ఎలిజబెత్ II

వికీపీడియా నుండి
 ఈ వ్యాసం పూర్తిగానో, పాక్షికంగానో గూగుల్ అనువాద పరికరం ఉపయోగించి యాంత్రికంగా అనువదించబడింది. అందుచేత ఇందులోని వాక్య నిర్మాణాలు, పదాల ఎంపిక కాస్త కృత్రిమంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అనువాదాన్ని వీలైనంతగా సహజంగా తీర్చిదిద్ది, ఈ మూసను తొలగించండి.

మూస:Infobox royalty

ఎలిజబెత్ II (ఎలిజబెత్ అలెగ్జాండ్రా మేరీ, జననం ఏప్రిల్ 21, 1926)[1] కామన్వెల్త్ రాజ్యాలుగా తెలిసిన 16 స్వతంత్ర సార్వభౌమ దేశాలను పాలిస్తున్న మహారాణి: ఆమె అధికార పరిధిలోని దేశాలు యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్, జమైకా, బార్బెడోస్, బహమాస్, గ్రెనడా, పాపువా న్యూ గినియా, సాలమన్ దీవులు, టువలు, సెయింట్ లూసియా, సెయింట్ విన్సెంట్ మరియు గ్రెనడీన్స్, బెలైజ్, ఆంటిగ్వా మరియు బార్బుడా, మరియు సెయింట్ కీట్స్ మరియు నెవీస్. కామన్వెల్త్ అధిపతిగా ఉండటమే కాకుండా, ఆమె 54 సభ్యదేశాలు ఉన్న కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ యొక్క నామమాత్రపు అధిపతిగా మరియు బ్రిటీష్ చక్రవర్తిగా ఉన్నారు, అంతేకాకుండా ఆమె చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ సుప్రీం గవర్నర్ హోదాలో కొనసాగుతున్నారు.

ఎలిజబెత్ ఇంటిలోనే విద్యను అభ్యసించారు. ఆమె తండ్రి జార్జి VI 1936లో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యానికి కింగ్-ఎంపరర్ (ఈ పట్టాన్ని ఒక భూభాగానికి రాజు మరియు మరో భూభాగానికి చక్రవర్తిని సూచించేందుకు ఉపయోగిస్తారు) అయ్యారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా ఆమె ప్రభుత్వ విధులను నిర్వహించడం ప్రారంభించారు, ఆమె ఈ సమయంలో యాక్సిలరీ టెరిటోరియల్ సర్వీస్ (సహాయక భూభాగ సేవ)లో పని చేశారు. యుద్ధం మరియు భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం తరువాత జార్జి VIకు భారతదేశ చక్రవర్తి పట్టం దూరమైంది, సామ్రాజ్యం కామన్వెల్త్‌గా పరిణామం చెందడం వేగవంతమైంది. 1947లో, ఆమె ఎడిన్‌బర్గ్ డ్యూక్ ప్రిన్స్ ఫిలిప్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు, అంతేకాకుండా ఈ ఏడాది ఎలిజబెత్ కామన్వెల్త్ దేశాల్లో మొదటిసారి పర్యటించారు. ఈ దంపతులు నలుగురు బిడ్డలకు జన్మనిచ్చారు: వారి పేర్లు ఛార్లస్, అన్నే, ఆండ్ర్యూ మరియు ఎడ్వర్డ్.

1949లో, జార్జి VI కామన్వెల్త్ మొట్టమొదటి అధిపతి అయ్యారు, స్వతంత్ర దేశాలతో కూడిన కామన్వెల్త్ రాజ్యాల యొక్క స్వేచ్ఛా సంఘాన్ని సూచించేందుకు ఈ పేరును ఉపయోగిస్తారు. 1952లో ఆయన మరణం తరువాత, ఎలిజబెత్ కామన్వెల్త్ అధిపతిగా మరియు ఏడు స్వతంత్ర దేశాల రాజ్యాంగ చక్రవర్తిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు: అవి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్, దక్షిణాఫ్రికా, పాకిస్థాన్ మరియు సిలోన్. ఆమె పట్టాభిషేకం 1953లో జరిగింది, ఇది టెలివిజన్‌లో ప్రసారమైన మొట్టమొదటి పట్టాభిషేకంగా గుర్తింపు పొందింది. ఎలిజబెత్ సుదీర్ఘకాలంపాటు పాలించిన బ్రిటీష్ చక్రవర్తుల్లో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందారు, ఆమె ప్రస్తుతం ఈ బాధ్యతల్లో 61 సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్నారు, ఈ పాలనాకాలంలో ఆమె కామన్వెల్త్‌లోని మరో 25 ఇతర దేశాలకు, అవి స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత రాణిగా మారారు. 1956 మరియు 1992 మధ్యకాలంలో, దక్షిణాఫ్రికా, పాకిస్థాన్ మరియు సిలోన్ (శ్రీలంక)లతోసహా ఆమె రాజ్యాల్లో సగభాగం, గణతంత్రరాజ్యాలుగా మారాయి.

1992, ఎలిజబెత్ జీవితంలో యానస్ హారిబిలీస్ (భయానకమైన ఏడాది ) గా నిలిచింది, ఆమె ఇద్దరు కుమారులు భార్యల నుంచి విడిపోయారు, ఆమె కుమార్తె విడాకులు తీసుకుంది, విండ్సోర్ కాజిల్‌లో కొంత భాగం పెద్ద అగ్నిప్రమాదంలో కాలిపోయింది. ఆమె పెద్ద కుమారుడు ఛార్లస్ వివాహానికి సంబంధించిన రహస్యాలు బయటపడటం కొనసాగాయి, ఛార్లస్ చివరకు 1996లో విడాకులు తీసుకున్నారు. తన మాజీ కోడలు డయానా, వేల్స్ రాకుమారి 1997లో మరణించిన తరువాత, దేశవాప్త సంతాప కార్యక్రమాలు జరుగుతున్న సమయంలో, ఐదు రోజులపాటు రాజ కుటుంబం బాల్మోరల్ కాజిల్‌లోనే గడిపింది, ప్రసార సాధనాల్లో కొన్ని వర్గాలు దీనిపై విమర్శలు గుప్పించాయి. డయానా అంత్యక్రియలకు ఒక రోజుకు ముందు ఎలిజబెత్ మరియు ఆమె కుటుంబం లండన్‌కు తిరిగివచ్చారు, ఆపై ప్రజల సమక్షంలోకి వచ్చి వివాదాన్ని కొంతవరకు సమసిపోయేలా చేశారు. దీని తరువాత ఎలిజబెత్ యొక్క వ్యక్తిగత ప్రతిష్ట తిరిగి ఉన్నతస్థాయిలో నిలిచింది. 1977 మరియు 2002 సంవత్సరాల్లో వరుసగా ఆమె పట్టాభిషేక రజతోత్సవ మరియు స్వర్ణోత్సవ వేడుకలు జరిగాయి, 2012లో ఆమె వజ్రోత్సవ వేడుకలు నిర్వహించేందుకు సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి.

విషయ సూచిక

బాల్య జీవితం [మార్చు]

Elizabeth as a thoughtful-looking toddler with curly, fair hair
ఫ్రిన్సెస్ ఎలిజబెత్, 1929

యార్క్ డ్యూక్, ప్రిన్స్ ఆల్బెర్ట్ (తరువాత కింగ్ జార్జి VI) మరియు ఆయన భార్య ఎలిజబెత్ దంపతుల మొదటి కుమార్తె ఎలిజబెత్. ఆమె తండ్రి కింగ్ జార్జి V మరియు రాణి మేరీ దంపతుల రెండో కుమారుడుకాగా, ఆమె తల్లి స్కాట్లాండ్ ఉన్నత వంశీయుడు స్ట్రాథ్‌మోర్ మరియు కింగ్‌హార్న్ 14వ ఎర్ల్ క్లాడే బోవెస్-లియోన్ చిన్న కుమార్తె. ఆమె ఏప్రిల్ 21, 1926 ఉదయం 2.40 గంటలకు (GMT) లండన్‌లోని తన తల్లి తరపు తాతకు చెందిన 17 బ్రుటన్ స్ట్రీట్, మేఫెయిర్‌లో ఉన్న ఇంటిలో సిజేరియన్ ద్వారా జన్మించారు;[2] మే 29న యార్క్ ఆర్క్‌బిషప్ కాస్మో లంగ్ చేతులమీదగా బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్‌లోని ఒక ఆంతరంగిక ఛాపెల్‌లో (పూజా మందిరం) బాప్టిజం స్వీకరించారు.[3][4] తన తల్లి పేరులోని ఎలిజబెత్, జార్జి V తల్లి పేరులోని అలెగ్జాండ్రా మరియు ఆమె నాయనమ్మ పేరులోని మేరీలను కలిపి ఆమెకు ఎలిజబెత్ అలెగ్జాండ్రా మేరీ అని నామకరణం చేశారు.[5] సన్నిహిత కుటుంబ సభ్యులు ఆమెను "లిల్లీబెట్" అని పిలిచేవారు.[6] జార్జి V తన మనవరాలను ఎంతో ప్రేమించేవారు, 1929లో తీవ్ర అనారోగ్యంబారిన పడినప్పుడు ఆయన తిరిగి కోలుకునేందుకు, ఆయనలో ఆత్మవిశ్వాసం నింపేందుకు ఎలిజబెత్ రోజూ ఆయన వద్దకు వచ్చేవారు[7]

ఎలిజబెత్ యొక్క ఏకైక సోదరి రాకుమారి మార్గరెట్ 1930లో జన్మించారు. ఈ ఇద్దరు రాకుమార్తెలు ఆమె తల్లి మరియు ఆమె బోధకురాలు మేరియన్ క్రాఫోర్డ్ పర్యవేక్షణలో ఆంతరంగికంగా విద్యావంతులయ్యారు, వీరి బోధకురాలిని సాధారణంగా "క్రాఫీ" అని పిలిచేవారు.[8] రాజ కుటుంబాన్ని ఆశ్చర్యపరుస్తూ,[9] క్రాఫోర్డ్ తరువాత ఎలిజబెత్ మరియు మార్గరెట్ యొక్క బాల్య జీవితం గురించి ది లిటిల్ ప్రిన్సెస్ అనే పేరుతో ఒక జీవితచరిత్రను రాశారు. ఈ పుస్తకం ఎలిజబెత్‌కు గుర్రాలు మరియు శునకాలపై ఉన్న ప్రేమను, క్రమశిక్షణను, బాధ్యతయుతమైన వ్యక్తిత్వాన్ని వర్ణిస్తుంది.[10] ఇటువంటి అభిప్రాయాలతోనే ఇతరులు కూడా ఆమెను కీర్తించారు: విన్‌స్టన్ చర్చిల్ ఒక సందర్భంలో వ్యక్తిత్వం పరంగా ఆమె ఇద్దరిగా కనిపిస్తుందని వర్ణించారు. తిరుగులేని అధికారం ఉన్న ఆమెలో శిశువును ప్రతిబింబించే ఆశ్చర్యకరమైన మందహాసం కనిపిస్తుందన్నారు.[11] సన్నిహత మిత్రురాలు, బంధువు మార్గరెట్ రోడ్స్ ఆమెను ఒక ఆటపట్టించే చిన్న బాలికగా, అయితే ప్రధానంగా వివేకమైన మరియు సత్ప్రవర్తన గల వ్యక్తిగా వర్ణించారు.[12]

వారసురాలిగా ఊహాగానాలు [మార్చు]

పురుషుల సంతతిలో చక్రవర్తి యొక్క ఒక మనవరాలిగా ఎలిజబెత్‌కు పుట్టుకతోనే హర్ రాయల్ హైనెస్ ప్రిన్సెస్ ఎలిజబెత్ ఆఫ్ యార్క్ పట్టం ఉంది. సింహాసన వారసత్వ క్రమంలో మూడో వ్యక్తిగా ఉన్నారు, ఆమె పెదనాన్న వేల్స్ రాకుమారుడు, ఎడ్వర్డ్ మరియు ఆమె తండ్రి ఈ వారసత్వ క్రమంలో మొదటి ఇద్దరు వ్యక్తులు. వేల్స్ రాకుమారుడు ఇంకా యువకుడిగా ఉండటంతో ఆమె మహారాణి అవుతుందని ఎవరూ ఊహించలేదు, వేల్స్ రాకుమారుడు వివాహం చేసుకొని, ఆయన బిడ్డలు వారసులుగా వస్తారని భావించారు.[13] 1936లో, ఆమె తాత, రాజు మరణించిన తరువాత, ఆమె పెద్దనాన్న ఎడ్వర్డ్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించారు, దీంతో ఆమె వారసత్వ క్రమంలో తన తండ్రి తరువాత రెండో వ్యక్తిగా నిలిచారు. ఆ ఏడాది తరువాత కాలంలో, ఎడ్వర్డ్ కుటుంబం మరియు ఆయన వివాహ ప్రణాళికలు (సంఘంలో ప్రసిద్ధ వ్యక్తి వాలిస్ సిమ్సన్‌తో విడాకులు తీసుకోవడం) రాజ్యాంగ సంక్షోభాన్ని సృష్టించాయి, ఎడ్వర్డ్ అధికారాన్ని వదులుకున్నారు.[14] ఎలిజబెత్ తండ్రి రాజు అయ్యారు, ఆమె విషయంలో వారసత్వ ఊహాగానాలు మొదలయ్యాయి, తండ్రి రాజు కావడంతో ఆమెకు హర్ హైనెస్ ది ప్రిన్సెస్ ఎలిజబెత్ పట్టం లభించింది.

