ఉసేన్ బోల్ట్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
ఉసేన్ బోల్ట్
Usain Bolt 2012 Olympics 1.jpg
Personal information
Nickname(s) Lightning Bolt
Nationality Jamaican
Born (1986-08-21) 21 ఆగష్టు 1986 (వయస్సు: 28  సంవత్సరాలు)[1]
Trelawny, Jamaica[2]
Residence Kingston, Jamaica
Height 1.95 m (6 ft 5 in)[3]
Weight 94 kg (207 lb)[3]
Sport
Sport Track and field
Event(s) Sprints
Club Racers Track Club
Achievements and titles
Personal best(s)

100 m: 9.58 WR (Berlin 2009)[4]
150 m: 14.35 WB[5] (Manchester 2009)[6]
200 m: 19.19 WR (Berlin 2009)[7]
300 m: 30.97 (Ostrava 2010)[1]

400 m: 45.28 (Kingston 2007)[1]

ఉసేన్ సెయింట్ లియో బోల్ట్ OJ, C.D. (pronounced /juːˈseɪn/;[8] జననం 21 ఆగస్టు 1986) ఒక జమైకన్ పరుగు పందెగాడు మరియు మూడు సార్లు ఒలింపిక్ స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించాడు. అతను 100 మీటర్లు, 200 మీటర్లల్లో మరియు అతని బృంద సభ్యులతో కలిసి, 4x100 మీటర్ల రీలేల్లో ప్రపంచ రికార్డ్‌ను కలిగి ఉన్నాడు. అతను ఈ మూడు రేసుల్లో ఒలింపిక్ రికార్డ్‌ను కూడా కలిగి ఉన్నాడు. 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో, బోల్ట్ 1984లో కార్ల్ లెవిస్ తర్వాత ఒకే ఒలింపిక్స్‌లో మూడు పరుగు పందెం పోటీలను గెలుచుకున్న మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా పేరు గాంచాడు మరియు ఒకే ఒలింపిక్స్‌లో మూడు పరుగు పందెం పోటీల్లో వరల్డ్ రికార్డ్‌లను సృష్టించిన మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా కూడా ఖ్యాతి గడించాడు. 2009లో, అతను ఒకే సమయంలో 100 మరియు 200 మీ. వరల్డ్ మరియు ఒలింపిక్ టైటిల్‌లను సొంతం చేసుకున్న మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా పేరు పొందాడు.

బోల్ట్ 2002 వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ఒక 200 మీ. స్వర్ణ పతకాన్ని సొంతం చేసుకుని తనకుతాను గుర్తింపు సాధించాడు, ఇతను ఈ పోటీలో స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించిన అతి పిన్న వయస్కుడిగా ఖ్యాతి గడించాడు. 2004లో, CARIFTA గేమ్స్‌లో, అతను 200 మీ. పరుగు పందెంలో 20 సెకన్లు కంటే తక్కువగా 19.93 సెకన్ల సమయంలో పూర్తి చేసిన మొట్టమొదటి జూనియర్ పరుగు పందెగాడుగా చరిత్ర సృష్టించాడు, ఇతను సెకన్లలో పదుల్లో రెండవ వంతు తేడాతో రాయ్ మార్టిన్ యొక్క ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్‌ను చేధించాడు. 2004లో ప్రొఫెషనల్ క్రీడాకారుడిగా మారాడు, అతను గాయాలు కారణంగా అతని మొదటి రెండు సీజన్‌ల్లో హాజరు కాలేకపోయాడు, కాని అతను 2004 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో పోటీ పడ్డాడు. 2007లో, అతను డాన్ క్వారీ యొక్క 200 మీ. జమైకన్ జాతీయ రికార్డ్‌ను 19.75 సెకన్ల పరుగుతో అధిగమించాడు. మే 2008లో, బోల్ట్ 9.72 సెకన్ల సమయంతో అతని మొట్టమొదటి 100 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పాడు. అతను 2008 బీజింగ్ వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో 100 మీ. మరియు 200 మీ. పరుగు పోటీల్లో ప్రపంచ రికార్డ్‌లను నెలకొల్పాడు: 100 మీ. రికార్డ్ సమయం 9.69 సెకన్లల్లో పూర్తి చేసి తన గత స్వంత రికార్డ్ 9.72 సెకన్ల రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టాడు; 19.30 సెకన్ల రికార్డ్ సమయంతో అతను అట్లాంటాలో 1996 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో మైఖేల్ జాన్సన్ యొక్క 19.32 సెకన్ల సమయం గత రికార్డ్‌ను చేధించాడు. ఆగస్టు 2009లో, బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ తర్వాత సంవత్సరంలో, అతను 2009 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో తన స్వంత 100 మీ. మరియు 200 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌లను వరుసగా 9.58 సె మరియు 19.19 సెకన్లకు తగ్గించాడు.[9] 100 మీటర్లలో అతని రికార్డ్ బద్దలుగొట్టిన సరిహద్దు అనేది డిజిటల్ సమయ అంచనాలను ప్రారంభించిన తర్వాత అత్యధికంగా చెప్పవచ్చు.[10]

పరుగు పోటీల్లో అతను సాధించిన విజయాలకు ప్రసారమాధ్యమాలు అతనికి "లైట్నింగ్ బోల్ట్" అనే మారుపేరును ప్రసాదించాయి.[11]

బాల్యము మరియు నేపధ్యము[మార్చు]

బోల్ట్ జమైకా, ట్రెలావ్నేలో ఒక చిన్న పట్టణం షెర్‌వుడ్ కంటెంట్[12]లో 21 ఆగస్టు 1986న జన్మించాడు మరియు అతని తల్లిదండ్రులు వెల్లెస్లే మరియు జెన్నీఫర్ బోల్ట్ మరియు అతను సోదరుడు సాదీకి[13] మరియు సోదరి షెరైన్‌లతో కలిసి పెరిగాడు.[2][14] తండ్రి వెలస్లీ ట్రైలానీ సమీపంలోని ఒక పట్టణంలోని కాఫీ షాప్‌లో పనిచేసేవారు. తన జీతంతో ఇల్లు గడవడమే కష్టంగా ఉండేది. కానీ వెలస్లీ తన బాధలను పిల్లలకు తెలియనీయలేదు. ఉన్న డబ్బునే సర్ది పిల్లల సరదాలు, కోరికలు తీర్చేవారు. అదే సమయంలో డబ్బు కోసం తప్పుడు మార్గాలు అన్వేషించకూడదంటూ పిల్లలకు చెప్పేవారు. ఆ ప్రాంతంలో దొంగలు ఎక్కువ. చిన్నప్పుడే పిల్లలు నేరాల బాట పట్టేవారు. చుట్టూ అలాంటి వాళ్లు చాలామంది ఉన్నా... తన పిల్లలు ముగ్గురినీ మాత్రం క్రమశిక్షణతో పెంచారు ఆయన. స్థానికంగా ఉండే రాజకీయాల ప్రభావం కూడా తన పిల్లలపై పడకుండా చూశారు. ‘చిన్నతనంలో మా దగ్గర ఎక్కువ డబ్బు ఉండేది కాదు. అయితే దాని కోసం ఎప్పుడూ బాధ పడలేదు. నువ్వు కూడా కష్టపడితేనే ఎవరి సహాయం లేకుండా బతకవచ్చు. డబ్బు కోసం ఎప్పుడూ తప్పుడు మార్గాల్లోకి వెళ్లకు... అని నాన్న చెప్పేవారు’ అని బోల్ట్ తన జీవిత చరిత్ర ‘ఉసేన్ బోల్ట్ - మైస్టోరీ’ పుస్తకంలో రాశాడు. చిన్ననాటినుంచి కుటుంబ విలువలు, క్రమశిక్షణ, నిజాయితీ, మానవత్వం... ఇవన్నీ తనను తీర్చిదిద్దాయని అతను చెప్పుకున్నాడు. సాధారణ కుర్రాడు ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ ఆటగాడిగా ఎదగడం ఏదో అదృష్టవశాత్తూ జరిగింది కాదని... తండ్రి పెంపకమే తన విజయాలను రచించిందని బోల్ట్ మనసులో మాట వెల్లడించాడు. బోల్ట్ తన సోదరుడితో కలిసి రహదారుల్లో క్రికెట్ మరియు ఫుట్‌బాల్‌లను ఆడుతూ సమయాన్ని గడిపేవాడు,[15] తర్వాత ఇలా చెప్పాడు, "నేను చిన్నతనంలో, నిజంగా నేను క్రీడలు గురించి మినహా దేని గురించి ఆలోచించేవాడని కాదు."[16]

పాఠశాల విడిచిపెట్టగానే అందరికంటే ముందు ఇల్లు చేరేది ఎవరంటే మరో మాట లేకుండా బోల్ట్ అని సహచరులు చెబుతారు. స్కూల్‌లో అందరికంటే వేగంగా పరిగెడతాడని అతనికి పేరుండేది. అయితే ఆ కారణంగా తాను అథ్లెట్ కావాలనుకోలేదని బోల్ట్ అంటాడు. ‘టీమ్ గేమ్ అయితే రాజకీయాలు ఉంటాయి. బాగా ఆడినా అవకాశం దక్కకపోవచ్చు. అదే అథ్లెటిక్స్‌లో అయితే నువ్వు బెస్ట్ అవుతావు లేదా నీకు చేత కాదు. నీ సత్తా ఏమిటో గడియారం మాత్రమే చెప్పగలదు’ చిన్నప్పుడు తండ్రి బోల్ట్‌కు చేసిన మార్గనిర్దేశం ఇది. ఎందుకొచ్చిన పరుగు అంటూ తల్లి జెన్నీఫర్ కాస్త అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసినా... తండ్రి వెలస్లీ మాత్రం కొడుకు పరుగు కోసం తాను పరుగులు తీశారు.

చిన్న వయస్సులో, అతను వాల్డెన్సియా ప్రైమరీ మరియు ఆల్-ఏజ్ స్కూల్‌లో హాజరయ్యేవాడు మరియు ఈ సమయంలోనే తన పరుగు సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించడం ప్రారంభించాడు, అతని పారిష్ కోసం వార్షిక జాతీయ ప్రాథమిక పాఠశాలల సమావేశంలో పరిగెత్తాడు.[11] పన్నెండు సంవత్సరాల వయస్సులో, బోల్ట్ 100 మీటర్ల దూరం పోటీలో పాఠశాల యొక్క వేగంగా పరిగెట్టే పరుగు పందెగాడిగా మారాడు.[17]

విలియమ్ నిబ్ మొమోరియల్ హై స్కూల్‌లో అతను ప్రవేశించిన తర్వాత, బోల్ట్ ఇతర క్రీడలపై దృష్టిసారించడం ప్రారంభించాడు, కాని అతని క్రికెట్ శిక్షకుడు పిచ్‌పై బోల్ట్ యొక్క వేగాన్ని గమనించాడు మరియు ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ క్రీడల్లో ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.[18] ఒక మాజీ 100 మీటర్ల ఒలింపిక్ అథ్లెట్ పాబ్లో మెక్‌నెయిల్ మరియు డాయ్నే బారెట్‌లు బోల్ట్ తన అథ్లెటిక్ సామర్థ్యాలను మెరుగుపర్చడానికి తన శక్తిపై దృష్టి పెట్టాలని ప్రోత్సహిస్తూ శిక్షణ ఇచ్చారు. ఈ పాఠశాల పరుగు పందెగాడు మైఖేల్ గ్రీన్ వంటి గత విద్యార్థులతో అథ్లెటిక్ విజయాల చరిత్రను కలిగి ఉంది.[11] బోల్ట్ 2001లో 22.04 సెకన్ల సమయంలో 200 మీటర్ల దూరాన్ని పూర్తి చేసి ఒక వెండి పతాకాన్ని అందుకోవడం ద్వార తన మొట్టమొదటి వార్షిక ఉన్నత పాఠశాల ఛాంపియన్‌షిప్స్ పతకాన్ని పొందాడు.[11] మెక్‌నెయిల్ అతని ప్రాథమిక శిక్షకుడుగా మారాడు మరియు వారిద్దరూ ఒక మంచి భాగస్వామ్యాన్ని ఆనందించారు, అయితే మెక్‌నెయిల్ అతని శిక్షణపై బోల్ట్ యొక్క అనాసక్తి కనబర్చడం మరియు ఆచరణీయ జోక్‌లకు అతని పూర్వాభిమానాలు కారణంగా అప్పుడప్పుడు విసుగు చెందేవాడు.[19]

ప్రారంభ పోటీలు[మార్చు]

జమైకా కోసం అతని మొట్టమొదటి కార్బియన్ ప్రాంత పోటీల్లో పాల్గొనడం ద్వారా, బోల్ట్ 2001 CARIFTA గేమ్స్‌లోని 400 మీటర్ల పోటీలో అతని ఉత్తమ సమయం 48.28 సెకన్లతో పూర్తి చేసి, ఒక వెండి పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. 200 మీ. పోటీలో కూడా బోల్ట్ 21.81 సెకన్లలో పూర్తి చేయడంతో ఒక వెండి పతకాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు.[20]

అతను హంగేరీ, డెబ్రెసెన్‌లో 2001 IAAF వరల్డ్ యూత్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ప్రపంచ క్రీడారంగంలో మొట్టమొదటి సారిగా కనిపించాడు. 200 మీ. పోటీల్లో పరిగెత్తి, ఫైనల్‌లకు అర్హత సాధించడంలో అతను విఫలమయ్యాడు, కాని అతను అప్పటికీ 21.73 సెకన్లుల్లో పూర్తి చేసి నూతన వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయాన్ని నమోదు చేశాడు.[21] అయితే బోల్ట్ అప్పటికీ అథ్లెటిక్స్‌గా భావించలేదు లేదా దానిని అంత తీవ్రంగా తీసుకోలేదు మరియు అతను CARIFTA ట్రయల్స్‌లోని 200 మీ. ఫైనల్‌లకు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు ఒక వ్యాన్ వెనుకన దాగి ఉండటం ద్వారా అతని తుంటరితనం స్థాయిని ప్రదర్శించాడు. అతను తన ఆచరణీయ జోక్‌కు పోలీసులచే అడ్డగించబడ్డాడు మరియు అప్పుడు జరిగిన సంఘటనకు ఒక స్థానిక సంఘం శిక్షకుడు మెక్‌నెయిల్‌ను బాధ్యుడిని చేసి నిందించింది.[19] అయితే, ఈ వివాదం సద్దుమణిగింది మరియు మెక్‌నెయిల్ మరియు బోల్ట్‌లు ఇద్దరూ CARIFTA గేమ్స్‌కు చేరుకున్నారు, అక్కడ బోల్ట్ 200 మీ. మరియు 400 మీ. పోటీల్లో వరుసగా 21.12 సె మరియు 47.33 సెకన్ల సమయాలతో ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌లను నెలకొల్పాడు.[20] అతను సెంట్రల్ అమెరికన్ అండ్ కరేబియన్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో 20.61 సె మరియు 47.12 సెకన్ల సమయాలతో రికార్డ్‌లను నెలకొల్పడం కొనసాగించాడు.[22]

