బుర్జ్ ఖలీఫా

వికీపీడియా నుండి
(బుర్జ్ దుబాయ్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Burj Khalifa
برج خليفة
దస్త్రం:Burj Khalifa.jpg
పూర్వపు నామం Burj Dubai
రికార్డ్ ఎత్తు
Tallest in the world since 2010[I]
ముందుగా Taipei 101
సాధారణ సమాచారం
స్థితి Complete
రకం Mixed-use
ప్రదేశం Dubai, United Arab Emirates
భౌగోళికాంశాలు 25°11′49.7″N 55°16′26.8″E / 25.197139°N 55.274111°E / 25.197139; 55.274111Coordinates: 25°11′49.7″N 55°16′26.8″E / 25.197139°N 55.274111°E / 25.197139; 55.274111
నిర్మాణ ప్రారంభం 6 January 2004
పూర్తి చేయబడినది 2010
Opening 4 January 2010[1]
వ్యయం USD $ 1.5 billion[2]
ఎత్తు
నిర్మాణం ఎత్తు 828 m (2,717 ft)[3]
పై కొనవరకు ఎత్తు 829.8 m (2,722 ft)[3]
పైకప్పు 828 m (2,717 ft)[3]
పైకప్పు నేల 584.5 m (1,918 ft)[3]
పరిశీలనా కేంద్రం 452.1 m (1,483 ft)[3]
సాంకేతిక విషయములు
నేల సంఖ్య 163 floors[3][4]
plus 46 maintenance levels in the spire[5] and 2 parking levels in the basement
నేల వైశాల్యం 309,473 m2 (3,331,100 sq ft)[3]
రూపకల్పన మరియు నిర్మాణం
వాస్తు శిల్పి Adrian Smith at SOM
అభివృద్ధికారకుడు Emaar Properties[3]
నిర్మాణ ఇంజనీర్ Bill Baker at SOM[6]
ప్రధాన కాంట్రాక్టర్ Samsung Engineering and Construction Company, Besix and Arabtec
Supervision Consultant Engineer & Architect of Record Hyder Consulting
Construction Project Manager Turner Construction
Grocon[7]
Planning Bauer AG and Middle East Foundations[7]
Lift contractor Otis[7]
VT consultant Lerch Bates[7]
Website
www.burjkhalifa.ae

బుర్జ్ ఖలీఫా (Burj Khalifa) (అరబ్బీ: برج خليفة‎ "ఖలీఫా టవర్"),[8] ప్రారంభోత్సవానికి ముందు బుర్జ్ దుబాయ్‌ గా సుపరిచితమైన ఈ నిర్మాణం, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లోని దుబాయ్‌లో ఉన్న ఒక ఆకాశసౌధం, 828 m (2,717 ft)[8]ఎత్తుతో ఉన్న ఈ భవనం అత్యంత ఎత్తైన మానవ నిర్మిత కట్టడంగా గుర్తింపు పొందింది. సెప్టెంబర్ 21 2004న దీని నిర్మాణం ప్రారంభమైంది, అక్టోబర్ 1 2009నాటికి భవనం యొక్క వెలుపలి భాగం నిర్మాణం పూర్తయింది. ఈ భవనం అధికారికంగా 4 జనవరి 2010న ప్రారంభమైంది,[1][9] దుబాయ్‌ ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రానికి సమీపంలో ఉండే షేక్ జాయేద్ రోడ్ వెంబడి 'మొదటి కూడలి' వద్ద డౌన్‌టౌన్ దుబాయ్‌ పేరుతో పిలిచే కొత్త 2 km2 (490-ఎకరాల) ప్రధాన అభివృద్ధి ప్రణాళికలో భాగంగా ఈ కట్టడం ఉంది.

నిర్మాణ విశేషాలు[మార్చు]

ఈ టవర్‌కు నిర్మాణ రూపకల్పన మరియు ఇంజనీరింగ్ సేవలను చికాగోకు చెందిన స్కిమ్‌మోర్, ఓవింగ్స్, అండ్ మెరిల్ అనే సంస్థ అందించింది, ఆండ్రియాన్ స్మిత్ ప్రధాన వాస్తుశిల్పిగా, బిల్ బేకర్ ప్రధాన నిర్మాణ ఇంజనీర్‌గా వ్యవహరించారు.[10][11] దక్షిణ కొరియాకు చెందిన సాంమ్సంగ్ C&T ఈ భవనానికి ప్రాథమిక కాంట్రాక్టర్‌గా వ్యవహరించింది.[12]

ఈ ప్రాజెక్ట్‌ నిర్మాణం పూర్తి కావడానికి మొత్తం 1.5 బిలియన్ల యుఎస్ డాలర్లు వ్యయమైంది; అలాగే మొత్తం "డౌన్‌టౌన్ దుబాయ్" అభివృద్ధి కోసం 20 బిలియన్ల యుఎస్ డాలర్లు వ్యయమైతుందని అంచనా.[13] బుర్జ్ ఖలీఫాలోని కార్యాలయ ప్రదేశం ఒక్కో చదరపు అడుగు 4,000 యుఎస్ డాలర్లు (ప్రతి మీ2 ప్రదేశం 43,000 యుఎస్ డాలర్లుపైగా)కు చేరిందని, అదే విధంగా బుర్జ్ ఖలీఫాలోని అర్మానీ నివాసాలు సైతం ప్రతి చదరపు అడుగు 3,500 యుఎస్ డాలర్లు (ప్రతి మీ2 ప్రదేశం 37,500 యుఎస్ డాలర్లుపైగా) ధరకు విక్రయించబడ్డాయని ప్రాజెక్ట్ అభివృద్ధి సంస్థ ఎమ్మార్ ప్రాపర్టీస్ ఛైర్మన్ మహమ్మద్ అలీ అలబ్బార్ మార్చి 2009న చెప్పారు.[14]

ఈ ప్రాజెక్ట్ పూర్తయిన సమయం మరియు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంక్షోభం 2007–2010 ఏర్పడటం రెండూ ఒకే సమయంలో జరిగాయి, ఆర్థిక సంక్షోభంతోపాటు దేశంలో మితిమీరిన భవన నిర్మాణం ఫలితంగా అధిక స్థాయిలో భవనాలు ఖాళీ కావడం మరియు జప్తులు జరిగినట్టూగా వార్తలు వెలువడ్డాయి.[15] ఈ నేపథ్యంలో తలకుమించిన లక్ష్యాల కారణంగా దుబాయ్ అప్పుల ఊబిలో చిక్కుకుంది, దీంతో చమురు నిక్షేపాలతో సంపన్నమైన పొరుగు దేశం అబు దాబి నుంచి దుబాయ్ ప్రభుత్వం అనేక బిలియన్ల డాలర్లను రుణం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. తరువాత ఈ భవనం ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో ఒక ఆశ్చర్యకరమైన పరిణామం చోటు చేసుకుంది, కీలకమైన మద్దతు ఇచ్చిన UAE అధ్యక్షుడు ఖలీఫా బిన్ జాయేద్ అల్ నాహ్యాన్ గౌరవార్థం ఈ టవర్‌కు బుర్జ్ ఖలీఫా అని పేరు మార్చారు.[16]

మరోవైపు దుబాయ్‌లోని స్థిరాస్తి మార్కెట్‌లో తిరోగమనం కారణంగా, ప్రారంభోత్సవం జరిగిన పది నెలల తరువాత బుర్జ్ ఖలీఫాలో అద్దెలు 40% మేర క్షీణించాయి. ఈ ఆకాశసౌధంలో మొత్తం 900 అపార్ట్‌మెంట్లు ఉండగా, ఆ సమయానికి 825 అపార్ట్‌మెంట్లు ఖాళీగా మిగిలాయి.[17][18]

ఒక భారీ-స్థాయి, బహుళ-ప్రయోజన అభివృద్ధి ప్రణాళికలో ప్రధాన ఆకర్షణగా బుర్జ్ ఖలీఫాను నిర్మించడం జరిగింది, దీనిలో మొత్తం 30,000 గృహాలు, ది అడ్రస్ డౌన్‌టౌన్ దుబాయ్, 3 హెక్టార్లు (7.4 ఎకరాలు) విస్తీర్ణం కలిగిన పార్క్‌ల్యాండ్ లాంటి తొమ్మిది హోటళ్లు, కనీసం 19 నివాస భవంతులు, దుబాయ్ మాల్, మరియు 12-హెక్టార్లు (30-ఎకరాల) విస్తీర్ణం కలిగిన మానవ-నిర్మిత బుర్జ్ ఖలీఫా సరస్సు తదితరాలు ఉండేలా ఈ అభివృద్ధి ప్రణాళికను రూపొందించారు.

ఈ భవన నిర్మాణం ఫలితంగా భూమిపై అత్యంత ఎత్తైన మానవనిర్మిత కట్టడం ఉన్న ప్రదేశం మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలోకి వచ్చింది, దీనికి ముందు కూడా నాలుగు సహస్రాబ్దాలపాటు మధ్యప్రాచ్యంలోని గిజా పిరమిడ్ ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన మానవ నిర్మిత కట్టడంగా గుర్తింపు పొందింది, 1311లో ఇంగ్లండ్‌లోని లింకన్ కేథడ్రల్‌ను, గిజా పిరమిడ్ కంటే ఎత్తైన మానవ నిర్మిత కట్టడంగా తీర్చిదిద్దారు.

చమురు ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థలో భిన్నమైన సేవల మరియు పర్యాటక ఆధారిత రంగాలకు ఒక ప్రధాన స్థానం కల్పించాలని ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం ఫలితంగా, బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణానికి రంగం సిద్ధమైంది. అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందేందుకు, తద్వారా పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు నగరంలో బుర్జ్ ఖలీఫా వంటి నిర్మాణ ప్రాజెక్టుల అవసరం ఉందని అధికారిక వర్గాలు వివరించాయి. "ఒక అసలమైన అద్భుతంగా ప్రపంచ పటంపై దుబాయ్‌ను నిలపాలని ఆయన (షేక్ మహమ్మద్ బిన్ రషిద్ అల్ మక్దూమ్) భావించారని నఖీల్ ప్రాపర్టీస్ పర్యాటక మరియు విఐపి అతిథుల విభాగ కార్యనిర్వాహకుడు జాఖ్వీ జోసెఫ్‌సన్ తెలిపారు.[19]

ఎత్తు[మార్చు]

ప్రస్తుత రికార్డులు[మార్చు]

