సప్తదశ శుభకార్యములు
సప్తదశ శుభకార్యములు అనగా హిందూ సాంప్రదాయం, జ్యోతిష్య శాస్త్రం ప్రకారం ముహూర్తం చూసుకుని నిశ్చయించుకునే 17 రకాల మంగళకరమైన పనులు లేదా శుభకార్యములు. మానవ జీవితంలో గర్భాధారణ సమయం నుండి గృహనిర్మాణం వరకు జరుపుకునే అత్యంత ముఖ్యమైన వేడుకలు, సంస్కారాలు ఇందులో అంతర్భాగంగా ఉన్నాయి.[1]
- గర్భాధానము: సంతాన ప్రాప్తి కోసం దంపతులు జరిపే మొదటి సంస్కారం.
- పుంసవనము: గర్భస్థ శిశువు రక్షణ, శారీరక ఎదుగుదల కోసం చేసే కార్యం.
- సీమంతము: గర్భిణీ స్త్రీ మానసిక ఉల్లాసం, సౌఖ్యం కోసం జరిపే వేడుక.
- నామకరణము: పుట్టిన బిడ్డకు జాతక రీత్యా మంచి పేరు పెట్టే శుభకార్యం.
- డోలారోహణము: శిశువును మొదటిసారి ఊయలలో వేసే ఉత్సవం.
- అన్నప్రాసన: బిడ్డకు మొదటిసారిగా ఘనాహారాన్ని (అన్నాన్ని) తినిపించే కార్యక్రమం.
- చౌలము (పుట్టువెంట్రుకలు తీయుట): పిల్లలకు మొదటిసారి తల నీలాలు సమర్పించే శుభకార్యం.
- ఉపనయనము (ఒడుగు): బాలకుడికి గాయత్రీ మంత్రోపదేశం చేసి గురుకులానికి లేదా విద్యాభ్యాసానికి అర్హుడిని చేయడం.
- సమావర్తనము: విద్యాభ్యాసం పూర్తయిన తర్వాత బ్రహ్మచర్య ఆశ్రమం నుండి గృహస్థాశ్రమానికి సిద్ధమవ్వడం.
- వివాహము: ఇద్దరు వ్యక్తులను, కుటుంబాలను బంధించే పెండ్లి వేడుక.
- నిషేకము (శోభనము): వివాహానంతరం దంపతులు ఏకమయ్యే పవిత్ర కార్యం.
- వస్త్రధారణము: జీవితంలో ఒక ముఖ్య ఘట్టంలో కొత్త లేదా సాంప్రదాయ వస్త్రాలను స్వీకరించే శుభసమయం.
- కంచుకధారణము: పూర్వకాలంలో ఉపనయన వేళ లేదా బాల్యం దాటిన తరుణంలో సాంప్రదాయ కవచం/వస్త్ర రక్షణను ధరించే వేడుక.
- శంకుస్థాపనము (భూమి పూజ): ఇల్లు లేదా ఏదైనా కట్టడం నిర్మించేటప్పుడు పునాది రాయి వేసే పవిత్ర సమయం.
- గృహప్రవేశము: కొత్తగా నిర్మించిన ఇంట్లోకి పూజలు చేసి మొదటిసారి ప్రవేశించడం.
- క్షౌరకర్మ: మంగళకరమైన రోజుల్లో ఇంద్రియ నిగ్రహం, శుద్ధి కోసం జరిపే ముండన సంస్కారం.
- యాత్ర గమనము: పుణ్యక్షేత్ర దర్శనాలకు లేదా దిగ్విజయ యాత్రలకు ముహూర్తం చూసుకుని బయలుదేరడం.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ The 17 auspicious ceremonies known as the Saptadasa Shubhakaryamulu (సప్తదశ శుభకార్యములు) are structural milestones heavily detailed in Vedic astrology (Jyotisha Shastra) and Hindu domestic rituals (Grihya Sutras). They outline the specific life events for which a sacred time (Muhurtham) must be calculated.