మాజీ ప్రధాన మంత్రి P. J. పాటెర్సన్ బోల్ట్ యొక్క ప్రతిభను గుర్తించి, జర్మైనే గోంజాలెస్‌తో సహా అతను కింగ్‌స్టన్‌కు వెళ్లడానికి ఏర్పాటు చేశాడు, ఈ విధంగా అతను యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, జమైకాలో జమైకా అమెచ్యూర్ అథ్లెటిక్ అసోసియేషన్ (JAAA)లో శిక్షణ పొందాడు.[19]

ఖ్యాతిని పొందడం[మార్చు]

జమైకా, కింగ్‌స్టన్‌లో ఒక స్వదేశీ సమూహానికి ముందు 2002 వరల్డ్ జూనియర్ చాంపియన్‌షిప్స్ ప్రపంచ వేదికలో బోల్ట్ యొక్క సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించడానికి ఒక అవకాశాన్ని అతనికి అందించింది. 15 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతను 1.96 metres (6 ft 5 in) ఎత్తు ఎదిగాడు మరియు అతను శారీరకంగా తన సహచరుల్లో ప్రత్యేకంగా కనిపించేవాడు.[11] అతను 200 మీ.ను ఒక నూతన ఉత్తమ సమయం 20.61 సెకన్లల్లో పూర్తి చేసి గెలుపొందాడు.[23] జమైకన్ పరుగు పందెం రీలేలో ఒక సభ్యుడిగా, బోల్ట్ రెండు వెండి పతకాలను అందుకున్నాడు మరియు 4×100 మీటర్లు మరియు 4×400 మీటర్ల రీలేల్లో వరుసగా 39.15 సె మరియు 3:04.06 నిమిషాల్లో పూర్తి చేసి జాతీయ జూనియర్ రికార్డ్‌లను నెలకొల్పాడు.[24][25] ొ బోల్ట్ యొక్క 200 మీ విజయం అతన్ని ప్రపంచ జూనియర్ బంగారు పతకం సాధించిన పిన్న వయస్కుడిగా పేరు అందించింది.[26]

అతను 2003 వరల్డ్ యూత్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో మరొక బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకోవడం ద్వారా పతకాల ప్రవాహం కొనసాగింది. అతను ఒక 1.1 m/s హెడ్ విండ్ ఉన్నప్పటికీ, 200 మీ.ని 20.40 సెకన్ల సమయంలో పూర్తి చేయడం ద్వారా కొత్త ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పాడు.[27] 200 మీ. ప్రపంచ-రికార్డ్ కలిగిన మైఖేల్ జాన్సన్ బోల్ట్ యొక్క సామర్థ్యాన్ని గమనించాడు, కాని యువ పరుగు పందెగాడు అధిక ఒత్తిడికి గురి కావచ్చని ఆందోళన చెందాడు, ఇలా చెప్పాడు, "ఇది అంతా పోటీల్లో మూడు, నాలుగు, ఐదు సంవత్సరాల్లో చేసింది."[28] బోల్ట్ అథ్లెటిక్స్ అధిక్రమాన్ని కూడా ఆకట్టుకున్నాడు మరియు అతను 2002లో IAAF రైజింగ్ స్టార్ అవార్డును అందుకున్నాడు.[29]

బోల్ట్ 200 మీ.పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించాడు మరియు పాన్-అమెరికన్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో 20.13 సెకన్ల సమయంతో రాయ్ మార్టిన్ యొక్క ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్‌ను సమం చేశాడు.[11][30] ఈ ప్రదర్శన ప్రసారమాధ్యమాల దృష్టిని ఆకర్షించింది మరియు 200 మీ. మరియు 400 మీ.ల్లో అతని సమయాలు జాన్సన్ యొక్క సాధ్యమయ్యే అనుచరుడిగా సూచించడం ప్రారంభించారు. దీని వలన, పదహారు సంవత్సరాల వయస్సులో, బోల్ట్, జాన్సన్ 20 సంవత్సరాలు వచ్చేవరకు నమోదు చేయలేకపోయిన సమయాలను చేరుకున్నాడు మరియు బోల్ట్ యొక్క 200 మీ. సమయం ఆ సంవత్సరంలో మౌరైస్ గ్రీనే యొక్క సీజన్‌లో ఉత్తమ సమయానికి ఉన్నతంగా ఉంది.[28]

2003లో అతని ఆఖరి జమైకన్ హై స్కూల్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, అతను 200 మీ. మరియు 400 మీ. రికార్డ్‌లు రెండింటినీ వరుసగా 20.25 సె మరియు 45.30 సెకన్లతో బద్దలుగొట్టాడు. బోల్ట్ యొక్క పరుగులో గత రికార్డ్‌ల్లో కంటే మెరుగైన మెరుగుదల కనిపించింది, అతను 200 మీ. ఉత్తమ సమయాన్ని సెకనులో సగం కంటే మరియు 400 మీ. రికార్డ్‌కు దాదాపు ఒక సెకను కంటే ముందుగానే అధిగమించాడు.[11]

బోల్ట్ తన స్వదేశంలో మరింత ప్రాముఖ్యతను ఆర్జించాడు. ప్రభుత్వంచే ప్రజా రక్షకుడి వలె విధులను చేజిక్కించుకున్న హోవార్డ్ హామిల్టన్ అతన్ని అభివృద్ధి పర్చాలని మరియు అతని ఆసక్తి కోల్పోకుండా చేయాలని JAAAకి సిఫార్సు చేస్తూ, బోల్ట్ గురించి ఇలా చెప్పాడు "ఈ దీవిలో జన్మించిన ప్రముఖ అసాధారణ పరుగు పందెగాడు" అని చెప్పాడు.[28] అతని ఖ్యాతి మరియు రాజధాని నగరం యొక్క ఆకర్షణలు యువ పరుగు పందెగాళ్లకు ఒక సమస్యగా మారింది. బోల్ట్‌కు తన అథ్లెటిక్ క్రీడాజీవితంపై ఆసక్తి సన్నగిల్లింది మరియు బదులుగా అతనికి ఫాస్ట్ ఫుడ్ తినడం, బాస్కెట్‌బాల్ ఆడటం మరియు కింగ్‌స్టన్ క్లబ్ ఉత్సవాల్లో పార్టీలు ఎక్కువయ్యాయి. ఒక క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలి లేకపోవడంతో, అతను ట్రాక్‌పై తన పోటీదారులను ఓడించే సహజ సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఆధారపడటం ప్రారంభించాడు.[31]

వరల్డ్ యూత్ మరియు వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు రెండింటిలోనూ 200 మీ. ఛాంపియన్ వలె ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్న కారణంగా, ప్యారిస్‌లోని సీనియర్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ప్రపంచ 200 మీ. ఛాంపియన్‌షిప్స్‌ను పూర్తిగా చేజిక్కించుకుంటాడని భావించారు,[11] బోల్ట్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ ట్రయల్స్‌లో 200 మీ. పోటీల్లో పాల్గొన్న అందరినీ ఓడించాడు, కాని అతను అవకాశాలు గురించి కార్యసాధనలో నిమగ్నమయ్యాడు మరియు అతను ఫైనల్‌లో ప్రవేశించలేకపోయినప్పటికీ, అతను ఒక వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయంతో ఒక విజయాన్ని నమోదు చేయాలని భావించాడు.[28][32] అయితే, ఆ పోటీకి ముందు కండ్లకలక యొక్క పోటీ ఘట్టంలో బాధపడ్డాడు మరియు దీని వలన అతని శిక్షణా షెడ్యూల్ వ్యర్థమైంది.[11] అతను మొదటి స్థానాన్ని సాధించలేడని గుర్తించిన JAAA అతను అతి పిన్న వయస్కుడు మరియు అనుభవం లేని పోటీల్లోని ఫైనల్‌ల్లో అతను పాల్గొనడానికి వీలులేకుండా చేసింది. బోల్ట్ అవకాశాన్ని కోల్పోవడం ద్వారా దిగులుపడ్డాడు, కాని బదులుగా జమైకన్ ఒలింపిక్ జట్టులో స్థానం సంపాదించడానికి తనను తాను సిద్ధం చేసుకోవడంపై దృష్టిసారించాడు.[32] అతను వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో పాల్గొనలేకపోయినప్పటికీ, బోల్ట్ తన జూనియర్ రికార్డ్-సమానమైన పరుగు యొక్క సామర్థ్యానికి 2003 సీజన్‌కు IAAF రైజింగ్ స్టార్ అవార్డును సొంతం చేసుకున్నాడు.[29]

ప్రొఫెషినల్ అథ్లెటిక్స్ క్రీడాజీవితం[మార్చు]

కొత్త శిక్షకుడు ఫిట్జ్ కోల్మాన్ యొక్క శిక్షణలో, బోల్ట్ బెర్ముడాలోని CARIFTA గేమ్స్‌లో ప్రారంభించి, 2004లో ప్రొఫెషినల్‌గా మారాడు.[11] అతను రాయ్ మార్టిన్ యొక్క ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్‌ను 19.93 సెకన్లతో ఒక సెకనులో పదిలో రెండ వంతుల తేడాచే అధిగమించి, ఇరవై సెకన్ల లోపే 200 మీ.ను పరిగెత్తిన మొట్టమొదటి జూనియర్ పరుగు పందెగాడుగా గుర్తింపు పొందాడు.[11][26] మేలో కాలినరం గాయం 2004 వరల్ట్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో పాల్గొనే బోల్ట్ యొక్క అవకాశాలను వృధా చేసింది, కాని అతను అప్పటికీ జమైకన్ ఒలింపిక్ బృందంలో ఎంపికయ్యాడు.[33] బోల్ట్ ఆత్మ విశ్వాసం మరియు అతని నూతన రికార్డ్‌తో 2004 ఏథేన్స్ ఒలింపిక్స్‌లో నాయకత్వం వహించాడు. అయితే, అతను ఒక కాలు గాయంతో ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నాడు మరియు అతను 21.05 సె సమయంకో నిరుత్సాహపరుస్తూ 200 మీటర్ల మొట్టమొదటి రౌండ్‌లో తొలగించబడ్డాడు.[1][34] అమెరికన్ విద్యాలయాలు బోల్ట్ ప్రదర్శన యొక్క సామర్థ్యం ఆధారంగా ట్రాక్ స్కాలర్‌షిప్‌ను అందించాయి, కాని ట్రెలానే నుండి వచ్చిన ఆ యువకుడు వాటన్నింటినీ తిరస్కరించి, ఇలా చెప్పాడు, అతను తన జన్మస్థలం జమైకాలో నివసించే వ్యక్తిగా పేర్కొన్నాడు.[14] బోల్ట్ తన ప్రొఫెషనల్ శిక్షణా స్థలం వలె సమీపంలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, జమైకాను ఎంచుకున్నాడు, అతని ఔత్సాహిక క్రీడా సంవత్సరాల్లో మంచి సేవలను అందించిన విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పురాతన ట్రాక్‌లు మరియు వ్యాయామశాల గదిని ఉపయోగించుకున్నాడు.[35]