  • భవనం చివరి కొనభాగం వరకు పరిగణలోకి తీసుకుంటే అత్యంత పొడవైన ఆకాశసౌధం: 828 m (2,717 ft) పొడవు (గతంలో తైపీ 101 – 509.2 మీ/1,671 అడుగులు)
  • ఇప్పటివరకు నిర్మించబడినవాటిలో అత్యంత పొడవైన కట్టడం: 828 m (2,717 ft) (గతంలో వర్సా రేడియో మాస్ట్ – 646.38 మీ/2,121 అడుగులు)
  • వినియోగంలో ఉన్న అత్యంత పొడవైన నిర్మాణం: 828 m (2,717 ft) (గతంలో KVLY-TV మాస్ట్ – 628.8 మీ/2,063 అడుగులు)
  • అత్యంత పొడవైన స్వేచ్ఛా నిర్మాణం: 828 m (2,717 ft) (గతంలో CN టవర్ – 553.3 మీ/1,815 అడుగులు)
  • అత్యధిక అంతస్తులు కలిగిన భవనం: 160 (గతంలో విల్లీస్ టవర్ – 108)[20]
  • ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన అంతస్తు ఉన్న భవనం: 160వ అంతస్తు[21]
  • ప్రపంచ అతి ఎత్తైన ఎలివేటర్ స్థాపన, భవనం యొక్క పైభాగం వద్ద ఒక అంతర్నిర్మిత లోహపు కడ్డీలో బిగించబడి ఉంది.[22][23]
  • ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన ఎలివేటర్లు (గతంలో తైపీ 101 – 16.83 మీ/సె)
  • అత్యంత ఎత్తైన నిటారు కాంక్రీట్ పంపింగ్ (భవనం కోసం): 606 m (1,988 ft)[24] (గతంలో తైపీ 101 – 449.2 మీ/1,474 అడుగులు)
  • చరిత్రలో నివాస ప్రాంతాన్ని కూడా కలిగిన మొట్టమొదటి ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన కట్టడం [25]
  • ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన వెలుపలి అబ్జర్వేషన్ డెక్ (124వ అంతస్తు)452 m (1,483 ft)[26][27] ఎత్తులో
  • ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన మసీదు (158వ అంతస్తులో ఉంది)[28][29]
  • అల్యూమినియం మరియు అద్దపు ముఖభాగంతో ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన కట్టండం, ఎత్తు 512 m (1,680 ft)[30]
  • ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన స్విమ్మింగ్ పూల్ (76వ అంతస్తు)[28]
  • ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన నైట్‌క్లబ్ (144వ అంతస్తు).[31]

ఎత్తు పెరుగుదల చరిత్ర[మార్చు]

బాగా సుపరిచితమైన కొన్ని ఇతర ఎత్తైన నిర్మాణాలతో బుర్జ్ ఖలీఫా పోలిక

అనధికారిక నివేదికల ప్రకారం, బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం ప్రారంభ సమయం నుంచే దాని ఎత్తును పెంచేందుకు అనేక మంది ప్రణాళికలు రచించారు. వాస్తవానికి మొదట ఆస్ట్రేలియాలోని మెల్‌బోర్న్‌లో ఉన్న డాక్‌ల్యాండ్స్ ఓడరేవు అభివృద్ధిలో భాగమైన 560 m (1,837 ft) ఎత్తు గల గ్రోలో టవర్‌ ప్రతిపాదనను పోలిన కాల్పనిక నకులతో దీని నిర్మాణం చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు. స్కిడ్‌మోర్, ఓవింగ్స్ మరియు మెర్రిల్ (SOM) చేత ఈ టవర్ నమూనా తిరిగి రూపొందించబడింది.[32] బుర్జ్ ఖలీఫాను 808 మీటర్ల (2,651 అడుగులు) ఎత్తుతో నిర్మించేందుకు ప్రణాళిక రచించడం జరిగిందని 2006 వరకు ఈ ప్రాజెక్ట్‌ కోసం పనిచేసిన SOM వాస్తుశిల్పి మార్షల్ స్ట్రాబాలా 2008 చివర్లో తెలిపారు.[33]

అయితే, నమూనా వాస్తుశిల్పి అయిన ఆడ్రియన్ స్మిత్ మాత్రం భవనంలోని మిగిలిన నిర్మాణంతో పోలిస్తే భవనంలోని శిఖర భాగం అందంగా కనిపించే అవకాశం లేదని భావించడంతో పాటు తన ఆలోచనను వెలిబుచ్చడం ద్వారా భవనం ప్రస్తుతం ఉన్న ఎత్తు [citation needed] వరకు నిర్మాణం చేపట్టే దిశగా అనుమతి సాధించారు. అదేసమయంలో కొత్తగా నిర్మించ తలపెట్టిన శిఖర భాగంలో ఎలాంటి అదనపు అంతస్తులు ఉండబోవని స్పష్టంగా తెలియజేయడం జరిగింది, భవన అగ్రభాగాన్ని మరింత నాజూకుగా కనిపించేలా చేయడం కోసం మాత్రమే అదనపు భాగాన్ని నిర్మించేందుకు స్మిత్ ప్రయత్నించారు.[34]

జాప్యం[మార్చు]

నవీకరణ మెరుగుల్లో భాగంగా బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం ఆలస్యం అవుతోందని, కాబట్టి సెప్టెంబర్ 2009లో మాత్రమే ఈ నిర్మాణం పూర్తవుతుందని ఎమ్మార్ ప్రాపర్టీస్ 9 జూన్ 2008న ప్రకటించింది.[35] "భవన నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక భావన చోటు చేసుకున్న సమయమైన 2004లో విలాసవంత మెరుగులకు సంబంధించిన ఆలోచనలు నిర్ణయమయ్యాయి, అయితే ప్రస్తుతం వాటి స్థానంలోనే అత్యాధునిక తుది మెరుగులను సిద్ధం చేస్తున్నాం. అలాగే మరింత కళాత్మకంగా ఉండేందుకు మరియు పనితీరు విషయంలో అత్యద్భుతంగా ఉండేందుకు అపార్ట్‌మెంట్ల నమూనాను సైతం మరితంగా విస్తరిస్తున్నాం" అని ఎమ్మార్ అధికార ప్రతినిధి ఒకరు ప్రకటించారు.[36] ఈ నేపథ్యంలో భవన నిర్మాణం పూర్తి కావడానికి సంబంధించిన సవరించబడిన కొత్త తేదీ అయిన 2 డిసెంబర్ 2009ని అటు తర్వాత ప్రకటించారు.[37] అయినప్పటికీ,బుర్జ్ ఖలీఫా మాత్రం ఎట్టకేలకు 4 జనవరి 2010న ప్రారంభోత్సవం జరుపుకుంది.[1][9]

భవన నిర్మాణం మరియు నమూనా[మార్చు]

బుర్జ్ ఖలీఫా నమూనాను స్కిడ్‌మోర్, ఓవింగ్స్ మరియు మెర్రిల్‌లు రూపొందించారు, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని చికాగోలో ఉన్న విల్స్ టవర్ (గతంలో సియర్స్ టవర్‌గా సుపరిచితం) మరియు USAలోని న్యూయార్క్ సిటీలో ఉన్న కొత్త ఒన్ వరల్డ్ ట్రేడ్ సెంటర్లతో పాటు మరికొన్ని ఇతర అద్భుత ఎత్తైన నిర్మాణాలన్నీ వీరు రూపొందించిన నమూనాల ఆధారంగా నిర్మాణం జరుపుకున్నవే. ఈ భవన నమూనా విల్లీస్ టవర్‌కు సంబంధించిన బండిల్డ్ ట్యూబ్ ఆకారాన్ని పోలి ఉన్నప్పటికీ, ఇది మాత్రం బండిల్ ట్యూబ్ ఆకారంలో నిర్మితం కాలేదు. చికాగోలోని ది ఇల్లినాయిస్‌లో ఒక మైలు ఎత్తైన ఆకాశసౌధం నిర్మాణానికి నమూనా రూపొందించిన ఫ్రాంక్ ఎల్‌లాయిడ్ రైట్ యొక్క దార్శినికతను ఇది స్ఫురణకు తెస్తుంది. ఈ భవన నిర్మాణ నమూనా బృందంలో భాగం వహించిన SOM వాస్తుశిల్పి అయిన మార్షల్ స్ట్రాబాలా ప్రకారం, మొత్తం నివాస సముదాయంతో ఉండే దక్షిణ కొరియాలోని సియోల్‌లో నిర్మితమైన 73 అంతస్తుల టవర్ ప్యాలెస్ త్రీని ఆధారంగా చేసుకుని బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణ నమూనా తయారు చేయడం జరిగింది. ప్రాథమిక ప్రణాళికలో మాత్రం బుర్జ్ ఖలీపా నిర్మాణాన్ని కేవలం నివాస సంబంధిత అవసరాల కోసమే నిర్మించాలని భావించారు.[33]

స్కిడ్‌మోర్, ఓవింగ్స్, మెర్రిల్‌ల ద్వారా వాస్తవ నమూనా తయారైన తర్వాత, పైదర్ కన్సెల్టింగ్‌ను ఈ భవన నిర్మాణానికి సంబంధించిన పర్యవేక్షణ ఇంజనీర్‌గా ఎమ్మార్ ప్రాపర్టీస్ ఎంచుకుంది.[38] నిర్మాణ మరియు MEP (మెకానికల్, ఎలక్ట్రికల్ మరియు ప్లబింగ్) ఇంజనీరింగ్‌లో నిపుణత కారణంగా హైదర్‌ను ఇందుకు ఎంపిక చేయడం జరిగింది.[39] నిర్మాణం, SOM'ల ధృవీకరణతో పాటు ఇంజనీర్ మరియు వాస్తునిర్మాణ నమోదు అంశాలను UAE అధికారులకు నివేదించడం లాంటి అంశాలను హైదర్ కన్సెల్టింగ్ నిర్వహించింది.[38] దీంతోపాటు కాంక్రీట్ మరియు స్టీల్ పనికి సంబంధించిన పర్యవేక్షణ, పరీక్షలు నిర్వహించే స్వతంత్ర అధికార సంస్థగా వ్యవహరించడం కోసం అంతర్జాతీయ మల్టీడిసిప్లైనరీ కన్సెల్టిగ్ సంస్థ అయిన GHD[40]తో సైతం ఎమ్మార్ ప్రాపర్టీస్ కలిసి పనిచేసింది.