ఎలిజబెత్ వ్యక్తిగతంగా రాజ్యాంగ చరిత్ర గురించి ఎటోన్ కళాశాల ఉప-పాలకుడు హెన్రీ మార్టెన్ వద్ద అభ్యసించారు,[15] ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే ఒక బోధకురాలు వద్ద నుంచి ఫ్రెంచ్ భాషను నేర్చుకున్నారు.[16] మొదటి బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్ కంపెనీ గర్ల్ గైడ్స్ కంపెనీ ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేయబడింది, తద్వారా ఆమె తన వయస్సులో ఉన్న బాలికలను కలుసుకునే వీలు ఏర్పడింది.[17] ఆమె తరువాత సీ రేంజర్‌గా తన పేరు నమోదు చేయించుకున్నారు.[16]

1939లో, ఎలిజబెత్ తల్లిదండ్రులు కెనడా మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో పర్యటించారు. 1927లో, ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజీలాండ్ దేశాల్లో కూడా పర్యటించారు, ఆమె ఆ సమయంలో బ్రిటన్‌లోనే ఉన్నారు, దేశ పర్యటనలు చేపట్టేందుకు ఆమె ఇంకా చిన్న వయస్సు కావడంతో వీటిలో పాల్గొనలేదు.[18] తల్లిదండ్రులు దూరంగా వెళ్లడంతో ఎలిజబెత్ బాగా దిగులుపడ్డారు.[19] వారు రోజూ మాట్లాడుకునేవారు,[19] మే 18న, ఆమె మరియు ఆమె తల్లిదండ్రులు మొదటిసారి రాయల్ ట్రాన్స్అట్లాంటిక్ టెలిఫోన్‌లో మాట్లాడారు.[18]

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం [మార్చు]

సెప్టెంబరు 1939లో, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో, ఎలిజబెత్ మరియు ఆమె సోదరి మార్గరెట్ స్కాట్లాండ్‌లోని బాల్మోరల్ కాజిల్‌లో ఉన్నారు, 1939లో సెప్టెంబరు నుంచి క్రిస్మస్ వరకు వారు అక్కడే ఉన్నారు, ఆ తరువాత వారు నోర్‌ఫోల్క్‌లోని శాండ్రింగామ్ హౌస్‌కు వెళ్లారు.[20] ఫిబ్రవరి నుంచి మే 1940 వరకు, వారు విండ్సోర్‌లోని రాయల్ లాడ్జ్‌లో ఉన్నారు, ఆపై అక్కడి నుంచి విండ్సోర్ కాజిల్‌కు వెళ్లారు, తరువాత ఐదేళ్లపాటు వారు అక్కడే ఉన్నారు.[21] సీనియర్ రాజకీయ నాయకుడు లార్డ్ హైల్‌షామ్ రాజకుమార్తెలు ఇద్దరినీ కెనడా తరలించాలని ఇచ్చిన సలహాను ఎలిజబెత్ తల్లి తిరస్కరించారు; తాను లేకుండా పిల్లలు ఎక్కడికీ వెళ్లరని స్పష్టం చేశారు. రాజు లేకుండా తాను కూడా ఎక్కడికీ రానని చెప్పారు. రాజు ఎప్పటికీ ఇక్కడి నుంచి వెళ్లరన్నారు."[22] దీంతో రాజ కుమార్తెలు విండ్సోర్‌‌లోనే ఉన్నారు, రాణి యొక్క వూల్ ఫండ్ సహాయార్థం వారు క్రిస్మస్‌కు ముఖాభినయాలు ప్రదర్శించారు, ఈ వూల్ ఫండ్ సైనిక దుస్తులను అల్లేందుకు నూలు కొనుగోలు చేస్తుంది.[23] 1940లో విండ్సోర్ నుంచి 14 ఏళ్ల వయస్సులో ఎలిజబెత్ BBC యొక్క చిల్డ్రన్స్ అవర్ కార్యక్రమం ద్వారా మొదటిసారి రేడియో ప్రసారంలో పాల్గొన్నారు, నగరాల నుంచి ఖాళీ చేయించబడిన తన వంటి ఇతర బాలలను ఉద్దేశించి ఈ సందర్భంగా ఎలిజబెత్ మాట్లాడారు.[24] ఆమె ఈ సందర్భంలో చేసిన ప్రసంగం:

We are trying to do all we can to help our gallant sailors, soldiers and airmen, and we are trying, too, to bear our share of the danger and sadness of war. We know, every one of us, that in the end all will be well.[24]
దస్త్రం:Lizwar.JPG
ఏప్రిల్ 1945న, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా, ఒక వాహన చక్రం మారుస్తున్న ఎలిజబెత్

1943లో, 16 ఏళ్ల వయస్సులో ఎలిజబెత్ మొదటిసారి ప్రజలకు దర్శనిమిచ్చారు, ఈ సందర్భంలో ఆమె గ్రెనెడీర్ గార్డ్స్‌‌ను సందర్శించారు, ఈ దళాలకు ఏడాది ముందు ఆమె కల్నల్ ఇన్ చీఫ్‌గా నియమితులయ్యార.[25] ఫిబ్రవరి 1945న, ఆమె మహిళల సహాయక భూభాగ సేవలో చేరారు, దీనిలో ఆమె 230873 సర్వీస్ నెంబర్‌తో గౌరవ ద్వితీయ సబాల్ట్రన్‌గా చేరడం జరిగింది.[26] దీనిలో ఆమె డ్రైవర్ మరియు మెకానిక్‌గా శిక్షణ పొందారు, ఒక మిలిటరీ ట్రక్కును నడిపారు,[25] తరువాత ఐదు నెలలకు గౌరవ జూనియర్ కమాండర్‌గా పదోన్నతి పొందారు.[27] రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా యూనిఫామ్‌లో సేవలు అందించిన చివరి దేశాధిపతిగా నిలిచారు.[28]

యుద్ధ సమయంలో, వేల్స్‌కు ఎలిజబెత్‌కు మరింత దగ్గరి అనుబంధం ఏర్పరచడం ద్వారా వెల్ష్ జాతీయతావాదాన్ని అణిచివేసేందుకు ప్రణాళికలు రచించడం జరిగింది.[29] వెల్ష్ రాజకీయ నాయకులు ఎలిజబెత్ 18వ పుట్టినరోజున ఆమెను ప్రిన్సెస్ ఆఫ్ వేల్స్‌గా ప్రకటించాలని ప్రతిపాదించారు. ఈ ఆలోచనకు హోం శాఖ కార్యదర్శి హెర్బెట్ మోరిసన్ కూడా మద్దతు ఇచ్చారు, అయితే ఇటువంటి ఒక పట్టం వేల్స్ రాజకుమారుడి భార్యకు మాత్రమే దక్కుతుందనే అభిప్రాయంతో రాజు ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారు, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ పట్టం ఎల్లప్పుడూ శాశ్వత వారసుడికి మాత్రమే దక్కుతుంది (సాధారణంగా సార్వభౌముడి యొక్క పెద్ద కుమారుడికి), అయితే ఎలిజబెత్ తాత్కాలిక వారసురాలిగా మాత్రమే ఉంది (సార్వభౌముడికి కుమారుడు ఉన్నట్లయితే తాత్కాలిక వారసుల వద్ద నుంచి అతను అధికారాన్ని పొందవచ్చు.[30] 1946లో, నేషనల్ ఈస్టెడ్‌ఫోడ్ ఆఫ్ వేల్స్‌లో వెల్ష్ గోర్సెడ్ ఆఫ్ బార్డ్స్‌లో ఆమెను చేర్చడం జరిగింది.[31]

ఐరోపాలో యుద్ధం ముగిసిన సమయంలో, ఐరోపాలో విజయం రోజున ఎలిజబెత్ మరియు ఆమె సోదరి గుర్తుతెలియని వేషాల్లో లండన్ వీధుల్లో ప్రజలతో కలిసి సంబరాల్లో పాల్గొన్నారు. ఒక అరుదైన ఇంటర్వ్యూలో ఆమె తరువాత మాట్లాడుతూ, బయటకు వెళ్లి తాము ఆనందాన్ని పంచుకోవాలనుకుంటున్నామని మా తల్లిదండ్రులను కోరాము. మమ్నల్ని గుర్తుపడతారని మేము భయడ్డాము ... వైట్‌హాల్ నుంచి గుర్తుతెలియని వ్యక్తులు ఆయుధాలు కలిపి కిందకు దిగిరావడం, మేమందరం వారితో పంచుకున్న సంతోషం తనకు గుర్తుందని ఆమె చెప్పారు.[32] రెండేళ్ల తరువాత, రాకుమారి మొదటి విదేశీ పర్యటన చేపట్టారు, దక్షిణాఫ్రికాకు ఆమె తల్లిదండ్రులతో కలిసి వెళ్లారు. ఆమె 21వ పుట్టిన రోజు, ఏప్రిల్ 21, 1947న, దక్షిణాఫ్రికా నుంచి బ్రిటీష్ కామన్వెల్త్ యొక్క ఒక ప్రసారంలో, ఆమె ప్రజల ఎదుట ఈ విధంగా ప్రతిజ్ఞ చేశారు: నా జీవితాన్ని, నేను ఎంతకాలం జీవించినప్పటికీ, మీ సేవకు మరియు మనందరికీ చెందిన గొప్ప రాజ కుటుంబం సేవకు అంకితమిస్తున్నానని ప్రకటించారు.[33]

వివాహం [మార్చు]

ఎలిజబత్ తనకు కాబోయే భర్త గ్రీసు మరియు డెన్మార్క్ ప్రిన్స్ ఫిలిప్‌ను 1934 మరియు 1937లో కలుసుకున్నారు.[34] రాయల్ నావెల్ కాలేజ్, డార్ట్‌మౌత్‌లో జులై 1939లో మరోసారి కలుసుకున్న తరువాత, ఫిలిప్‌తో 13 ఏళ్ల వయస్సులో ఎలిజబెత్ ప్రేమలో పడ్డారు, తరువాత వారు ఉత్తరాలు రాసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.[35] నవంబరు 20, 1947న వారు వివాహం చేసుకున్నారు. డెన్మార్క్‌కు చెందిన రాజు క్రిస్టియన్ IX ద్వారా మరియు విక్టోరియా రాణి ద్వారా వీరిరువురూ ఒకరికొకరు బంధువులు కావడం గమనార్హం. వివాహానికి ముందు, ఫిలిప్ తన గ్రీకు మరియు డెన్మార్క్ పట్టాలను త్యజించారు, అంతేకాకుండా గ్రీక్ ఆర్థోడాక్సీ నుంచి ఆంగ్లికానిజానికి మారారు, తన తల్లి యొక్క బ్రిటీష్ కుటుంబం నుంచి పొందిన ఇంటిపేరును తీసుకొని లెప్టినెంట్ ఫిలిప్ మౌంట్‌బాటన్ పట్టాన్ని స్వీకరించారు.[36] వివాహానికి ముందు, ఆయన ఎడిన్‌బర్గ్ డ్యూక్‌గా నియమించబడటంతోపాటు, హిజ్ రాయల్ హైనెస్ పట్టాన్ని పొందారు.[37]

వివాహం విషయం ఒక వివాదం చోటు చేసుకుంది: ఫిలిప్ ఎటువంటి ఆర్థిక స్థితి లేని, విదేశంలో (బ్రిటీష్ సంతతి ఉన్నప్పటికీ) జన్మించిన వ్యక్తి, అంతేకాకుండా నాజీ సంబంధాలు ఉన్న జర్మన్ ఉన్నత వంశీయులను వివాహం చేసుకున్న సోదరీమణులు ఆయనకు ఉన్నారు.[38] తరువాత ఎలిజబెత్ తల్లి ఆత్మకథల ద్వారా వారి వివాహాన్ని మొదట ఆమె వ్యతిరేకించినట్లు వెల్లడైంది, ఫిలిప్‌ను ఆమె హన్‌గా (జర్మన్ సంతతికి చెందిన వ్యక్తి) కూడా వర్ణించినట్లు తెలుస్తోంది.[39] అయితే తరువాత జీవితంలో, తన ఆత్మకథ రాసిన టిమ్ హీల్డ్‌తో ఫిలిప్‌ను ఒక ఇంగ్లీష్ పెద్ద మనిషిగా సూచించారు.[40]

ఎలిజబెత్ మరియు ఫిలిప్‌లకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2500 వివాహ కానుకలు వచ్చాయి,[41] అయితే దేశం యుద్ధం మిగిల్చిన విధ్వంసం నుంచి ఇంకా పూర్తిగా బయటపడలేదు. నార్మన్ హార్ట్‌నెల్ రూపొందించిన తన గౌను కోసం అవసరమైన ముడి సరుకు కొనేందుకు ఆమెకు అప్పటికీ రేషన్ కూపన్‌లు అవసరమయ్యాయి.[42] బ్రిటన్‌లో యుద్ధం తరువాత, ఎడిన్‌బర్గ్ డ్యూక్ ఫిలిప్ యొక్క జర్మన్ బంధువులను ఈ వివాహానికి ఆహ్వానించడం అంగీకారయోగ్యంగా లేదు, కనీసం ఫిలిప్ యొక్క ముగ్గురు సోదరీమణులను కూడా పిలిచేందుకు సానుకూలమైన పరిస్థితి లేకపోవడం గమనార్హం.[43][44] ఈ వివాహానికి హాజరుకాని మరో ప్రముఖ వ్యక్తి, ఎలిజబెత్ అత్త మేరీ, ప్రిన్సెస్ రాయల్ కూడా హాజరుకాలేదని రోనాల్డ్ స్టోర్స్ పేర్కొన్నారు, తన సోదరుడు ఎడ్వర్డ్‌కు వివాహ ఆహ్వానం పంపిన కారణంగా ఆమె రాలేదని తెలిపారు; ఈ వివాహానికి రాకపోవడానికి అనారోగ్యంగా ఉండటమే కారణమని ఆమె అధికారికంగా తెలియజేశారు.[45]

ఎలిజబెత్ తన మొదటి బిడ్డ ప్రిన్స్ ఛార్లస్‌కు నవంబరు 14, 1948న జన్మనిచ్చారు, దీనికి నెల ముందు ఎలిజబెత్ బిడ్డలకు రాజ మరియు రాజ వారసుల హోదాను పొందేందుకు వీలుగా ఆమె తండ్రి లెటర్స్ పేటెడ్ (ప్రత్యేక హక్కులను దాఖలు చేసే అధికారిక పత్రాలు)ను జారీ చేశారు, ఈ పత్రాలను జారీ చేయనట్లయితే, ఆమె బిడ్డలకు ఇటువంటి పట్టాలు లభించవు.[46][47] రెండో బిడ్డ ప్రిన్సెస్ అన్నే 1950లో జన్మించారు.