2007లో క్రిస్టల్ ప్యాలెస్ మీటింగ్‌లో బోల్ట్

2005 సంవత్సరం నూతన శిక్షకుడు గ్లెన్ మిల్స్ రూపంలో బోల్ట్‌కు ఒక తాజా ఆరంభాన్ని మరియు అథ్లెటిక్స్ ఒక నూతన దృక్పథాన్ని అందించింది. మిల్స్ బోల్ట్ యొక్క సామర్థ్యాన్ని గుర్తించాడు మరియు క్రీడలో పరుగు పందెగాడి యొక్క ప్రొఫెషినలేతర విధానాన్ని ముగించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.[34] కిమ్ కొలిన్స్ మరియు డ్వాయిన్ చాంబర్స్ వంటి మంచి అనుభవం గల పరుగు పందెగాళ్లతో కలిసి బోల్ట్ రాబోయే అథ్లెటిక్స్ సీజన్ కోసం మిల్స్‌తో శిక్షణను ప్రారంభించాడు.[36] ఆ సంవత్సరం మంచిగా ప్రారంభమైంది మరియు జూలైలో అతను 20.33 సె పరుగుతో 200 మీ. CAC ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌లో రెండులో మూడవ వంతు కంటే ఎక్కువ సమయంతో చేధించాడు[37] తర్వాత 19.99 సెకన్ల సమయంలో పరిగెత్తి లండన్‌లోని క్రిస్టల్ ప్యాలెస్‌లో అతని 200 మీ. సీజన్ ఉత్తమ సమయాన్ని నమోదు చేశాడు.[1] తదుపరి ప్రముఖ పోటీ హెల్సింకీలో 2005 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో బోల్ట్‌కు దురదృష్టం ఎదురైంది. బోల్ట్ 2004 ఒలింపిక్స్ నుండి తన వృత్తి ప్రవర్తనలు మరియు క్రీడా స్ఫూర్తి మెరుగుపడినట్లు భావించాడు మరియు అతను అంచనాలను అందుకోవడానికి ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌ను ఒక మార్గం భావించి, ఇలా చెప్పాడు, "నేను ఏథెన్స్‌లో సాధించిన విజయాలను మళ్లీ నమోదు చేయాలని భావిస్తున్నాను. ఆశాజనకంగా, అన్ని అంశాలు అనుకూలిస్తాయని భావిస్తున్నాను."[38] బోల్ట్ 21 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పరిగెత్తి అర్హత సాధించాడు, కాని ఫైనల్‌లోని ఒక గాయం కారణంగా, 26.27 సెకన్ల సమయంతో ఆఖరి స్థానంలో పూర్తి చేశాడు.[34][39] గాయాలు ఒక సంపూర్ణ ప్రొఫెషినల్ అథ్లెటిక్స్ సీజన్‌ను పూర్తి చేయడానికి అతనికి ఆటంకంగా మారాయి మరియు పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు బోల్ట్ అప్పటికీ ప్రముఖ ప్రపంచ-అథ్లెటిక్స్ పోటీల్లో తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకోలేదు.[40] నవంబరులో బోల్ట్ ఒక కారు ప్రమాదంలో చిక్కుకున్నాడు మరియు అయితే అతను ముఖంపై చిన్న చిన్న గాయాలతో మాత్రమే బయటపడ్డాడు, అతని శిక్షణ షెడ్యూల్‌కు మళ్లీ ఆటంకం ఏర్పడింది.[41][42] అతని నిర్వాహకుడు నార్మాన్ పీయర్ట్ బోల్ట్ యొక్క శిక్షణను తక్కువ స్థాయికి తగ్గించాడు మరియు అతను తర్వాత వారంలో పూర్తిగా తేరుకున్నాడు.[41] బోల్ట్ తన సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు మరియు అతను 2005 మరియు 2006ల్లో ప్రపంచ అగ్ర-5 ర్యాంకింగ్‌ల్లో స్థానం సంపాదించాడు.[11] పియర్ట్ మరియు మిల్స్‌లు బోల్ట్‌ను 2007 లేదా 2008ల్లో 400 మీ. పోటీలను బోల్ట్ యొక్క ప్రాథమిక పోటీలగా చేయాలని లక్ష్యంతో అతన్ని అధిక దూర పరుగు పోటీల్లోకి ప్రవేశపెట్టాలనే వారి ఉద్దేశాన్ని వ్యక్తపరిచారు. బోల్ట్ తక్కువ ఆసక్తిని కనబర్చాడు మరియు అతను తన పరుగు పోటీల్లో సుఖంగా ఉన్నట్లు భావించాడు.[41][43] అతను మార్చి 2006లో మరొక కాలినరానికి గాయంతో బాధపడ్డాడు, దీని వలన మెల్బోర్నేలోని 2006 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ నుండి వైదొలిగాడు మరియు అతను మళ్లీ మే వరకు ట్రాక్ పోటీల్లో హాజరు కాలేకపోయాడు.[44] అతని కోలుకున్న తర్వాత, బోల్ట్‌కు తన వశ్యతను పెంచుకోవడానికి నూతన శిక్షణా వ్యాయామాలను బోధించారు మరియు అతన్ని 400 మీ. పోటీలకు పంపే ప్రణాళికలను వాయిదా వేశారు.[40]

అతని పోటీల్లో తిరిగి పాల్గొనడం ప్రారంభించిన తర్వాత, 200 మీ.ను అతని ప్రధాన పోటీగా ఎంచుకున్నాడు మరియు అతను చెక్ రిపబ్లిక్, ఒస్ట్రావాలో జస్టిన్ గాట్లిన్ యొక్క రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టాడు. బోల్ట్ ఒక సీజన్‌లో ఉత్తమ సమయంగా ఇరవై సెకన్లు కంటే తక్కువ సమయంలో పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు కాని వాతావరణం అనుకూలంగా లేకపోవడంతో అతని లక్ష్యం నెరవేరలేదు అతను ఆ పోటీని ఒక విజయంతో ముగించినందుకు సంతోషించాడు.[45] అయితే, అతి కొద్దికాలంలోనే 20 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పూర్తి చేసి లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చుకున్నాడు, దీనిని స్విట్జర్లాండ్ లౌయిసానేలో 2006 అథ్లెటిసిమా గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో ఒక నూతన వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 19.88 సెకన్ల నమోదు చేసి, ఎగ్జావేర్ కార్టెర్ మరియు టైసన్ గేల తర్వాత పూర్తి చేసి, కాంస్య పతకాన్ని సాధించాడు.[46] బోల్ట్ 2006ను అనుభవాన్ని ఆర్జించిన సంవత్సరంగా పేర్కొంటూ తన క్రీడా లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకున్నాడు. అలాగే, అతను అధిక దూరాల పోటీల్లో పోటీ పడాలని మరింత ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు, రాబోయే రెండు సంవత్సరాల్లో వరుసగా 200 మీ. మరియు 400 మీ. పోటీల్లో పరిగెత్తాలని అనే లక్ష్యాన్ని మనస్సులో ఉంచుకుని సాధన ప్రారంభించాడు.[45] రెండు నెలలు తర్వాత బోల్ట్ జర్మనీ, స్టుగార్ట్‌లో IAAF వరల్ట్ అథ్లెటిక్స్ ఫైనల్‌లో అతని మొట్టమొదటి ప్రధాన ప్రపంచ పతకాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు. అతను ఈ పోటీల్లో 20.10 సెకన్ల సమయంలో ముగింపు పోస్ట్‌ను దాటి క్యాంస పతకాన్ని అందుకున్నాడు.[1] గ్రీస్, ఏథెన్స్‌లో IAAF ప్రపంచ కప్‌లో బోల్ట్ తన మొట్టమొదటి సీనియర్ అంతర్జాతీయ వెండి పతకాన్ని సాధించాడు.[1] సంయుక్త రాష్ట్రాల నుండి వాలాసే స్పియర్మాన్ బోల్ట్ యొక్క గౌరవమైన సమయం 19.96 సెకన్ల సమయం కంటే ఒక ఛాంపియన్ రికార్డ్ సమయం 19.87 సెకన్లతో స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.[47] బోల్ట్ 2007లో స్వదేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ వేదికలు రెండింటిలోనూ మరిన్ని 200 మీ. అవార్డులను సొంతం చేసుకున్నాడు. యువ జమైకన్ 100 మీటర్ల పోటీల్లో పరిగెత్తాలని ఆశపడ్డాడు, కాని శిక్షకుడు మిల్ల్స్ అతను 200 మీ. జాతీయ రికార్డ్‌ను చేధించినట్లయితే తక్కువ దూరాలను సులభంగా పరిగెత్తవచ్చని చెప్పి, అతని సావధానతను మళ్లించాడు.[34] జమైకన్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో, అతను 200 మీ. పోటీలో 19.75 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, డాన్ క్యూరియే పేరున గల 36-సంవత్సరాల జమైకన్ రికార్డ్‌ను 0.11 సెకన్ల తేడాతో బద్దలుగొట్టాడు.[11][14]

100 మీ. పోటీలో పాల్గొనాలనే బోల్ట్ యొక్క అభ్యర్థనను మిల్స్ అంగీకరించాడు మరియు అతను క్రీటే, రెథేమ్నోలో 23వ వర్దినోయియానియా మీటింగ్‌లో పరిగెత్తడానికి ప్రవేశించాడు. అతని ప్రారంభ టోర్నమెంట్ పరుగులో, అతను ఒక వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 10.03 సెకన్లలో పూర్తి చేసి స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు మరియు ఆ టోర్నమెంట్ ద్వారా తన కోరికను సంతృప్తి పర్చుకున్నాడు.[14][48]

200 మీ. రేసులో ముగింపు స్థితిలో గే వెనకాల ఉన్న బోల్ట్ (ఎడమ నుండి రెండవ వ్యక్తి)
ఒసాకాలోని 200 m రేసు నుండి సాధించిన తన వెండి పతకంతో పోడియమ్‌పై బోల్ట్ (ఎడమ). (2007)

అతను సాధించిన ఈ విజయం జపాన్, ఒసాకాలో 2007 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ఒక వెండి పతకాన్ని సాధించేందుకు ప్రేరణ ఇచ్చింది.[1] బోల్ట్ 0.8 m/s ఒక హెడ్‌విండ్‌తో 19.91 సెకన్ల నమోదు చేశాడు, కాని ఇది నూతన ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పిన టైసన్ గే యొక్క సమయం 19.76 సెకన్ల ముందు తేలిపోయింది.[49]

బోల్ట్ 4×100 మీటర్ల రీలేలో అసాఫా పోవెల్, మార్విన్ అండెర్సన్ మరియు నెస్టా కార్టెర్‌లతో భాగస్వామ్యం ఏర్పర్చుకున్నప్పుడు జమైకన్ జాతీయ రికార్డ్ చేధించబడింది. అయితే, వారు పూర్తి చేసిన 37.89 సెకన్ల సమయం అమెరికన్ సమయం 37.78 సెకన్ల సమయాన్ని చేధించలేకపోయింది.[50] 2007లో బోల్ట్ ప్రధాన టోర్నమెంట్‌ల్లో స్వర్ణ పతకాలను గెలవలేదు, కాని మిల్స్ బోల్ట్ యొక్క మెళుకువలు ఎక్కువ మెరుగుపడ్డాయని, 200 మీ.లో మలుపుల్లో బోల్ట్ యొక్క సమతుల్యతలో సరైన అభివృద్ధి సాధించినట్లు భావించాడు మరియు అతని పెద్దఅంగల పౌనఃపున్యం పెరగడం వలన ట్రాక్‌పై అతనికి మరింత చోదక శక్తి అందుతుంది.[34]

ప్రపంచ రికార్డ్ బ్రేకర్[మార్చు]

2007 ఒసాకా ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో రేసుకు ముందు సిద్ధమవుతున్న బోల్ట్

2007 ఒసాకా ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో వెండి పతకాలు పరిగెత్తాలనే బోల్ట్ యొక్క కోరికను పెంచాయి మరియు దీనితో అతను తన వృత్తి జీవితంపై మరింత ధ్యాస, మరింత పరిపక్వ స్థాయిని పొందాడు.[18] బోల్ట్ 100 మీ.లో అభివృద్ధిని కొనసాగించాడు మరియు అతను కింగ్‌స్టన్‌లో జమైకా ఇన్విటేషనల్‌లోని ఈవెంట్‌లో పరిగెత్తేందుకు ప్రవేశించాడు. 3 మే 2008న, బోల్ట్ 1.8 m/s ఒక టైల్ విండ్ సహాయంతో 9.76 సెకన్ల సమయంలో పూర్తి చేసి, తన గత వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 10.03 సెకన్లను మెరుగుపర్చుకున్నాడు.[51] ఇది ఈవెంట్ చరిత్రలో రెండవ-వేగవంతమైన చట్టబద్దమైన ప్రదర్శనగా పేరు గాంచింది; ఇటలీ, రియెటీలో మునుపటి సంవత్సరంలో 9.74 సమయాన్ని నమోదు చేసి మొదటిస్థానాన్ని స్వదేశీయుడు అసాఫా పోవెల్ సంపాదించాడు.[52] ప్రత్యర్థి టైసన్ గే ఆ ప్రదర్శనను ప్రశంసించాడు, ప్రత్యేకంగా బోల్ట్ యొక్క క్రీడా సామర్థ్యం మరియు మెళుకువలను ప్రశంసించాడు.[53] రేసును పరిశీలిస్తున్న మిచేల్ జాన్సన్ మాట్లాడుతూ అతను 100 మీ. దూరం పోటీలో కొద్దికాలంలోనే బోల్ట్ తన సామర్థ్యాన్ని ఎలా మెరుగుపర్చుకున్నాడని ఆశ్చర్యపడినట్లు చెప్పాడు.[54] జమైకన్ తానే ఆ సమయాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడ్డాడు, కాని శిక్షకుడు గ్లెన్ మిల్స్ ఇంకా మరింత మెరుగైన రికార్డ్‌లు సాధించబోతున్నట్లు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని వ్యక్తపర్చాడు.[53]

బోల్ట్ 31 మే 2008న ఒక కొత్త 100 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నమోదు చేసినప్పుడు, ఆ నెల చివరిలో మిల్స్ యొక్క జోస్యం ఫలించింది. 1.7 m/s టైల్ విండ్‌చే ముందుకు తోయబడిన బోల్ట్ న్యూయార్క్ నగరంలోని ఇకాన్ స్టేడియమ్‌లో జరిగిన రీబాక్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో 9.72 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, పోవెల్ రికార్డ్‌ను బద్దలుకొట్టాడు.[55] ఈ రికార్డ్ సమయం వాస్తవానికి చాలా ముఖ్యమైన రికార్డ్‌గా చెప్పవచ్చు ఎందుకంటే ఇది ఆ దూరంలో అతని ఐదవ సీనియర్ పరుగు మాత్రమే.[56] గే మళ్లీ రెండవ స్థానంలో ముగించాడు మరియు బోల్ట్ యొక్క శారీరక అధికతను ఇలా ప్రశంసించాడు "అతను మోకాళ్లు నా ముఖం వరకు వచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది".[14] వ్యాఖ్యాతలు బోల్ట్ సహచర ఒలింపిక్ పోటీదారు గే కంటే ఒక శారీరక అనుకూలతను కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నాడని వ్యాఖ్యానించారు.[34]

జూన్ 2008లో, బోల్ట్ ప్రతిస్పందించి, తను ఒక సోమరి అథ్లెట్‌గా చెప్పి, ఆ వ్యాఖ్యలు తనకు వర్తించవని చెప్పాడు మరియు అతను తన సామర్థ్యాన్ని సాధించడానికి కష్టపడి సాధన చేశాడు. అయితే, తను 400 మీటర్ల ఈవెంట్‌లో పాల్గొనడానికి ఉత్సాహం లేకపోవడం వలన మరియు దూరం పరిగెత్తడానికి శిక్షణను పొందకపోవడం వలనే ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు వస్తున్నట్లు భావించాడు.[57] 200 మీ. కోసం అతను చేస్తున్న ప్రయత్నాలను మార్చడం ద్వారా, బోల్ట్ అతను పలు ఈవెంట్‌ల్లో అధిగమించగలడని నిరూపించాడు-ఒస్ట్రావాలో ప్రపంచ-అగ్ర సమయాన్ని నమోదు చేసి, తర్వాత గ్రీస్, ఏథెన్స్‌లో ఒక 19.67 సెకన్లతో ముగించి రెండవసారి జాతీయ రికార్డ్‌ను అధిగమించాడు.[58][59] అయితే మిల్స్ అధిక దూరాల టోర్నమెంట్‌లపై బోల్ట్ దృష్టి కేంద్రీకరించాలని సూచించేవాడు, 100 మీ.లో పరిగెత్తాలనే బోల్ట్ యొక్క కోరికను అంగీకరించడం వలన పరుగు పందెగాడు మరియు శిక్షకుడు ఇద్దరికీ మంచి ఫలితాలను అందించింది. బోల్ట్ ఒలింపిక్స్ కోసం తయారు కావడానికి అతని వేగం మరియు అతని సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి సాధన మరియు ఒక శిక్షణా ప్రణాళికపై మరింత దృష్టి కేంద్రీకరించాడు.[14][60][61] అతనిలో విశ్వాసం పెరిగింది మరియు అతను రాబోయే ఒలింపిక్స్‌లో ఉత్తమ ప్రదర్శనను కనబరుస్తానని నమ్మకాన్ని పొందాడు.[58]

2008 వేసవి ఒలింపిక్స్[మార్చు]

బోల్ట్ 100 m ఫైనల్‌లోని ముగింపు స్థాయిలో అతని ప్రత్యర్థి కంటే అధిక దూరాన్ని ఉంచుతూ వచ్చాడు.