మొత్తంమీద బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం పూర్తిగా ఇస్లామిక్ వాస్తుశాస్త్రం‌‌లో చోటు చేసుకున్న విధాన వ్యవస్థల నుంచి ప్రాణం పోసుకుంది.[22] SOMకు చెందిన నిర్మాణ ఇంజనీర్ బిల్ బేకర్ వివరాల ప్రకారం, ఈ నిర్మాణం ప్రత్యేకించి అక్కడి ప్రాంతీయతకు చిహ్నమైన సాంస్కృతిక, చారిత్రక అంశాలతో నిండి ఉండేలా రూపొందింది. Y-ఆకారంలో రూపొందిన ఈ భవన ప్రణాళిక నివాస మరియు హోటల్ ఉపయోగాల కోసం ఆదర్శప్రాయంగా ఉండేలా రూపొందించబడింది, పక్కలకు విస్తరించిన నిర్మాణం వల్ల ఎక్కువ భాగం బయటి దృశ్యాన్ని చూసేందుకు మరియు లోపలి వైపు ప్రకృతిసిద్ధ కాంతి పర్చుకునేందుకు వీలయ్యేలా ఈ నిర్మాణం రూపొందింది.[22] భవనం పాదభాగంలో కనిపించే మూడు తమ్మెలను హైమనోకాలిస్ పుష్పం స్ఫూర్తితో రూపొందించడం జరిగిందని నిర్మాణ వాస్తుశిల్పి ఆడ్రియన్ స్మిత్ తెలిపారు.[41] ఒక ప్రధాన కేంద్రభాగం చుట్టూ ఏర్పాటు చేసిన మూడు అంశాలతో ఈ భవనం రూపొందింది. చదునుగా ఉండే ఎడారి భూమిపై ఈ స్థూపం నిర్మాణం చోటు చేసుకోవడంతో, సర్పిల విధానంలో పైకి వెళ్లే ప్రతి అంశం వద్ద ఆటంకాలు సంభవించాయి, ఆకాశం వైపు అత్యంత ఎత్తు పెరుగుతున్న కారణంగా స్థూపంలోని పక్క విభాగాన్ని ఎత్తు తగ్గించడం జరిగింది. బుర్జ్ ఖలీఫాలో మొత్తం 27 టెర్రస్‌లున్నాయి. పైభాగంలో, ప్రధాన కేంద్రభాగం మరింత ఎత్తుకు సాగడంతో పాటు శిఖరం ఆకారంలో తన నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. Y-ఆకారపు నేల ప్రణాళిక కారణంగా పర్షియన్ గల్ఫ్‌ యొక్క దృశ్యాలను గమనించే అవకాశం మరింత పెరిగింది. పై నుంచి లేదా అడుగు నుంచి చూసినప్పుడు, స్థూపం యొక్క రూపం మనకు ఇస్లామిక్ వాస్తుశాస్త్రం యొక్క ఆనియన్ డోమ్స్‌ని కళ్లముందు కదలాడేలా చేస్తుంది. వీచే గాలుల నుంచి ఎదురయ్యే ఒత్తిడి నివారించడం కోసం నిర్మాణ అభివృద్ధి జరుగుతున్న సమయంలో, ఇంజనీర్లు ఈ భవన నిర్మాణాన్ని దాని అసలు నమూనా కంటే 120 డిగ్రీల తిప్పడం జరిగింది.[citation needed] దాని ఎత్తైన ప్రాంతం వద్ద ఈ భవనం 1.5 m (4.9 ft) మేర తిరిగి ఉంటుంది.[42]

అంతకుముందు వరకు నిర్మితం కాని సరికొత్త ఎత్తుకు ఈ భవనాన్ని నిర్మించడం కోసం, బట్రస్డ్ కోర్ పేరుతో పిలిచే ఒక కొత్త నిర్మాణ వ్యవస్థను ఇంజనీర్లు అభివృద్ధి చేశారు, ఇందులో ‘Y' ఆకారంలో ఏర్పడిన మూడు బట్రస్‌ల ద్వారా ఒక షట్కోణాకృతి పొర ఉపబలాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ రకమైన నిర్మాణ వ్యవస్థ వల్ల భవనం తనకు తాను పక్కనుంచి మద్దతు సాధించడంతో పాటు మెలితిరగడం నుంచి తనను తాను కాపాడుకుంటుంది.[22]

బుర్జ్ ఖలీఫా యొక్క శిఖరం 4,000 టన్నులు (4,400 ST; 3,900 LT) కంటే మించిన నిర్మాణ ఉక్కుతో రూపొందింది. 350 టన్నులు (390 ST; 340 LT) బరువుతో ఉండే కేంద్రభాగ శిఖర గొట్టాన్ని భవనం లోపలి భాగం నుంచి నిర్మించారు, అలాగే స్ట్రాండ్ జాక్ వ్యవస్థను ఉపయోగించి దాని పూర్తి ఎత్తును 200 మీటర్లు (660 అడుగులు) మించి పైకి లేపారు. సమాచార వ్యవస్థకు సంబంధించిన పరికరాలను సైతం ఈ శిఖరం కలిగి ఉంటుంది.[43]

బుర్జ్ ఖలీఫాలోని లోపలి భాగాల్లో 1,000కి మించిన కళాఖండాలు ఏర్పాటు చేయబడి ఉంటాయి, అదేసమయంలో బుర్జ్ ఖలీఫా యొక్క నివాస లాబీ జావూమ్ ప్లెన్సా పనితీరును ప్రదర్శిస్తుంది, ఇందులో భాగంగా కనిపించే 196 కాంస్య మరియు ఇత్తడితో పూతవేసిన సంకేతాలు ప్రపంచంలోని 196 దేశాలకు ప్రాతినిథ్యం వహిస్తాయి.[44] ఈ లాబీలోకి ప్రవేశించే అతిథులు ఇక్కడ కొలువైన 18-క్యారెట్ల బంగారంతో పూతపూయబడి నీటిలో ఏర్పాటు చేసిన సంకేతాల నుంచి విస్పష్టమైన సంగీతాన్ని వినవచ్చు, చిరుకొమ్మలపై నీరు పడినప్పుడు వచ్చే శబ్ధం ఇందులో భాగంగా వినిపిస్తుంది.[45]

ఇక బుర్జ్ ఖలీఫాకు సంబంధించిన వెలుపలి భాగం 142,000 m2 (1,528,000 చదరపు అడుగులు) పరిమాణంలో ప్రతిఫలించే లక్షణం కలిగిన గ్లాజింగ్, మరియు అల్యూమినియం మరియు అల్లిక కలిగిన స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ స్పాండ్రెల్ ప్యానెళ్లు నిలువైన గొట్టం ఆకారంలోని రెక్కలతో ఉంటుంది. దుబాయ్‌కి సంబంధించిన తీవ్రమైన వేసవి ఉష్ణోగ్రతలను ఎదుర్కొని నిలబడడం కోసం ఈ రకమైన అల్లిక నిర్మాణాన్ని చేపట్టారు.

అదేసమయంలో, ఈ భవనం శిఖర భాగంలో ఉండే ఉష్ణోగ్రత కింది భాగంతో పోలిస్తే 6 °C (11 °F) మేర తక్కువగా ఉంటుందనే ఆలోచనతో ఈ నిర్మాణాన్ని చేపట్టారు.[46] బుర్జ్ ఖలీఫాకు సంబంధించిన వెలుపలి భాగంలో అమర్చడం కోసం 26,000 పైగా గ్లాస్ ప్యానెళ్లను ఉపయోగించారు. స్థూపానికి సంబంధించిన ఈ రకమైన నిర్మాణం కోసం అందులో ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన 300 మందికి పైగా నిపుణులను చైనా నుంచి రప్పించారు.[43]

మొదటి నాలుగు గదులు అర్మానీ కార్యకలాపాల కోసం కేటాయించబడిన ఇందులోని 304 గదుల అర్మానీ హోటల్‌, కిందభాగంలో ఉండే 39 అంతస్తుల్లో 15 అంతస్తులను ఆక్రమించుకుంది.[3][47] ఈ హోటల్ మొదట 18 మార్చి 2010[48][49]న ఏర్పాటు చేయాలనుకున్నప్పటికీ అనేక వాయిదాల తర్వాత ఎట్టకేలకు 27 ఏప్రిల్ 2010న అది ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చింది.[50] కార్పోరేట్ సూట్లు మరియు కార్యాలయాలను సైతం మార్చి నుంచి [51] ప్రారంభించాలనుకున్నప్పటికీ, అవి ప్రారంభయ్యే సమయానికి హోటల్, పరిశీలన డెక్ మాత్రమే భవనంలోని భాగాలుగా నిలిచాయి.

43, 76వ అంతస్తుల్లో ఉండే స్కై లాబీలలో ఈత కొలనులను ఏర్పాటు చేస్తారు.[52] 108వ అంతస్తు నుంచి ప్రారంభించి 900 ప్రైవేట్ నివాస అపార్ట్‌మెంట్‌లు (డెవలపర్ సమాచారం ప్రకారం, మార్కెట్లో అమ్మకానికి వెళ్లిన ఎనిమిది గంటల్లోనే ఇవి పూర్తిగా అమ్ముడైపోయాయి)చోటు చేసుకుంటాయి. అలాగే 76వ అంతస్తు వేదికగా ఒక శూన్య-ప్రవేశ ఈత కొలను ఏర్పాటు చేస్తారు. 122, 123, 124 అంతస్తులు మినహా మిగిలిన అంతస్తుల్లో చాలావరకు కార్పోరేట్ కార్యాలయాలు మరియు సూట్లు కొలువుదీరనున్నాయి, ఈ అంతస్తుల్లో వరుసగా At.మాస్ఫేర్ రెస్టారెంట్, స్కై లాబీ మరియు ఒక ఇండోర్ మరియు ఔట్‌డోర్ అబ్జర్వేషన్ డెక్‌ లాంటివి కొలువుదీరనున్నాయి. ఫిబ్రవరి 2010తో ప్రారంభించి బుర్జ్ ఖలీఫా తన మొదటి నివాసితులను ఆహ్వానించడం ప్రారంభమైంది. ఇందులో భాగంగా మొదటగా 25,000 మంది ఇందులో జీవించనున్నారు.[52][53]

మొత్తంమీద బుర్జ్ ఖలీఫా ఏ సమయంలోనైనా సరే మొత్తం 35,000 మందిని తనలో ఇముడ్చుకునేలా నిర్మితమైంది.[22][54] మొత్తం 57 ఎలివేటర్లు మరియు 8 ఎస్కలేటర్లు ఇందులో ఏర్పాటయ్యాయి.[43] ఇందులోని ఎలివేటర్లు ఒక్కో క్యాబిన్‌కు 12 నుంచి 14 మందిని మోసుకెళ్లే సామర్థ్యంతో పాటు 18 మీ/సె (59 అడుగులు/సె) వరకు వేగాన్ని కలిగి ఉండడం ద్వారా పైకి, కిందికి వేగంగా ప్రయాణిస్తాయి.[22][55] ప్రపంచ మొట్టమొదటి మూడు డెక్‌ల ఎలివేటర్లని ఇందులో ఏర్పాటు చేయాలని ఇంజనీర్లు భావించినప్పటికీ, తుది నిర్మాణం మాత్రం డబుల్-డెక్ ఎలివేటర్‌లకు మాత్రమే అవకాశం కల్పించింది.[25] పర్యాటకులు అబ్జర్వేషన్ డెక్‌ని సందర్శించేందుకు వెళ్లే సమయంలో వారి కాలక్షేపం కోసం ఇందులోని డబుల్ డెక్ ఎలివేటర్లు LCD తెరలను కలిగి ఉంటాయి.[56] కింది అంతస్తుతో ప్రారంభించి 160వ అంతస్తు వరకు ఈ భవనంలో 2,909 మెట్లు ఉన్నాయి.[57]

బుర్జ్ ఖలీఫా కోసం అవసరమైన గ్రాఫిక్ డిజైన్ గుర్తింపు కార్యకలాపాలను దుబాయ్‌కి చెందిన బ్రాష్ బ్రాండ్స్ నిర్వహించింది. దీంతోపాటు బుర్జ్ ఖలీఫా కోసం ప్రపంచ ఆవిష్కరణ కార్యక్రమాలు, సమాచార వ్యవస్థలు, మరియు పర్యాటకుల కేంద్రాలు[58] లాంటివి సైతం బ్రాష్ బ్రాండ్స్ ద్వారానే నిర్వహించబడింది, అలాగే బుర్జ్ ఖలీఫాలో కొలువుదీరిన అర్మానీ హోటల్‌లో భాగమైన అర్మానీ రెసిడెన్సీల కోసం అవసరమైన రోడ్‌షో ప్రదర్శనలను కూడా ఈ సంస్థే చేపట్టింది, మిలాన్, లండన్, జెడ్డా, మాస్కో మరియు ఢిల్లీల్లో ఈ ప్రదర్శనలు చోటు చేసుకున్నాయి.[59]

