA వరల్డ్ ఫ్యాక్ట్‌బుక్". Theodora.com. Archived from the original on August 14, 2017. Retrieved August 22, 2017.

[imf.org-147] 146.0 ^146.1 ^146.2 "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్: 2016 ఆర్టికల్ IV కన్సల్టేషన్-ప్రెస్ రిలీజ్; స్టాఫ్ రిపోర్ట్; మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవుల ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ప్రకటన". Imf.org. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[148] "మార్షల్ దీవులు సొంత సావరిన్ క్రిప్టోకరెన్సీని జారీ చేయనున్నాయి". Reuters. Archived from the original on మార్చి 1, 2018. Retrieved మార్చి 5, 2018.

[149] "బ్లాక్‌చెయిన్ టెక్నాలజీ సామర్థ్యాన్ని అన్‌లాక్ చేయడం". MIT News | మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (in ఇంగ్లీష్). జూన్ 16, 2021. Archived from the original on 2021-12-13. Retrieved 2021-06-20.

[150] "ECA/FTA簽訂夥伴". 臺灣ECAFTA總入口網站. Bureau of Foreign Trade02 June20. Archived from the original on జూన్ 11, 2023.

[151] Galbraith, Kate (జూన్ 3, 2015). "అనేక నౌకలకు పతాకం అయిన మార్షల్ దీవులు, ఉద్గారాలను నియంత్రించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.

[152] "Marshall Islands – ది షిప్పింగ్ లా రివ్యూ – ఎడిషన్ 4". The Law Reviews (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.

[153] Hand, Marcus (మార్చి 22, 2017). "మార్షల్ దీవులు ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద షిప్ రిజిస్ట్రీగా అవతరించింది". సీట్రేడ్ మారిటైమ్ వార్తలు (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on ఆగస్టు 15, 2017. Retrieved జనవరి 3, 2018.

[154] కోపెల్, డేవిడ్ (మే 1, 2015). "U.S. మార్షల్ దీవుల నౌకలను రక్షించడానికి ఒప్పంద బాధ్యత". ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0190-8286. Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.

[155] Gloystein, Henning (ఆగస్టు 12, 2016). "మార్షల్ దీవులు అగ్ర US ముడి ఎగుమతి గమ్యస్థానంగా ఎలా మారాయి". Intel. Reuters. Archived from the original on జనవరి 4, 2018. Retrieved జనవరి 3, 2018.

[156] "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ 181వ ILO సభ్య దేశంగా అవతరించింది". Ilo.org. July 6, 2007. Archived from the original on July 24, 2008.

[rmiparliament.org-157] 156.0 ^156.1 "NITIJELA (PARLIAMENT) యొక్క అధికారిక హోమ్‌పేజీ". NITIJELA (PARLIAMENT) ఆఫ్ ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్. Archived from the original on 2018-01-16. Retrieved 2018-01-16.

[158] "కాంపాక్ట్ ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషన్ సవరణలు ACT OF 2003" (PDF). పబ్లిక్ లా 108–188, 108వ కాంగ్రెస్. డిసెంబరు 17, 2003. Archived from the original (PDF) on అక్టోబరు 26, 2007.

[159] Mellgard, Peter (2015-12-12). "మార్షల్ దీవులలో, సాంప్రదాయ వ్యవసాయం మరియు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం వాతావరణ మార్పు వ్యూహం". Huffington Post (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2018-02-25. Retrieved 2019-01-16.

[160] "copra ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ • మార్షల్ దీవుల గైడ్". Infomarshallislands.com. నవంబరు 18, 2016. Archived from the original on అక్టోబరు 27, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[161] "కోప్రా ఉత్పత్తి 2014న ప్రారంభమైంది – ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ జర్నల్". Marshallislandsjournal.com. అక్టోబరు 9, 2015. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[162] Speedy, Andrew. "Marshall Islands". Fao.org. Archived from the original on ఏప్రిల్ 17, 2016. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[163] "మార్షల్ దీవులు". యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ స్టేట్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on సెప్టెంబరు 22, 2022. Retrieved 2022-09-22.

[164] "మార్షల్ దీవుల మజురో ప్రపంచంలోని ట్యూనా హబ్". Undercurrent News (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on August 8, 2018. Retrieved January 5, 2018.

[165] "మజురో ట్యూనా ప్లాంట్ ఎగుమతులు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా". U.S. మార్షల్ దీవుల రిపబ్లిక్‌లోని రాయబార కార్యాలయం (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). నవంబరు 23, 2012. Archived from the original on జనవరి 6, 2018. Retrieved జనవరి 5, 2018.

[166] "పసిఫిక్ దీవులు భవిష్యత్ వృద్ధికి ఇంధనంగా కొబ్బరి శక్తిని చూస్తున్నాయి". సెప్టెంబరు 13, 2007. Archived from the original on జనవరి 13, 2008. Retrieved అక్టోబరు 25, 2015.

[167] కాలేజ్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్ Archived 2013-02-08 at the Wayback Machine. (PDF) . reidtechnology.co.nz. జూన్ 2009

[168] కాలేజ్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్: రీహెర్ రిటర్న్స్ ఫ్రమ్ జపాన్ సోలార్ ట్రైనింగ్ ప్రోగ్రామ్ విత్ న్యూ ఐడియాస్ Archived 2012-10-28 at the Wayback Machine. Yokwe.net. సెప్టెంబరు 11, 2013న పునరుద్ధరించబడింది.

