క్షారం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

క్షారాలు (Alkali) ఒక విధమైన రసాయన పదార్ధాలు.ఇవి ఆమ్లములతో చర్య పొందుతాయి. రుచికి చేదుగా ఉంటాయి.వీటిని సబ్బు ల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

ఉదాహరణలు[మార్చు]

  • సోడియం హైడ్రాక్సైడ్(Sodium Hydroxide: NaOH)
  • పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ (Potassium hydroxide: KOH)
  • బెరియం హైడ్రాక్సైడ్ (Barium hydroxide: Ba(OH)2)
  • కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్ (Calcium hydroxide: Ca(OH)2)

లక్షణాలు[మార్చు]

  • ఇవి రుచికి చేదుగా ఉంటాయి.
  • ఎరుపు లిట్మస్ కాగితాన్ని క్షారంలో ఉంచినపుడు నీలం రంగులోకి మారుస్తాయి.
  • క్షారాలు మిథైల్ ఆరెంజి సూచికను పసుపు రంగుగా మారుస్తాయి.
  • క్షారాలు ఫీనాప్తలీన్ సూచికను గులాబి రంగు లోకి మారుస్తాయి.

ధర్మాలు[మార్చు]

  • క్షారాలను వేడిచేస్తే లోహ ఆక్సైడ్లు, కార్బన్ డయాక్సైడ్ లు గా విడిపోతుంది.
  • క్షారం ఆమ్లం తో చర్య పొంది లవణం, నీరు లనిస్తుంది. దీనిని తటస్థీకరణము అందురు. NaOH + HCl → Nacl + H2O

తయారు చేసే విధానం[మార్చు]

లోహ ఆక్సైడ్లు నీటిలో కరిగినపుదు ఆమ్లాలు తయారవుతాయి.

  • సోడియం ఆక్సైడ్ ను నీటిలో కరిగించినపుడు సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది. Na2O +H2O → 2NaOH
  • మెగ్నీషియం ఆక్సైడ్ ను నీటిలో కరిగించినపుడు మెగ్నీషియం హైడ్రాక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది. 2MgO +H2O → Mg(OH)2
  • కాల్షియం అక్సైడ్ ను నీటిలో కరిగించినపుడు కాల్షియం హైడ్రక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది. 2CaO +H2O → Ca(OH)2

అర్హీనియస్ ఆమ్ల క్షార సిద్ధాంతము[మార్చు]

అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం ప్రకారం జల ద్రావణంలో H+ అయాన్లను యిచ్చేవి ఆమ్లాలు. OH- అయాన్లను యిచ్చెవి క్షారాలు. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం HCl ఆమ్లము. అది నీటిలో కరిగినపుడు H+, Cl-అయాన్లుగా విడిపోతుంది. ఈ సిద్ధాంతంప్రకారం NaOH క్షారం అది నీటిలో కరిగినపుడు Na+, OH- అయాన్లుగా విడిపోతుంది. నీటిలో H+ OH- అయాన్లు సమానంగా ఉంటాయి. అందువలన అది తటస్థ ద్రావణం.

అర్హీనియస్ ఆమ్ల క్షార సిద్ధాంతం- లోపములు[మార్చు]

  • కాల్షియం కార్బొనేట్ నీటిలో కరగక పోయినప్పటికీ అది క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉండును.
  • కాల్షియం ఆక్సైడ్ నందు OH-అయాన్లు లేనప్పటికీ అది క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉండును.

నీటి అయనీకరణము[మార్చు]

స్వచ్చమైన నీటిలో విద్యుత్ ప్రసరించదు. నీటిలో విద్యుత్ ను ప్రసరింపజేస్తే ఒక లీటరు ఘనపరిమాణంలో ఒక కోటి మోల్ అయాన్లలో ఒకటి మాత్రమే అయాన్లుగా విడిపోతుంది. దీనిని నీటి అయనీకరణము అందురు. [H+] అనగా H+ అయాన్ యొక్క గాఢత. [OH- ] అనగా OH- అయాన్ గాఢత అనిర్థం. నీటిలో H+ మరియు OH- లు సమానంగా ఉంటాయి. అందువల్ల వాటి గాఢతలు సమానముగా ఉంటాయి. [H+]= 10-7 మోల్ అయాన్/లీటరు  : [OH- ] =10-7 మోల్ అయాన్/లీటరు

నీటి అయానిక లబ్దము[మార్చు]

ఒకమోల్ నీటిలో గల H+ గాఢత మరియు OH- గాఢతల లబ్దాన్ని నీటిఅయానిక లబ్దం అందురు.దీనిని Kw తో సూచిస్తారు. w= [H+] x [OH- ] ఇది ఆమ్ల క్షారాల లో ముఖ్య మైనది. ఎందువలనంటే