నీటి సరఫరా వ్యవస్థ[మార్చు]

బుర్జ్ ఖలీఫాకు చెందిన నీటి వ్యవస్థ ప్రతిరోజూ సరాసరి 946,000 l (250,000 USgal) పరిమాణంలో నీటిని సరఫరా చేస్తుంది.[22]

అత్యంత చల్లదనం సమయాల్లో, ఒక రోజులో 10,000 t (22,000,000 lb) పరిమాణంలో మంచును కరిగించగలిగిన కూలింగ్ ఉపకరణాలు ఈ స్థూపానికి అవసరమవుతాయి. ఈ భవనంలో ఘనీభవన నీటిని సేకరించే ఒక వ్యవస్థ అందుబాటులో ఉంది, వెలుపలి భాగంలోని వేడి మరియ ఆర్థ్రత కలిగిన గాలిని ఇది ఉపయోగించుకుంటుంది, భవనానికి అవసరమైన శీతలీకరణ ప్రయోజనాల కోసం గాలిలోంచి పెద్ద పరిమాణంలో తేమను సంగ్రహించి ఘనీభవింపచేయడం జరుగుతుంది. ఘనీభవన రూపంలో సేకరించిన నీటిని కిందిభాగంలో కారు పార్కింగ్ స్థలం వద్ద ఉండే నిల్వ ట్యాంకులోకి చేరుస్తారు, బుర్జ్ ఖలీఫా పార్క్ అవసరాలకు ఉపయోగించడం కోసం ఈ నీటిని క్షేత్ర సాగునీటి వ్యవస్థ ద్వారా సరఫరా చేస్తారు.[22]

నిర్వహణ[మార్చు]

భవనంలోని 24,348 కిటికీలను శుభ్రం చేందుకు బుర్జ్ ఖలీఫాలోని 40, 73 మరియు 109 స్థాయిల్లోని వెలుపలి భాగంలో ఒక సమతల ట్రాక్‌ని ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతి ట్రాక్ 1500 కే.జీ (3,300 lb) పరిమాణంలో ఉండే బకెట్ యంత్రాన్ని కలిగి ఉండడంతో పాటు భారీస్థాయి కేబుళ్లను ఉపయోగించడం ద్వారా అడ్డంగానూ మరియు నిలువుగానూ ప్రయాణించగలదు. 109 స్థాయికి పైన, 27 అంచె వరకు డావిట్‌ల నుంచి వచ్చిన సంప్రదాయ క్రెడెళ్లను వినియోగిస్తారు. అయితే, శిఖర భాగంలో మాత్రం ప్రత్యేకమైన కిటికీ శుభ్రపరిచే పరికరాలను ఏర్పాటుచేశారు, ఈ ప్రాంతంలో ఉండే ఎత్తు మరియు హెచ్చుస్థాయి గాలులను ఇవి తట్టుకోవడంతో పాటు తాళ్ల ద్వారా ఉగడం ద్వారా శిఖర బాగాన్ని శుభ్రపరిచేందుకు మరియు పరిశీలించేందుకు అవకాశం లభిస్తుంది.[60] సాధారణ పరిస్థితుల్లో, భవన నిర్వహణ బృందాలన్నీ కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న పక్షంలో, ఈ భవనం వెలుపలి భాగాన్ని శుభ్రం చేసేందుకు 36 మంది పనివారు మూడు నుంచి నాలుగు నెలల పాటు పనిచేయాల్సి ఉంటుంది.[43][61]

మరోవైపు మానవరహిత యంత్రాల సాయంతో పైభాగంలో అదనంగా ఉండే 27 శిఖరాలను మరియు వలయాలను శుభ్రం చేస్తారు. భవనాన్ని శుభ్రపరిచేందుకు ఉపయోగించే వ్యవస్థను A$8 మిలియన్ల మొత్తంతో ఆస్ట్రేలియాలోని మెల్‌బోర్న్‌లో అభివృద్ధి చేశారు.[61]

విశిష్టతలు[మార్చు]

ది దుబాయ్ ఫౌంటేన్[మార్చు]

దుబాయ్ ఫౌంటైన్

వెలుపలి భాగంలో నిర్మితమైన ఈ ఫౌంటేన్ కోసం Dh 800 మిలియన్ (217 మిలియన్ యుఎస్ డాలర్లు) ఖర్చు చేశారు. రికార్డు స్థాయిలో నిర్మితమైన దీన్ని కాలిఫోర్నియాకు చెందిన WET డిజైన్ రూపొందించింది. బెల్లాజియో హోటల్ లేక్ ఇన్ లాస్ వేగాస్‌లో ఉండే ఫౌంటేన్‌లను సైతం ఈ సంస్థే రూపొందించింది. మొత్తం 6,600 విద్యుత్ దీపాలు మరియు 50 రంగుల ప్రొజెక్టర్లతో 275 మీ (902 అడుగులు) పొడవు కలిగిన ఈ ఫౌంటేన్, 150 మీ (490 అడుగులు) వేగంతో నీటిని గాలిలోకి వెదజల్లుతుంది, ఈ సందర్భంగా శాస్త్రీయ సంగీతం మొదలు సమకాలీన అరబిక్ మరియు ప్రపంచ సంగీతాన్ని వినిపించడం జరుగుతుంది.[62] ఈ ఫౌంటేన్‌కు పేరు పెట్టే విషయమై నిర్వహించిన పోటీ ఫలితాలను అనుసరించి దాన్ని ఇక నుంచి దుబాయ్ ఫౌంటేన్ అని పిలవనున్నట్టు 26 అక్టోబర్ 2008న ఎమ్మార్ ప్రకటించింది.[63]

అబ్జర్వేషన్ డెక్[మార్చు]

అట్ ది టాప్ పేరుతో వెలుపలి భాగంలో నిర్మించిన అబ్జర్వేషన్ డెక్‌‌ను 5 జనవరి 2010న 124వ అంతస్తులో ప్రారంభించారు.[64] ఇది ప్రపంచంలోనే రెండో ఎత్తైన అబ్జర్వేషన్ డెక్‌గా రికార్డు సాధించింది, ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన అబ్జర్వేషన్ డెక్ ఎత్తు 452 మీ (1,483 అడుగులు).[65] ఈ అబ్జర్వేషన్ డెక్‌లో మాంట్రియల్ యొక్క gsmprjct° ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన ఆగుమెంటెడ్ రియాలిటీ పరికమైన బెహోల్డ్ టెలిస్కోప్ ఒకటి అందుబాటులో ఉంటుంది, అతిథులు దీని నుంచి బుర్జ్ ఖలీఫాకు చుట్టూ ఉండే భూభాగాన్ని వాస్తవ పరిస్థితుల్లో చూసేందుకు వీలుండడంతో పాటు, గతంలో వివిధ సమయాల్లో, వివిధ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో తీయబడిన ఫోటోలను చూసేందుకు కూడా వీలవుతుంది.[66][67] అబ్జర్వేషన్ డెక్‌ని సందర్శించేందుకు తరలివచ్చే రోజువారీ పర్యాటకుల తాకిడిని తట్టుకునేందుకు వీలుగా, ఇక్కడికి రావాలనుకునేవారు ప్రత్యేకమైన రోజు, సమయానికి అబ్జర్వేషన్ డెక్‌ని సందర్శించడం కోసం ముందుగానే టికెట్లను రిజర్వే చేసుకోవచ్చు, ఇలా చేయడం ద్వారా అప్పటికప్పుడు కొనే టిక్కెట్ల కంటే దాదాపు 75% వరకు తగ్గింపు కూడా లభిస్తుంది.[68]

8 ఫిబ్రవరి 2010న అబ్జర్వేషన్ డెక్‌ను ప్రజలు సందర్శించేందుకు వీలు లేకుండా మూసివేశారు, విద్యుత్ ప్రసారంలో సమస్యల కారణంగా ఒక ఎలివేటర్ అంతస్తుల మధ్య చిక్కుకుపోవడంతో ఒక బృందం 45 నిమిషాల పాటు అందులో చిక్కుకు పోవడమే అందుకు కారణం.[69][70] అబ్జర్వేషన్ డెక్‌ సందర్శనను సెయింట్. వాలెంటైన్ డే (14 ఫిబ్రవరి)[71]న పునఃప్రారంభిస్తారనే ఊహాగానాలు వినిపించినా, 4 ఏప్రిల్ 2010 వరకు దాన్ని ప్రారంభించలేదు.[72][73][74]

బుర్జ్ ఖలీఫా పార్క్[మార్చు]

బుర్జ్ ఖలీఫా చుట్టూ 11 హెక్టార్లు (27-ఎకరాలు) విస్తీర్ణంలో ఏర్పాటు చేసిన ఉద్యానవనాన్ని ప్రకృతి దృశ్య వాస్తుశిల్పులైన SWA గ్రూప్ రూపొందించింది.[75] ఎడారి పుష్పం హైమెనోకాలిస్‌ సౌష్ఠవాల ఆధారంగా రూపుదిద్దుకున్న బుర్జ్ ఖలీఫా ప్రధాన నిర్మాణం సైతం ఈ ఉద్యానవనం రూపకల్పనకు స్ఫూర్తిగా నిలిచింది.[76] ఈ ఉద్యానవనంలో ఆరు నీటి విశిష్టతలు, గార్డెన్లు, పాం వృక్షాలు కొలువుదీరిన కాలిబాటలు, మరియు పుష్పించే వృక్షాలు కొలువుదీరి ఉంటాయి.[77] ఈ ఉద్యానవనం మధ్యభాగం మరియు బుర్జ్ ఖలీఫా పాదభాగం నీటితో నిండి ఉంటాయి, ఇందులో అనేక ఈత కొలనులు మరియు నీటిని విరజిమ్మే ఫౌంటేన్లు ఉంటాయి. వీటితో పాటు రైలింగ్, బెంచీలు మరియు బుర్జ్ ఖలీఫా, హైమెనోకాలిస్ పుష్పాలను కలిగిన సంకేతాలు ఇక్కడ కొలువుదీరి ఉంటాయి.