బోల్ట్ బీజింగ్ వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో 100 మీటర్లు మరియు 200 మీటర్లుతో రెట్టింపు చేస్తానని ప్రకటించాడు మరియు కొత్త 100 మీ. ప్రపంచ-రికార్డ్ సాధించినవాడు ఆ రెండింటినీ సాధించడానికి బరిలోకి దిగాడు.[62][63] 200 మీ. మరియు 400 మీ. రికార్డ్ హోల్డర్ మిచాల్ జాన్సన్ వ్యక్తిగతంగా పరుగు పందెగాడుకు మద్దతును అందిస్తూ ఇలా చెప్పాడు, అతనికి వ్యతిరేకంగా అనుభవంలేమి పని చేస్తుందని తాను నమ్మడం లేదని చెప్పాడు.[64] బోల్ట్ క్వార్టర్-ఫైనల్స్ మరియు సెమీఫైనల్‌ల్లో వరుసగా 9.92 సె మరియు 9.85 సెకన్ల సమయాలతో ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించాడు.[65][66][67]

ఒలింపిక్ 100 మీ. ఫైనల్‌లో, బోల్ట్ 0.165 సెకన్ల ప్రతిచర్య సమయంతో 9.69 సెకన్లలో (అనధికారికంగా 9.683 సెకన్లు) విజయం సాధించి కొత్త రికార్డ్‌ను సృష్టించాడు.[68] ఇది తన ప్రపంచ రికార్డ్‌తో పోలిస్తే ఒక సంవర్థనంగా చెప్పవచ్చు మరియు అతను రెండవ స్థానంలో నిలిచిన రిచర్డ్ థాంప్సన్ కంటే చాలా ముందంజులో ఉన్నాడు, ఇతను 9.89 సెకన్లలో పూర్తి చేశాడు.[69] అతను అనుకూలమైన గాలి (+0.0 m/s) లేకుండా రికార్డ్ నెలకొల్పడమే కాకుండా, అతను రేసును పూర్తి చేయడానికి ముందు, ఉత్సాహం కోసం ప్రత్యక్షంగా నెమ్మిదించాడు మరియు అతని షూలేస్‌లను విప్పేశాడు.[70][71][72] బోల్ట్ యొక్క శిక్షకుడు, బోల్ట్ యొక్క ప్రారంభ వేగం 60 మీ. ఆధారంగా చూస్తే, అతను ఆ రేసును 9.52 సెకన్లలోనే పూర్తి చేసి ఉండేవాడని చెప్పాడు.[73] ఓస్లో విశ్వవిద్యాలయంలో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ థిరీటికల్ ఆస్ట్రోపిజిక్స్‌చే బోల్ట్ పరుగుపై శాస్త్రీయ విశ్లేషణ నిర్వహించిన తర్వాత, హాన్స్ ఎరిక్సెన్ మరియు అతని సహచరులు కూడా ఒక 9.60 సెకన్ల సమయాన్ని అంచనా వేశారు. బోల్ట్ యొక్క స్థానం, త్వరణం మరియు వేగం వంటి కారకాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని రెండవ స్థానంలో ముగించిన థాంప్సన్‌తో పోల్చడం ద్వారా, ఆ బృందం బోల్ట్ రేసును పూర్తి చేయడానికి ముందు ఆనందించడానికి వేగాన్ని తగ్గించకుండా ఉండి ఉంటే, అతను 9.55 సెకన్ల సమయంలోనే పూర్తి చేసేవాడని అంచనా వేశారు.[74]

బోల్ట్ తనకి రికార్డ్‌ను నెలకొల్పడం ప్రాధాన్యం కాదని మరియు అతని లక్ష్యం స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించడం మాత్రమేనని పేర్కొన్నాడు, 2008లో జమైకా యొక్క మొట్టమొదటి పతకంగా చెప్పవచ్చు.[75] ఒలింపిక్ పతకాన్ని సాధించిన క్రిస్ అకాబుసి బోల్ట్ యొక్క ఛాతిని ముగింపు లైన్‌కు ముందు ఒక షోబోటింగ్ వలె వ్యాఖ్యానించాడు, ఈ చర్యలు బోల్ట్ మరింత వేగవంతమైన రికార్డ్ సమయాన్ని సాధ్యం చేస్తాయని సూచించాడు.[76] IOC అధ్యక్షుడు జాక్యూస్ రోగే కూడా జమైకన్ యొక్క చర్యలను అగౌరవంగా ఖండించాడు.[77][78] బోల్ట్ ఇది తన ఆనందించవల్సిన అంశం కాదని నిరాకరించి ఇలా చెప్పాడు, "నేను బడాయిపోవడం లేదు. నేను నా సమీపంలో ఎవరూ లేరని చూసినప్పుడు, నేను సంతోషించాను."[79] IAAF యొక్క అధ్యక్షుడు లామైన్ డియాక్ బోల్ట్‌కు మద్దతుగా ఇలా చెప్పాడు, అతని ఆనందం అతని విజయం సాధించిన పరిస్థితుల నుండి పొందాడని చెప్పాడు. జమైకన్ ప్రభుత్వ మంత్రి ఎడ్మండ్ బార్ట్‌లెట్ కూడా బోల్ట్ చర్యలను సమర్థిస్తూ ఇలా చెప్పాడు, "ఆ సమయంలోని మనం వారి విజయాన్ని ఆనందించేలా చేసి, వారిని ప్రోత్సహించాలి. మనం యువకుల వ్యక్తిత్వాన్ని వారికి వారే వ్యక్తపరిచడానికి అనుమతించాలి."[80]

బోల్ట్ 200 m ఫైనల్‌లోని ముగింపు స్థితిలో మైదానంలో ముందంజులో ఉన్నాడు

తర్వాత బోల్ట్ 1984 లాస్ ఏంజిల్స్ ఒలింపిక్స్‌లో కార్ల్ లెవిస్ యొక్క ద్వంద్వ విజయాలను చేధించాలనే లక్ష్యంతో 200 మీ. ఈవెంట్‌లో స్వర్ణ పతకం సాధించడం కోసం సాధన ప్రారంభించాడు.[81] బోల్ట్ సులభంగా స్వర్ణ పతకాన్ని గెల్చుకుంటాడని మిచాయిల్ జాన్సన్ భావించాడు, కాని బోల్ట్ అట్లాంట్‌లో 1996 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో అతని స్వంత ప్రపంచ రికార్డ్ 19.32 సెకన్లు సమయం ఒలింపిక్స్‌లో కూడా అలాగే స్థిరంగా ఉంటుందని విశ్వసించాడు.[82] బోల్ట్ 200 మీ. యొక్క మొదటి మరియు రెండు రౌండ్‌ల్లో కూడా ముగింపు లైన్‌కు నెమ్మిదిగా పరిగెత్తి సులభంగా పూర్తి చేశాడు.[83] అతను తన సెమీఫైనల్‌ను గెలిచి, గెలుపు సాధించే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్న క్రీడాకారుడి వలె ఫైనల్‌లోకి ప్రవేశించాడు.[84] పదవీవిరమణ చేసిన జమైకన్ పరుగు పందెగాడు డాన్ క్యూరీయే బోల్ట్‌ను ప్రశంసిస్తూ, అతను జాన్సన్ రికార్డ్ చేధించబడుతుందని నమ్ముతున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[29] తర్వాత రోజు ఫైనల్‌లో, అతను ఒక నూతన ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్ 19.30 సెకన్ల సమయాన్ని నమోదు చేస్తూ క్రీడల్లో జమైకా యొక్క నాల్గవ స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించాడు.[85] జాన్సన్ రికార్డ్ చేధించబడటమే కాకుండా బోల్ట్ 0.9 m/s ఎదురుగాలిచే నిరోధించబడ్డాడు. ఈ అసాధారణ విజయం అతన్ని ఒకేసారి 100 మీ. మరియు 200 మీ. రెండింటి ప్రపంచ రికార్డ్‌లను కలిగి ఉన్న క్యూరియే తర్వాత మొట్టమొదటి పరుగు పందెగాడు వలె ఖ్యాతిని ఆర్జించేందుకు దోహదపడింది మరియు ఎలక్ట్రానిక్ టైమింగ్‌ను ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత మొట్టమొదటి విజయంగా కూడా నమోదు అయ్యింది.[85][86] ఇంకా, బోల్ట్ ఒకే ఒలింపిక్స్‌లో రెండు రికార్డ్‌లను చేధించిన మొట్టమొదటి పరుగు పందెగాడుగా పేరు గాంచాడు.[87] 100 మీ. ఫైనల్‌లో వలె కాకుండా, బోల్ట్ 200 మీ. రేసులో ముగింపు లైన్‌ను చేరుకోవడానికి చాలా కష్టపడి పరిగెత్తాడు, అతను తన సమయాన్ని మెరుగుపర్చుకోవడానికి అతని ఛాతీని కుదించాడు.[88] ఆ రేసు తర్వాత, ఆ మధ్యరాత్రికి అతని 22వ జన్మదినం కావున ఆ స్టేడియమ్ యొక్ సౌండ్ సిస్టమ్‌లో "హ్యాపీ బర్త్‌డే" అనే పాట ప్లే చేశారు.[88]

రెండు రోజులు తర్వాత, బోల్ట్ జమైకన్ 4x100 మీటర్ల రీలేలో మూడవ వ్యక్తి వలె పరిగెత్తి, తన స్వర్ణ పతకాల మొత్తాన్ని మూడుకు పెంచుకున్నాడు.[89] బృంద సభ్యులు నెస్టా కార్టెర్, మిచాయిల్ ఫ్రాటెర్ మరియు అసాఫా పోవెల్‌లతో, బోల్ట్ మరొక ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్‌ను చేధించాడు, వారు 37.10 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, గత రికార్డ్‌ను సెకనులో పదిలో మూడవ వంతుచే చేధించారు.[90] ముగింపు లైన్‌లో జట్టుకు ఆసరాగా నిలిచిన పోవెల్ బోల్ట్‌కు తన 100 మీ. రికార్డ్‌ను కోల్పోవడం ద్వారా పరితపించాడు కాని అతని జమైకన్ ప్రత్యర్థిపై ఎటువంటి వైరాన్ని ప్రదర్శించకుండా, అతను బోల్ట్ మూడవ ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పడంలో సహాయం చేసునందుకు గర్వంగా భావిస్తున్నాను చెప్పాడు.[91] అతని విజయాలు తర్వాత, బోల్ట్ 2008 సిచుయాన్ భూకంపంలో సర్వం కోల్పోయిన వారికి సహాయంగా చైనాలోని సిచుయాన్ ప్రావెన్సీలోని పిల్లలకు $50,000 విరాళంగా ఇచ్చాడు.[92]

బోల్ట్ బీజింగ్ నేషనల్ స్టేడియమ్‌లో 100 m రేసు తర్వాత తన విజయం మరియు ప్రపంచ రికార్డ్‌ను ఆనందించాడు

బోల్ట్ యొక్క రికార్డ్ నమోదు పరుగులు వలన వ్యాఖ్యాతలు అతని విజయాలను ప్రశంసించడమే కాకుండా అతని అధిక విజయాలను సాధించిన పరుగు పందెగాళ్లలో ఒకనిగా ఖ్యాతిని పొందే అతని సామర్థ్యాన్ని విశ్వసించారు.[16][93] విమర్శకులు అధిక స్థాయిలో మాదక ద్రవ్య వివాదాలు కారణంగా భ్రష్టు పట్టిన క్రీడలో ఒక నూతన శుభారంభం వలె అతని ఒలింపిక్ విజయాన్ని ప్రశంసించారు.[56][94] గడిచిన ఆరు సంవత్సరాల్లో BALCO స్కాండల్, టిమ్ మోంట్గోమెరీ మరియు జస్టిన్ గాట్లిన్‌లు వారి 100 మీ. ప్రపంచ రికార్డ్‌లను తిరస్కరించారు మరియు మారియాన్ జోన్స్ మూడు ఒలింపిక్స్ స్వర్ణ పతకాలను తిరిగి ఇచ్చేశాడు.[95] మత్తుమందు పరీక్షల్లో ఈ ముగ్గురు పరుగు పందెగాళ్ల శరీరంలో నిషేధించబడిన పదార్థాలు ఉన్నట్లు గుర్తించడంతో, వీరిని అథ్లెటిక్స్ నుండి అనర్హులుగా నిర్ణయించారు.[96][97] బోల్ట్ యొక్క రికార్డ్ స్థాయి ప్రదర్శన విక్టర్ కాంటే వంటి కొంతమంది వ్యక్తుల్లో అనుమానానికి కారణమైంది మరియు ఒక స్వతంత్ర కరేబియన్ యాంటీ-డోపింగ్ ఫెడరేషన్ లేకపోవడం వలన మరిన్ని ఆందోళనలు చెలరేగాయి.[98][99] మత్తు మందులను ఉపయోగించనట్టు వస్తున్న ఆరోపణలను తీవ్రస్థాయిలో గ్లెన్ మిల్స్ (బోల్ట్ యొక్క శిక్షకుడు) మరియు హెర్బ్ ఎల్లియిట్ (జమైకన్ అథ్లెటిక్స్ బృంద వైద్యుడు)లు తిరస్కరించారు. IAAF యాంటీ-డోపింగ్ కమీషన్‌లో సభ్యుడైన ఎల్లియిట్ ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి ఇలా వాదించాడు, "మీరు వచ్చి మా ప్రోగ్రామ్‌ను చూడండి, మా పరీక్షను చూడండి, మాకు దాచవల్సిన అవసరం లేదు".[100] మిల్స్ కూడా అదే స్థాయిలో ఆగ్రహించి, బోల్ట్ ఒక స్వచ్ఛమైన అథ్లెట్ అని చెప్పి, జమైకా గ్లీనెర్‌ కు ఇలా నిర్థారించాడు: "మేము ఏ సమయంలోనైనా, ఏ రోజైనా, శరీరంలో ఏ భాగాన్ని అయినా పరీక్షించుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము.... [అతను] విటమన్లను కూడా తీసుకోవడానికి ఇష్టపడడు."[101] బోల్ట్ ఒలింపిక్స్ ముందు తాను నాలుగుసార్లు పరీక్షకు హాజరైనట్లు మరియు అన్ని పరీక్షల్లో నిషేధించబడిన పదార్ధాలు ఏమి లేవని తేలినట్లు పేర్కొన్నాడు. అతను స్వచ్ఛమైన అథ్లెట్ అని నిరూపించుకునేందుకు పరీక్ష చేయడానికి యాంటీ-డోపింగ్ అధికారులను కూడా ఆహ్వానిస్తూ ఇలా చెప్పాడు, "మేము కృషి చేశాము మరియు మేము మంచి ప్రదర్శనను ఇచ్చాము, మేము స్వచ్ఛంగా ఉన్నామని మాకు తెలుసు."[102]