వారి వివాహం తరువాత, ఈ జంట విండ్సోర్ కాజిల్‌కు సమీపంలోని విండ్‌లెషామ్ మూర్‌ను జులై 4, 1949 వరకు అద్దెకు తీసుకొని, దానిలో ఉన్నారు,[41] ఆ తరువాత లండన్‌లోని క్లారెన్స్ హౌస్‌ను నివాసంగా స్వీకరించారు. 1949 మరియు 1951 మధ్య కాలంలో పలుమార్లు, ఎడిన్‌బర్గ్ డ్యూక్ ఫిలిప్ మాల్టాలో ఉంటూ (ఆ సమయంలో ఇది ఒక బ్రిటీష్ సంరక్షిత భూభాగం రాయల్ నేవీ అధికారిగా సేవలు అందించారు. ఆయన మరియు ఎలిజబెత్ ఆ సమయంలో కొన్ని నెలలపాటు అప్పుడప్పుడు మాల్టా శివారు గ్రామం గ్వార్డామాంగియాలో ఉన్నారు, ఇక్కడ ఫిలిప్ మామ లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ వద్ద అద్దెకు తీసుకున్న గ్వార్డామాంగియా విల్లాలో వారు నివసించారు. వారి పిల్లలు బ్రిటన్‌లోనే ఉన్నారు.[48]

పాలన [మార్చు]

Elizabeth in crown and robes next to her husband in military uniform
జూన్ 1953న పట్టాభిషేకం సందర్భంగా క్వీన్ ఎలిజబెత్ II మరియు డ్యూక్ ఆఫ్ ఎడిన్‌బర్గ్

వారసత్వం [మార్చు]

జార్జి VI యొక్క ఆరోగ్యం 1951లో క్షీణించడం మొదలైంది, ప్రజా కార్యక్రమాల్లో ఆయనతోపాటు తరచుగా ఎలిజబెత్ కూడా పాల్గొన్నారు. ఈ ఏడాది అక్టోబరులో ఆమె కెనడాలో పర్యటించడంతోపాటు, వాషింగ్టన్ D.C.లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుడు హారీ ఎస్. ట్రూమాన్‌ను కలుసుకున్నారు; ఈ పర్యటనలో ఆమె వ్యక్తిగత కార్యదర్శి మార్టిన్ చార్టెరిస్ తన వెంట రాజు మరణించినట్లయితే పదవీ స్వీకారం చేసే ఒక ముసాయిదాను తీసుకొచ్చారు.[49] 1952లో, ఎలిజబెత్ మరియు ఫిలిప్ కెన్యా మీదగా ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజీలాండ్ దేశాల పర్యటన చేపట్టారు. ట్రీటాప్స్ హోటల్‌లో ఒక రాత్రి బస చేసిన తరువాత, ఫిబ్రవరి 6, 1952న, నైరోబీకి ఉత్తరంగా 100 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న సాగనా లాడ్జ్‌కి తిరిగి వచ్చిన వెంటనే వారికి ఎలిజబెత్ తండ్రి మరణించారనే వార్త తెలిసింది. ఫిలిప్ కొత్త రాణికి ఈ వార్తను తెలియజేశారు.[50] మార్టిన్ ఛార్టెరిస్ ఆమెను ఒక పాలన కోసం ఉద్దేశించిన పేరును ఎంచుకోవాలని కోరారు, దానికి ఆమె: ఎలిజబెత్ అని బదులిచ్చారు.[51] ఆమె తమ ఆధీనంలోని అన్ని రాజ్యాల్లో బహిరంగంగా రాణిగా ప్రకటించబడ్డారు, రాజ బృందం వేగంగా యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌కు తిరిగి వచ్చింది.[52] ఆమె మరియు ఎడిన్‌‍బర్గ్ డ్యూక్ ఫిలిప్ తరువాత బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్‌కు వెళ్లారు.[53]

ఎలిజబెత్ పదవీ స్వీకారంతో, రాజ నివాసానికి ఆమె భర్త పేరు వస్తుందని భావించారు. వివాహ సమయంలో ఎలిజబెత్ ఫిలిప్ చివరి పేరును స్వీకరించడంతో, లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ రాజ నివాసం పేరు హౌస్ ఆఫ్ మౌంట్‌బాటన్ అవుతుందని భావించారు; అయితే రాణి మేరీ మరియు బ్రిటీష్ ప్రధాన మంత్రి విన్‌స్టన్ చర్చిల్ హౌస్ ఆఫ్ విండ్సోర్ పేరును నిలిపివుంచేందుకు మద్దతు పలికారు, అందువలన విండ్సోర్ పేరు అలాగే ఉండిపోయింది. డ్యూక్ ఫిలిప్, ఈ దేశంలో సొంత బిడ్డలకు తన పేరు ఇచ్చుకోలేని ఏకైక వ్యక్తిని తానేనని ఫిర్యాదు చేశారు.[54] 1960లో, క్వీన్ మేరీ మరణం మరియు చర్చిల్ రాజీనామా తరువాత, మోంట్‌బాటన్-విండ్సోర్ ఇంటిపేరును ఫిలిప్ మరియు ఎలిజబెత్ పురుష-క్రమ వారసులకు స్వీకరించడం జరిగింది, వీరికి రాజ పట్టాలు లేవు.[55]

పట్టాభిషేకానికి సన్నాహాలు జరుగుతున్న సమయంలో, ప్రిన్సెస్ మార్గరెట్ ఒక విడాకులు పొందిన సాధారణ పౌరుడు, ముందు వివాహం ద్వారా ఇద్దరు బిడ్డలకు జన్మనిచ్చిన, తనకన్నా 16 ఏళ్లు పెద్దవాడైన పీటర్ టౌన్‌సెండ్‌ను వివాహం చేసుకుంటానని తన సోదరి ఎలిజబెత్‌కు తెలియజేశారు. రాణి వారిని ఒక ఏడాదిపాటు వేచివుండాలని కోరింది; మార్టిన్ చార్టెరిస్ మాటల్లో చెప్పాలంటే, ప్రిన్సెస్ మార్గరెట్ విషయంలో రాణి సహజంగానే జాలిపడింది, ఆయితే తీసుకున్న సమయంలో పీటర్‌తో సంబంధానికి తెరపడుతుందని ఆమె భావించివుండవచ్చు.[56] ఈ వివాహానికి సీనియర్ రాజకీయ నాయకులు కూడా వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేశారు, విడాకుల తరువాత తిరిగి వివాహం చేసుకునేందుకు చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ కూడా అంగీకరించదు. మార్గరెట్ ఒక పౌర వివాహాన్ని ఆశ్రయించినట్లయితే, ఆమె తన వారసత్వ హక్కులను త్యజించాల్సి ఉంటుంది.[57] చివరకు ఆమె టౌన్‌సెండ్‌తో వివాహ ఆలోచలను విరమించుకున్నారు.[58] 1960లో ఆమెకు స్నోడన్ మొదటి ఎర్ల్ ఆంటోనీ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్-జోన్స్‌తో వివాహం జరిగింది. వారు 1978లో విడాకులు తీసుకున్నారు. తిరిగి ఆమె వివాహం చేసుకోలేదు.

ఎలిజబెత్ నాయనమ్మ క్వీన్ మేరీ మార్చి 24, 1953న మరణించారు, అయితే మేరీ యొక్క శుభాకాంక్షలకు అనుగుణంగా ఎలిజబెత్ పట్టాభిషేకం జూన్ 2, 1953న వెస్ట్‌మినిస్టర్ అబే ముందు జరిగింది. అభ్యంగనం మరియు సమ్మేళనం మినహా, మిగిలిన పట్టాభిషేక వేడుక మొత్తం టెలివిజన్‌లో ప్రసారమైంది, ప్రసార మాధ్యమాలకు ప్రాచుర్యం కల్పించిన ఒక కీలక సందర్భంగా ఇది గుర్తింపు పొందింది; యునైటెడ్ కింగ్‌‍డమ్‌లో టెలివిజన్ ప్రసార హక్కుల సంఖ్య 3 మిలియన్‌లకు పెరిగింది,[59] మొదటిసారి 20 మిలియన్‌ల మంది బ్రిటీష్ ప్రేక్షకులు ఈ సందర్భంగా తమ స్నేహితుల ఇళ్లకు మరియు పొరుగిళ్లకు వెళ్లి టెలివిజన్ చూశారు.[60][61] ఉత్తర అమెరికాలో, ఈ ప్రసారాలను 100 మిలియన్‌ల మంది వీక్షకులు తిలకించారు.[62] ఈ కార్యక్రమంలో ఎలిజబెత్ ధరించిన గౌనును నార్మాన్ హార్ట్నెల్ రూపొందించారు, దీనిపై కామన్వెల్త్ దేశాలకు చెందిన అన్ని పుష్ప చిహ్నాలను అలంకరించారు; ఇంగ్లీష్ ట్యుడోర్ రోజ్, స్కాట్లాండ్ థిజిల్, వేల్స్‌కు చెందిన లీక్, షెమ్‌రాక్, ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన వాటిల్, కెనడాకు చెందిన మాపుల్ లీఫ్, న్యూజీలాండ్ యొక్క ఫెర్న్, దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన ప్రోటీ, భారతదేశం మరియు శ్రీలంకకు చెందిన తామర పుష్పాలు, పాకిస్థాన్ యొక్క గోధుమ, పత్తి, మరియు జనప పువ్వులను ఆమె తన గౌనుపై ధరించారు.[63]

కామన్వెల్త్ పరిణామం కొనసాగింపు [మార్చు]

Further information: [[Commonwealth of Nations]] and [[Historical development of the Commonwealth realm]]
Elizabeth and Robert Menzies at a formal evening event
ఆస్ట్రేలియాలో 1954లో మొదటిసారి పర్యటించినప్పుడు ఆస్ట్రేలియా ప్రధానమంత్రి రాబర్ట్ మెంజీస్‌తో రాణి ఎలిజబెత్

ఎలిజబెత్ తన జీవితంలో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం కామన్వెల్త్ దేశాలుగా పరిణామం చెందడం చూశారు. 1952లో ఎలిజబెత్ పట్టాభిషేకం జరిగే సమయానికి, ఆమె అప్పటికే ఏర్పాటయిన పలు స్వతంత్ర దేశాల నామమాత్రపు అధిపతి పాత్రకు పరిమితమయ్యారు.[64] 1953–54 మధ్యకాలంలో, రాణి మరియు ఆమె భర్త ఆరు నెలల ప్రపంచవ్యాప్త పర్యటన చేశారు. ఆమె మొదటి పాలనా చక్రవర్తిగా ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజీలాండ్ దేశాల్లో పర్యటించారు.[65][66] ఈ పర్యటనలో, ఆమెను చూసేందుకు భారీసంఖ్యలో తరలివచ్చారు; ఆస్ట్రేలియాలోని మూడొంతుల జనాభా మహారాణిని చూడటం గమనార్హం.[67] ఎలిజబెత్ పాలన కాలంవ్యాప్తంగా పలుమార్లు విదేశాలకు మరియు కామన్వెల్త్ దేశాలకు పర్యటనలు జరిపారు. చరిత్రలో అత్యధిక పర్యటనలు నిర్వహించిన దేశాధిపతిగా అరుదైన గుర్తింపు పొందారు.[68]

1956లో, ఫ్రాన్స్ ప్రధానమంత్రి గై ముల్లెట్ మరియు బ్రిటీష్ ప్రధానమంత్రి సర్ ఆంథోనీ ఎడెన్‌లు ఫ్రాన్స్‌ను కామన్వెల్త్ దేశాల్లో చేర్చే ప్రతిపాదనపై చర్చలు జరిపారు. అయితే ఈ ప్రతిపాదనకు ఎన్నడూ అంగీకారం లభించలేదు, తరువాతి సంవత్సరం ఫ్రాన్స్ రోమ్ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది, ఈ ఒప్పందం ద్వారా యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ ఏర్పాటయింది, కాలక్రమంలో ఇది యూరోపియన్ యూనియన్‌గా అవతరించింది.[69] నవంబరు 1956లో, బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాలు ఈజిప్టుపై దండెత్తడం ద్వారా సూయజ్ కాలువను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు జరిపిన ప్రయత్నం చివరకు విఫలమైంది. లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ ఈ దాడికి రాణి సుముఖత వ్యక్తం చేయలేదని వెల్లడించారు, అయితే ప్రధానమంత్రి ఈడెన్ ఈ ఆరోపణను ఖండించారు. ఈడెన్ రెండు నెలల తరువాత రాజీనామా చేశారు.[70]

నాయకుడిని ఎన్నుకునేందజుకు కన్జర్వేటివ్ పార్టీలో అంతర్గతంగా ఒక అధికారిక వ్యవస్థ లేకపోవడంతో, ఈడెన్ రాజీనామా తరువాత, ప్రభుత్వ బాధ్యతలను అప్పగించేందుకు నేతను ఎన్నిక చేసే భారం ఎలిజబెత్‌పై పడింది. లార్డ్ సాలిస్‌బరీ (లార్డ్ ప్రెసిడెంట్ ఆఫ్ కౌన్సిల్)ని సంప్రదించాలని ఎలిజబెత్‌కు ఈడెన్ సిఫార్సు చేశారు. లార్డ్ సాలిస్‌బరీ మరియు లార్డ్ కిల్ముయిర్ (లార్డ్ ఛాన్సులర్)లు మంత్రివర్గాన్ని, విన్‌స్టన్ చర్చిల్‌ను మరియు బ్యాక్‌బెంచ్ 1942 కమిటీ ఛైర్మన్‌ను సంప్రదించారు, వారు అభ్యర్థిగా సూచించిన హెరాల్డ్ మాక్‌మిలన్‌ను రాణి ప్రభుత్వాధిపతిగా నియమించారు.[71] ఆరు సంవత్సరాల తరువాత, మాక్‌మిలన్ తనంతటతాను రాజీనామా చేశారు, ఈ సందర్భంగా ఆయన హోంశాఖ ఎర్ల్‌ను ప్రధానమంత్రిగా నియమించాలని రాణికి సలహా ఇచ్చారు, ఈ సలహాను రాణి అమలు చేశారు.[72]

సూయజ్ సంక్షోభం మరియు ఈడెన్ వారసుడి ఎంపిక ఫలితంగా 1957లో రాణి మొదటిసారి వ్యక్తిగత విమర్శలు ఎదుర్కొన్నారు. ఒక మేగజైన్ యజమాని మరియు సంపాదకుడిగా[73] ఉన్న లార్డ్ ఆల్ట్రిన్‌చామ్ ఆమెపై అవగాహనలోపానికి సంబంధించిన ఆరోపణలు చేశారు.[74] అయితే ఆల్ట్రిన్‌చామ్‌పై ప్రజా వ్యతిరేకత వ్యక్తమైంది, రాణిపై వ్యాఖ్యలు ఫలితంగా ఆయనపై దాడి కూడా జరిగింది.[75] 1963లో, రాణిపై మరోసారి విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి, అతికొద్ది మంది మంత్రులు లేదా ఒకే మంత్రి సలహాపై ప్రధానమంత్రిని నియమించడం ఈసారి వివాదాస్పదమైంది.[72] 1965లో, కన్జర్వేటివ్ పార్టీ నాయకుడిని ఎన్నుకునేందుకు ఒక అధికారిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసుకుంది, దీంతో నాయకుడి ఎంపిక విషయంలో ఆమె జోక్యం చేసుకునే అవసరం తప్పిపోయింది.[76]

Wikisource
తెలుగువికీసోర్స్ నందు ఈ వ్యాసమునకు సంబంధించిన పూర్తి పాఠము కలదు:

1957లో, కామన్వెల్త్ తరపున ఆమె అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో పర్యటించారు, అక్కడ ఆమె ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభలో ప్రసంగించారు. ఇదే పర్యటనలో ఆమె 23వ కెనడియన్ పార్లమెంట్‌ను ప్రారంభించారు, తద్వారా పార్లమెంట్ సమావేశాలను ప్రారంభించిన మొట్టమొదటి కెనడా చక్రవర్తిగా ఆమె గుర్తింపు పొందారు. రెండేళ్ల తరువాత, ఆమె కెనడా ప్రతినిధిగా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో మరోసారి పర్యటించారు. 1961లో, సైప్రస్, భారతదేశం, పాకిస్థాన్, నేపాల్ మరియు ఇరాన్ దేశాల్లో ఎలిజబెత్ పర్యటించారు.[77] అదే ఏడాది ఘనా పర్యటనలో ఆమె తన భద్రతపై భయాందోళనలను పట్టించుకోలేదు, ఆతిథ్యం ఇవ్వబోతున్న మరియు ఆ సమయంలో తన స్థానంలో మొట్టమొదటి దేశాధిపతిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన అధ్యక్షుడు క్వామే ఎన్‌క్రుమా కూడా హంతుకుల లక్ష్యంగా ఉండటం గమనార్హం.[78] హారోల్డ్ మాక్‌మిలన్ రాసిన వివరాల ప్రకారం: రాణి సంపూర్ణ నిర్ణయం తీసుకున్నారు ... తనను ఒక చలనచిత్ర నటి ...గా చూస్తుండటం ఆమెకు నచ్చలేదు. వాస్తవానికి ఆమెరుకు ఒక పురుషుడి గుండెధైర్యం మరియు తెగువ ఉన్నాయి ... ఆమె తన వృత్తిని ప్రేమించడంతోపాటు, రాణిగా నడుచుకోవాలనుకున్నారు.[78]

Elizabeth and Pat Nixon walk out of a red-brick building in step
ఎలిజబెత్ (ఎడమవైపు) US ప్రథమ మహిళ పాట్ నిక్సాన్, 1970: అధ్యక్షుడు నిక్సాన్ రాణి ఎలిజబెత్ వెనుకవైపు, బ్రిటీష్ ప్రధానమంత్రి ఎడ్వర్డ్ హీత్ పక్కన ఉన్నారు

ప్రిన్స్ ఆండ్ర్యూ మరియు ప్రిన్స్ ఎడ్వర్డ్ గర్భంలో ఉండటంతో 1959 మరియు 1963 సంవత్సరాల్లో బ్రిటీష్ పార్లమెంట్ సమావేశాలను ఆమె ప్రారంభించలేదు, తన పాలనాకాలంలో ఆమె ఈ రెండు సంవత్సరాల్లో మాత్రమే సమావేశాల ప్రారంభానికి దూరంగా ఉన్నారు.[79] ఆమెకు బదులుగా, పార్లమెంట్‌ను రాయల్ కమిషన్ ప్రారంభించగా మరియు లార్డ్ ఛాన్సులర్ సింహాసనం నుంచి ప్రసంగం చేశారు.

