సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రి
సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రి ( IAST : కర్మిక్, లోక్ శికాయత్ ఔర్ పెషన్ మంత్రి ) సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖకు బాధ్యత వహించే క్యాబినెట్ మంత్రి . ఈ పదవిని సాధారణంగా ప్రధానమంత్రి నిర్వహిస్తారు, అయితే కొన్నిసార్లు ఇది హోం వ్యవహారాల మంత్రి వంటి ఇతర మంత్రివర్గంలోని సీనియర్ సభ్యులచే నిర్వహించబడుతుంది. మంత్రికి సాధారణంగా రాష్ట్ర మంత్రి సహాయం చేస్తారు.
అధికారాలు
[మార్చు]సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పింఛన్ల మంత్రిగా, ప్రధాన మంత్రి ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (IAS), [1] దేశంలోని ప్రధాన పౌర సేవ, [2][3] ఇది చాలా సీనియర్ సివిల్ సర్వీస్ స్థానాలను కలిగి ఉంది; పబ్లిక్ ఎంటర్ప్రైజెస్ సెలక్షన్ బోర్డ్ (PESB) ;[4][5] సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI), దాని డైరెక్టర్ ఎంపిక మినహా, వీరిని కమిటీ ఎంపిక చేసింది: (a) ప్రధాన మంత్రి, చైర్పర్సన్గా; ( బి) లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు ; (సి) ప్రధాన న్యాయమూర్తి.[6]
మంత్రుల జాబితా
[మార్చు]సహాయ మంత్రుల జాబితా
[మార్చు]నం. | ఫోటో | మంత్రి[9][10]
(జననం-మరణం) నియోజకవర్గం |
పదవీకాలం | రాజకీయ పార్టీ | మంత్రిత్వ శాఖ | ప్రధాన మంత్రి | ||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
నుండి | కు | కాలం | ||||||
1 | ![]() |
రామ్ నివాస్ మిర్ధా
(1924–2010) రాజస్థాన్ రాజ్యసభ ఎంపీ |
1970 ఆగస్టు 23 | 1974 అక్టోబరు 10 | 4 సంవత్సరాలు, 48 రోజులు | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఆర్) | ఇందిరా II | ఇందిరా గాంధీ |
ఇందిర III | ||||||||
2 | ఓం మెహతా
(1927–1995) జమ్మూ కాశ్మీర్కు రాజ్యసభ ఎంపీ |
1974 అక్టోబరు 10 | 1977 మార్చి 24 | 2 సంవత్సరాలు, 165 రోజులు | ||||
3 | బ్రిగేడియర్ (రిటైర్డ్.)
కామాఖ్య ప్రసాద్ సింగ్ డియో AVSM (జననం 1941) దెంకనల్ ఎంపీ |
1984 డిసెంబరు 31 | 1985 సెప్టెంబరు 25 | 268 రోజులు | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (I) | రాజీవ్ | రాజీవ్ గాంధీ | |
4 | ![]() |
పి.చిదంబరం
(జననం 1945) శివగంగ ఎంపీ |
1985 సెప్టెంబరు 25 | 1989 డిసెంబరు 2 | 4 సంవత్సరాలు, 68 రోజులు | |||
5 | బీరెన్ సింగ్ ఎంగ్టి
(జననం 1945) స్వయంప్రతిపత్త జిల్లా ఎంపీ |
1986 జూలై 14 | 1988 ఫిబ్రవరి 14 | 1 సంవత్సరం, 215 రోజులు | ||||
6 | ![]() |
మార్గరెట్ అల్వా
(జననం 1942) కర్ణాటక (రాజ్యసభ) ఎంపీ |
1991 జూన్ 21 | 1996 మే 16 | 4 సంవత్సరాలు, 330 రోజులు | రావు | పివి నరసింహారావు | |
7 | SR బాలసుబ్రమణియన్
(జననం 1938) నీలగిరి ఎంపీ |
1996 జూన్ 29 | 1997 ఏప్రిల్ 21 | 296 రోజులు | తమిళ మానిలా కాంగ్రెస్ (మూపనార్) | దేవెగౌడ | హెచ్డి దేవెగౌడ | |
1997 మే 3 | 1998 మార్చి 19 | 320 రోజులు | గుజ్రాల్ | ఇందర్ కుమార్ గుజ్రాల్ | ||||
8 | కదంబూర్ ఆర్. జనార్థనన్
(1929–2020) తిరునల్వేలి ఎంపీ |
1998 మార్చి 19 | 1999 ఏప్రిల్ 8 | 1 సంవత్సరం, 20 రోజులు | ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం | వాజ్పేయి II | అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి | |
9 | ![]() |
వసుంధర రాజే
(జననం 1953) ఝలావర్ ఎంపీ |
1999 ఏప్రిల్ 9 | 1999 అక్టోబరు 13 | 4 సంవత్సరాలు, 296 రోజులు | భారతీయ జనతా పార్టీ | ||