ఒలింపిక్స్ తర్వాత[మార్చు]

2008 అథ్లెటిక్స్ సీజన్ ముగింపులో, బోల్ట్ వెల్ట్‌క్లాసే జ్యూరిచ్‌లో ప్రారంభించి, ÅF గోల్డెన్ లీగ్‌లో పోటీ పడ్డాడు. 100 మీ. రేసులోని అతని పోటీదారుల కంటే తక్కువ వేగంతో ప్రారంభించినప్పటికీ, అతను ముగింపు లైన్‌ను 9.83 సెకన్లలో దాటివేశాడు.[103] ఆ సమయం అతను కొత్తగా నమోదు చేసిన ప్రపంచ రికార్డ్ మరియు అసాఫా పోవెల్ యొక్క ట్రాక్ రికార్డ్ కంటే తక్కువైనప్పటికీ, ఇది ఆ సమయానికి ఏదైనా పరుగు పందెగాడిచే మొట్టమొదటి పదిహేను 100 మీ. పూర్తి చేయబడిన సమయాల్లో ఉంది.[70] బోల్ట్ రొంపతో బాధపడుతున్న కారణంగా పూర్తి సామర్థ్యంతో పరిగెత్తలేకపోయినట్లు పేర్కొన్నాడు, కాని అతను ఆ రేసును గెలవడానికి మరియు మంచి ఆరోగ్యంతో ఆ సీజన్‌ను పూర్తి చేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.[103] లౌసానేలోని సూపర్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ ఫైనల్‌లో, బోల్ట్ ఎగ్జావేర్ కార్టెర్ యొక్క ట్రాక్ రికార్డ్‌ను సమం చేస్తూ తను రెండవ వేగవంతమైన 200 మీ. పోటీలో 19.63 సెకన్లతో పూర్తి చేశాడు.[104] అయితే, 100 మీ. ఫైనల్‌లో అసాఫా పోవెల్ ఎక్కువమంది దృష్టిని ఆకర్షించాడు. పోవెల్ కొత్త వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 9.72 సెకన్లను నమోదు చేయడం ద్వారా బోల్ట్ యొక్క ప్రధాన ప్రత్యర్థి వలె తన స్థాయిని తిరిగి పదిలం చేసుకుంటూ బోల్ట్ ప్రపంచ రికార్డ్ సమయానికి సమీపంగా నిలిచాడు.[105] మూడు రోజుల తర్వాత ఆ సీజన్‌లో బోల్ట్ యొక్క ఆఖరి ఈవెంట్‌గా బ్రూసెల్స్‌లోని గోల్డెన్ లీగ్ ఫైనల్‌గా చెప్పవచ్చు. ఇది ఒలింపిక్స్‌లో ఫైనల్ రేసు తర్వాత బోల్ట్ మరియు పోవెల్ ఇద్దరూ పోటీ పడుతున్న మొట్టమొదటి 100 మీ. రేసుగా చెప్పవచ్చు. జమైకన్లు ఇద్దరూ ట్రాక్ రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టారు, కాని బోల్ట్ 0.06 సెకన్లతో పోవెల్‌ను ఓడించి, 9.77 సెకన్ల సమయంతో అగ్ర స్థానంలో నిలిచాడు. అయితే ఈ విజయం బీజింగ్‌లో వలె సులభంగా సాధ్యం కాలేదు. బోల్ట్ తొమ్మిది మంది పోటీదారులతో తక్కువ వేగంతో ప్రారంభించాడు మరియు చల్లని పరిస్థితుల్లో కోలుకునే మైదానంలో, 0.9 m/s ఎదురుగాలికి వ్యతిరేకంగా పరిగెత్తాడు.[106] అయితే ఫలితాలు చరిత్రలో పది వేగవంతమైన లీగల్ సమయాల్లో తొమ్మిది రికార్డ్‌లు బోల్ట్ లేదా పోవెల్‌చే నమోదు చేయబడిన కారణంగా 100 మీ. పోటీల్లో జమైకన్ అధిపత్యం స్పష్టంగా తెలిసింది.[70] అతను జమైకాకు తిరిగి చేరుకున్నప్పుడు, బోల్ట్ ఒక స్వదేశానికి తిరిగి చేరుకున్నందుకు ఉత్సవాలతో ఆహ్వానించబడ్డాడు మరియు ఒలింపిక్స్‌లో అతని సాధించిన విజయాలకు గుర్తింపుగా ఒక ఆర్డర్ ఆఫ్ డిస్టింక్షన్‌ను అందుకున్నాడు.[107]

అతను ఆ సంవత్సరానికి IAAF పురుష అథ్లెట్ వలె ఎంపికయ్యాడు మరియు అతని ప్రదర్శనలకు ప్రత్యేక ఒలింపిక్ అవార్డును అందుకున్నాడు.[108] అయితే, బోల్ట్ రాబోయే ఈవెంట్‌లపై తన దృష్టిని కేంద్రీకరించినట్లు చెబుతూ, 2010లో ముఖ్యమైన ఛాంపియన్‌లు ఎవరూ పాల్గొని కారణంగా 2010లో 400 మీటర్ల ప్రపంచ రికార్డ్‌ను చేధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[109]

2009 బెర్లిన్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్[మార్చు]

150 మీటర్ల రేసులో ప్రపంచ ఉత్తమ పరుగు సమయం 14.35 సెకన్లను నమోదు చేయడానికి ముందు ప్రారంభ బ్లాక్లుల్లో బోల్ట్ (మధ్యన)

బోల్ట్ తన వేగాన్ని మెరుగుపర్చుకోవడానికి ఆ సీజన్‌ను 400 మీటర్ల రేసులో పోటీపడటం ద్వారా ప్రారంభించాడు, రెండు రేసులను గెలుచుకుని, కింగ్‌స్టన్‌లో 45.54 సెకన్లను నమోదు చేశాడు[110] మరియు అధిక గాలి కలిగిన పరిస్థితులు మార్చిలో 100 మీ.లో సీజన్‌లో అతని మొట్టమొదటి సబ్-10 రెండవ స్థానంలో ముగించేలా దోహదపడ్డాయి.[111] ఏప్రిల్ చివరిలో, బోల్ట్ ఒక కారు ప్రమాదంలో స్వల్ప కాలు గాయాలతో బాధపడ్డాడు. అయితే, అతను చిన్న శస్త్రచికిత్స తర్వాత వెంటనే కోలుకున్నాడు మరియు (జమైకాలో ఒక ట్రాక్ మీట్‌ను రద్దు చేసుకున్న తర్వాత) అతను మాంచెస్టర్ గ్రేట్ సిటీ గేమ్స్‌లోని 150 మీటర్ల స్ట్రీట్ రేసులో పోటీ పడటానికి ఆరోగ్యంగా ఉన్నానని పేర్కొన్నాడు.[112] బోల్ట్ 14.35 సెకనల్లో రేసును గెలిచాడు, 150 మీ.లో చాలా వేగవంతమైన సమయంగా చరిత్ర సృష్టించాడు.[113] సంపూర్ణ దృఢత్వం కలిగి లేనప్పటికీ, అతను జమైకన్ నేషనల్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌ల్లో వరుసగా 9.86 సె మరియు 20.25 సెకన్ల సమయాలతో 100 మీ. మరియు 200 మీ. టైటిల్‌లను సొంతం చేసుకున్నాడు.[114][115] వీటితో అతను 2009 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో రెండు ఈవెంట్‌లకు అర్హతను సాధించాడు. ప్రత్యర్థి టైసన్ గే బోల్ట్ యొక్క 100 మీ. రికార్డ్ తనకు సాధ్యమయ్యే దూరంలోనే ఉందని సూచించాడు, కాని బోల్ట్ ఆ వ్యాఖ్యను ఖండించాడు మరియు అతను అసఫా పోవెల్ గాయం నుండి కోలుకోవాలని ఎక్కువగా కోరుకుంటున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[116] జూలైలో అథ్లెటిసిమాలో ఎదుర్కొన్న అననుకూల పరిస్థితులను ఎదిరించిన బోల్ట్ 200 మీ. రేసులో నాల్గవ వేగమైన సమయాన్ని నమోదు చేయడానికి 0.9 m/s ఎదురుగాలి మరియు వర్షంలో 19.59 సెకన్ల పరిగెత్తాడు[117], ఇది గే యొక్క ఉత్తమ సమయంలో వందవ శాతంగా చెప్పవచ్చు.[118]

2009 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో 200 మీటర్ల క్వార్టర్-ఫైనల్‌లో బోల్ట్ (కుడి)

ఆగస్టులోని 2009 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, బోల్ట్ 9.89 సెకన్లతో ఎవరూ సాధించలేని వేగవంతమైన ప్రీ-ఫైనల్ ప్రదర్శనతో 100 మీ. రేసుల్లో సులభంగా గెలుపొందాడు.[119] ఆ సీజన్‌లో బోల్ట్ మరియు గేలు మొట్టమొదటిసారి ఫైనల్‌లో పోటీపడ్డారు మరియు బోల్ట్ తన మొట్టమొదటి వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్ స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించడానికి 9.58 సెకన్లలో రేసును పూర్తి చేసి తన ప్రపంచ రికార్డ్‌ను మెరుగుపర్చుకున్నాడు. గే బీజింగ్‌లోని బోల్ట్ యొక్క 9.69 సెకన్ల ప్రపంచ రికార్డ్ కంటే 0.02 సెకన్ల అధికంగా 9.71 సెకన్లలో పూర్తి చేశాడు.[120] గత ఉత్తమ మార్కు కంటే సెకనులో పదో వంతు కంటే ముందుగా పూర్తి చేయడం ద్వారా, ఇది ఎలక్ట్రానిక్ టైమింగ్‌ను ప్రారంభించిన తర్వాత 100 మీ. వరల్డ్ రికార్డ్‌లో అత్యధిక మెరుగుదల తేడాగా చెప్పవచ్చు.[121]

బోల్ట్ ప్రత్యర్థులందరినీ ఓడించి, ఒక 100 m ప్రపంచ రికార్డ్‌ను నెలకొల్పాడు

గే పోటీలోని రెండవ రేసు నుండి వైదొలిగినప్పటికీ, జమైకన్ మళ్లీ 200 మీటర్ల ఫైనల్‌లో ప్రపంచ రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టే ప్రదర్శనను కనబర్చాడు. అతను 19.19 సెకన్ల సమయంలో రేసును పూర్తిచేసి తన స్వంత రికార్డ్‌ను 0.11 సెకన్ల తేడాతో చేధించాడు.[122] అతను ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో అత్యధిక తేడాతో 200 మీ. రేసును గెలిచాడు, అయితే ఆ రేసులో మరో ముగ్గురు అథ్లెట్‌లు 19.90 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలో పరిగెత్తారు, ఇది ఆ ఈవెంట్‌లో అత్యధిక సంఖ్యగా చెప్పవచ్చు.[123][124] బోల్ట్ యొక్క వేగం అధిక అనుభవం గల అతని పోటీదారులను కూడా ఆకర్షించింది; మూడవ-స్థానంలో నిలిచిన వాలాసే స్పీయర్మాన్ అతని వేగాన్ని ప్రశంసించాడు[125] మరియు మాజీ ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ షాన్ క్రాఫోర్డ్ ఇలా చెప్పాడు, "ఇప్పుడే నేను బయటికి వచ్చాను... నేను ఒక వీడియో గేమ్‌లో ఉన్నట్లు భావించాను, ఆ వ్యక్తి చాలా వేగంగా పరిగెడుతున్నాడు."[126] బోల్ట్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో అతని ప్రదర్శనలో ముఖ్యమై కారకంగా రేసుల్లో అతని మెరుగైన ప్రారంభాన్ని సూచించాడు: 100 మీ. (0.146)[127] మరియు 200 మీ. (0.133)[128]ల్లో అతని ప్రతిచర్య సమయాలు బీజింగ్ ఒలింపిక్స్‌లోని అతని ప్రపంచ రికార్డ్ పరుగుల కంటే చాలా వేగంగా చెప్పవచ్చు.[129][130] అయితే, అతను జమైకన్ 4x100 మీ. రీలే బృందం యొక్క ఇతర సభ్యులతో కలిసి 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో వారి స్వంత రికార్డ్ 37.10 సెకన్ల కంటే ఎక్కువగా 37.31 సెకన్లలో పూర్తి చేశారు, అయితే ఇది ఆనాటికి చరిత్రలో ఒక ఛాంపియన్‌షిప్ రికార్డ్ మరియు రెండవ వేగవంతమైన సమయంగా చెప్పవచ్చు.[131][132]