ఇక్కడి వృక్షాలు మరియు పొదలు లాంటి వాటికి అవసరమైన నీటిని భవనానికి సంబంధించిన ఘనీభవించిన నీటిని సేకరించే వ్యవస్థ ద్వారా అందించడం జరుగుతుంది, భవనంలోని శీతలీకరణ వ్యవస్థ నుంచి ఈ వ్యవస్థకు నీరు అందుతుంది. ఈ వ్యవస్థ ప్రతి సంవత్సరం 68,000,000 లీటర్లు (15,000,000 imp gal) పరిమాణంలో నీటిని సమకూరుస్తుంది.[77] దుబాయ్ ఫౌంటేన్‌ను అభివృద్ధిపర్చిన WET డిజైనర్స్‌ సంస్థే ఈ ఉద్యానవనంలోని ఆరు నీటి విశిష్టతలను కూడా అభివృద్ధి చేసింది.[78]

అంతస్తు ప్రణాళికలు[మార్చు]

కింద సూచించిన విధంగా భవనంలోని అంతస్తులను విభజించడం జరిగింది.[43][79]

అంతస్తులు ఉపయోగం
160 మరియు అంతకు పైన మెకానికల్
156–159 సమాచార వ్యవస్థ మరియు ప్రసారం
155 మెకానికల్
139–154 కార్పోరేట్ సూట్లు
136–138 మెకానికల్
125–135 కార్పోరేట్ సూట్లు
124 అట్ ది టాప్ అబ్జర్వేటరీ
123 స్కై లాబీ
122 At.మోస్ఫేర్ రెస్టారెంట్
111–121 కార్పోరేట్ సూట్లు
109–110 మెకానికల్
77–108 నివాస
76 స్కై లాబీ
73–75 మెకానికల్
44–72 నివాస
43 స్కై లాబీ
40–42 మెకానికల్
38–39 అర్మానీ హోటల్ సూట్లు
19–37 అర్మానీ రెసిడెన్సీలు
17–18 మెకానికల్
9–16 అర్మానీ రెసిడెన్సీలు
1–8 అర్మానీ హోటల్
గ్రౌండ్ అర్మానీ హోటల్
కాన్‌కోర్స్ అర్మానీ హోటల్
B1–B2 పార్కింగ్, మెకానికల్

నిర్మాణం[మార్చు]

2008 మార్చిలో బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణ పనులు జరుపుకుంటున్న సమయంలో తీసిన ఏరియల్ క్లోజప్

ఈ స్థూపాన్ని నిర్మించిన దక్షిణ కొరియా కంపెనీ అయిన శాంసంగ్ ఇంజనీరింగ్ & కన్‌స్ట్రక్షన్, అంతకుముందు పెట్రోనాస్ ట్విన్ టవర్స్ మరియు తైపీ 101ల నిర్మాణంలో కూడా పాలుపంచుకుంది.[80] శాంసంగ్ ఇంజనీరింగ్ & కన్‌స్ట్రక్షన్ ఈ స్థూపం నిర్మాణాన్ని బెల్జియంకు చెందిన బెసిక్స్ మరియు UAEకి చెందిన అరబ్‌టెక్‌లతో కలిసి ఉమ్మడి వ్యాపారంగా నిర్వహించింది. ప్రధాన నిర్మాణ కాంట్రాక్‌పై టర్నెర్ ఒక ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్‌గా పనిచేసింది.[81]

UAE చట్టం ప్రకారం, కాంట్రాక్టర్ మరియు ఇంజనీర్ ఆఫ్ రికార్డ్, హైదర్ కన్సెల్టింగ్ అనేది బుర్జ్ ఖలీఫా పనితీరు కోసం సంయుక్తంగా మరియు అనేక రకాలుగా బాధ్యత వహించింది.

బుర్జ్ ఖలీఫా యొక్క ప్రాథమిక నిర్మాణ వ్యవస్థ రీఇన్‌ఫోర్స్‌డ్ కాంక్రీట్‌తో జరిగింది. 110,000 టన్నులు (120,000 ST; 110,000 LT) పైగా బరువు తూగే 45,000 m3 (58,900 cu yd) పైగా కాంక్రీట్ ఉపయోగించి కాంక్రీట్ మరియు ఉక్కు పునాదిని నిర్మించారు, ఇది మొత్తం 192 స్థూపాలను కలిగి ఉండడంతో పాటు, ఒక్కో స్థూపం 1.5 మీటర్ వ్యాసార్థం x 43 మీటర్ల పొడవుతో 50 m (164 ft) పైగా లోతు కలిగిన గోతిలో నిర్మితమైంది.[25] బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం కోసం 330,000 m3 (431,600 cu yd) మొత్తంలో కాంక్రీట్ మరియు 55,000 టన్నుల ఉక్కు చట్రాన్ని ఉపయోగించడంతో పాటు మొత్తం నిర్మాణానికి 22 మిలియన్ల పని-గంటలు అవసరమయ్యాయి.[10] బుర్జ్ ఖలీఫా పునాదుల కోసం అధిక సాంద్రత, తక్కువ ప్రవేశ్య శీలత కలిగిన కాంక్రీట్‌ని ఉపయోగించారు. స్థానిక భూ జలంలోని ఏదేని క్షయకారక రసాయనాల మూలంగా కలిగే నష్టాలను నివారించడం కోసం మ్యాట్ కింద ఒక క్యాథోడిక్ ప్రొటెక్షన్ వ్యవస్థను ఉపయోగించారు.[43] మే 2008లో గత ప్రపంచ రికార్డుగా ఉన్న 606 m (1,988 ft) ఎత్తులో[24] నిర్మితమవుతున్న 156వ అంతస్తుకు కాంక్రీట్‌ను పంప్ చేయడం జరిగింది. ఇక్కడి నుంచి మిగిలిన నిర్మాణం మాత్రం తేలికపాటి ఉక్కుతో నిర్మితమైంది.

బుర్జ్ ఖలీఫాను ఎక్కువ మొత్తంలో విభజించడం జరిగింది. పీడనంతో కూడిన, ఎయిర్-కండీషన్‌తో కూడిన సహాయ అంతస్తులను ప్రతి 35 అంతస్తులకు ఒకచోట ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. ఏదేని అత్యవసర లేదా అగ్ని ప్రమాదం ఘటన చోటు చేసుకున్న సమయంలో అనేక అంతస్తుల నుండి పరుగుతీస్తున్న వచ్చే ప్రజలు ఈ ప్రదేశాల్లో రక్షణ పొందవచ్చు.[43][82]

అత్యధిక స్థాయిలో బరువును కలిగిన భవనం యొక్క తీవ్రమైన ఒత్తిడులను ఎదుర్కొని నిలవడం కోసం ప్రత్యేక కాంక్రీట్ మిశ్రమాలను తయారుచేశారు; రీఇన్‌ఫోర్స్‌డ్ కాంక్రీట్ నిర్మాణం కంటే విలక్షణమైన రీతిలో, నిర్మాణానికి ఉపయోగించిన ప్రతి బ్యాచ్‌కు చెందిన కాంక్రీట్ ఈ రకమైన ఒత్తిడుల నుంచి తట్టుకుని నిలవగలదా అని పరీక్షించడం జరిగింది.

ఈ ప్రాజెక్టులో ఉపయోగించిన కాంక్రీట్ స్థిరత్వం ముఖ్యమైనది. వేలాది టన్నుల బరువుని మరియు 50 °C (122 °F) కూడా దాటే పర్షియన్ గల్ఫ్ ఉష్ణోగ్రతలను తట్టుకుని నిలిచే కాంక్రీట్‌ను తయారు చేయడం బాగా కష్టమైన పని. ఈ రకమైన సమస్యతో పోరాడడం కోసం, పగటిపూట కాంక్రీట్‌ను కలిపే పనికి స్వస్తి పలికారు. బదులుగా, వేసవి నెలల్లో కాంక్రీట్‌ మిశ్రమానికి ఐస్‌ని కూడా కలపడంతో పాటు గాలి చల్లగా ఉండే మరియు ఆర్థ్రత ఎక్కువ మొత్తంలో ఉండే రాత్రి సమయాల్లో కాంక్రీట్‌ను కలిపే ప్రక్రియను చేపట్టారు. చల్లని కాంక్రీట్‌ మిశ్రమాన్ని అన్నిచోట్లా సమంగా తడిచే విధంగా తడపడం వల్ల వేగంగా ఆరిపోవడం మరియు పగుళ్లు ఏర్పడడం లాంటివి ఏర్పడకుండా నివారించడం జరిగింది. ఎందుకంటే ఏదేని గుర్తించదగిన స్థాయిలో ఏర్పడే పగులు సైతం మొత్తం ప్రాజెక్టుకు ప్రమాదం తలపెట్టే అవకాశముంది.

బుర్జ్ ఖలీఫాకు సంబంధించిన అద్వితీయ నమూనా మరియు ఇంజనీరింగ్ సవాళ్లకు సంబంధించిన కథనాలు అనేక టెలివిజన్ డాక్యుమెంటరీలలో చోటు చేసుకున్నాయి. నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ మరియు ఫైవ్ ఛానెళ్స్‌లో చోటు చేసుకున్న బిగ్, బిగ్గర్, బిగెస్ట్ సిరీస్, మరియు డిస్కవరీ ఛానెల్‌లో ప్రసారమైన మెగా బిల్డర్స్ సిరీస్ లాంటివి ఇందుకు ఉదాహరణలు.

ఫ్లోర్ ప్లాన్లు[మార్చు]

ఫ్లోర్ ప్లాన్లు క్రింది విధంగా ఇవ్వడం జరిగినది. [43][83]

Floors Use

Burj Khalifa floors.svg

Dimetric projection with floors colour-coded by function[84]

160 and above Mechanical
156–159 Communication and broadcast
155 Mechanical
139–154 Corporate suites
136–138 Mechanical
125–135 Corporate suites
124 At the Top observatory
123 Sky lobby
122 At.mosphere restaurant
111–121 Corporate suites
109–110 Mechanical
77–108 Residential
76 Sky lobby
73–75 Mechanical
44–72 Residential
43 Sky lobby
40–42 Mechanical
38–39 Armani Hotel suites
19–37 Residential
17–18 Mechanical
9–16 Armani Residences
1–8 Armani Hotel
Ground Armani Hotel
Concourse Armani Hotel
B1–B2 Parking, mechanical

మైలురాళ్లు[మార్చు]