1960 మరియు 1970వ దశకాల్లో, ఆఫ్రికా మరియు కరేబియన్ ప్రాంతాల్లో వలసరాజ్యాల తొలగింపు వేగవంతమైంది. సొంత-ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే క్రమంలో బ్రిటన్ నుంచి 20కిపైగా దేశాలు స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందాయి. అయితే 1965లో, రోడేషియా ప్రధానమంత్రి ఇయాన్ స్మిత్ మెజారిటీ సంఖ్యలో ఉన్న నల్లజాతీయల పాలనకు వ్యతిరేకంగా ఏకపక్ష స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించారు. ఈ తరువాత స్మిత్ యొక్క అధికారిక ప్రకటనను రాణి రద్దు చేశారు, అంతర్జాతీయ సమాజం రోడేషియాపై ఆంక్షలు విధించింది, స్మిత్ యొక్క పాలన దశాబ్దకాలంపాటు కొనసాగింది.[80]

రాణి ఆస్ట్రోనేషియన్ పసిఫిక్ మహాసముద్ర దేశాల పర్యటనలో ఉండగా, ఫిబ్రవరి 1974లో, బ్రిటీష్ ప్రధానమంత్రి ఎడ్వర్డ్ హీత్ దేశంలో సాధారణ ఎన్నికలకు పిలుపునిచ్చారు, దీంతో ఆమె పర్యటనను మధ్యలో నిలిపివేసి తిరిగి బ్రిటన్ వెళ్లారు.[81] ఎన్నికల్లో నిర్ణయాత్మక ఫలితం రాలేదు, హీత్ యొక్క కన్జర్వేటివ్ పార్టీ అత్యధిక ఓట్లు పొందినప్పటికీ, మొత్తంమీద మెజారిటీ రాలేదు, లిబరల్ పార్టీతో సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్లయితే, ఆయన అధికారంలో కొనసాగే అవకాశం ఉంది. సంకీర్ణ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు చర్చలు విఫలం కావడంతో హీత్ రాజీనామా చేశారు, తరువాత రాణి ఎలిజబెత్ ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు, లేబర్ పార్టీ అధినేత హెరాల్ట్ విల్సన్‌ను ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసేందుకు ఆహ్వానించారు.[82]

ఒక ఏడాది తరువాత, 1975 ఆస్ట్రేలియా రాజ్యాంగ సంక్షోభం తీవ్రస్థాయికి చేరుకోవడంతో ఆస్ట్రేలియా ప్రధానమంత్రి గాఫ్ వైట్‌లామ్‌ను గవర్నర్-జనరల్ సర్ జాన్ కెర్ అధికారం నుంచి తొలగించారు, తరువాత ప్రతిపక్ష-నియంత్రణలో ఉన్న సెనెట్ వైట్‌లామ్ యొక్క బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలను తిరస్కరించింది.[83] వైట్‌లామ్‌కు ప్రతినిధుల సభలో మెజారిటీ సభ్యుల మద్దతు ఉండటంతో, స్పీకర్ గోర్డాన్ షోలెస్, కెర్ యొక్క నిర్ణయాన్ని రద్దు చేయాలని రాణికి విజ్ఞప్తి చేశారు. ఎలిజబెత్ కూడా ఈ విజ్ఞప్తిని తోసిపుచ్చారు, గవర్నర్-జనరల్‌కు ఆస్ట్రేలియా రాజ్యాంగం ద్వారా దఖలు పరచబడిన వ్యవహారాల్లో తాను జోక్యం చేసుకోవడం సమంజసం కాదని ఆమె సూచించారు.[84] ఈ సంక్షోభం ఆస్ట్రేలియన్ రిపబ్లికనిజానికి ఆజ్యం పోసింది.[83]

రజతోత్సవం [మార్చు]

1977లో, ఎలిజబెత్ తన పట్టాభిషేక రజతోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. దీనిలో భాగంగా కామన్వెల్త్ దేశాలవ్యాప్తంగా విందులు మరియు వేడుకలు జరిగాయి, వీటిలో ఎక్కువ కార్యక్రమాలు రాణి జాతీయ మరియు కామన్వెల్త్ దేశాల పర్యటనల సందర్భంగా జరిగాయి. మార్గరెట్ తన భర్త నుంచి విడిపోవడంపై ప్రతికూల మీడియా ప్రచారం జరిగినప్పటికీ, ఈ వేడుకలు రాణి ప్రాచుర్యాన్ని మరోసారి చాటాయి.[85] 1978లో ఎలిజబెత్ రొమేనియా కమ్యూనిస్ట్ నియంత నికోలే షావ్‌షెస్కూ తమ దేశ పర్యటనను సహించారు.[86] తరువాతి ఏడాది ఆమెకు రెండు ఎదురుదెబ్బలు తగిలాయి: అవి రాణి చిత్రాల మాజీ పర్యవేక్షకుడు ఆంథోనీ బ్లంట్ అసలు రంగు బయటపడింది, ఆయన ఒక కమ్యూనిస్ట్ గూఢచారిగా ప్రపంచానికి తెలిసింది; ఇదిలా ఉంటే తన బంధువు మరియు తన భర్త తరపు బంధువు లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్‌ను ప్రొవిజనల్ ఐరిష్ రిపబ్లికన్ ఆర్మీ హత్య చేసింది.[87]

పాల్ మార్టిన్ సీనియర్ ప్రకారం, 1970వ దశకం చివరినాటికి, కెనడా ప్రధానమంత్రి పియర్ ట్రూడో తన పట్టానికి పెద్దగా విలువనివ్వకపోవడం రాణిని విచారపడ్డారు.[88] ట్రూడో విషయంలో రాణి అంసతృప్తితో ఉన్నట్లు టోనీ బెన్ పేర్కొన్నారు.[88] ట్రూడో యొక్క రిపబ్లికనిజం ఆయన చర్యల ద్వారా ధ్రువీకరించబడింది, బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్ వద్ద మెట్లపై నుంచి దిగేందుకు ఆసరగా ఉండే గ్రాదిపై జారడం, 1977లో రాణి వెనుక నృత్యం చేయడం, తన పాలనాకాలంలో వివిధ కెనడా రాజ చిహ్నాలను తొలగించడం దీనిలో భాగంగా ఉన్నాయి.[88] 1980లో, కెనడా రాజకీయ నాయకులు కెనడా రాజ్యాంగ మార్పుపై చర్చలు జరిపేందుకు లండన్ వచ్చారు, వారు రాణితో ... కెనడా యొక్క రాజ్యంగంపై మిగిలిన బ్రిటీష్ రాజకీయనాయకులు మరియు ప్రభుత్వ అధికారుల కంటే ఎక్కువ చర్చలు జరిపారు.[88] ఆమె రాజ్యాంగ చర్చపై ఆసక్తి చూపారు, ముఖ్యంగా దేశాధిపతిగా తన పాత్రను ప్రభావితం చేసే C-60 బిల్లు విఫలమైన తరువాత దీనికి ఆమె మొగ్గు చూపడం జరిగింది.[88] మార్పు ఫలితంగా, కెనడా రాజ్యాంగంలో బ్రిటీష్ పార్లమెంట్ పాత్ర తొలగించబడింది, అయతే రాచరిక పాత్ర మాత్రం కొనసాగింది. ట్రూడో తన జ్ఞాపకాల్లో ఈ విధంగా రాశారు: రాజ్యాంగంలో మార్పుకు రాణి మద్దతు ఇచ్చారు. ప్రజల విషయంలో అన్ని సమయాల్లో ఆమె దయ చూపించడం, ఆంతరింగిక చర్చల్లో ఆమె చూపించిన వివేకం తనను ఆకట్టుకున్నాయని చెప్పారు.[89]

1980వ దశకంలో [మార్చు]

Elizabeth in red uniform on a black horse
ట్రూపింగ్ ది కలర్ వేడుకలో గుర్రపుస్వారీ చేస్తున్న ఎలిజబెత్

1981 ట్రూపింగ్ ది కలర్ వేడుక సందర్భంగా, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ ఛార్లస్ వమరియు లేడీ డయానా స్పెన్సెర్ వివాహానికి ఒక వారం ముందు, తన గుర్రంపై బర్మీస్‌లోని మాల్ నుంచి వస్తున్న రాణి ఎలిజబెత్‌పై సమీపం నుంచి ఆరు కాల్పులు జరిగాయి. తరువాత, ఈ కాల్పులు డమ్మీ తూటాలతో జరిగినట్లు గుర్తించారు. హత్యాయత్నం చేసిన 17 ఏళ్ల మార్కస్ సార్జీంట్‌కు ఐదేళ్ల జైలు శిక్ష విధించారు, మూడేళ్ల జైలు శిక్ష అనంతరం విడుదలయ్యాడు.[90] రాణి యొక్క స్థిమితత్వం మరియు వాహనాన్ని నడపడంలో ఆమె నైపుణ్యం ద్వారా విస్తృత ప్రశంసలు పొందారు.[91] తరువాతి ఏడాది, రాణి మరో అపాయకరమైన పరిస్థితి ఎదుర్కొన్నారు, బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్‌లోని తన పడకగదిలో నిద్రలేచే సమయానికి ఒక అగంతకుడు మైకెల్ ఫాగాన్ ఆమె గదిలో కనిపించాడు. అతడిని చూసిన తరువాత ప్రశాంతంగా ఉన్న ఆమె, ప్యాలస్ రక్షకభటులకు స్విచ్‌బోర్డ్ ద్వారా రెండు పర్యాయాలు సంకేతాలు పంపారు, కాళ్లతో మంచంపై కూర్చున్న అతనితో ఏడు నిమిషాల తరువాత వచ్చిన సహాయక సిబ్బంది వచ్చే వరకు రాణి మాట్లాడారు.[92] ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ నుంచి సెప్టెంబరు వరకు రాణి వ్యాకులతతో ఉన్నప్పటికీ[93], తన కుమారుడు ప్రిన్స్ ఆండ్ర్యూ బ్రిటీష్ దళాలతో కలిసి ఫాల్క్‌ల్యాండ్స్ యుద్ధంలో సేవలు అందించినందుకు గర్వపడ్డారు[94]. 1982లో అధ్యక్షుడు రోనాల్డ్ రీగాన్‌కు విండ్సోర్ కాజిల్‌లో ఆమె ఆతిథ్యం ఇచ్చారు, తరువాత 1983లో ఆయన కాలిఫోర్నియా రాంచ్‌ను ఆమె సందర్శించారు, అయితే ఆయన ప్రభుత్వం తన కరేబియన్ రాజ్యాల్లో ఒకటైన గ్రెనెడాను ముట్టడించినప్పుడు మాత్రం రాణి ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.[95]

రాజ కుటుంబం యొక్క అభిప్రాయాలు మరియు వ్యక్తిగత జీవితాలపై ప్రసార సాధనాలకు ఆసక్తి బాగా పెరిగిపోవడంతో, 1980వ దశకంలో వరుసగా సంచలనాత్మక కథనాలు వెలువడ్డాయి,[96] అయితే ఈ కథనాలు అన్నీ వాస్తవాలు కాదు.[97] బ్రిటన్ ప్రధానమంత్రి మార్గరెట్ థాచర్ యొక్క ఆర్థిక విధానాలతో ప్రోత్సహించబడిన సామాజిక అసమానతలు, అధికస్థాయి నిరుద్యోగిత, వరుస అల్లర్లు, గని కార్మికుల సమ్మెలో హింసాకాండ, దక్షిణాఫ్రికాలో జాతివివక్ష పాలనపై ఆంక్షలు విధించేందుకు థాచర్ నిరాకరణలపై ఎలిజబెత్ విచారం వ్యక్తం చేసినట్లు ప్రచారం జరిగింది.[98][99] తన రాజకీయ ప్రత్యర్థులైన సోషల్ డెమొక్రటిక్ పార్టీకి రాణి ఓటు వేస్తారని థాచర్ చేసిన వ్యాఖ్య బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది.[100] ఇటువంటి ప్రచారం జరిగినప్పటికీ, థాచర్ ఒక చిత్రంలో[101] మరియు తన యొక్క జ్ఞాపకాల్లో తాను వ్యక్తిగతంగా స్ఫూర్తి పొందిన వ్యక్తి ఎలిజబెత్ అని పేర్కొన్నారు.[102] వారి మధ్య విరోధానికి సంబంధించిన కథనాలను మరింత నీరుగారుస్తూ, థాచర్ వద్ద నుంచి అధికార పగ్గాలు జాన్ మేయర్ చేపట్టిన తరువాత, ఎలిజబెత్ ఆమెకు అందించిన తన వ్యక్తిగత బహుమతిలో రెండు గౌరవాలను బహూకరించారు: అవి ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ మరియు ఆర్డర్ ఆఫ్ ది గార్టెర్.[103] థాచర్ యొక్క 70వ మరియు 80వ పుట్టినరోజు వేడుకలకు కూడా రాణి హాజరయ్యారు.[104]

1991 ప్రారంభంలో, రాణి యొక్క వ్యక్తిగత సంపద మరియు ఆమె యొక్క విస్తృత కుటుంబంలో లైంగిక సంబంధాలు మరియు తెగిపోయిన వివాహ బంధాలకు సంబంధించిన విమర్శల ఫలితంగా గణతంత్ర భావం తెరపైకి వచ్చింది.[105] ఇట్స్ ఎ రాయల్ నాకౌట్ అనే స్వచ్ఛంద క్రీడా కార్యక్రమంలో రాజకుటుంబానికి చెందిన యువకుల ప్రమేయం ఉండటం పెద్దఎత్తున విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి,[106] రాణిపై వ్యంగ్యాస్త్రాలు సంధించబడ్డాయి.[107]

1990వ దశకంలో [మార్చు]