1999 అక్టోబరు 13 | 2003 జనవరి 30 | వాజ్పేయి III | ||||||
10 | ![]() |
అరుణ్ శౌరీ
(జననం 1941) ఉత్తరప్రదేశ్ (రాజ్యసభ) ఎంపీ |
1999 నవంబరు 22 | 2001 సెప్టెంబరు 1 | 1 సంవత్సరం, 283 రోజులు | |||
11 | ![]() |
హరీన్ పాఠక్
(జననం 1947) అహ్మదాబాద్ తూర్పు ఎంపీ |
2003 జనవరి 30 | 2004 మే 22 | 1 సంవత్సరం, 113 రోజులు | |||
12 | ![]() |
సురేష్ పచౌరి
(జననం 1952) మధ్యప్రదేశ్ (రాజ్యసభ) ఎంపీ |
2004 మే 23 | 2008 ఏప్రిల్ 6 | 3 సంవత్సరాలు, 319 రోజులు | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | మన్మోహన్ ఐ | మన్మోహన్ సింగ్ |
13 | ![]() |
పృథ్వీరాజ్ చవాన్
(జననం 1946) మహారాష్ట్ర (రాజ్యసభ) ఎంపీ |
2008 ఏప్రిల్ 6 | 2009 మే 22 | 2 సంవత్సరాలు, 218 రోజులు | |||
2009 మే 28 | 2010 నవంబరు 10 | మన్మోహన్ II | ||||||
14 | ![]() |
వి.నారాయణసామి
(జననం 1947) పుదుచ్చేరి ఎంపీ |
2010 నవంబరు 10 | 2014 మే 26 | 3 సంవత్సరాలు, 197 రోజులు | |||
15 | ![]() |
జితేంద్ర సింగ్
(జననం 1956) ఉధంపూర్ ఎంపీ |
2014 మే 26 | 2019 మే 30 | 10 సంవత్సరాలు, 85 రోజులు | భారతీయ జనతా పార్టీ | మోదీ ఐ | నరేంద్ర మోదీ |
2019 మే 31 | 2024 జూన్ 9 | మోడీ II | ||||||
2024 జూన్ 9 | అధికారంలో ఉంది | మోడీ III |
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Laxmikanth, M. (2014). Governance in India (2nd ed.). Noida: McGraw-Hill Education (published 25 August 2014). p. 7.6. ISBN 978-9339204785.
- ↑ "Service Profile for the Indian Administrative Service" (PDF) (in ఇంగ్లీష్). Department of Personnel and Training, Government of India. Retrieved 13 August 2017.
- ↑ Tummala, Krishna Kumar (1996). Public Administration in India. Mumbai: Allied Publishers. pp. 154–159. ISBN 978-8170235903. OCLC 313439426.
- ↑ Laxmikanth, M. (2014). Governance in India (2nd ed.). Noida: McGraw-Hill Education (published 25 August 2014). p. 7.37. ISBN 978-9339204785.
- ↑ "Organisation Under DOPT". Department of Personnel and Training, Government of India. Retrieved 7 March 2018.
- ↑ "All about CBI director's appointment as PM Modi, CJI Kehar, Kharge meet to vet names". India Today. New Delhi: Aroon Purie. 16 January 2017. ISSN 0254-8399. Retrieved 8 April 2018.
- ↑ "Name of Cabinet Ministers who have held the charge of this department/ministry since its inception in 1970" (PDF). Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions, Government of India. Retrieved 6 March 2018.
- ↑ "Name of Minister of States who have held the charge of this department/ministry since its inception in 1970" (PDF). Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions, Government of India. Retrieved March 6, 2018.
- ↑ "Name of Cabinet Ministers who have held the charge of this department/ministry since its inception in 1970" (PDF). Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions, Government of India. Retrieved 6 March 2018.
- ↑ "Name of Minister of States who have held the charge of this department/ministry since its inception in 1970" (PDF). Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions, Government of India. Retrieved March 6, 2018.