బెర్లిన్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లోని చివరి రోజున, అధికారంలో ఉన్న బెర్లిన్ మేయర్ క్లాయుజ్ వావెరెయిట్ ఒక చిన్న కార్యక్రమంలో బెర్లిన్ వాల్ యొక్క 12-అడుగుల అధిక భాగంతో బోల్ట్‌ను సత్కరించి, ఇలా చెప్పాడు, బోల్ట్ "పడగొట్టడం సాధ్యంకాదని భావించే గోడలను ఎవరైనా పడగొట్టవచ్చని" నిరూపించాడు. జమైకాలో బోల్ట్ యొక్క శిక్షణ శిబిరంలో సుమారు మూడు-టన్నుల భాగాలు పంపిణీ చేయబడతాయి.[133]

బోల్ట్ 100 మరియు 200 మీటర్ల ఈవెంట్‌ల్లో ప్రపంచ రికార్డ్‌లను చేధించిన పలు రోజులు తర్వాత, లాంగ్ జంప్‌లో ప్రపంచ రికార్డ్ హోల్డర్ మైక్ పోవెల్ (1991లో 8.95 మీటర్లు) బోల్ట్ 9 మీటర్లు కంటే ఎక్కువ దూరంగా దూకిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి కాగలడని వాదించాడు, లాంగ్ జంప్ ఈవెంట్ "అతని వేగం మరియు ఎత్తుకు ఖచ్చితంగా సరిపోయే క్రీడ"గా పేర్కొన్నాడు.[134] సీజన్ ముగింపులో, అతను గడుస్తున్న రెండవ సంవత్సరంలో IAAF వరల్డ్ అథ్లెట్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా ఎంపికయ్యాడు.[135] 2010 అవుట్‌డోర్ సీజన్ ప్రారంభంలో, బోల్ట్ కింగ్‌స్టన్‌లో 200 మీ.లో 19.56 సెకన్లలో పరిగెత్తాడు, సార్వకాలిక సమయంలో జమైకా యొక్క నాల్గవ వేగవంతమైన పరుగుగా చెప్పవచ్చు, అయితే అతను రాబోయే సీజన్‌లో రికార్డ్ చేధించాలనే లక్ష్యాలు ఏమి లేవని చెప్పాడు.[136]

తల్లిదండ్రుల పెంపకము[మార్చు]

బోల్ట్ ఇప్పుడు కోట్ల డాలర్లు సంపాదిస్తున్నాడు. కూర్చుని తిన్నా మూడు తరాలకు సరిపడా ఆస్తులు వచ్చేశాయి. కానీ ఇప్పటికీ బోల్ట్ తల్లిదండ్రులు జెన్నీఫర్, వెలస్లీ కొడుకు దగ్గరకు రాలేదు. తమ గ్రామంలోనే ఉంటున్నారు. అంతేకాదు... వెలస్లీ ఇప్పటికీ అదే కాఫీషాప్‌లో పని చేస్తున్నారు. ‘మా సొంత ఊరు ట్రెలానీ నుంచి, మా సమాజం నుంచి వారు ఎప్పుడూ బయటికి రావాలని భావించలేదు. చివరకు ఊర్లో ఇల్లు బాగు చేసుకోవడానికి మాత్ర మే నేను డబ్బు ఖర్చు చేశాను’ అని బోల్ట్ ఉద్వేగంగా అన్నాడు. ఇప్పటి వరకు తండ్రి తనని ఏమీ అడగలేదని, ఏదైనా ఇవ్వాలనుకున్నా వద్దంటాడని చెప్పాడు. ‘తన ఉద్యోగం చేసుకోవడం తప్ప నాన్న ఏమీ అడగలేదు. బహుశా అడగరు కూడా. అమ్మ కూడా అంతే. మహా అయితే నా దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు తిరిగి కింగ్‌స్టన్ నుంచి ట్రెలానీకి వెళ్లడానికి బస్ చార్జీలు మాత్రం అడుగుతుందేమో’ అని బోల్ట్ చెప్పాడు. జమైకా లాంటి దేశం నుంచి బోల్ట్ లాంటి పెద్ద అథ్లెట్ ఈరోజు ప్రపంచానికి లభించాడంటే కారణం అతడి తల్లిదండ్రుల ‘పెంపకమే’.

వ్యక్తిగత జీవితం[మార్చు]

మారుపేరు అయిన 'లైట్నింగ్ బోల్ట్' భంగిమలో బోల్ట్

బోల్ట్ డ్యాన్స్ చేయడమంటే ఇష్టమని చెప్పాడు మరియు అతని స్వభావాన్ని తరచూ విశ్రాంతి తీసుకునే వ్యక్తిగా వివరిస్తారు.[18][137][138] బోల్ట్ యొక్క జమైకన్ ట్రాక్ మరియు మైదాన పూజనీయ వ్యక్తుల్లో హెర్బ్ మెక్‌కెన్లే మరియు మాజీ జమైకన్ 200 మీ. రికార్డ్ హోల్డర్ డాన్ క్యూరియేలు ఉన్నారు. మాజీ 200 మీ. ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్ హోల్డర్ మిచాయిల్ జాన్సన్ కూడా బోల్ట్‌పై ముఖ్యమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.[18] అతను ఆసక్తి కనబర్చిన మొట్టమొదటి క్రీడగా క్రికెట్‌ను చెప్పవచ్చు మరియు అతను ఒక పరుగు పందెగాడు కానట్లయితే, అతను ఒక ఫాస్ట్ బౌలర్ అయ్యి ఉండేవాడినని చెప్పాడు.[18] చిన్నప్పుడు అతను పాకిస్థాన్ మద్దతుదారుగా ఉండేవాడు మరియు అతను వాకర్ యూనిస్ బౌలింగ్‌ను ఆరాధించేవాడు.[[]] అతను భారతీయ బ్యాట్స్‌మ్యాన్ సచిన్ టెండూల్కర్, వెస్ట్ ఇండియన్ ఓపెనర్ క్రిష్ గెయిల్ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ ఓపెనర్ మాథ్యూ హేడెన్‌ల అభిమానిగా చెప్పాడు.[139] బోల్ట్ ఫుట్‌బాల్ అంటే కూడా తనకి ఇష్టమని చెప్పాడు మరియు అతను మాంచెస్టర్ యునైటెడ్ అభిమానిగా చెప్పాడు. మాంచెస్టర్‌లో ఒక రేసు తర్వాత, అతను వారి శిక్షణా మైదానంలో ఆ జట్టును కలుసుకున్నాడు మరియు పోర్చుగీస్ జాతీయ క్రిస్టియానో రోనాల్డో నుండి కొన్ని పరుగు పందెం సలహాలను తీసుకున్నాడు.[140]

జమైకాలో కింగ్‌స్టన్‌లో 2002 ప్రపంచ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో 200 మీ. టైటిల్‌ను గెలుచుకున్న తర్వాత, బోల్ట్ పుమాతో ఒక స్పాన్సర్‌షిప్‌తో సంతకం చేశాడు.[141] చైనా, బీజింగ్‌లో 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో ఒలింపిక్ కీర్తి కోసం బోల్ట్ యొక్క పరుగును ప్రోత్సహించడానికి, పుమా బోల్ట్ ఇచాన్ స్టేడియమ్ మరియు అతని ఒలింపిక్ సన్నాహాల్లో బోల్ట్ యొక్క ప్రపంచ రికార్డ్ నమోదు పరుగులతో సహా వీడియోల సిరీస్‌ను విడుదల చేసింది.[142] న్యూయార్క్ సిటీలో అతని రికార్డ్ బ్రేకింగ్ పరుగు తర్వాత, గతంలో లైట్నింగ్ స్ట్రోమ్ సంభవించడం వలన,[143] జమైకన్ యొక్క పేరుపై ప్రసారమాధ్యమాలు తరచూ ద్వంద్వార్థ పదంగా, "లైట్నింగ్ బోల్ట్" మరియు "బోల్ట్ ఫ్రమ్ ది బ్లూ" అనే మారుపేర్లుతో సూచించేది.[144][145][146] బీజింగ్ 2008 100 మీ. ఫైనల్‌లో, బోల్ట్ స్వర్ణ పుమా సంపూర్ణ థీసెస్ స్పైక్‌లను ధరించాడు, వాటిపై "బీజింగ్ 100 మీ. స్వర్ణం" రంగులతో చిత్రీకరించబడింది.[147] అతని అథ్లెటిక్స్ ఏజెంట్ వలె PACE స్పోర్ట్స్ మేనేజ్‌మెంట్ వ్యవహరిస్తుంది.[148]

గుర్తింపు[మార్చు]

అథ్లెటిక్స్‌లో బోల్ట్ యొక్క విజయాలు ఫలితంగా, అతను 2009-10 కోసం లౌరెస్ వరల్డ్ స్పోర్ట్స్‌మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా పేరు గాంచాడు.[149][150]

గణాంకాలు[మార్చు]

As of 20 ఆగష్టు 2009 (2009-08-20)

వ్యక్తిగత ఉత్తమ అంశాలు[మార్చు]

ఈవెంట్ సమయం (సెకన్లు) వేదిక తేదీ రికార్డులు గమనికలు
100 మీటర్లు 9.58 బెర్లిన్, జర్మన్ 16 ఆగస్టు 2009 ప్రపంచ రికార్డు అలాగే టైసన్ గేతో రెండవ వేగవంతమైన సమయం 9.69ను పంచుకున్నాడు. 2008లో ఉసేన్ యొక్క 9.69తో ఒలింపిక్ రికార్డ్ నెలకొల్పింది.
150 మీటర్లు 14.35 మాంచెస్టర్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ 17 మే 2009 వరల్డ్ బెస్ట్[151] అతను చివరి 100 మీ. దూరాన్ని 8.70లో పరిగెత్తాడు, ఒక 100 మీ. దూరంలో నమోదు చేయబడిన వేగవంతమైన సమయంగా చెప్పవచ్చు.
200 మీటర్లు 19.19 బెర్లిన్, జర్మన్ 20 ఆగస్టు 2009 ప్రపంచ రికార్డు అలాగే ఒలింపిక్ రికార్డ్ అయిన 19.30తో రెండవ వేగవంతమైన సమయాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నాడు.
400 మీటర్లు 45.28[11] కింగ్‌స్టన్, జమైకా 5 మే 2007
4 x 100 మీటర్లు రీలే 37.10 బీజింగ్, చైనా ఆగస్టు 22, 2007 ప్రపంచ రికార్డు ఒలింపిక్ రికార్డ్ అసాఫా పోవెల్, మిచేయిల్ ఫ్రాటెర్ మరియు నెస్టా కార్టెర్‌లతో పంచుకున్నాడు. అలాగే 37.31తో రెండవ వేగవంతమైన సమయాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.

రికార్డ్స్[మార్చు]

బోల్ట్ యొక్క 200 m సీజన్‌లో ఉత్తమ సమయాల్లో పురోగమనం[152]

100 మీటర్లలో బోల్ట్ యొక్క వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయం 9.58 సెకన్లు అనేది వేగవంతమైన చట్టబద్దమైన సమయంగా చెప్పవచ్చు.[70] బోల్ట్ ప్రస్తుత ఒలింపిక్ రికార్డ్ అయిన 9.69 సెకన్ల (మరింత ఖచ్చితంగా 9.683) రెండవ వేగవంతమైన సమయాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నాడు.[70] 2008 US ఒలింపిక్ ట్రయల్స్‌లో టైసన్ గే 9.68 సెకన్ల నమోదు చేశాడు, కాని IAAFచే సూచించబడిన చట్టపరమైన పరిమితిని మించి 4.1 m/s యొక్క టైల్ విండ్‌తో సహాయం పొందాడు మరియు దీనితో ఒక ప్రపంచ రికార్డ్ వలె చేర్చలేదు.[153] 1996లో ఒడాబెలె థాంప్సన్ యొక్క 9.69 సెకన్ల పరుగు కూడా ఒక 5.0 m/s టైల్ విండ్‌చే సహాయం అందిన కారణంగా గుర్తించబడలేదు.[70]

200 మీటర్లలో బోల్ట్ యొక్క వ్యక్తిగత ఉత్తమ 19.19 సెకన్లు అనేది ప్రపంచ రికార్డ్‌గా చెప్పవచ్చు. ఇది ఒక ఎదురుగాలి -0.3 m/sకి వ్యతిరేకంగా బెర్లిన్‌లో 2009 వరల్ట్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్‌లో నమోదు చేయబడింది. అతను 19.30 సెకన్ల సమయంతో ఒలింపిక్ రికార్డ్‌ను కూడా చేధించాడు (మరింత ఖచ్చితంగా 19.296 సెకన్లు)[154]

బోల్ట్‌తో సహా జమైకన్ రీలే జట్టు 37.10 సెకన్ల సమయంతో 2008 ఒలింపిక్స్‌లో 4x100 మీటర్ల ప్రపంచ మరియు ఒలింపిక్ రికార్డ్‌లను సృష్టించాడు. దీనిని IAAF అగ్ర పది ప్రదర్శనల్లో అమెరికన్ బృందంచే నమోదు చేయని ఒకే ఒక్క రికార్డ్‌గా చెప్పవచ్చు.[155]

బోల్ట్ వయస్సు కేటగిరీలు 15 (20.58 సె), 16 (20.13 సె, ప్రపంచ యువ రికార్డ్), 17 (19.93 సె) మరియు 18 (19.93 సె, ప్రపంచ జూనియర్ రికార్డ్)ల్లో కూడా 200 మీ. ప్రపంచ టీనేజ్ ఉత్తమ ఫలితాలను కూడా కలిగి ఉన్నాడు.[68] అతను 2009లో 150 మీటర్ల ప్రపంచ ఉత్తమ సమయాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నాడు, ఈ రేసులో అతను 100 మీటర్లను 8.70 సెకన్లలో పరిగెత్తాడు, ఇది 100 మీటర్ల రేసులో చాలా తక్కువ సమయంగా చెప్పవచ్చు.[68]

గౌరవాలు[మార్చు]