1991లో గల్ఫ్ యుద్ధంలో విజయం నేపథ్యంలో, ఆమె అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల కాంగ్రెస్ ఉభయసభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన మొదటి బ్రిటీష్ చక్రవర్తిగా గుర్తింపు పొందారు.[108] తరువాతి ఏడాది, ఆమె తన పెద్ద కుమారుడు ఛార్లస్ మరియు ఆయన భార్య డయనా, ప్రిన్సెస్ ఆఫ్ వేల్స్ వివాహ బంధం తెగిపోకుండా కాపాడేందుకు ప్రయత్నించారు, వారి మధ్య విభేదాలను తొలగించేందుకు తనవంతు ప్రయత్నం చేశారు.[109]

Behind her husband, Elizabeth holds a pair of spectacles to her mouth in a thoughtful pose
ఫ్రిన్స్ ఫిలిప్ మరియు ఎలిజబెత్ II, అక్టోబరు 1992

నవంబరు 24, 1992న తన పట్టాభిషేక 40వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని చేసిన ప్రసంగంలో రాణి ఆ ఏడాదిని తన "యానస్ హారిబిలీస్"గా, అంటే భయానక సంవత్సరం గా, వర్ణించారు.[110] మార్చిలో, ఆమె రెండో కుమారుడు ప్రిన్స్ ఆండ్ర్యూ, డ్యూక్ ఆఫ్ యార్క్ మరియు అతని భార్య సారా, డుచెస్ ఆఫ్ యార్క్ విడిపోయారు. ఏప్రిల్‌లో, ఆమె కుమార్తె అన్నే, ప్రిన్సెస్ రాయల్ తన భర్త కెప్టెన్ మార్క్ ఫిలిప్స్ నుంచి విడాకులు పొందారు.[111] అక్టోబరులో జర్మనీ దేశ పర్యటన సందర్భంగా, డ్రెస్‌డెన్‌లో ఆగ్రహంతో ప్రదర్శనకారులు ఆమెపై కోడిగ్రుడ్లు విసిరారు,[112] నవంబరులో విండ్సోర్ కాజిల్‌లో తీవ్రమైన అగ్నిప్రమాదం సంభవించింది. రాచరికంపై విమర్శలు పెరిగిపోయాయి మరియు ప్రజా పరిశీలన ఎక్కువైంది.[113] ఒక అసాధారణ వ్యక్తిగత ప్రసంగంలో, ఎలిజబెత్ ఎటువంటి వ్యవస్థ అయినా విమర్శలకు పాత్రమై ఉంటుందన్నారు, అయితే ఈ విమర్శలు హాస్యాత్మకంగా, మర్యాదతో మరియు అవగాహనతో ఉండాలని సూచించారు.[114] రెండు రోజుల తరువాత, ప్రధాన మంత్రి జాన్ మేజర్ ఏడాది క్రితం నుంచి పరిశీలిస్తున్న రాజ ఆర్థిక సంపదల్లో సవరణల ప్రతిపాదనను ప్రకటించారు, రాణి కూడా 1993 నుంచి మొదటిసారిగా ఆదాయ పన్ను చెల్లించాల్సి రావడం, పౌర జాబితాలో ఒక తగ్గింపును ఈ సవరణల్లో ప్రతిపాదించబడ్డాయి. [115] డిసెంబరులో, ఛార్లస్ మరియు డయానా అధికారికంగా విడిపోయారు.[116] ఈ ఏడాది చివరిలో ది సన్ వార్తాపత్రికపై రాణి న్యాయస్థానంలో వ్యాజ్యం దాఖలు చేశారు, తన వార్షిక క్రిస్మస్ సందేశాన్ని ప్రసారానికి రెండు రోజుల ముందే ప్రచురించినందుకు ఆమె ఈ చర్య తీసుకున్నారు. ఈ కేసులో వార్తాపత్రిక రాణి న్యాయపరమైన ఖర్చులు చెల్లించడంతోపాటు, ఛారిటీకి £200,000 విరాళం ఇచ్చింది.[117]

ఛార్లస్ మరియు డయానా [మార్చు]

తరువాతి సంవత్సరాల్లో, ఛార్లస్ మరియు డయానా వివాహం యొక్క స్థితిపై ప్రసార మాధ్యమాల్లో ప్రచారం కొనసాగింది.[118] డిసెంబరు 1995 చివరి కాలంలో, ప్రధానమంత్రి మేజర్, కాంటర్‌బరీ ఆర్క్‌బిషప్ జార్జి కేరీ, తన వ్యక్తిగత కార్యదర్శి రాబర్ట్ ఫెలోవీస్ మరియు తన భర్తను సంప్రదించిన తరువాత విడాకులు తీసుకోవాలని ఛార్లస్ మరియు డయానా ఇరువురికీ ఎలిజబెత్ లేఖ రాశారు.[119] 1996లో వీరికి విడాకులు లభించాయి, విడాకులు తీసుకున్న ఒక ఏడాది తరువాత ఆగస్టు 31, 1997న డయానా పారిస్‌లో జరిగిన కారు ప్రమాదంలో మరణించారు. ఆ సమయంలో రాణి ఎలిజబెత్ బాల్మోరల్‌లో తన కుమారుడు మరియు మనవళ్లతో సెలవుదినాలు గడుపుతున్నారు. డయానా యొక్క ఇద్దరు కుమారులు చర్చికి వెళ్లాలని కోరుకోవడంతో, వారి తాత,అమ్మమ్మలు వారిని ఉదయంపూట తీసుకెళ్లారు.[120]

ఐదు రోజుల్లో ఒకసారి మాత్రమే బహిరంగ దర్శనమిచ్చిన రాణి మరియు డ్యూక్ వారి మనవళ్లను మీడియా నుంచి దూరంగా ఉంచేందుకు బాల్మోరల్‌లో ఉంచారు, వారు అక్కడ ఆంతరంగికంగా సంతాప కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.[121] రాజ కుటుంబం యొక్క ఏకాంతంపై ప్రజా విమర్శలు వచ్చాయి[122] ప్రజా విమర్శల ఒత్తిళ్ల నేపథ్యంలో, డయానా అంత్యక్రియలు జరిగే ముందు రోజు రాణి లండన్ తిరిగివచ్చారు, సెప్టెంబరు 5న జరిగిన డయానా అంత్యక్రియల ప్రత్యక్ష ప్రసార కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు అంగీకరించారు.[123] ఈ ప్రసార కార్యక్రమంలో, డయానాను ఆమె ప్రశంసించారు, రాకుమారులు విలియం మరియు హారీలకు నాయనమ్మగా తాను పొందిన సంతోషానుభవాలను పంచుకున్నారు.[124] దీని ఫలితంగా, దాదాపుగా ప్రజా అసంతృప్తి సద్దుమణిగింది.[124]

స్వర్ణోత్సవం మరియు ఆ తరువాత [మార్చు]

In evening wear, Elizabeth and President Bush hold wine glasses of water and smile
వైట్‌హౌస్‌లో మే 7, 2007న జరిగిన విందులో ఎలిజబెత్ II మరియు జార్జి డబ్ల్యూ బుష్

2002లో, ఎలిజబెత్ మహారాణిగా తన స్వర్ణోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. ఆమె సోదరి మరియు తల్లి ఫిబ్రవరి మరియు మార్చి నెలల్లో మరణించారు, దీంతో మీడియాలో ఈ స్వర్ణోత్సవ వేడుకలు విజయవంతమా లేదా విఫలమవతాయా అనే చర్చ ప్రారంభమైంది.[125] ఆమె మరోసారి తన పరిధిలోని దేశాల్లో విస్తృతంగా పర్యటించారు, ఫిబ్రవరిలో జమైకాతో ఈ పర్యటనను ప్రారంభించారు, ఈ దేశంలో గవర్నర్-జనరల్ నివాసమైన కింగ్స్ హౌస్‌కు విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయి అంధకారంలో చిక్కుకుపోవడంతో, టపాసుల వెలుగులో విందు వేడుకలు జరిగాయి.[126] 1977లో మాదిరిగా, వీధి వేడుకలు మరియు ఇతర కార్యక్రమాలు ఈసారి కూడా జరిగాయి, ఈ సందర్భాన్ని పురస్కరించుకొని స్మారక కట్టడాలు ఏర్పాటు చేశారు. లండన్‌లో మూడు రోజుల ప్రధాన స్వర్ణోత్సవ వేడుకకు పది లక్షల మంది ప్రజలు హాజరయ్యారు,[127] విలేకరులు ఊహించిన దాని కంటే రాణి వేడుకపై ప్రజల్లో ఎంతో ఉత్సాహం వ్యక్తమైంది.[128]

తన జీవితం మొత్తం మంచి ఆరోగ్యంతో గడిపిన ఎలిజబెత్, 2003లో రెండు మోకాళ్లకు శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నారు, జూన్ 2005లో ఆమె చలిజ్వరం కారణంగా ఆమె అనేక కార్యక్రమాలను రద్దు చేసుకున్నారు. అక్టోబరు 2006లో, కొత్త ఎమిరేట్స్ స్టేడియం అధికారిక ప్రారంభోత్సవంలో పాల్గొనాల్సిన కార్యక్రమాన్ని రాణి రద్దు చేసుకున్నారు, వేసవికాలం నుంచి ఇబ్బంది పెడుతున్న వెన్నెముక కండరం నొప్పి కారణంగా ఈ కార్యక్రమంలో ఆమె పాల్గొనలేదు.[129] రెండు నెలల తరువాత, తన కుడి చేతికి ప్లాస్టర్‌తో ప్రజా దర్శనమిచ్చారు, దీంతో ఆమెకు ఆరోగ్యం బాగాలేదని మీడియాలో ప్రచారం జరిగింది.[130] తన కోర్గీలు రెండూ (శునకాలు) ఘర్షణ పడుతుండగా, వాటిని వేరుచేసేందుకు ప్రయత్నించిన ఆమెను ఒక శునకం కరిచింది.[131]

మే 2007లో, ది డైలీ టెలిగ్రాఫ్ వార్తాపత్రిక ఒక గుర్తుతెలియని వ్యక్తి చెప్పినట్లుగా ఒక సంచలనాత్మక కథనం వెల్లడించింది, బ్రిటన్ ప్రధానమంత్రి టోనీ బ్లెయిర్ యొక్క విధానాలపై రాణి ఎలిజబెత్ అసంతృప్తితో ఉన్నారనేది ఈ కథనం యొక్క సారాంశం, ఇరాక్ మరియు ఆప్ఘానిస్థాన్‌లో విధులు నిర్వహిస్తున్న బ్రిటీష్ సాయుధ దళాల విషయంలో ఆందోళన మరియు బ్లెయిర్ వద్ద గ్రామీణ మరియు దేశవ్యాప్త సమస్యలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు ఈ కథనంలో వెల్లడించారు.[132] అయితే ఆమె ఉత్తర ఐర్లాండ్‌లో శాంతి సాధనకు బ్లెయిర్ చేపట్టిన చర్యలను ప్రశంసించారు.[133] మార్చి 20, 2008న, చర్చ్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ సెయింట్ పాట్రిక్స్ కేథడ్రల్ ఆర్మాగ్ వద్ద క్వీన్ మౌండీ సేవకు హాజరయ్యాు, ఇంగ్లండ్ మరియు వేల్స్ బయట ఆమె ఈ సేవకు హాజరుకావడం ఇదే తొలిసారి కావడం గమనార్హం.[134]

రాణి మరియు ఎడిన్‌బర్గ్ డ్యూక్ ఫిలిప్ తమ 60వ వివాహ వార్షికోత్సవాన్ని 2007లో జరుపుకున్నారు; బ్రిటీష్ రాజవంశీయుల్లో అత్యంత సుదీర్ఘమైన వివాహ బంధంగా వారి వివాహం గుర్తింపు పొందింది. ఎలిజబెత్ యొక్క పాలన ఆమెకు ముందు నలుగురు తక్షణ పూర్వీకుల కలిపి పాలించిన కాలం కంటే ఎక్కువ కాలం సాగింది (ఎడ్వర్డ్ VII, జార్జి V, ఎడ్వర్డ్ VIII, మరియు జార్జి VI). యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో అత్యధిక కాలం పాలన సాగించిన చక్రవర్తుల్లో మూడో వ్యక్తిగా ఆమె గుర్తింపు పొందారు, అంతేకాకుండా ప్రపంచంలో ఒక సార్వభౌమ దేశంలో అత్యధిక కాలం పాలన సాగించిన, ఇప్పుడు జీవించివున్న చక్రవర్తుల్లో రెండో స్థానంలో ఉన్నారు (మొదటిస్థానంలో థాయ్‌ల్యాండ్ రాజు భూమీబోల్ అదుల్యాదెజ్ ఉన్నారు), మరియు బ్రిటీష్ చక్రవర్తిగా పాలన సాగిస్తున్న అతిపెద్ద వయస్కురాలిగా కూడా గుర్తింపు పొందారు. ఆమెకు అధికారాన్ని త్యజించే ఉద్దేశం లేదు,[135] అయితే ప్రిన్స్ ఛార్లస్ యొక్క ప్రభుత్వ విధులు పెరిగి, ఎలిజబెత్ యొక్క బాధ్యతలు పరిమితంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.[136]

2010లో ఎలిజబెత్ రెండోసారి ఐక్యరాజ్యసమితిలో ప్రసంగించారు, మొదటి ప్రసంగం చేసిన 53 సంవత్సరాల తరువాత ఆమె తాజా ప్రసంగం చేశారు, ఈసారి కూడా తన పరిధిలోని దేశాల రాణిగా మరియు కామన్వెల్త్ దేశాల అధిపతిగా దీనిలో ప్రసంగించారు.[137] UN ప్రధాన కార్యదర్శి బాన్ కీ మూన్ ఆమెను మన కాలానికి పట్టుకొమ్మగా సభకు పరిచయం చేశారు. కెనడా పర్యటన తరువాత ఎలిజబెత్ ఇక్కడకు వచ్చారు, ఎలిజబెత్ ప్రసంగాన్ని ఆమె సిబ్బంది అత్యంత ముఖ్యమైన ఇటీవలి ప్రసంగంగా గుర్తిస్తున్నారు,[138] దీనిలో ఆమె తన జీవితకాలంలో ఎంతో మార్పును చూశానని, దీనిలో ఎక్కువగా మంచి మార్పులు జరిగాయని చెప్పారు ... ఐక్యరాజ్యసమితికి స్ఫూర్తినిచ్చిన లక్ష్యాలు మరియు విలువలు చిరకాలం కొనసాగుతాయని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. రేపటి ప్రపంచంలో, నిజమైన ఐక్యరాజ్యాలుగా ఉండేందుకు మనమందరం కలిసి కష్టించి పని చేయాలని రాణి తన ప్రసంగాన్ని ముగించారు.[137][138] న్యూయార్క్ పర్యటనలో ఆమె అధికారికంగా సెప్టెంబరు 11 దాడుల యొక్క బ్రిటీష్ బాధితుల కోసం ఒక స్మారక ఉద్యానవనాన్ని ప్రారంభించారు.[138][139]

ఎలిజబెత్ తన వజ్రోత్సవ వేడుకలను 2012లో జరుపుకోనున్నారు, రాణిగా 60 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంటున్న సందర్భంగా వీటిని నిర్వహిస్తున్నారు. క్వీన్ విక్టోరియా మాత్రమే ఇప్పటివరకు వజ్రోత్సవ వేడుకలు జరుపుకున్న బ్రిటీష్ చక్రవర్తిగా గుర్తింపు పొందారు, ఆమె వజ్రోత్సవ వేడుకలు 1897లో జరిగాయి. అంతేకాకుండా జనవరి 29, 2012న 85 ఏళ్ల వయస్సులోకి అడుగుపెట్టడం ద్వారా ఎక్కువ కాలం జీవించిన బ్రిటీష్ దేశాధిపతిగా ఎలిజబెత్ గుర్తింపు పొందుతారు (రిచర్డ్ క్రామ్వెల్‌ను అధిగమించనున్నారు), సెప్టెంబరు 10, 2015న 89 ఏళ్ల వయస్సులో ఆమె తన యొక్క రాజ్యాలన్నింటిలో సుదీర్ఘకాలం పాలించిన చక్రవర్తిగా మరియు ప్రపంచ చరిత్రలో సుదీర్ఘకాలం పాలన నిర్వహించిన మహారాణిగా (క్వీన్ విక్టోరియాను అధిగమించి) గుర్తింపు పొందనున్నారు.