  • నీటికి ఆమ్లం కలిపినపుడు H+ అయాన్ల గాఢత పెరుగుతుంది OH- అయాన్ల గాఢత తగ్గుతుంది. అయినా వాటి గాఢతల లబ్దం మారదు.
  • నీటికి క్షారణ్ కలిపినపుడు H+ అయాన్ల గాఢత తగ్గుతుంది OH- అయాన్ల గాఢత పెరుగుతుంది. అయినా వాటి గాఢతల లబ్దం మారదు.
ఆమ్ల,క్షారముల జల ద్రావణంలో H+ అయాన్ల గాఢత మరియు OH- అయాన్ల గాఢత
H+ అయాన్ల గాఢత [H+] 100 10-1 10-2 10-3 10-4 10-5 10-6 10-7 10-8 10-9 10-10 10-11 10-12 10-13 10-14
OH- అయాన్ల గాఢత [OH-] 10-14 10-13 10-12 10-11 10-10 10-9 10-8 10-7 10-6 10-5 10-4 10-3 10-2 10-1 100

H+ అయాన్ గాఢత బట్టి ఆమ్ల,క్షారములను తెలుసుకొనవచ్చును.

  • 100 > [H+] > 10-6 అయితే ఆ ద్రావణం ఆమ్లం అవుతుంది.
  • [H+] = 10-7 అయిన ఆ ద్రావణం తటస్థ ద్రావణం అవుతుంది.
  • 10-8 > [H+] > 10-14 అయితే ఆ ద్రావణం క్షారం అవుతుంది.

PH[మార్చు]

దీనిని సోరెన్ సన్ అనె శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నారు. ఈ మానమును ఆమ్ల క్షారములు తెలుసుకొనుటకు ఉపయోగిస్తారు.

  • హైడ్రోజన్ అయాన్ గాఢతకు ఋణ సంవర్గమానాన్ని PH అందురు.
  • PH= -log [H+]
H+ అయాన్ల గాఢత మరియు PH విలువలు
H+ అయాన్ల గాఢత [H+] 100 10-1 10-2 10-3 10-4 10-5 10-6 10-7 10-8 10-9 10-10 10-11 10-12 10-13 10-14
PH విలువలు 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14


PH ఆధారంగా ఆమ్ల క్షారములను తెలుసుకోవచ్చు.

  • PH విలువ 0 నుండి 6 వరకు గల ద్రావణాలు ఆమ్లాలు.
  • PH విలువ 7 గల ద్రావణాలు తటస్థ ద్రావణాలు.
  • PH విలువ 7 నుండి 14 గల ద్రావణాలు క్షారాలు.

క్షారముల బలాలు[మార్చు]

  • బలమైన క్షారము (strong alkali) :100% అయనీకరణము చెందిన క్షారమును బలమైన ఆమ్లము అందురు. ఉదా: సోడియం హైడ్రాక్సైడ్(NaOH)
  • బలహీన క్షారము (weak alkali) : పాక్షికంగా అయనీకరణము చెందిన క్షారమును బలహీన క్షారము అందురు. ఉదా: అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్ (NH4 OH)

తటస్థీకరణము,తటస్థీకరణోష్ణం[మార్చు]

ఒక మోల్ ఆమ్లం మరియు ఒక మోల్ క్షారం కలిపినపుడు లవణం, నీరు యేర్పడతాయి. దీనిని తటస్థీకరణము అందురు. తటస్థీకరణము చెందినపుడు వెలువడు ఉష్ణాన్ని తటస్థీకరణోష్ణం అందురు.
బలమైన ఆమ్లము బలమైన క్షారంతో చర్య పొందినపుడు తటస్థీకరణోష్ణం విలువ 13.7 కి.కా/మోల్ ఉండును.
మిగిలిన సందర్భాలలో దీనివిలువ 13.7 కి.కా/మోల్ కన్న తక్కువ ఉండును;

ఇవి చేయండి, తెలుసుకోండి[మార్చు]

  1. మాజిక్ ఉత్తరాన్ని తయారు చేయుట: ఫీనాప్తలీన్ ద్రవం ఉపయోగించి ఉత్తరాన్ని తెల్ల కాగితంపై రాయండి. ఆ ఉత్తరాన్ని ఆరబెట్టండి. ఆ కాగితంపై ఏ అక్షరాలు కనిపించవు. ఈ ఉత్తరాన్ని ఒక పాత్రలో గల సబ్బు నీటి ద్రావణంలో ఉంచండి. దాని పై గులాబి రంగు అక్షరాలు కనిపిస్తాయి.
  2. జీర్ణాశయంలో యేర్పడిన ఎసిడిటీ కొరకు: మనం రోజూ సరియైన సమయానికి ఆహారం తినకపోవుట వలన మన జీర్ణాశయంలో గ్యాస్ట్రిక్ ఆమ్లము ఉత్పత్తి పెరిగి ఎసిడిటీ కి కారణమగును. అపుడు ఆమ్లత్వం పోవుటకు క్షారంతో కూడిన మాత్రలను వాడమని డాక్టర్లు చెవుతారు.



ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=క్షారం&oldid=1176063" నుండి వెలికితీశారు