  • జనవరి 2004: పునాదుల కోసం గోతులు తీసేందుకు శ్రీకారం.[30]
  • ఫిబ్రవరి 2004: గోతులు నింపడం ప్రారంభం.[30]
  • 21 సెప్టెంబర్ 2004: ఎమ్మార్ కాంట్రాక్టర్ల ద్వారా నిర్మాణం ప్రారంభం.[85]
  • మార్చి 2005: బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం పైకి పెరగడం ప్రారంభమైంది.[30]
  • జూన్ 2006: స్థాయి 50ని చేరడం పూర్తి.[30]
  • ఫిబ్రవరి 2007: అనేక అంతస్తులతో ఉన్న భవనం అనే రూపంలో నిర్మాణం సీర్స్ టవర్‌ను దాటింది.
  • 13 మే 2007: కాంక్రీట్ పంపింగ్ 452 m (1,483 ft) ఎత్తుకు చేరడం ద్వారా ఈ నిర్మాణం సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది, తద్వారా తైపీ 101 నిర్మాణంలో చోటు చేసుకున్న కాంక్రీట్ పంపింగ్ ఎత్తు 449.2 m (1,474 ft) ను బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం అధిగమించింది, అదేసమయంలో బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం 130 అంతస్తులకు చేరుకుంది.[30][86]
  • 21 జూలై 2007: తైపీ 101 ఎత్తు 509.2 m (1,671 ft) ను అధిగమించడం ద్వారా ప్రపంచ అత్యంత ఎత్తైన భవనంగా సరికొత్త రికార్డు సృష్టించడంతో పాటు 141 స్థాయికి చేరింది.[30][87]
  • 12 ఆగస్ట్ 2007: సీర్స్ టవర్ ఏంటెన్నా ఎత్తును అధిగమించింది. 527.3 m (1,730 ft).
  • 12 సెప్టెంబర్ 2007: 555.3 m (1,822 ft) ఎత్తుకు చేరడం ద్వారా ప్రపంచంలోని అత్యంత ఎత్తుతో స్వేచ్ఛగా నిల్చిన నిర్మితంగా రికార్డు సాధించడంతో పాటు టొరొంటోలోని CN టవర్‌ ఎత్తుని అధిగమించింది, అలాగే 150 స్థాయికి చేరింది.[30][88]
  • 7 ఏప్రిల్ 2008: 629 m (2,064 ft) ఎత్తుకి చేరడం ద్వారా KVLY-TV మాస్ట్‌‌ని అధిగమించి అతి ఎత్తైన మానవ-నిర్మిత నిర్మాణంగా పేరు సాధించడంతో పాటు 160 స్థాయిని చేరింది.[30][89]
  • 17 జూన్ 2008: బుర్జ్ ఖలీపా ఎత్తు 636 m (2,087 ft)కు మించినట్టు ఎమ్మార్ ప్రకటించింది. అయితే, సెప్టెంబర్ 2009లో నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు దాని ఎత్తు గురించిన వివరాలను ఇవ్వబోమని తెలిపింది.[35]
  • 1 సెప్టెంబర్ 2008: 688 m (2,257 ft) వద్ద ఎత్తు పెంచడం ఆపేశారు, తద్వారా అప్పటివరకు నిర్మించిన అత్యంత ఎత్తైన మానవ నిర్మితంగా ఈ నిర్మాణం ఖ్యాతి గడించింది, అదేసమయంలో అప్పటివరకు ఈ రికార్డును కలిగిన పోలాండ్‌లోని కాన్‌స్టాంటీనౌలో ఉన్న వార్సా రేడియో మాస్ట్ ఎత్తును ఈ నిర్మాణం అధిగమించింది.[90]
  • 17 జనవరి 2009: 828 m (2,717 ft) ఎత్తు వద్ద ఈ నిర్మాణానికి సంబంధించిన టాప్డ్ ఔట్ చోటు చేసుకుంది.[91]
  • 1 అక్టోబర్ 2009: భవనానికి సంబంధించిన వెలుపలి భాగం నిర్మాణం పూర్తయినట్టు ఎమ్మార్ ప్రకటించింది.[92]
  • 4 జనవరి 2010: బుర్జ్ ఖలీఫా యొక్క అధికారిక ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం జరగడంతో పాటు బుర్జ్ ఖలీఫా ప్రారంభమైంది. అప్పటివరకు బుర్జ్ దుబాయ్‌గా పిలవబడుతూ వచ్చిన ఈ భవనం ప్రస్తుత UAE అధ్యక్షుడు మరియు అబు దాబీ పాలకుడు అయిన షేక్ ఖలీఫా బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్‌యాన్ గౌరవార్థం బుర్జ్ ఖలీఫాగా పేరు మార్చుకుంది.[8]

అధికారిక ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం[మార్చు]

బుర్జ్ ఖలీఫా ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం 4 జనవరి 2010న జరిగింది.[93] ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా 10,000 రకాల బాణాసంచా పేలుళ్లు, బుర్జ్ ఖలీఫాపైన మరియు స్థూపం చుట్టూ లైట్ బీమ్ కాంతులు, అటుపై సౌండ్, లైట్, మరియు వాటర్ ఎఫెక్టులు లాంటి వాటిని నిర్వహించారు.[94] UKకి చెందిన స్పియర్స్ అండ్ మెజర్‌ ద్వారా ఈ కార్యక్రమంలో భాగమైన లైటింగ్ రూపొందించబడింది.[95] 868 శక్తివంతమైన స్ట్రోబోస్కోప్ విద్యుత్ దీపాలను భవనం ముఖభాగంతో పాటు స్థూపం చుట్టూ ఏర్పాటు చేశారు, దీంతోపాటు విభిన్న రకాల లైటింగ్ సన్నివేశాలను రూపొందించడంతో పాటు 50కి పైగా ఇతర ఎఫెక్టులకు సంబంధించిన విభిన్న సమ్మేళనాలను వీటికి జోడించారు.

దుబాయ్ గురించి మరియు బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణానికి సంబంధించిన పరిణామ క్రమంతో చిత్రించబడిన ఒక లఘు చిత్ర ప్రదర్శనతో ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. అనంతరం సౌండ్, లైట్, వాటర్ మరియు బాణాసంచా వేడుకలు చోటు చేసుకున్నాయి.[94] మూడు భాగాలుగా విభజించిన వివిధ రకాల పైరోటెక్నిక్, లైటింగ్, వాటర్ మరియు సౌండ్ ఎఫెక్టులు లాంటివి ఈ ప్రదర్శనలోన ఒక భాగంగా నిలిచాయి. ఈ కార్యక్రమంలోని మొదటి భాగం ప్రాథమికంగా ఒక లైట్ మరియు సౌండ్ ప్రదర్శనగా సాగింది, ఎడారి పూలు మరియు కొత్తగా నిర్మించిన స్థూపం మధ్య సంబంధాన్ని వివరించే రూపంలో ఈ ప్రదర్శన సాగింది, దుబాయ్ ఫౌంటేన్ మరియు పైరోటెక్నిక్‌ల సమన్వయంతో ఇది జరిగింది. దీనితర్వాత 'హార్ట్ బీట్‌' పేరుతో సాగిన రెండో భాగంలో స్థూపం నిర్మాణం గురించిన వివరాలను ఒక అద్భుతమైన కాంతి ప్రదర్శన ద్వారా చూపించారు, మొత్తం 300 ప్రొజెక్టర్ల సాయంతో స్థూపం యొక్క రూపానికి సంబంధించిన చిత్రాన్ని ప్రేక్షకుల ముందు సాక్షాత్కరింపజేశారు. ఇక మూడో భాగంలో, ఆకాశ ట్రేసర్లు మరియు భూ కానన్లు ద్వారా ఒక అద్భుతమైన తెల్లటి కాంతి సాయంతో స్థూప నిర్మాణాన్ని ఆవిష్కరింపజేశారు, స్థూపం చివరివరకు ఈ కాంతి వలయం పరుచుకుంది.[94]

బుర్జ్ పార్క్ ఐస్‌ల్యాండ్ వేదికగా భారీ తెరను ఏర్పాటు చేసి ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేశారు, దీంతోపాటు ఈ ప్రత్యక్ష ప్రసారాన్ని ప్రజలు వీక్షించడం కోసం డౌన్‌టౌన్ దుబాయ్ అభివృద్ధి ప్రదేశం వ్యాప్తంగా అనేక టెలివిజన్ తెరలను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి వచ్చిన వందలాది మీడియా సంస్థలు ఈ కార్యక్రమ ప్రత్యక్ష ప్రసారాన్ని తమ ప్రేక్షకులకు అందించాయి.[94] మీడియా ప్రతినిధులకు అధనంగా మరో 6,000 మంది అతిధులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నట్టు అంచనా.[96]

పురస్కారాలు[మార్చు]

జూన్ 2010లో, కౌన్సిల్ ఆన్ టాల్ బిల్డింగ్స్ అండ్ అర్బన్ హ్యాబిటాట్ ద్వారా బుర్జ్ ఖలీఫాకు 2010 బెస్ట్ టాల్ బిల్డింగ్ మిడిల్ ఈస్ట్ & ఆఫ్రికా అవార్డ్ లభించింది.[97] 28 సెప్టెంబర్ 2010న మిడిల్ ఈస్ట్ ఆర్కిటెక్ట్ అవార్డ్స్ 2010 వేదిక నుంచి అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ ప్రాజెక్ట్ ఆఫ్ ఇయర్‌ పురస్కారం బుర్జ్ ఖలీఫాకు లభించింది.[98]

25 అక్టోబర్ 2010న జరిగిన తన వార్షిక “బెస్ట్ టాల్ బిల్డింగ్స్ అవార్డ్స్ సెరమోనీ”లో భాగంగా కౌన్సిల్ ఆన్ టాల్ బిల్డింగ్స్ అండ్ అర్బన్ హ్యాబిటాట్ ఒక కొత్త అవార్డుతో బుర్జ్ ఖలీఫాను సత్కరించింది. ఆసమయంలో CTBUH యొక్క కొత్త టాల్ బిల్డింగ్ “గ్లోబల్ ఐకన్” అవార్డును బుర్జ్ ఖలీఫా సొంతం చేసుకుంది. CTBUH ప్రకారం, కొత్త “గ్లోబల్ ఐకన్” అవార్డ్ ద్వారా అత్యంత ప్రత్యేకమైన అద్భుతమైన ఎత్తు కలిగిన ఆకాశసౌధాలను గుర్తించడం జరిగింది, ఇందులో ఎన్నికైన ఎత్తైన భవనం కేవలం స్థానికంగా లేదా ప్రాంతీయంగా మాత్రమే ప్రభావాన్ని చూపడం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎత్తైన భవనాల నిర్మాణ శైలిపై ప్రభావం చూపగలగాలి. ప్రణాళిక, నమూనా మరియు నిర్మాణంలో అది సరికొత్త ఆవిష్కరణగా ఉండాలి, ఎత్తైన భవనాల వాస్తుశాస్త్రం, ఇంజనీరింగ్, మరియు పట్టణ ప్రణాళికల విషంయంలో ఆ కొత్త భవనం ప్రభావం చూపడంతో పాటు ఆయా అంశాలను పునర్నిర్మించగలగాలి. ప్రతి పది లేదా పదిహేనేళ్లకొకసారి అసాధారణమైన ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ప్రతిభ చూపిన సమయంలో ఈ అవార్డును సందర్భానుసారంగా ఇచ్చేందుకు ఉద్దేశించబడింది అని ఆ సంస్థ తెలిపింది.[99]

CTBUH అవార్డ్స్ ఛైర్ గోర్డాన్ గిల్, ఆఫ్ ఆడ్రియన్ స్మిత్ + గోర్డాన్ గిల్ ఆర్కిటెక్చర్ కింది విధంగా స్పందించారు:

"జ్యూరీ సభ్యుల మధ్య జరిగిన చర్చ ప్రకారం బుర్జ్ ఖలీఫాకు ‘బెస్ట్ టాల్ బిల్డింగ్ ఆఫ్ ది ఇయర్’ అవార్డు నిజానికి ఏమాత్రం సరితూగదు. ఇక్కడ మనం మాట్లాడుకుంటున్న భవనం ఎంత గొప్పదంటే, కనీసం దాని నిర్మాణం పూర్తి కాకుండానే ఆ భవనం అంతర్జాతీయంగా ఒక విశిష్ట గుర్తింపును సాధించేందుకు వాస్తుశాస్త్రంలో ఏవిధంగా సాధ్యం అనే అంశాన్ని అది పూర్తిగా మార్చి వేసింది. అందుకే ఈ భవనం విషయంలో ‘బిల్డింగ్ ఆఫ్ ది సెంచురీ’ అనేది సరైన పురస్కారం అవుతుందనేది అందరి ఏకాభిప్రాయంగా నిలిచింది."[99]

BASE జంపింగ్[మార్చు]

అధికారిక మరియు అనధికారిక BASE జంపింగ్ (భారీ ఎత్తుల నుంచి దూకడం)కోసం అనేకమంది అనుభవజ్ఞులైన BASE జంపర్స్ ఈ భవనాన్ని ఉపయోగించారు:

  • మే 2008లో, హెర్వ్ లీ గాలోవ్ మరియు పేరు తెలియని మరో బ్రిటీష్ వ్యక్తి కలిసి ఇంజనీర్ల వేషధారణలో అక్రమంగా బుర్జ్ ఖలీఫాలోకి ప్రవేశించారు (ఆసమయంలో నిర్మాణం ఎత్తు దాదాపు 650 మీటర్లు). అటుపై 160వ అంతస్తుకు కింద ఉన్న రెండు అంతస్తుల మధ్యనున్న బాల్కనీ నుంచి కిందికి దూకారు.[100][101]
  • 8 జనవరి 2010న, అధికారుల అనుమతి తీసుకున్న, ఎమిరేట్స్ ఏవియేషన్ సొసైటీకి చెందిన నియాదీ మరియు ఓమర్ అల్ హెగెలాన్‌లు 672 మీ (2,205 అడుగులు) ఎత్తులో ఈ భవనానికి సంబంధించిన 160వ అంతస్తు వద్ద ఏర్పాటు చేయబడిన క్రేన్‌లోని ప్లాట్‌ఫాం నుంచి కిందికి దూకడం ద్వారా భవనం మీది నుంచి జరిపిన అత్యంత ఎత్తైన BASE జంప్ రూపంలో ప్రపంచ రికార్డును బద్దలు చేశారు. దాదాపు 220 మీ (140 mph) వేగంతో వారిద్దరూ నేరుగా భూమిపైకి దూసుకొచ్చారు, మొత్తం 90 సెకన్లపాటు జరిగిన వీరి జంపింగ్‌లో ప్యారాచూట్ తెరుచుకోవడానికి 10 సెకన్ల సమయం పట్టింది.[102][103]

నూతన సంవత్సర సంబరాల బాణాసంచా ప్రదర్శన[మార్చు]

31 డిసెంబర్, 2010న బుర్జ్ ఖలీఫా నుంచి నిర్వహించిన ఒక బ్రహ్మండమైన బాణాసంచా కాల్పుల ప్రదర్శన, లేజర్ మరియు లైట్ల ప్రదర్శన ప్రపంచంలోనే అత్యంత పెద్దఎత్తున జరిపిన కొత్త సంవత్సర వేడుక సంబరాలుగా నిలిచింది.[104] బుర్జ్ ఖలీఫా వద్ద జరిగిన నూతన సంవత్సర బాణాసంచా వేడుకలతో పాటు దుబాయ్ ఫౌంటేన్ల వెంబడి కూడా లైట్లు, లేజర్‌లతో పాటు బాణాసంచా వేడుకలను కూడా నిర్వహించారు. ప్రధాన TV ఛానెళ్లన్నీ ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేయడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న రెండు బిలియన్ల మంది ఈ బాణాసంచా సంబరాలను తిలకించారని అంచనా.[105]

కొత్త సంవత్సర వేడుకల్లో భాగంగా జరిపిన బాణాసంచా కాల్పులకు నేపథ్యమైన "న్యూ ఇయర్ గాలా" అనేది 200 రకాల జాతీయులకు నిలయంగానూ, ప్రపంచ నగరంగానూ వర్థిల్లుతున్న దుబాయ్ విశిష్ట స్ఫూర్తికి ప్రశంసలు అందించే వేడుకగా నిలిచింది. దీంతోపాటు కొత్త సంవత్సర వేడుకల కోసం తప్పనిసరిగా సందర్శించాల్సిన గమ్యంగా దుబాయ్‌ని చూపేందుకు కూడా ఈ వేడుక ప్రయత్నించింది. అలాగే బుర్జ్ ఖలీఫా తొలి వార్షికోత్సవ సంబరంగా కూడా నిలిచిన న్యూ ఇయర్స్ ఈవ్ గాలా, 500-ఎకరాల్లో ఎమ్మార్ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన డౌన్‌టౌన్ దుబాయ్ సమాజం మొత్తాన్ని "ది సెంటర్ ఆఫ్ నౌ"గా అభివర్ణించే దిశగా ఒక అత్యద్భుత నేపథ్యాన్ని కూడా తనలో ఇముడ్చుకుంది.[106]

కార్మికుల వివాదం[మార్చు]

బుర్జ్ ఖలీఫా ప్రాథమికంగా దక్షిణాసియా నుంచి వచ్చిన కార్మికుల ద్వారా నిర్మితమైంది.[107][108] 17 జూన్ 2008న నిర్మాణ ప్రదేశం వద్ద 7,500 మంది నైపుణ్యం కలిగిన పనివారు పనిచేశారు.[35] 2006లో వార్తా నివేదికలు తెలిపిన ప్రకారం, నిర్మాణ ప్రదేశంలోని నైపుణ్యం కలిగిన వడ్రంగులు రోజుకు ఎనిమిది గంటలు పని చేయగా నెలకు వారికి 6 వేల నుండి 8 వేల వరకూ, సామాన్య కూలీలకు 4 వేల నుండి 6 వేల మధ్య జీతం అందుతుండేది. BBC పరిశోధన మరియు మానవ హక్కుల పరిశీలన నివేదిక ప్రకారం, ఇక్కడ పనిచేసే కార్మికులు అత్యంత దైన్యంతో నిండిన పరిసరాల మధ్య జీవనం సాగించారు, వారి వేతన చెల్లింపులు సైతం తరచూ ఆలస్యమయ్యేవి, దీనికి ప్రధాన కారణం వారి పాస్‌పోర్ట్‌లను వారి యజమానులు తీసుకొని వారి వద్ద ఉమ్ఛుకోవడం, పనిప్రదేశంలో గాయాలు మరియు మరణాల విషయంలో UAE చరిత్ర "అధ్వానంగా"నే ఉన్నప్పటికీ, బుర్జ్ ఖలీఫా భవనం నిర్మాణం జరిగిన సమయంలో కేవలం ఒకే ఒక నిర్మాణ-సంబంధిత మరణం మాత్రమే నమోదైంది.

21 మార్చి 2006న, షిప్టులు పూర్తయినప్పటికీ, తమను తీసుకువెళ్లాల్సిన బస్సులు రోజూ ఆలస్యంగా రావడం, జీతాలు సరిగా ఇవ్వకపోవడం వంటి పలు కారణాల వలన ఆగ్రహించిన 2,500 మంది కార్మికులు ఆందోళనకు దిగి షేక్ జాయద్ రోడ్డును ధిగ్బందించడంతో కార్మికుల్లో చాలామందిని తరువాత స్వదేశాలకు పంపించడం జరిగింది.

గ్యాలరీలు[మార్చు]

నిర్మాణంలో ఉన్న భవనం[మార్చు]

నిర్మాణ అనంతరం[మార్చు]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • డౌన్‌టౌన్ దుబాయ్
  • దుబాయ్‌లోని అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల జాబితా
  • ప్రపంచంలోని అత్యంత ఎత్తైన భవనాల జాబితా
  • దుబాయ్‌లోని అత్యంత ఎత్తైన భవనాల జాబితా
  • ప్రపంచంలోని అత్యంత ఎత్తైన భవనాలు మరియు నిర్మాణాల జాబితా
  • యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లోని అత్యంత ఎత్తైన భవనాల జాబితా
  • 100 అంతకంటే ఎక్కువ అంతస్తులు కలిగిన భవనాల జాబితా