ప్రజా అవగాహన మరియు వ్యక్తిత్వం [మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: Personality and image of Queen Elizabeth II
Elizabeth and Ronald Reagan on black horses. He bare-headed; she in a headscarf; both in tweeds, jodhpurs and riding boots.
విండ్సోర్‌లో 1982లో గుర్రపుస్వారీ చేస్తున్న ఎలిజబెత్ II మరియు రోనాల్డ్ రీగాన్

ఎలిజబెత్ 600లకుపైగా స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థలు మరియు ఇతర సంస్థలకు పోషకురాలిగా ఉన్నారు.[140] ఆమె ప్రధాన కాలక్షేప ఆసక్తుల్లో గుర్రపుస్వారీ మరియు శునకాల పెంపకం, ముఖ్యంగా తన పెంబ్రోక్ వెల్ష్ కోర్గీలతో కాలక్షేపం భాగంగా ఉన్నాయి.[141] ఆమె దస్తులు ఎక్కువగా మదురు-రంగు కోట్‌లు మరియు అలంకరించిన టోపీలు భాగంగా ఉంటాయి, జన సమూహాల్లోకి వచ్చినప్పుడు ఆమె ఎక్కువగా ఈ అలంకరణతో కనిపిస్తారు.[142]

ఎలిజబెత్ చాలా తక్కువ ఇంటర్వ్యూలు ఇవ్వడంతో, ఆమె యొక్క వ్యక్తిగత భావాలు గురించి అతికొద్ది విషయాలు మాత్రమే ప్రపంచానికి తెలుసు. ఒక రాజ్యాంగ చక్రవర్తిగా, ఆమె ప్రజా వేదికపై సొంత రాజకీయ అభిప్రాయాలను వెల్లడించలేదు. ఆమెకు మతపరమైన మరియు పౌర బాధ్యతల గురించి లోతైన అవగాహన ఉంది, ఆమె పట్టాభిషేక ప్రమాణస్వీకారాన్ని విధిగా పాటించారు.[143][144] వ్యవస్థీకృత చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ యొక్క సుప్రీం గవర్నర్‌గా అధికారిక మత పాత్రకు వెలుపల, ఆమె వ్యక్తిగతంగా ఆ చర్చిలో మరియు నేషనల్ చర్చ్ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్‌లో ప్రార్థనలు చేశారు.[145] ఇతర మత-విశ్వాస సంబంధాలకు కూడా ఆమె మద్దతు ఇచ్చారు, ఇతర మతాలకు చెందిన నేతలను కలుసుకున్నారు, ఆమెకు ది కౌన్సిల్ ఆఫ్ క్రిస్టియన్స్ అండ్ జ్యూస్‌కు ఆమె వ్యక్తిగత సహకారం అందించారు.[146] తన యొక్క విశ్వాసం గురించి ఒక వ్యక్తిగత సందేశం తరచుగా ఆమె వార్షిక రాయల్ క్రిస్మస్ సందేశంలో కనిపిస్తుంది, ఈ సందేశం 2000 నుంచి కామన్వెల్త్ దేశాల్లో ప్రసారమవుతుంది, ఏసుక్రీస్తు యొక్క 2000వ పుట్టినరోజు వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని జరిగిన మిలీనియం యొక్క ప్రాధాన్యత గురించి ఆమె 2000 సంవత్సరంలో మాట్లాడారు.:

To many of us, our beliefs are of fundamental importance. For me the teachings of Christ and my own personal accountability before God provide a framework in which I try to lead my life. I, like so many of you, have drawn great comfort in difficult times from Christ's words and example.[147][148]

1950వ దశకంలో, తన పాలన ప్రారంభంలో యువ మహిళగా ఉన్నప్పుడు, ఆమె ఒక అందమైన సాహసగాథ రాణిగా వర్ణించబడ్డారు.[149] యుద్ధ భయం నుంచి బయటపడిన తరువాత, కొత్త ఆశలు చిగురించిన కాలం, పురోగతి మరియు సాధనల యుగంతో నూతన ఎలిజబెత్ యుగం ప్రారంభమైంది.[150] లార్డ్ ఆల్ట్రిన్‌చామ్ 1957లో ఆమెను ఒక అహంకారం గల పాఠశాల బాలికగా వర్ణిస్తూ చేసిన ఆరోపణ చాలా అరుదైన విమర్శగా గుర్తించబడుతుంది.[151] 1960వ దశకం చివరి కాలంలో, రాయల్ ఫ్యామిలీ అనే టెలివిజన్ లఘుచిత్రం ద్వారా మరియు ప్రిన్స్ ఛార్లస్ ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ పట్టం పొందిన వేడుకను టెలివిజన్‌లో ప్రసారం చేయడం ద్వారా రాచరికం యొక్క మరింత ఆధునిక చిత్రణకు ప్రయత్నాలు జరిగాయి.[152] రజతోత్సవంలో, ప్రజలు మరియు వేడుకలు ఉత్సాహభరితంగా కనిపించాయి,[153] అయితే ఎలిజబెత్ బిడ్డల యొక్క వ్యక్తిగత మరియు వృత్తి జీవితాలు ప్రసార సాధనాల్లో సంచలనాత్మకంగా కావడంతో 1980వ దశకంలో రాజ కుటుంబంపై ప్రజా విమర్శలు పెరిగిపోయాయి.[154] ఎలిజబెత్ యొక్క ప్రజాదరణ 1990వ దశకంలో బాగా క్షీణించింది; ప్రజాభీష్టం మేరకు ఆమె మొదటిసారి ఆదాయ పన్ను చెల్లించడం మొదలుపెట్టారు, బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్ ప్రజా సందర్శనకు తెరవడం జరిగింది.[155] రాచరికంపై అసంతృప్తి ప్రిన్సెస్ ఆఫ్ వేల్స్ డయానా మరణంతో తారాస్థాయికి చేరుకుంది, అయితే డయానా మరణం తరువాత ఐదు రోజులకు ఎలిజబెత్ ప్రత్యక్ష ప్రసార కార్యక్రమంలో ప్రసంగించడంతో ఆ అసంతృప్తి చాలావరకు సద్దుమణిగింది.[156] నవంబరు 1999లో, ఆస్ట్రేలియాలో రాచరికం భవిష్యత్‌పై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది, దీనిలో పరోక్షంగా ఎన్నుకునే దేశాధిపతికి బదులుగా రాచరికాన్ని కొనసాగించేందుకు ఎక్కువ మంది మొగ్గుచూపారు.[157] 2006 మరియు 2007లో జరిగిన అధ్యయనాల్లో ఎలిజబెత్‌కు బలమైన మద్దతు లభించింది,,[158][159][160] తువాలులో 2008లో మరియు సెయింట్ విన్సెంట్ మరియు గ్రెనెడినెస్‌లో 2009లో జరిగిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణల్లో కూడా రాచరికాన్ని తొలగించే ప్రతిపాదనకు తిరస్కృతి ఎదురైంది.[161]

ఆస్తులు [మార్చు]

View of Sandingham House from the south bank of the Upper Lake
నోర్‌ఫోల్క్‌లోని శాండ్రిన్‌గామ్‌లో ఉన్న ఎలిజబెత్ వ్యక్తిగత నివాసం శాండ్రిన్‌గామ్ హౌస్

ఎలిజబెత్ యొక్క వ్యక్తిగత సంపద అనేక సంవత్సరాలుగా ఊహాగానాలకు పాత్రమైవుంది. ఫోర్బ్స్ మేగజైన్ అంచనా ప్రకారం 2009లో ఆమె నికర ఆస్తుల విలువ US$450 మిలియన్లు,[162] అయితే అధికారిక బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్ ప్రకటనలు ప్రకారం 1993లో ఆస్తుల విలువ అంచనాలు స్థూలంగా £100 మిలియన్లకుపైగా ఉన్నాయి.[163] వ్యక్తిగతంగా రాణికి చెందని కళాఖండాలు మరియు కిరీటాభరణాలతోపాటు రాజ వస్తువులు ట్రస్టు పరిధిలో ఉంటాయి,[164][165] వీటితోపాటు బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్ మరియు విండ్సోర్ కాజిల్,[166] మరియు డుచీ ఆఫ్ లంకాస్టెర్ వంటి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని రాణి నివాస భవనాల విలువ 2010లో £348 మిలియన్ల వద్ద ఉంది.[167] పలువురు తన పూర్వీకుల మాదిరిగానే, ఎలిజబెత్‌కు కూడా నివాసంగా బకింగ్‌హామ్ ప్యాలస్ అంటే ఇష్టం లేదు, ఆమె విండ్సోర్ కాజిల్‌లో నివసించేందుకు మొగ్గుచూపేవారు.[135] శాండ్రిన్‌గామ్ హౌస్ మరియు బాల్మోరల్ కాజిల్ రాణి వ్యక్తిగత ఆస్తుల్లో భాగంగా ఉన్నాయి.[166] బ్రిటీష్ క్రౌన్ ఎస్టేట్ యొక్క ఆదాయం 2010లో £6.6 బిలియన్‌ల వద్ద ఉంది[168], ఈ ఆదాయం పౌర జాబితా చెల్లింపుల కోసం బ్రిటీష్ కోశాగారానికి బదిలీ చేయబడుతుంది. క్రౌన్ ఎస్టేట్ మరియు కెనడా యొక్క 89% భూభాగాన్ని కలిగివున్న క్రౌన్ ల్యాండ్ ఆఫ్ కెనడా రెండూ దేశం కోసం ఉద్దేశించిన ట్రస్టులో చక్రవర్తి ఆధీనంలో ఉంటాయి,[169] అయితే ఎలిజబెత్ వ్యక్తిగత హోదాలో వీటిని విక్రయించే లేదా వీటి ఆదాయాన్ని పొందే అవకాశం లేదు.

బిరుదులు, శైలులు, గౌరవాలు మరియు రాజ చిహ్నాలు [మార్చు]

నీలిరంగు నేపథ్యంలో బంగారు వర్ణంలోని ట్యుడోర్ రోజ్‌ల మాలతో పెద్ద అక్షరం Eపై కిరీటం ఉన్న ఈ చిహ్నం రాణి ఎలిజబెత్ యొక్క వ్యక్తిగత పతాకంగా గుర్తించబడుతుంది
The Queen's Personal Flag

బిరుదులు మరియు శైలులు [మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: List of titles and honours of Queen Elizabeth II

ఎలిజబెత్ తన జీవితకాలమంతా పట్టాలు పొందుతూనే ఉన్నారు, చక్రవర్తి మనవరాలిగా, చక్రవర్తి కూతురుగా, తన భర్త పట్టాలు ద్వారా మరియు చివరకు సౌర్వభౌమురాలిగా పలు పట్టాలను పొందారు. ఆమెను సాధారణంగా, ది క్వీన్ లేదా హర్ మెజెస్టీ అని పిలుస్తారు. అధికారికంగా, తన పరిధిలోని ప్రతి దేశంలోనూ ఒక ప్రత్యేక పట్టం కలిగివున్నారు: అవి కెనడాలో క్వీన్ ఆఫ్ కెనడా, ఆస్ట్రేలియాలో క్వీన్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా, తదితరాలు. ఛానల్ ద్వీపాలు మరియు ఐస్లే ఆఫ్ మ్యాన్‌లు ప్రత్యేక దేశాలుగా కాకుండా సింహాసనంపై ఆధారపడి ఉన్నాయి, ఈ ద్వీపాల్లో వరుసగా ఆమెను డ్యూక్ ఆఫ్ నార్మాండీ మరియు లార్డ్ ఆఫ్ మ్యాన్ అని పిలుస్తారు. ఆమె యొక్క అదనపు పట్టాలు డిఫెండర్ ఆఫ్ ది ఫెయిత్ మరియు డ్యూక్ ఆఫ్ లంకాస్టెర్. రాణిగా మారిన తరువాత, ఆమెను మొదట పిలిచేందుకు ఉపయోగించే హర్ మెజెస్టీ కి బదులుగా, మామ్ అని పిలవడం ప్రారంభించారు.[170]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాల నుంచి ఎలిజబెత్ గౌరవాలు మరియు పురస్కారాలు అందుకున్నారు, కామన్వెల్త్ దేశాలవ్యాప్తంగా ఆమెకు పట్టాభిషేకానికి ముందు మరియు తరువాత గౌరవ సైనిక హోదాలు ఉన్నాయి.