సంవత్సరం టోర్నమెంట్ వేదిక ఫలితం కార్యక్రమం సమయం (సెకన్లు)
2002 వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ కింగ్‌స్టన్, జమైకా 1వ 200 మీ. 20.61
2002 వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ కింగ్‌స్టన్, జమైకా 2వ 4x100 మీ. రీలే 39.15 NJR
2002 వరల్డ్ జూనియర్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ కింగ్‌స్టన్, జమైకా 2వ 4x400 మీ. రీలే 3:04.06 NJR
2003 వరల్డ్ యూత్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ షెర్‌బ్రోక్, కెనడా 1వ 200 మీటర్లు 20.40
2004 కారిఫ్టా గేమ్స్ హామిల్టన్, బెర్ముడా 1వ 200 మీ. 19.93 WJR
2005 సెంట్రల్ అమెరికన్ మరియు కరేబియన్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ నాసాయు, బహమాస్ 1వ 200 మీ. 20.03
2006 2006 IAAF వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్ ఫైనల్ స్టుగార్ట్, జర్మనీ 3వ 200 మీ. 20.10
2006 IAAF వరల్డ్ కప్ ఏథెన్స్, గ్రీస్ 2వ 200 మీ. 19.96
2007 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్ ఒసాకా, జపాన్ 2వ 200 మీ. 19.91
2008 రీబాక్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ న్యూయార్క్ సిటీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ 1వ 200 మీ. 9.72 మూస:WR
2008 బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ బీజింగ్, చైనా 1వ 100 మీటర్లు 9.69 మూస:WR మూస:OlyR
2008 బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ బీజింగ్, చైనా 1వ 200 మీటర్లు 19.30 మూస:WR మూస:OlyR
2008 బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ బీజింగ్, చైనా 1వ 4x100 మీటర్ల రీలే 37.10 మూస:WR మూస:OlyR
2009 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్ బెర్లిన్, జర్మనీ 1వ 100 మీటర్లు 9.58 మూస:WR
2009 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్ బెర్లిన్, జర్మనీ 1వ 200 మీటర్లు 19.19 మూస:WR
2009 వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఇన్ అథ్లెటిక్స్ బెర్లిన్, జర్మనీ 1వ 4x100 మీటర్లు రీలే 37.31 CR