[169] "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్". Rep5.eu. Archived from the original on మే 10, 2013. Retrieved అక్టోబరు 25, 2015.

[170] Marshalls Energy Company. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ ఐలాండ్స్‌లోని ఐలింగ్‌లాప్లాప్ అటోల్‌లో EU REP-5 సౌర ప్రాజెక్టు సంస్థాపన నివేదిక (PDF) (Report). p. 4. 9 ACP MH 1. Archived from the original (PDF) on 2013-01-20.

[171] "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు – అమటా కబువా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం". రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది మార్షల్ దీవులు పోర్ట్స్ అథారిటీ. Archived from the original on 2016-12-31. Retrieved 2014-01-02.

[172] "మార్షల్ దీవులకు సేవలు అందిస్తున్న ఎయిర్‌లైన్స్ – RMIPA". Rmipa.com. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[173] "రేడియో మజురో 979 – Listen Radio Majuro 979 online radio FM – Marshall Islands". Topradiofree.com. Archived from the original on August 14, 2017. Retrieved August 22, 2017.

[174] "V7AA – 96.3 FM ఉలిగా రేడియో ఆన్‌లైన్". radio.gjoy24.com. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[ReferenceA-175] "Marshall Islands country profile". Bbc.com. July 31, 2017. Archived from the original on August 20, 2017. Retrieved August 22, 2017.

[176] "హాట్ రేడియో స్టేషన్ • మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్". ఇన్ఫోమార్షల్లిస్లాండ్స్.కామ్. సెప్టెంబరు 27, 2016. Archived from the original on ఆగస్టు 20, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[177] "మార్షల్ దీవులు: రేడియో స్టేషన్ జాబితాలు". Radiostationworld.com. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[178] "మైక్రోనేషియా హీట్‌వేవ్ 1557 – వినండి మైక్రోనేషియా హీట్‌వేవ్ 1557 ఆన్‌లైన్ రేడియో FM – మార్షల్ దీవులు". Topradiofree.com. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[179] "మార్షల్ దీవుల ప్రొఫైల్ – మీడియా". Bbc.com. జూలై 31, 2012. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[180] "Marshall Islands facts, information, pictures – Encyclopedia.com articles about Marshall Islands". Encyclopedia.com. Archived from the original on August 23, 2017. Retrieved August 22, 2017.

[181] "AUSTRALIA-OCEANIA : మార్షల్ దీవులు". Cia.gov. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 4, 2021. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[182] "ఇంటర్నెట్ ఎంపికలు • మార్షల్ ఐలాండ్స్ గైడ్". Infomarshallislands.com. జూన్ 11, 2017. Archived from the original on నవంబరు 14, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[183] Hasegawa. "MHTV". Ntamar.net. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[184] Hasegawa. "About Us". Minta.mh. Archived from the original on ఆగస్టు 23, 2017. Retrieved ఆగస్టు 22, 2017.

[185] "Home". marshallislandsjournal.com. Archived from the original on 26 ఆగస్టు 2021. Retrieved 24 ఆగస్టు 2021.

[186] "పసిఫిక్ దీవుల వార్తాపత్రికలు : మార్షల్ దీవులు". మనోవాలోని హవాయి విశ్వవిద్యాలయం. Archived from the original on 25 నవంబరు 2020. Retrieved 7 సెప్టెంబరు 2020.

[7] నిర్వహించిన మొత్తం పరీక్షల సంఖ్యకు సంబంధించి వ్యత్యాసం ఉంది: 66 లేదా 67. మొత్తం సంఖ్య 67, కానీ రెండు పరీక్షలు (HARTTACK I SCAEVOLA మరియు HARDTACK I QUINCE) సున్నా దిగుబడితో ఉన్నాయి: ఒకటి భద్రతా పరీక్ష, మరొకటి పని చేయలేదు.^[5] మరియు కొన్నిసార్లు వాటిలో ఒకటి లెక్కించబడదు. ఈ వ్యత్యాసానికి మరొక మూలం సైమన్ మరియు రాబిసన్ రాసిన విస్తృతంగా ఉదహరించబడిన వ్యాసం, దీని సారాంశం మార్షల్ దీవులలో నిర్వహించిన మొత్తం పరీక్షల సంఖ్యను 66 (బికిని అటోల్ వద్ద 23 + ఎనెవెటక్ అటోల్ వద్ద 42 + అటోల్స్ మధ్య 1) గా జాబితా చేస్తుంది, అయితే జతచేయబడిన పట్టిక అన్ని 67 పరీక్షలకు డేటాను జాబితా చేస్తుంది (23 + 43 + 1).^[6]

[1]

[2]

[3]

[4]

[a]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]

[64]

[65]

[66]

[67]

[68]

[69]

[70]

[71]

[72]

[73]

[74]

[75]

[76]

[77]

[78]

[79]

[80]

[81]

[82]

[83]

[84]

[85]

[86]

[87]

[88]

[89]

[90]

[91]

[92]

[93]

[94]

[95]

[96]

[97]

[98]

[99]

[100]

[101]