రాజ చిహ్నాలు [మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: Flags and coats of arms of Elizabeth II

ఏప్రిల్ 21, 1944 నుంచి,[171] ఎలిజబెత్ రాజ చిహ్నాల్లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క రాజ చిహ్నాల కోటు ఉండే ఒక మాణిక్యపు పెట్టె ఉంది, మూడు బిందువుల ధావళ్యమైన ఒక గుర్తుతో ఇది వేరుచేయబడి ఉంటుంది, మధ్యలో ఒక ట్యుడోర్ రోజ్ మరియు మొదటి మరియు మూడో భాగంలో సెయింట్ జార్జి శిలువ ఉంటుంది[172] సార్వభౌమురాలిగా పట్టాభిషేకం తరువాత, ఆమె ఎటువంటి మార్పులు లేకుండా రాజ కోటును స్వీకరించింది. కవచం యొక్క రూపకల్పనలో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క రాచరిక ప్రమాణం ఉపయోగించబడింది. ఎలిజబెత్‌‍కు కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్, జమైకా, బార్బడోస్ మరియు ఇతర ప్రదేశాల్లో ఉపయోగించేందుకు వ్యక్తిగత పతాకాలు ఉన్నాయి.[173]

అంశాలు [మార్చు]

పేరు పుట్టినతేదీ వివాహం అంశాలు
ప్రిన్స్ ఛార్లెస్, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ 14 నవంబరు 1948 29 జులై 1981
28 ఆగష్టు 1996న విడాకులు పొందారు		 లేడీ డయానా స్పెన్సర్ ప్రిన్స్ విలియమ్ ఆఫ్ వేల్స్
ఫ్రిన్స్ హెన్రీ ఆఫ్ వేల్స్
ఏప్రిల్ 9, 2005 కామిల్లా పార్కెర్-బౌల్స్
ప్రిన్సెస్ అన్నే, ప్రిన్సెస్ రాయల్ ఆగస్టు 15, 1950 14 నవంబరు 1973
28 ఏప్రిల్ 1992న విడాకులు పొందారు		 మార్క్ ఫిలిప్స్ పీటర్ ఫిలిప్స్
జారా ఫిలిప్స్
12 డిసెంబరు 1992 తిమోతీ లారెన్స్
ప్రిన్స్ ఆండ్ర్యూ, డ్యూక్ ఆఫ్ యార్క్ 19 ఫిబ్రవరి 1960 23 జులై 1986
30 మే 1996న విడాకులు పొందారు		 సారా ఫెర్గ్యూసన్ ప్రిన్సెస్ బీట్రైస్ ఆఫ్ యార్క్
ప్రిన్సెస్ యుజెనీ ఆఫ్ యార్క్
ప్రిన్స్ ఎడ్వర్డ్, ఎర్ల్ ఆఫ్ వెసెక్స్ మార్చి 10, 1964 జూన్ 19, 1999 సోఫీ రైస్-జోన్స్ లేడీ లూయిస్ విండ్సోర్
జేమ్స్, విస్కౌంట్ సెవెర్న్

పూర్వీకులు [మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసంs: Ancestry of Elizabeth II and Descent of Elizabeth II from William I

మూస:Ahnentafel top మూస:Ahnentafel-compact5 మూస:Ahnentafel bottom

వీటిని కూడా చూడండి [మార్చు]

  • ప్రస్తుత దేశ మరియు ప్రభుత్వ అధినేతల జాబితా
  • సంపన్న రాజవంశీయుల జాబితా

గమనికలు [మార్చు]

  1. ↑ దీనిని కూడా చూడండి మహారాణి అధికారిక జన్మదినం.
  2. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 103; పింలట్ట్, పేజి. 2–3; లేసి, పేజి. 75–76; రోబర్ట్స్, p. 74
  3. ↑ Hoey, p. 40
  4. ↑ హెర్ గాడ్‌పేరెంట్స్ వర్ హర్ గ్రాండ్ పేరెంట్స్ కింగ్ జార్జ్ V, క్వీన్ మేరీ అండ్ లార్డ్ స్ట్రాథ్మోర్; హర్ ఆంట్స్, ప్రిన్సెస్ మేరీ అండ్ లేడీ ఎల్ఫిన్‌స్టోన్; అండ్ హర్ గ్రేట్-గ్రేట్-అంకుల్, ప్రిన్స్ ఆర్థూర్, డ్యూక్ ఆఫ్ కన్నాంట్ అండ్ స్ట్రాథెర్న్.
  5. ↑ బ్రాండ్రెత్, పే. 103
  6. ↑ పింలట్ట్, p. 12
  7. ↑ పింలట్ట్, pp. 14–16
  8. ↑ క్రాఫోర్డ్, p. 26; పింలట్ట్, p. 20; షాక్రాస్స్, పే. 21
  9. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 108–110; లేసి, పేజి. 159–161; పింలట్ట్, పేజి. 20, 163
  10. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 108–110
  11. ↑ క్వోటెడ్ ఇన్ బ్రాండ్రెత్, పే. 105; లేసి, పే. 81 మరియు షాక్రాస్స్, పేజి. 21–22
  12. ↑ క్వోటెట్ ఇన్ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 105–106
  13. ↑ బాండ్, p. 8; లేసి, పే. 76; పింలట్ట్, p. 3
  14. ↑ లేసి, పేజి. 97–98
  15. ↑ బ్రాండ్రెత్, పే. 124; క్రాఫోర్డ్, p. 85; లేసి, పేజి. 112; పింలట్ట్, p. 51; షా క్రాస్స్, పే. 25
  16. ↑ 16.0 16.1 Her Majesty The Queen: Education, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/HMTheQueen/Education/Overview.aspx, retrieved 31 May 2010
  17. ↑ పింలట్ట్, p. 47
  18. ↑ 18.0 18.1 పింలట్ట్, p. 54
  19. ↑ 19.0 19.1 పింలట్ట్, p. 55
  20. ↑ క్రాఫోర్డ్, పేజి. 104–114; పింలట్ట్, పేజి. 56–57
  21. ↑ క్రాఫోర్డ్, పేజి. 114–119; పింలట్ట్, పే. 57
  22. ↑ Biography of HM Queen Elizabeth the Queen Mother: Activities as Queen, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/HistoryoftheMonarchy/The%20House%20of%20Windsor%20from%201952/QueenElizabethTheQueenMother/ActivitiesasQueen.aspx, retrieved 28 July 2009
  23. ↑ క్రాఫోర్డ్ , పేజి. 137–141
  24. ↑ 24.0 24.1 Archive:Children's Hour: Princess Elizabeth, BBC, 13 October 1940, http://www.bbc.co.uk/archive/princesselizabeth/6600.shtml?all=1&id=6600, retrieved 22 July 2009
  25. ↑ 25.0 25.1 Early public life, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/HMTheQueen/Publiclife/EarlyPublicLife/Earlypubliclife.aspx, retrieved 20 April 2010
  26. ↑ మూస:London Gazette
  27. ↑ మూస:London Gazette
  28. ↑ Burns, John F. (27 May 2009), "Left Out of D-Day Events, Queen Elizabeth Is Fuming", The New York Times, http://www.nytimes.com/2009/05/28/world/europe/28queen.html?ref=europe, retrieved 12 December 2009
  29. ↑ Royal plans to beat nationalism, BBC, 8 March 2005, http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/4329001.stm, retrieved 15 June 2010
  30. ↑ పింలట్ట్, పేజి. 71–73
  31. ↑ Gorsedd of the Bards, National Museum of Wales, http://www.museumwales.ac.uk/en/911/, retrieved 17 December 2009
  32. ↑ బాండ్, పే. 10; పింలట్ట్, పే. 79
  33. ↑ 21st birthday speech, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/ImagesandBroadcasts/Historic%20speeches%20and%20broadcasts/21stbirthdayspeech21April1947.aspx, retrieved 28 July 2009
  34. ↑ బ్రాండ్రెత్, pp. 133–139; లేసి, పేజి. 124–125; పింలట్ట్, p. 86
  35. ↑ బాండ్, పేజి. 10; బ్రాండ్రెత్, పేజి. 132–136, 166–169; లేసి, పేజి. 119, 126, 135
  36. ↑ Hoey, పేజి. 55–56; పింలట్ట్, పేజి. 101, 137
  37. ↑ మూస:London Gazette
  38. ↑ Edwards, Phil (31 October 2000), The Real Prince Philip, Channel 4, http://www.channel4.com/history/microsites/R/real_lives/prince_philip_t.html, retrieved 23 September 2009
  39. ↑ Davies, Caroline (20 April 2006), Philip, the one constant through her life, London: Telegraph Media Group, http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/campaigns/queen80/uqphilip.xml, retrieved 23 September 2009
  40. ↑ Heald, Tim (2007), Princess Margaret: A Life Unravelled, London: Weidenfeld and Nicolson, p. xviii, ISBN 9780297848202
  41. ↑ 41.0 41.1 60 Diamond Wedding anniversary facts, Official website of the British Monarchy, 18 November 2007, http://www.royal.gov.uk/LatestNewsandDiary/Factfiles/60diamondweddinganniversaryfacts.aspx, retrieved 20 June 2010
  42. ↑ హోయి, పే. 58; పింలట్ట్, పేజి. 133–134
  43. ↑ Petropoulos, Jonathan (2006), Royals and the Reich: the princes von Hessen in Nazi Germany, Oxford University Press, p. 363, ISBN 0195161335
  44. ↑ హోయి, పే. 59
  45. ↑ Bradford, Sarah (1989), King George VI, London: Weidenfeld and Nicolson, p. 424, ISBN 0297796674
  46. ↑ Letters Patent, 22 October 1948, Heraldica, http://www.heraldica.org/topics/britain/TNA/LCO_6_3676.htm, retrieved 9 September 2007
  47. ↑ హోయి, పేజి. 69–70; పింలట్ట్, పేజి. 155–156
  48. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 226–238; పింలట్ట్, పేజి. 145, 159–163, 167
  49. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 240–241; లేసి, పే. 166; పింలట్ట్, పేజి. 169–172
  50. ↑ పే.16
  51. ↑ చర్టరిస్ quoted in పింలట్ట్, పే. 179 మరియు షాక్రోస్స్, పే. 17
  52. ↑ పింలట్ట్, పేజి. 178–179
  53. ↑ పింలట్ట్, పేజి. 186–187
  54. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 253–254; లేసి, పేజి. 172–173; పింలట్ట్, పేజి. 183–185
  55. ↑ మూస:London Gazette
  56. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 269–271
  57. ↑ బ్రాండ్రెత్, పేజి. 269–271; లేసి, పేజి. 193–194; పింలట్ట్, పేజి. 201, 236–238
  58. ↑ బాండ్, పే. 22; బ్రాండ్రెత్, పే. 271; Laesi, పే. 194; పింలట్ట్, పే. 238; షాక్రాస్స్, పే. 146
  59. ↑ పింలట్ట్, పే. 207
  60. ↑ పింలట్ట్, పే. 207; రోబర్ట్స్, పే. 82
  61. ↑ Briggs, Asa (1995), The History of Broadcasting in the United Kingdom, 4, Oxford University Press, pp. 420 ff., ISBN 0192129678
  62. ↑ [51] ^ లేసి, పే.70.
  63. ↑ Cotton, Belinda; Ramsey, Ron, By appointment: Norman Hartnell's sample for the Coronation dress of Queen Elizabeth II, National Gallery of Australia, http://www.nga.gov.au/ByAppointment/, retrieved 4 December 2009
  64. ↑ పింలట్ట్, p. 182
  65. ↑ Queen and Australia: Royal visits, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/MonarchAndCommonwealth/Australia/Royalvisits.aspx, retrieved 8 December 2009
  66. ↑ Queen and New Zealand: Royal visits, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/MonarchAndCommonwealth/NewZealand/Royalvisits.aspx, retrieved 8 December 2009
  67. ↑ బ్రాండ్రెత్, పే. 278; పింలట్ట్, పే. 224; షా క్రాస్స్, పే . 59
  68. ↑ Challands, Sarah (25 April 2006), Queen Elizabeth II celebrates her 80th birthday, CTV News, http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20060418/queen_liz_birthday_060418, retrieved 13 June 2007
  69. ↑ When Britain and France nearly married, BBC, 15 January 2007, http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/6261885.stm, retrieved 14 December 2009
  70. ↑ పింలట్ట్, p. 255; రోబర్ట్స్, పే . 84
  71. ↑ పింలట్ట్, పేజి. 256–260; రోబర్ట్స్, పే. 84
  72. ↑ 72.0 72.1 పింలట్ట్, పేజి. 324–335; రోబర్ట్స్, పే. 84
  73. ↑ లేసి, పే. 199; షా క్రాస్, పే. 75
  74. ↑ లార్డ్ ఆస్ట్రిన్‌చామ్ ఇన్ నేషనల్ రివ్యూ క్వోటెడ్ బై బ్రాండ్రెత్, పే. 374 అండ్ రాబర్ట్స్, పే. 83
  75. ↑ బ్రాండ్రెత్, పే. 374; పిమ్లోట్, పేజీలు. 280–281; షాక్రాస్, పేజి. 76
  76. ↑ రాబర్ట్స్, పేజి. 84
  77. ↑ పిమ్లోట్, p. 303; షాక్రాస్, p. 83
  78. ↑ 78.0 78.1 Macmillan, Harold (1972), Pointing The Way 1959–1961, London: Macmillan, pp. 466–472, ISBN 0333124111
  79. ↑ Dymond, Glenn (5 March 2010), Ceremonial in the House of Lords, House of Lords Library, p. 12, http://www.parliament.uk/documents/documents/upload/lln2010-007.pdf, retrieved 5 June 2010
  80. ↑ బాండ్, p. 66; పిమ్లోట్, pp. 345–354
  81. ↑ పిమ్లోట్, p. 418
  82. ↑ పిమ్లోట్, p. 419; షాక్రాస్, pp. 109–110
  83. ↑ 83.0 83.1 బాండ్, p. 96; పిమ్లోట్, p. 427; షాక్రాస్, p. 110
  84. ↑ పిమ్లోట్, pp. 428–429
  85. ↑ పిమ్లోట్, p. 449
  86. ↑ రాబర్ట్స్, pp. 88–89; షాక్రాస్, p. 178
  87. ↑ పిమ్లోట్, pp. 336–337, 470–471; రాబర్ట్స్, pp. 88–89
  88. ↑ 88.0 88.1 88.2 88.3 88.4 Heinricks, Geoff (2001), "Trudeau and the Monarchy", Canadian Monarchist News, reprinted from National Post, http://www.monarchist.ca/cmn/2001/opinion.htm, retrieved 13 October 2008
  89. ↑ Trudeau, Pierre Elliott (1993), Memoirs, Toronto: McLelland & Stewart, ISBN 0771085885, http://books.google.com/books?id=ZtMUAAAAYAAJ&q=memoirs+trudeau&dq=memoirs+trudeau&pgis=1, retrieved 12 October 2008
  90. ↑ Queen's 'fantasy assassin' jailed, BBC, 14 September 1981, http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/14/newsid_2516000/2516713.stm, retrieved 21 June 2010
  91. ↑ లేసి, p. 281; పిమ్లోట్, pp. 476–477; షాక్రాస్, p. 192
  92. ↑ లేసి, pp. 297–298; పిమ్లోట్, p. 491
  93. ↑ బాండ్, p. 115
  94. ↑ షాక్రాస్, p. 127
  95. ↑ బాండ్, p. 188; పిమ్లోట్, p. 497
  96. ↑ పిమ్లోట్, pp. 488–490
  97. ↑ కెల్విన్ మాకెంజీ, ఎడిటర్ ఆఫ్ ది సన్ , టోల్డ్ హిజ్ స్టాఫ్: "గివ్ మి ఎ సండే ఫర్ మండే స్ప్లాష్ ఆన్ ది రాయల్స్. డోంట్ వరీ ఇట్ ఇజ్ నాట్ ట్రూ - సో లాంగ్ యాజ్ దేరీజ్ నాట్ టూ మచ్ ఆఫ్ ఎ ఫస్ ఎబౌట్ ఇట్ ఆఫ్టర్‌వార్డ్స్." (క్వోటెడ్ ఇన్ పిమ్లోట్, p. 521)
    డొనాల్డ్ ట్రెల్‌ఫోర్డ్, ది అబ్జర్వర్ , 21 సెప్టెంబరు 1986: "ది రాయల్ సోప్ ఒపెరా హాజ్ నౌ రీచ్డ్ సచ్ ఎ పిచ్ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఇంటెరెస్ట్ దట్ ది బౌండరీ బిట్వీన్ ఫ్యాక్ట్ అండ్ ఫిక్షన్ హాజ్ బీన్ లాస్ట్ సైట్ ఆఫ్ ... ఇట్ ఈజ్ నాట్ జస్ట్ దట్ సమ్ పేపర్స్ డోంట్ చెక్ దెయిర్ ఫ్యాక్ట్స్ ఆర్ యాక్సెప్ట్ డేనియల్స్: దే డోంట్ కేర్ ఇఫ్ ది స్టోరీస్ ఆర్ ట్రూ ఆర్ నాట్."
  98. ↑ ది సోర్సెస్ ఆఫ్ ది రూమర్స్, ప్రింటెడ్ మోస్ట్ నోటబ్లీ ఇన్ ది సండే టైమ్స్ ఆఫ్ 20 జులై 1986, ఇన్‌క్లూడెడ్ రాయల్ ఎయిడ్ మైకెల్ షీ అండ్ కామన్వెల్త్ సెక్రటరీ జనరల్ ష్రిడాత్ రాంఫాల్, బట్ షియా క్లైమ్డ్ హిజ్ రిమార్క్స్ వర్ టేకెన్ అవుట్ ఆఫ్ కంటెక్స్ట్ అండ్ ఎంబెల్లిష్డ్ బై స్పెక్యులేషన్ (పిమ్లోట్, pp. 503–515); సీ ఆల్సో నీల్, pp. 195–207 అండ్ షాక్రాస్, pp. 129–132
  99. ↑ "...ది రిపోర్ట్ వాజ్ ఎ పీస్ ఆఫ్ జర్నలిస్టిక్ మిష్చీఫ్-మేకింగ్": Campbell, John (2003), Margaret Thatcher: The Iron Lady, Jonathan Cape, p. 467, ISBN 0224061569
  100. ↑ థాచర్ టు బ్రియాన్ వాల్డెన్ కోటెడ్ ఇన్ Neil, Andrew (1996), Full Disclosure, London: Macmillan, p. 207, ISBN 0333646827
    ఆండ్ర్యూ నీల్ క్వోటెడ్ ఇన్ వుడ్‌రో వైట్స్ డైరీ ఆఫ్ 26 అక్టోబర్ 1990 (Wyatt, Woodrow; Edited by Sarah Curtis (1999), The Journals of Woodrow Wyatt: Volume II, London: Macmillan, p. 372, ISBN 0333774051)
  101. ↑ Bridcut, John (Producer) (2002), Queen and Country (Documentary), BBC
  102. ↑ Thatcher, Margaret (1993), The Downing Street Years, London: HarperCollins, p. 309
  103. ↑ రాబర్ట్స్, p. 101; షాక్రాస్, p. 139
  104. ↑ White, Roland (19 October 2005), "Atticus", The Sunday Times (London), http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/article576422.ece, retrieved 8 December 2009
  105. ↑ పిమ్లోట్, pp. 519–534, 548–549
  106. ↑ లేసి, p. 307; పిమ్లోట్, pp. 522–526
  107. ↑ లేసి, pp. 293–294; పిమ్లోట్, p. 541
  108. ↑ పిమ్లోట్, p. 538
  109. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 349; లేసి, p. 319
  110. ↑ Annus horribilis speech, 24 November 1992, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/ImagesandBroadcasts/Historic%20speeches%20and%20broadcasts/Annushorribilisspeech24November1992.aspx, retrieved 6 August 2009
  111. ↑ లేసి, p. 319; పిమ్లోట్, pp. 550–551
  112. ↑ Stanglin, Doug (18 March 2010), "German study concludes 25,000 died in Allied bombing of Dresden", USA Today, http://content.usatoday.com/communities/ondeadline/post/2010/03/official-german-study-concludes-25000-died-in-allied-bombing-of-dresden/1?csp=34, retrieved 19 March 2010
  113. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 377; పిమ్లోట్, pp. 558–559; రాబర్ట్స్, p. 94; షాక్రాస్, p. 204
  114. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 377
  115. ↑ లేసి, pp. 325–326; పిమ్లోట్, pp. 559–561
  116. ↑ లేసి, p. 328; పిమ్లోట్, p. 561
  117. ↑ పిమ్లోట్, p. 562
  118. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 356; పిమ్లోట్, pp. 572–577; రాబర్ట్స్, p. 94; షాక్రాస్, p. 168
  119. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 357; పిమ్లోట్, p. 577
  120. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 358; పిమ్లోట్, p. 610
  121. ↑ బాండ్, p. 134; బ్రాండ్రెత్, p. 358; పిమ్లోట్, p. 615
  122. ↑ బాండ్, p. 134; బ్రాండ్రెత్, p. 358; లేసి, pp. 6–7; పిమ్లోట్, p. 616; రాబర్ట్స్, p. 98; షాక్రాస్, p. 8
  123. ↑ బ్రాండ్రెత్, pp. 358–359; లేసి, pp. 8–9; పిమ్లోట్, pp. 621–622
  124. ↑ 124.0 124.1 బాండ్, p. 134; బ్రాండ్రెత్, p. 359; లేసి, pp. 13–15; పిమ్లోట్, pp. 623–624
  125. ↑ బాండ్, p. 156
  126. ↑ బ్రాండ్రెత్, p. 31
  127. ↑ బాండ్, pp. 166–167
  128. ↑ బాండ్, p. 157
  129. ↑ Queen cancels visit due to injury, BBC, 26 October 2006, http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/6087724.stm, retrieved 8 December 2009
  130. ↑ Greenhill, Sam; Hope, Jenny (6 December 2006), "Plaster on Queen's hand: minor cut or IV drip?", Daily Mail (London), http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=420950&in_page_id=1770, retrieved 8 December 2009
  131. ↑ Whittaker, Thomas (14 December 2006), "Corgi put the queen in plaster", The Sun, http://www.thesun.co.uk/article/0,,2-2006570726,00.html, retrieved 8 December 2009
  132. ↑ Alderson, Andrew (28 May 2007), "Revealed: Queen's dismay at Blair legacy", The Daily Telegraph (London), http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1552769/Revealed-Queens-dismay-at-Blair-legacy.html, retrieved 31 May 2010
  133. ↑ Alderson, Andrew (27 May 2007), "Tony and Her Majesty: an uneasy relationship", The Daily Telegraph (London), http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/05/27/nqueen127.xml, retrieved 31 May 2010
  134. ↑ Historic first for Maundy service, BBC, 20 March 2008, http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/7305675.stm, retrieved 12 October 2008
  135. ↑ 135.0 135.1 English, Rebecca (20 April 2006), "'The Queen will NEVER consider abdicating'", Mail Online (London: Associated Newspapers Ltd), http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=383595&in_page_id=1770, retrieved 9 December 2009
  136. ↑ "Key aides move to Windsor ahead of Queen's retirement", London Evening Standard, 18 November 2006, http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23375011-details/Key+aides+move+to+Windsor+ahead+of+Queen's+retirement/article.do, retrieved 8 December 2009
  137. ↑ 137.0 137.1 Address to the United Nations General Assembly, 6 July 2010, http://www.royal.gov.uk/LatestNewsandDiary/Speechesandarticles/2010/AddresstotheUnitedNationsGeneralAssembly6July2010.aspx, retrieved 6 July 2010
  138. ↑ 138.0 138.1 138.2 Queen addresses UN General Assembly in New York, BBC, 7 July 2010, http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/10518044.stm, retrieved 7 July 2010
  139. ↑ Mcfadden, Robert D. (5 July 2010), "Queen Elizabeth to Visit Ground Zero on Tuesday", The New York Times, http://www.nytimes.com/2010/07/05/nyregion/05queen.html?src=mv, retrieved 6 July 2010
  140. ↑ Queen and Charities, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/HMTheQueen/QueenCharities/Overview.aspx, retrieved 29 June 2010
  141. ↑ 80 facts about The Queen, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/LatestNewsandDiary/Factfiles/80factsaboutTheQueen.aspx, retrieved 20 June 2010
  142. ↑ Cartner-Morley, Jess (10 May 2007), "Elizabeth II, belated follower of fashion", The Guardian (London: Guardian Media Group): p. 2, G2 section, http://www.guardian.co.uk/g2/story/0,,2076067,00.html, retrieved 10 May 2007
  143. ↑ Queen 'will do her job for life', BBC, 19 April 2006, http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4921120.stm, retrieved 4 February 2007
  144. ↑ షాక్రాస్, pp. 194–195
  145. ↑ Queen, State and Kirk, Church of Scotland official website, http://www.churchofscotland.org.uk/organisation/orgqueen.htm, retrieved 19 November 2009
  146. ↑ Presidents, Vice Presidents and Trustees, Council of Christians and Jews, http://ccj.org.uk/Presidents-and-Vice-Presidents, retrieved 19 November 2009
  147. ↑ Elizabeth II (2000), Historic speeches: Christmas Broadcast 2000, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/ImagesandBroadcasts/TheQueensChristmasBroadcasts/ChristmasBroadcasts/ChristmasBroadcast2000.aspx, retrieved 28 July 2009
  148. ↑ Shawcross, pp. 236–237
  149. ↑ బాండ్, p. 22
  150. ↑ బాండ్, p. 35; పిమ్లోట్, p. 180; రాబర్ట్స్, p. 82; షాక్రాస్, p. 50
  151. ↑ బాండ్, p. 35; పిమ్లోట్, p. 280; షాక్రాస్, p. 76
  152. ↑ బాండ్, pp. 66–67, 84, 87–89; లేసి, pp. 222–226; పిమ్లోట్, pp. 378–392; రాబర్ట్స్, pp. 84–86
  153. ↑ బాండ్, p. 97; పిమ్లోట్, pp. 449–450; రాబర్ట్స్, p. 87; షాక్రాస్, pp. 114–117
  154. ↑ బాండ్, p. 117; రాబర్ట్స్, p. 91
  155. ↑ బాండ్, p. 134; పిమ్లోట్, pp. 556–561, 570
  156. ↑ బాండ్, p. 134; పిమ్లోట్, pp. 624-625
  157. ↑ లేసి, p. 387; రాబర్ట్స్, p. 101; షాక్రాస్, p. 218
  158. ↑ Monarchy poll, Ipsos MORI, April 2006, http://www.ipsos-mori.com/researchpublications/researcharchive/poll.aspx?oItemId=378, retrieved 24 July 2009
  159. ↑ (pdf) Monarchy Survey, Populus Ltd, 14–16 December 2007, p. 9, http://populuslimited.com/uploads/download_pdf-160108-The-Discovery-Channel-Monarchy-Survey.pdf, retrieved 17 August 2010
  160. ↑ Poll respondents back UK monarchy, BBC, 28 December 2007, http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7162649.stm, retrieved 17 August 2010
  161. ↑ Vincies vote "No", BBC, 26 November 2009, http://www.bbc.co.uk/caribbean/news/story/2009/11/091126_nib.shtml, retrieved 26 November 2009
  162. ↑ von Zeppelin, Christina (19 August 2009), "The 100 Most Powerful Women #42 Queen Elizabeth II", Forbes, http://www.forbes.com/lists/2009/11/power-women-09_Queen-Elizabeth-II_88G5.html, retrieved 11 March 2010
  163. ↑ లార్డ్ ఛాంబెర్లైన్ లార్డ్ ఎయిర్లీ క్వోటెడ్ ఇన్ హోయి, p. 225 అండ్ పిమ్లోట్, p. 561
  164. ↑ What is the Royal Collection?, The Royal Collection, http://www.royalcollection.org.uk/default.asp?action=article&ID=9, retrieved 12 November 2008
  165. ↑ The Royal Collection, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/The%20Royal%20Collection%20and%20other%20collections/TheRoyalCollection/TheRoyalCollection.aspx, retrieved 9 December 2009
  166. ↑ 166.0 166.1 The Royal Residences: Overview, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/TheRoyalResidences/Overview.aspx, retrieved 9 December 2009
  167. ↑ Accounts, Annual Reports and Investments, Duchy of Lancaster, 27 July 2010, http://www.duchyoflancaster.co.uk/output/Accounts-Annual-Reports-and-Investments.aspx, retrieved 26 September 2010
  168. ↑ The Crown Estate Annual Report 2010: Financials: Balance sheet, Crown Estate, 23 June 2010, http://www.thecrownestate.co.uk/annual_report/financials/balance-sheet.html, retrieved 26 September 2010
  169. ↑ Neimanis, V. P., "Crown Land", The Canadian Encyclopedia: Geography (Historica Foundation of Canada), http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0002049, retrieved 9 December 2009
  170. ↑ Greeting a member of The Royal Family, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/ThecurrentRoyalFamily/GreetingamemberofTheRoyalFamily/Overview.aspx, retrieved 21 August 2009
  171. ↑ Velde, François (19 April 2008), Marks of cadency in the British royal family, Heraldica, http://www.heraldica.org/topics/britain/cadency.htm, retrieved 21 June 2010
  172. ↑ Heraldry Traditions, Lieutenant Governor of British Columbia, 2007, http://www.ltgov.bc.ca/govhouse/heraldry.htm, retrieved 21 June 2010
  173. ↑ Personal flags, Official website of the British Monarchy, http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/Personalflags.aspx, retrieved 21 June 2010