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 "Usain Bolt IAAF profile". IAAF. Retrieved 2008-08-17. 
  2. 2.0 2.1 Helps, Horace (2008-08-16). "Bolt's gold down to yam power, father says". Reuters. Retrieved 2008-08-16. 
  3. 3.0 3.1 UsainBolt.com, profile page. Retrieved 6 September 2011
  4. Usain Bolt beats Gay and sets new Record – from Universal Sports యూ ట్యూబ్ లో
  5. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; nowr అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  6. New World Best over 150m for Usain Bolt from Universal Sports యూ ట్యూబ్ లో
  7. New World Record over 200m for Usain Bolt – from Universal Sports యూ ట్యూబ్ లో
  8. ఎల్లింగ్టన్, బార్బారా (2008-08-31). అతను ఒక సంతోషి, ఉసేన్ తల్లి చెప్పింది. జమైకా గ్లీనెర్ . 05-08-2009న పునరుద్ధరించబడింది.
  9. Hersh, Phillip (2009-08-20). "Usain Bolt smashes world record in the 200". Los Angeles Times. Retrieved 2009-08-23. 
  10. Farhi, Paul (2009-08-21). "Jamaican Sprinters Such as Usain Bolt Quickly Reshape Nation's Identity". The Washington Post. Retrieved 2009-08-23. 
  11. 11.00 11.01 11.02 11.03 11.04 11.05 11.06 11.07 11.08 11.09 11.10 11.11 11.12 11.13 Lawrence, Hubert; Samuels, Garfield (2007-08-20). "Focus on Jamaica - Usain Bolt". Focus on Athletes (International Association of Athletics Federations). Retrieved 2008-06-01. 
  12. ఫెర్డినాండ్, రియో (2009-02-01). "లోకల్ హీరోస్: ఉసేన్ బోల్ట్". ది అబ్జెర్వర్ 03-03-2009న పునరుద్ధరించబడింది.
  13. ఫోస్టర్, ఆంటోనీ (2008-11-24). "బోల్ట్ టాప్స్ దెమ్ ఏగైన్". జమైకా గ్లీనెర్ . 03-02-2009న పునరుద్ధరించబడింది.
  14. 14.0 14.1 14.2 14.3 14.4 14.5 Layden, Tim (2008-08-16). "The Phenom". Sports Illustrated. Retrieved 2008-08-17. 
  15. Sinclair, Glenroy (2008-08-15). "Bolts bonded". Jamaica Gleaner. Retrieved 2008-08-28. 
  16. 16.0 16.1 Longmore, Andrew (2008-08-24). "Brilliant Usain Bolt is on fast track to history". The Times. Retrieved 2008-08-27. 
  17. Frater, Adrian (2008-08-05). "Bolt's Sherwood on 'gold alert'". Jamaica Gleaner. Retrieved 2008-08-28. 
  18. 18.0 18.1 18.2 18.3 18.4 Williams, Ollie (2008-08-05). "Ten to watch: Usain Bolt". BBC Sport. Retrieved 2008-08-18. 
  19. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; McNeil అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  20. 20.0 20.1 "Carifta Games (Under 17 boys)". GBR Athletics. Retrieved 2008-08-17. 
  21. "Official Results - 200 metres - Men - Semi-Final". IAAF. 2001-07-14. Retrieved 2008-08-17. 
  22. "Central American and Caribbean Junior Championships". GBR Athletics. Retrieved 2008-08-17. 
  23. "Official Results - 200 metres - Men - Final". IAAF. 2002-07-19. Retrieved 2008-08-17. 
  24. "Official Results - 4x100 metres - Men - Final". IAAF. 2002-07-22. Retrieved 2008-08-17. 
  25. "4x400 metres - Men - Final". IAAF. 2002-07-22. Retrieved 2008-08-17. 
  26. 26.0 26.1 Longmore, Andrew (2008-08-16). "9.69 - and Usain Bolt didn't even try". The Times. Retrieved 2008-08-17. 
  27. "200 metres final results". IAAF. 2003-07-23. Retrieved 2008-08-17. 
  28. 28.0 28.1 28.2 28.3 Turnbull, Simon (2003-08-17). "Athletics: The boy they call Lightning is frightening". The Independent on Sunday. Retrieved 2008-08-25. 
  29. 29.0 29.1 29.2 Powell, David (2008-08-18). "A closer look beyond Bolt and his 9.69". IAAF. Retrieved 2008-08-26. 
  30. "American Junior Outdoor Track & Field Records". USA Track and Field. 2008-08-01. Retrieved 2008-08-17. 
  31. Kessel, Anna (2008-08-24). "Olympics: Jamaican speed freak". The Guardian. Retrieved 2008-08-28. 
  32. 32.0 32.1 "Jamaica's Bolt on fast track to Olympics". Caribbean Net News. 2004-04-21. Retrieved 2008-08-26. 
  33. "Jamaica names Bolt, Fenton to Olympic athletics team". Caribbean Net News. 2004-07-04. Retrieved 2008-08-26. 
  34. 34.0 34.1 34.2 34.3 34.4 34.5 Rowbottom, Mike (2008-08-04). "Bolt from the blue". The Independent. Retrieved 2008-08-18. 
  35. Channer, Colin (2008-08-09). "'Cool Runnings' Are Heating Up". The Wall Street Journal. Retrieved 2008-08-18. 
  36. Fordyce, Tom (2005-12-10). "I was in gutter, admits Chambers". BBC Sport. Retrieved 2008-08-25.  Unknown parameter |author link= ignored (help)
  37. Smith, Gary (2005-07-12). "No stopping Bolt as he blazes 20.03 at the CAC Championships". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-26. 
  38. "Expect lightning from Bolt and a double from Campbell". Caribbean Net News. 2005-06-29. Retrieved 2008-08-26. 
  39. "200 metres final". IAAF. 2005-08-11. Retrieved 2008-08-17. 
  40. 40.0 40.1 Smith, Gary (2006-05-18). "Bolt preparing to complete a full season, says manager". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-28. 
  41. 41.0 41.1 41.2 Smith, Gary (2005-11-24). "A cautious Bolt back on the track". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-26. 
  42. Smith, Gary (2005-11-21). "Jamaica’s Bolt recovers from motor vehicle accident". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-26. 
  43. Cherry, Gene (2008-07-23). "Even Bolt's coach convinced of 100m pedigree". Caribbean News Net. Retrieved 2008-08-26. 
  44. Smith, Gary (2006-05-03). "Bolt runs world leading 200m at Martinique Permit Meet". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-26. 
  45. 45.0 45.1 Smith, Gary (2006-06-02). "No sub-20, but Bolt optimistic about clash with Spearmon at Reebok Grand Prix". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-26. 
  46. "Liu eclipses Jackson with 110m hurdles record". The Guardian. 2006-06-12. Retrieved 2008-08-17. 
  47. "World Cup in Athletics 2006 - Results 200 Metres Mens Final". IAAF. 2006-09-17. Retrieved 2008-08-18. 
  48. "23rd Vardinoyiannia 2007 - 100Metres Mens Results". IAAF. 2007-07-18. Retrieved 2008-08-18. 
  49. "Osaka 2007 - 200 metres mens final". IAAF. 2007-08-30. Retrieved 2008-08-18. 
  50. "Osaka 2007 - 4x100 Metres Relay - Mens Final". IAAF. 2007-09-01. Retrieved 2008-08-18. 
  51. Tucker, Elton (2008-05-05). "'I didn't know I was going that fast' - Admits Bolt after rocketing to No. 2 on all-time 100m list with 9.76". Jamaica Gleaner. Retrieved 2008-09-06. 
  52. Aikman, Richard (2008-05-04). "Lightning Bolt clocks second fastest ever 100m". The Guardian. Retrieved 2008-08-18. 
  53. 53.0 53.1 Foster, Anthony (2008-05-04). "Bolt stuns with 9.76 dash in Kingston – Jamaica International report". IAAF. Retrieved 2008-08-18. 
  54. Smith, Gary (2008-05-07). "American legend Johnson admits to being 'shocked' by Bolt run". Caribbean Net News. Retrieved 2008-08-26. 
  55. Morse, Parker (2008-06-01). "Bolt 9.72 in New York! – World 100 metres record – IAAF World Athletics Tour". IAAF. Retrieved 2008-08-18. 
  56. 56.0 56.1 Broadbent, Rick (2008-06-02). "Usain Bolt runs into indifference". The Times. Retrieved 2008-08-16. 
  57. "Lightning Bolt to run first 200m of season". Caribbean Net News. 2008-06-12. Retrieved 2008-08-26. 
  58. 58.0 58.1 Nikitaridis, Michalis (2008-07-14). "Bolt runs 200m in 19.67sec in Athens – IAAF World Athletics Tour". IAAF. Retrieved 2008-08-18. 
  59. Ramsak, Bob (2008-06-12). "Robles 12.87 World Record in Ostrava! - IAAF World Athletics Tour". IAAF. Retrieved 2008-08-26. 
  60. Flynn, LeVaughan (2008-06-03). "Usain Bolt and Glen Mills: Long, winding journey to a world record". Sports Jamaica. Retrieved 2008-08-25. 
  61. Turnbull, Simon (2008-07-20). "No Bolt from blue but he can be star of fast show". The Independent on Sunday. Retrieved 2008-08-25. 
  62. Cyphers, Luke (2008-08-11). "Bolt may be 100 favourite, but Gay in better position to win". ESPN. Retrieved 2008-08-18. 
  63. Gallagher, Brendan (2008-08-06). "Beijing Olympics: Usain Bolt set to run in both the 100 and 200 metres". The Daily Telegraph. Retrieved 2008-08-18. 
  64. Broadbent, Rick (2008-08-14). "Michael Johnson backs Usain Bolt to win sprint duel". The Times. Retrieved 2008-08-18. 
  65. "Beijing Olympics 2008 - Results 100 metres men's finals - Heats". IAAF. 2008-08-15. Retrieved 2008-08-18. 
  66. "Beijing Olympics 2008 - Results 100 metres men's finals - Quarter finals". IAAF. 2008-08-16. Retrieved 2008-08-18. 
  67. "Beijing Olympics 2008 - Results 100 metres men's finals - Semi finals". IAAF. 2008-08-16. Retrieved 2008-08-18. 
  68. 68.0 68.1 68.2 "12th IAAF World Championships In Athletics: IAAF Statistics Handbook. Berlin 2009." (pdf). Monte Carlo: IAAF Media & Public Relations Department. 2009. pp. Pages 410. Retrieved August 2, 2009. 
  69. "Bolt surges to gold in new record". BBC Sport. 2008-08-16. Retrieved 2008-08-18. 
  70. 70.0 70.1 70.2 70.3 70.4 70.5 "100 Metres All Time". IAAF. 2008-08-09. Retrieved 2008-08-18. 
  71. Zinser, Lynn (2008-08-16). "Bolt Is World’s Fastest — by a Mile". The New York Times. Retrieved 2008-08-19. 
  72. Casert, Raf (2008-08-17). "Olympics: Bolt smashes 100m record". The New Zealand Herald. Retrieved 2008-08-18. 
  73. "Usain Bolt: 'Mission accomplished' in Beijing, next stop Zürich". Weltklasse Zürich. Retrieved 2008-08-26. 
  74. Gullan, Scott (2008-09-11). "Scientists say Usain Bolt could have gone faster". Herald Sun. Retrieved 2008-09-10. 
  75. Simon, Simon (2008-08-17). "Bolt of lightning leaves the rest of mankind far behind". The Independent. Retrieved 2008-08-18. 
  76. Akabusi, Kriss (2008-08-19). "Bolt's showboating is a slap for us idealists". The Guardian. Retrieved 2008-08-19. 
  77. IOC Rips Bolt for Lack of 'Respect', Associated Press, 2008-08-21, retrieved 2008-08-21 
  78. Broadbent, Rick (2008-08-21). "Deluded Jacques Rogge fails to see the champion in Usain Bolt". The Times. Retrieved 2008-08-21. 
  79. Landells, Steve (2008-08-16). ""It was crazy, phenomenal" - Bolt's 9.69 100 metres stuns the Bird's Nest". IAAF. Retrieved 2008-08-18. 
  80. Associated Press (2008-08-23). ""IAAF sides with Bolt on Rogge comments"". CNN/SI. Retrieved 2008-08-26. 
  81. Philips, Mitch (2008-08-18). "Bolt's bid for double safely under way". Reuters. Retrieved 2009-08-21. 
  82. Johnson, Michael (2008-08-20). "Michael Johnson: I think my Olympic 200metres world record is safe from Usain Bolt – for now". The Daily Telegraph. Retrieved 2008-08-20. 
  83. "Jamaican Bolt second in 200 metres heat". BBC Sport. 2008-08-18. Retrieved 2008-08-18. 
  84. "Super Bolt eases into 200 metres final". BBC Sport. 2008-08-19. Retrieved 2008-08-19. 
  85. 85.0 85.1 "Bolt claims 200m gold with record". BBC Sport. 2008-08-20. Retrieved 2008-08-20. 
  86. "NEWS FLASH – Bolt does the double with 19.30 seconds WORLD RECORD!". IAAF. 2008-08-20. Retrieved 2008-08-20. 
  87. "Bolt earns sprint double, breaks world record". CBC. 2008-08-20. Retrieved 2008-08-20. 
  88. 88.0 88.1 "Bolt cements greatness, sets world record in 200 with 19.30". Sports Illustrated. 2008-08-20. Retrieved 2008-08-21. 
  89. "Bolt grabs third gold and record". BBC Sport. 2008-08-22. Retrieved 2008-08-22. 
  90. "NEWS FLASH - World 4x100m record, 37.10s – BOLT and JAMAICA again!". IAAF. 2008-08-22. Retrieved 2008-08-22. 
  91. "Jamaica smashes WR in men's relay". ABC. 2008-08-22. Retrieved 2008-08-22. 
  92. ""Lightning" Bolt donates for children in China's quake zone". China Daily. 2008-08-23. Retrieved 2008-08-25. 
  93. Steve, Nearman (2008-08-25). "Bolt not done yet". The Washington Times. Retrieved 2008-08-27. 
  94. Phillips, Mitch (2008-08-25). "Bolt's Olympic heroics arrive just in time". Reuters. Retrieved 2008-08-26. 
  95. Fordyce, Tom (2004-02-24). "The THG scandal explained". BBC Sport. Retrieved 2008-08-27. 
  96. "Johnson dismisses sabotage claims". BBC Sport. 2006-07-31. Retrieved 2008-08-27. 
  97. "Jones returns five medals from 2000 Sydney Olympics". ESPN. 2007-10-08. Retrieved 2008-08-27. 
  98. Maese, Rick (2008-08-24). "A cleaner Olympics? Despite drug test numbers, don't count on it". The Los Angeles Times. Retrieved 2008-08-27. 
  99. Conte, Victor (2008-08-18). "Conte: World Anti-Doping Agency needs to beef up offseason steroid testing". New York Daily News. Retrieved 2008-08-27. 
  100. Broadbent, Rick (2008-08-18). "Usain Bolt: a Jamaican miracle". The Times. Retrieved 2008-08-27. 
  101. Flynn, LeVaughn (2008-06-03). "Usain Bolt and Glen Mills: Long, winding journey to a world record". Jamaica Gleaner. Retrieved 2008-08-27. 
  102. "Bolt ok with tests". Jamaica Gleaner. 2008-08-27. Retrieved 2008-08-27. 
  103. 103.0 103.1 Turnbull, Simon (2008-08-30). "No fireworks, or lightning, but Bolt eases to another triumph". The Independent. Retrieved 2008-08-31. 
  104. Sampaolo, Diego (2008-09-02). "Powell improves to 9.72, Bolt dashes 19.63 in Lausanne – IAAF World Athletics Tour". IAAF. Retrieved 2008-09-06. 
  105. Phillips, Michael (2008-09-03). "Powell threatens Bolt's 100m record". The Guardian. Retrieved 2008-09-06. 
  106. Turnbull, Simon (2008-09-06). "Bolt win rounds off a golden summer". The Independent. Retrieved 2008-09-06. 
  107. "Welcoming home our Olympians". Jamaica Gleaner. 2008-10-05. Retrieved 2008-10-20. 
  108. "Bolt and Isinbayeva are World Athletes of the Year – 2008 World Athletics Gala". IAAF. 2008-11-23. Retrieved 2008-12-16. 
  109. "Bolt sets sights on 400m record". BBC Sport. 2008-12-15. Retrieved 2008-12-16. 
  110. బోల్ట్ ఎక్కువ దూరం పరుగులో మెరుగుదలను ప్రదర్శిస్తున్నాడు. రూటర్స్ (2009-02-22). 16-05-2009న పునరుద్ధరించబడింది.
  111. క్లారే, నెల్సన్ (2009-03-15). ఉసేన్ బోల్ట్ 100మీ. పోటీలో మళ్లీ ప్రవేశించి, ఒక శుభారంభాన్ని నమోదు చేశాడు. ది ఇండిపెండెంట్ 16-05-2009న పునరుద్ధరించబడింది.
  112. రాంసాక్, బాబ్ (2009-05-13). బోల్ట్ మాంచెస్టర్ తేదీ ఇప్పటికీ అమలులో ఉంది. IAAF. 2009-05-16న పునరుద్ధరించబడింది.
  113. మార్ఖామ్,కార్ల్ (2009-05-15). బోల్ట్ 150మీ. దూరాన్ని 14.35 సెకన్ల పరిగెత్తాడు; 50మీ.–150మీ. దూరాన్ని 8.70 సెకన్లలో పూర్తి చేశాడు!. IAAF. 2009-05-17న పునరుద్ధరించబడింది.
  114. ఫాస్టెర్, ఆంటోనీ (2009-06-28). బోల్ట్ 9.86 మరియు ఫ్రాసెర్ 10.88; వాకర్ మరియు ఫిలిప్స్‌లు అంతరాయాలను ఎదుర్కొనేవారు - JAమీ. చాంప్స్ , రోజు 2. IAAF. 2009-06-29న పునరుద్ధరించబడింది.
  115. ఫోస్టెర్, ఆంటోనీ (2009-06-29). బోల్ట్ డబుల్‌ను పూర్తి చేశాడు; ‘100%’ వెరోనికా క్యాంప్‌బెల్-బ్రౌన్ 22.40 సెకన్ల పరిగెత్తలేదు – JAM చాంప్స్, రోజు 3. IAAF. 2009-06-29న పునరుద్ధరించబడింది.
  116. బోల్ట్ రికార్డ్ చేయడానికి బెదిరింపును చేధించాడు. BBC స్పోర్ట్ (2009-06-28). 2009-06-29న పునరుద్ధరించబడింది.
  117. సామ్పాయోలో, డియెగో (2009-07-07). వర్షం వస్తున్నప్పటికీ, బోల్ట్ లౌసానేలో 19.59 సెకన్లలో పూర్తి చేశాడు – IAAF వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్ టూర్. IAAF. 2009-07-23న పునరుద్ధరించబడింది.
  118. "Bolt storms to stunning victory". BBC Sport. 2009-07-07. Retrieved 2009-07-07. 
  119. రాంసాక్, బాబ్ (2009-08-16). ఈవెంట్ నివేదిక - పురుషుల 100m - సెమీ-ఫైనల్. IAAF. 2009-08-16న పునరుద్ధరించబడింది.
  120. రాంసాక్, బాబ్ (2009-08-16). ఈవెంట్ నివేదిక - పురుషుల 100m - ఫైనల్. IAAF. 2009-08-16న పునరుద్ధరించబడింది.
  121. క్లారే, క్రిస్టోఫెర్ (2009-08-16). బోల్ట్ 100-మీటర్ ప్రపంచ రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టాడు . ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ 2009-08-16న పునరుద్ధరించబడింది.
  122. New World Record for Usain Bolt - from Universal Sports యూ ట్యూబ్ లో
  123. ముల్కీన్, జాన్ (2009-08-20). ఈవెంట్ నివేదిక - పురుషుల 200m - ఫైనల్. IAAF. 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది.
  124. హార్ట్, సిమోన్ (2009-08-20). ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్: ఉసేన్ బోల్ట్ 19.19 సెకన్లలో 200 మీటర్ల ప్రపంచ రికార్డ్‌ను బద్దలుగొట్టాడు. ది డెయిలీ టెలీగ్రాఫ్ . 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది.
  125. ప్రపంచ ఛాంప్ ఫెనల్స్‌కు ముగ్గురు ప్రవేశించడం వలన వాలాసే స్పియర్మాన్ 200లో క్యాంస పతకాన్ని సాధించాడు. KBTX (2009-08-20). 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది
  126. "Awesome Bolt breaks 200m record". BBC Sport. 2009-08-20. Retrieved 2009-08-20. 
  127. 100 మీటర్లు - M ఫినాల్. IAAF (2009-08-20). 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది.
  128. 100 మీటర్లు - M ఫినాల్. IAAF (2009-08-20). 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది.
  129. పురుషుల 200m ఫైనల్ 2008 ఒలింపిక్స్. NBC (2009-08-20). 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది.
  130. పురుషుల 100m ఫైనల్ 2008 ఒలింపిక్స్. NBC (2009-08-20). 2009-08-21న పునరుద్ధరించబడింది.
  131. "Jamaica dominates the 400 meter relays". trackalerts.com. August 22, 2009. Retrieved 2010-02-14. 
  132. http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5i14JJoywNn0Y9il2YYo9hsdhzvPwD9A875LO0[dead link]
  133. "Grateful Usain Bolt given 3-ton piece of Berlin Wall", ESPN, August 23, 2009 .
  134. http://eurosport.yahoo.com/21082009/58/berlin-2009-powell-bolt-beat-long-jump-wr.html
  135. బోల్ట్ మరియు రిచర్డ్‌లు ఆ సంవత్సరంలో ప్రపంచ అథ్లెట్‌లుగా నిలిచారు – 2009 వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్ గలా. IAAF (2009-11-22). 2009-08-22న పునరుద్ధరించబడింది.
  136. ఫోస్టెర్, ఆంటోనీ (2010-05-02). బోల్ట్ కింగ్‌స్టన్‌లో 200m ఓపెనర్‌లో 19.56తో చెలరేగాడు. IAAF. 2010-05-02న పునరుద్ధరించబడింది.
  137. Gullan, Scott (2008-08-17). "Usain Bolt wins 100m gold at the Beijing Olympics". The Australian. Retrieved 2008-08-18. 
  138. Fletcher, Damian; Armstrong, Jeremy (2008-08-18). "Olympic 100m hero Usain Bolt powered by chicken nuggets and yams". The Daily Mirror. Retrieved 2008-08-18. 
  139. "Usain Bolt gives respect to cricketer Matthew Hayden". Herald Sun. 2008-08-22. Retrieved 2008-08-25. 
  140. బోల్ట్ మాంచెస్టర్ యునైటెడ్ శిక్షణలో చిట్కాలను అందించాడు . ది ఇండిపెండింట్ (2009-05-15). 2009-06-15న పునరుద్ధరించబడింది.
  141. "PUMA's Usain Bolt breaks 100m World Record". Puma. 2008-06-03. Retrieved 2008-08-18. 
  142. "Puma running - Chasing Bolt". Puma. Retrieved 2008-08-18. 
  143. Rowbottom, Mike (2008-06-02). "'Lightning' Bolt storms to record in 100 metres". The Independent. Retrieved 2008-08-20. 
  144. "Lightning Bolt's Irish connection". BBC Sport. 2008-08-20. Retrieved 2008-08-20. 
  145. "Lightning Bolt makes giant leap". Evening Herald. 2008-08-18. Retrieved 2008-08-20. 
  146. Sinai, Allon (2008-08-17). "Allon Sinai's Olympic Diary: A Bolt from the blue strikes the Nest". The Jerusalem Post. Retrieved 2008-08-20. 
  147. Weiner, Jay (2008-08-16). "Usain Bolt blazes to top of 100 metre lore". Sporting News. Retrieved 2008-08-18. 
  148. అథ్లెటే ప్రొఫైల్ ఉసేన్ బోల్ట్. PACE స్పోర్ట్ మేనేజ్‌మెంట్. 2009-05-12న పునరుద్ధరించబడింది.
  149. "Fastest man on Earth Usain Bolt wins Laureus World Sportsman of the Year Award". Retrieved 2009-11-06. 
  150. "2010 Laureus World Sports Awards Winners are Announced". Retrieved 2010-03-10. 
  151. ఇంటర్నేషనల్ నిర్వాహణ సంస్థ IAAF దూరాన్ని గుర్తించిన కారణంగా, ఇది ఒక అధికారిక రికార్డ్ కాదు.
  152. http://www.iaaf.org/athletes/biographies/country=JAM/athcode=184599/index.html
  153. Hersh, Philip (2008-06-30). "Though wind nullifies a world record, Gay's 9.68-second 100 is the fastest in history". The Los Angeles Times. Retrieved 2008-08-18. 
  154. "200 Metres All Time". IAAF. 2008-08-21. Retrieved 2008-08-21. 
  155. "4x100 Metres Relay All Time". IAAF. 2008-08-22. Retrieved 2008-08-22. 

బాహ్య లింక్‌లు[మార్చు]

మూస:Start |- ! colspan="3" style="border-top: 5px solid #FFF179;" |Awards |- style="text-align:center;" |width="30%" align="center" rowspan="2"|Preceded by
Jamaica Asafa Powell |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|Jamaica Sportsman of the Year
2008 మూస:S-inc |- |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|CAC Male Athlete of the Year
2008 |- |- style="text-align:center;" |width="30%" align="center" rowspan="2"|Preceded by
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు Tyson Gay |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|Men's Track & Field Athlete of the Year
2008–09 |- |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|IAAF World Athlete of the Year
2008–09 |- |- style="text-align:center;" |width="30%" align="center" rowspan="3"|Preceded by
Switzerland Roger Federer |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|BBC Overseas Sports Personality of the Year
2008–09 |- |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|L'Équipe Champion of Champions
2008–09 |- |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|Laureus World Sportsman of the Year
2009–10 |- మూస:S-sports |- style="text-align:center;" |width="30%" align="center" rowspan="1"|Preceded by
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు Tyson Gay |width="40%" style="text-align: center;" rowspan="1"|Men's season's best performance, 200 metres
2008 మూస:S-inc |}

మూస:Footer Olympic Champions 100 m Men మూస:Footer Olympic Champions 200 m Men మూస:Footer Olympic Champions 4x100 m Men మూస:Footer World Champions 100 m Men మూస:Footer World Champions 200 m Men మూస:Footer World Champions 4 × 100 m Men మూస:Laureus World Sportsman of the Year