సూచనలు [మార్చు]

  • బాండ్, జెన్నీ (2006). ఎలిజబెత్: ఎయిటి గ్లోరియస్ ఇయర్స్ . లండన్: కార్ల్‌టన్ పబ్లిషింగ్ గ్రూప్. ISBN 0-262-08150-4
  • బ్రాండ్రెత్, గైల్స్ (2004). ఫిలిప్ అండ్ ఎలిజబెత్: పోర్ట్రైట్ ఆఫ్ ఎ మ్యారేజ్ . లండన్: సెంచరీ. ISBN 0-262-08150-4
  • క్రాఫోర్డ్, మేరియన్ (1950). ది లిటిల్ ప్రిన్సెసెస్ . లండన్: కాసెల్ అండ్ కో.
  • హీ, బ్రియాన్ (2002). హర్ మెజెస్టీ: ఫిఫ్టీ రీగల్ ఇయర్స్ . లండన్: హార్పెర్‍కొల్లిన్స్ ISBN 0-262-08150-4
  • లేసీ, రాబర్ట్ (2002). రాయల్: హర్ మెజెస్టీ క్వీన్ ఎలిజబెత్ II . లండన్: లిటిల్, బ్రౌన్. ISBN 0-262-08150-4
  • పిమ్లోట్, బెన్ (2001). ది క్వీన్: ఎలిజబెత్ II అండ్ ది మోనార్కీ . లండన్: హార్పెర్‌కొల్లిన్స్. ISBN 0-262-08150-4
  • రాబర్ట్స్, ఆండ్ర్యూ (2000). ది హౌస్ ఆఫ్ విండ్సోర్ . (ఎడిటెడ్ బై ఆంటోనియా ఫ్రేసర్) లండన్: కాసెల్ & కో. ISBN 0-304-35406-6
  • షాక్రాస్, విలియమ్ (2002). క్వీన్ అండ్ కంట్రీ . టొరంటో: మెక్‌క్లెల్యాండ్ & స్టీవార్ట్. ISBN 0-262-08150-4

బాహ్య లింకులు [మార్చు]

Wikimedia Commons has media related to: Elizabeth II of the United Kingdom
Wikiquote-logo-en.svg
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.
వికీసోర్స్
వికీసోర్స్‌లో ఎలిజబెత్ II యొక్క సొంత రచనలు లేదా ఈ వ్యక్తి గురించిన రచనలు కలవు

మూస:Use British English


మూస:Link GA

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఎలిజబెత్_II&oldid=820419" నుండి వెలికితీశారు