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Official Opening of Iconic Burj Dubai Announced". Gulfnews. 4 November 2009. Retrieved 4 November 2009. 
  2. Stanglin, Douglas (2 January 2010). "Dubai opens world's tallest building". Dubai: USA Today. Retrieved 4 January 2010. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 "Burj Khalifa - The Skyscraper Center". Council on Tall Buildings and Urban Habitat. 
  4. Baldwin, Derek (1 May 2008). "No more habitable floors to Burj Dubai". Gulfnews. Retrieved 7 January 2010. 
  5. "The Burj Khalifa". Glass, Steel and Stone. Retrieved 8 January 2010. 
  6. Blum, Andrew (27 November 2007). "Engineer Bill Baker Is the King of Superstable 150-Story Structures". Wired. Retrieved 11 March 2008. 
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 "Burj Dubai (Dubai Tower) and Dubai Mall, United Arab Emirates". designbuild-network.com. Retrieved 23 March 2009. 
  8. 8.0 8.1 8.2 Bianchi, Stefania; Andrew Critchlow (2010-01-04). "World's Tallest Skyscraper Opens in Dubai". The Wall Street Journal (Dow Jones & Company, Inc). Retrieved 4 January 2010. 
  9. 9.0 9.1 "World's tallest building opens in Dubai". BBC News. 2010-01-04. Retrieved 2010-01-04. 
  10. 10.0 10.1 "Burj Dubai reaches a record high". Emaar Properties. 21 July 2007. Retrieved 24 November 2008. 
  11. Keegan, Edward (15 October 2006). "Adrian Smith Leaves SOM, Longtime Skidmore partner bucks retirement to start new firm". ArchitectOnline. Retrieved 23 March 2009. 
  12. "Burj Dubai, Dubai – SkyscraperPage.com". SkyscraperPage. Retrieved 23 March 2009. 
  13. "What to see". Dubai Travel Desk. Retrieved 23 March 2009. [dead link]
  14. "Burj Dubai offices to top US$4,000 per sq ft". Zawya. 5 March 2008. Retrieved 23 March 2009. 
  15. "The Burj Dubai and architecture's vacant stare". Los Angeles Times. 1 January 2010. Retrieved 4 January 2010. 
  16. "828-metre Burj Dubai renamed Burj Khalifa". Maktoob Group. 2010-01-04. Retrieved 2010-02-10. 
  17. Reagan, Brad (October 14, 2010). "Burj Khalifa rents tumble 40%". The National. Retrieved November 6, 2010. 
  18. McGinley, Shane (October 21, 2010). "Armani Residences defy 70% Burj Khalifa price drop". Arabian Business. Retrieved November 6, 2010. 
  19. Stack, Megan (13 October 2005). "In Dubai, the Sky's No Limit". Los Angeles Times. Retrieved 26 March 2006. 
  20. "Willis Tower". Emporis. Retrieved 6 January 2010. 
  21. "Burj Khalifa". Construcitonweekonline.com]. Retrieved 3 August 2010. 
  22. 22.0 22.1 22.2 22.3 22.4 22.5 22.6 22.7 "Burj Khalifa: Towering challenge for builders". GulfNews.com. January 4, 2010. Retrieved 2010-02-10. 
  23. "Some interesting facts on the Burj Dubai". The Tallest Buildings in the World. 19 August 2008. Retrieved 1 August 2009. 
  24. 24.0 24.1 "Putzmeister – Burj Dubai". Putzmeister. Retrieved 23 March 2009. 
  25. 25.0 25.1 25.2 "Burj Dubai, Dubai, at Emporis.com". Emporis. Retrieved 1 March 2007. 
  26. Emporis GmbH. "Burj Khalifa, Dubai, United Arab Emirates". Emporis.com. Retrieved 2010-05-11. 
  27. "'At The Top' – Burj Dubai's Observation Deck". BurjDubai.com. Retrieved 6 January 2010. 
  28. 28.0 28.1 Landon Thomas Jr (2010-01-05). "Dubai's skyscraper has world's highest Mosque". Retrieved 2010-01-05. 
  29. Adam Schreck (January 4, 2010). "Dubai opens half-mile-high tower, world's tallest". Associated Press & WTOP-FM. Retrieved 2010-01-10. 
  30. 30.0 30.1 30.2 30.3 30.4 30.5 30.6 30.7 30.8 "Burj Dubai Construction Timeline". BurjDubai.com. Retrieved 31 December 2009. 
  31. "World highest nightclub in Burj Khalifa". BurjDubai.com. Retrieved 20 November 2010. 
  32. Robinson, Paul (27 February 2003). "Grollo tower to go ahead, in Dubai". Melbourne: The Age. Retrieved 6 January 2010. 
  33. 33.0 33.1 "Architect reveals Burj Dubai height". Arabian Business. 3 December 2008. Retrieved 3 December 2008. 
  34. Cityscape Daily News PDF (264 KB) సిటీస్కేప్ , 18 సెప్టెంబర్ 2005. 14 మే 2006లో తిరిగి పొందబడింది
  35. 35.0 35.1 35.2 "Emaar increases height of Burj Dubai; completion in September 2009". Emaar Properties. 17 June 2008. Retrieved 17 October 2008. 
  36. Das Augustine, Babu (9 June 2008). "Burj Dubai completion delayed by another eight to nine months". Gulf News. Retrieved 21 June 2008. 
  37. "Burj Dubai opening date announced". Homes Overseas. 31 July 2009. Retrieved 1 August 2009. [dead link]
  38. 38.0 38.1 "Burj Dubai becomes tallest manmade structure". Hyder Consulting. Retrieved 2010-01-10. 
  39. "Hyder reinforces its reputation for unrivaled engineering ability with the opening of the Burj Khalifa — the world's tallest building". Hyder Consulting. Retrieved 2010-01-10. 
  40. "GHD is playing a vital role in managing the long term structural integrity of the world’s tallest building, the Burj Dubai Tower.". GHD. Retrieved 11 April 2009. 
  41. "Burj Dubai Design Based on A Native Flower: Fact or Fiction?". Landmark Properties. Retrieved 31 December 2009. 
  42. Saberi, Mahmood (19 April 2008). "Burj Dubai is the height of success". Gulf News. Retrieved 31 December 2009. 
  43. 43.0 43.1 43.2 43.3 43.4 43.5 43.6 43.7 "Structural Elements – Elevator, Spire, and More". BurjDubai.com. Retrieved 31 December 2009. 
  44. "Skidmore, Owings & Merrill Leads Process for Art Program at Burj Dubai". 28 May 2009. 
  45. "Burj Dubai will officially open for the UAE National Day". Dubai Chronicle. 29 July 2009. Retrieved 9 January 2010.  [dead link]
  46. "Temperature and Elevation". United States Department of Energy. 21 May 2002. Retrieved 11 April 2009. 
  47. "Armani Hotel Burj Dubai, United Arab Emirates". hotelmanagement-network.com. Retrieved 11 April 2009. 
  48. "Worlds first Armani Hotel to open on March 18, 2010 in Dubai". EyeOfDubai.com. 4 January 2010. Retrieved 8 January 2010. 
  49. Sambidge, Andy (4 January 2010). "Burj Dubai's Armani hotel to open on Mar 18". Arabian Business. Retrieved 8 January 2010. 
  50. "Armani hotel opens in Dubai's Khalifa tower". The Jerusalem Post. 27 April 2010. Retrieved 27 April 2010. 
  51. "Burj Dubai: Fact Sheet". Eyeofdubai.com. Retrieved 2010-05-11. 
  52. 52.0 52.1 "Burj Dubai to welcome residents in Feb 2010". Business Standard. 1 January 2010. Retrieved 9 January 2010. 
  53. "Burj Dubai To Welcome First Residents From February 2010 Onwards". DubaiCityGuide. 31 December 2009. Retrieved 9 January 2010. 
  54. "Burj Dubai Facts And Figures". Burj of Dubai.com. Retrieved 1 August 2009.  [dead link]
  55. "Signature Projects". Otis Worldwide. Retrieved 4 May 2009. 
  56. CW Staff. "How the Burj was built". ConstructionWeekOnline.com. Retrieved 2010-05-11. 
  57. "Top 10 Burj Khalifa facts: Part 3". ContructionWeekOnline.com. Retrieved 8 January 2010. 
  58. "Burj Dubai Design work at Brash Brands". brashbrands.com. Retrieved 11 June 2009. 
  59. "Burj Dubai Armani Residences Roadshow Brands". ida.us. Retrieved 11 June 2009. 
  60. "A tall order: Burj Dubai all set to come clean". Gulf News. 25 August 2009. Retrieved 7 December 2009. 
  61. 61.0 61.1 Dobbin, Marika (5 January 2010). "So you think your windows are hard to keep clean?". Melbourne: The Age. Retrieved 6 January 2010. 
  62. "Emaar brings world class water, light, and music spectacle to Burj Dubai Lake". Emaar Properties. 9 June 2008. Retrieved 13 June 2008. 
  63. "'Dubai Fountain' is winning name of Emaar's water spectacle in Downtown Burj Dubai". Emaar Properties. 26 October 2008. Retrieved 26 October 2008. 
  64. "Burj Dubai Observation Deck Opens to The Public On Jan 5". Bayut.com. 4 January 2010. Retrieved 6 January 2010. 
  65. "Burj Khalifa observation deck not world's highest". Retrieved 2010-08-04. 
  66. "behold telescope - gsmprjct°". gsmprjct°. Retrieved 19 August 2010. 
  67. "Une firme québécoise dans la plus haute tour du monde". Journal de Montréal (in French). 4 January 2010. Retrieved 19 August 2010. 
  68. "'At The Top' Observation Deck Ticket Information". Emaar Properties. Retrieved 2010-02-09. 
  69. "Emaar Says Burj Khalifa Observation Deck Closed for Maintenance". Bloomberg. February 8, 2010. Retrieved 2010-02-09. 
  70. Tomlinson, Hugh (2010-02-10). "Terrifying lift ordeal at Burj Khalifa tower, the world’s tallest building". London: The Times. Retrieved 2010-02-10. 
  71. "Burj Khalifa to Reopen Feb. 14". Businessweek.com. 2010-02-10. Retrieved 10 February 2010. 
  72. "World's tallest building, Burj Khalifa, reopens observation deck". London: The Guardian. 5 April 2010. Retrieved 6 April 2010. 
  73. "Burj Khalifa observation deck reopens". GulfNews.com. 5 April 2010. Retrieved 6 April 2010. 
  74. Rackl, Lori (2010-04-05). "Machu Picchu and Burj Khalifa back in biz". Chicago Sun-Times. Retrieved 5 April 2010. 
  75. "An 11-hectare green oasis envelops the foot of Burj Dubai". Emaar Properties. 2009-12-20. Retrieved 20 March 2010. 
  76. "An 11-hectare green oasis envelops the foot of Burj Dubai". BurjDubai.com. 20 December 2009. Retrieved 10 January 2010. 
  77. 77.0 77.1 Baxter, Elsa (20 December 2009). "11-hectare park unveiled at Burj Dubai site". Arabian Business. Retrieved 10 January 2010. 
  78. "An 11-hectare green oasis envelops the foot of Burj Dubai". Emaar Properties. 20 December 2009. Retrieved 10 January 2010. 
  79. "Inside the Burj Dubai". Maktoob News. 28 December 2009. Retrieved 10 January 2010. 
  80. "Samsung E&C Projects". Samsung Engineering & Construction. Retrieved 23 March 2009.  [dead link]
  81. "Turner International Projects – Burj Dubai". Turner Construction. Retrieved 23 March 2009. 
  82. Puckett, Katie (3 October 2008). "Burj Dubai: Top of the world". Building. Retrieved 31 December 2009. 
  83. "Inside the Burj Dubai". Maktoob News. 28 December 2009. Retrieved 10 January 2010. 
  84. SOM rendering
  85. "Dubai skyscraper world's tallest". BBC News. 22 July 2007. Retrieved 31 December 2009. 
  86. "Burj Dubai:Unimix sets record for concrete pumping". Dubai News Online. 25 May 2007. Retrieved 11 April 2009. 
  87. "Burj Dubai Official Website". Emaar Properties. Retrieved 8 March 2008. 
  88. "CN Tower dethroned by Dubai building". Canadian Broadcasting Corporation. 12 September 2007. Archived from the original on 3 July 2007. Retrieved 13 September 2007. 
  89. "Burj Dubai surpasses KVLY-TV mast to become the world's tallest man-made structure". Emaar Properties. 7 April 2008. Retrieved 7 April 2008. 
  90. "Burj Dubai now a record 688m tall and continues to rise". Emaar Properties. 1 September 2008. Retrieved 1 September 2008. 
  91. "Burj Dubai all set for 09/09/09 soft opening". Emirates Business 24. Retrieved 17 January 2009.  Text "7" ignored (help)
  92. "Burj Dubai exterior done, to open this year". Maktoob News. 1 October 2009. Retrieved 1 October 2009. 
  93. Huang, Carol (5 January 2010). "World's tallest building: What's it worth to have the Dubai tower – and what should people call it?". The Christian Science Monitor. Retrieved 6 January 2010. 
  94. 94.0 94.1 94.2 94.3 Sambidge, Andy (3 January 201). "Burj Dubai ceremony details revealed". Arabian Business. Retrieved 5 January 2010. 
  95. Devine, Rachel (21 February 2010). "Designer's light touches far and wide". The Times. Retrieved 29 November 2010. 
  96. "Two billion to watch Burj Dubai opening". Maktoob Business. 3 January 2010. Retrieved 5 January 2010. 
  97. "CTBUH 9th Annual Awards, 2010". Council on Tall Buildings and Urban Habitat. Retrieved 2007-06-15. 
  98. "Burj Khalifa won Best Project of Year at Middle East Architect Awards 2010". Constructionweekonline.com. Retrieved 2010-09-30. 
  99. 99.0 99.1 "Burj Khalifa won “Global Icon” Award". Council on Tall Buildings And Urban Habitate. Retrieved 2010-11-02. 
  100. Jan Bednarz; Robin Schmidt, Andy Harvey, DMC, Hervé Le Gallou (2008). "World record BASE jump". Current Edge. Current TV. Retrieved 4 January 2010.  బుర్జ్ దుబాయ్ టవర్ నుండి బేస్ జంప్ గురించిన వీడియో డాక్యుమెంటరీ.
  101. Tom Spender (24 November 2008). "Daredevils jumped off Burj Dubai undetected". The National. Retrieved 4 January 2010. 
  102. అత్యంతఎత్తు నుంచి బేస్ జంప్-నస్ర్ అల్ నియాదీ మరియు ఒమర్ అల్ హేగేలన్ ప్రపంచ రికార్డ్ నెలకొల్పారు. 2010-01-09న గ్రహింపబడినది.
  103. Mansfield, Roddy (8 January 2010). "Daredevils Jump Off World's Tallest Building". Sky News. Retrieved 8 January 2010. 
  104. http://gulfnews.com/news/gulf/uae/general/jaw-dropping-fireworks-at-burj-khalifa-enthrall-thousands-1.739088
  105. http://technorati.com/entertainment/article/in-dubai-worlds-highest-fireworks-usher/
  106. http://www.uaeinteract.com/docs/Burj_Khalifa_to_ring_in_2011/43851.htm
  107. Whitaker, Brian (23 March 2006). "Riot by migrant workers halts construction of Dubai skyscraper". London: The Guardian. Retrieved 25 March 2006. 
  108. "Burj Dubai opens tomorrow, final height still a secret!". The Hindu. 3 January 2010. Retrieved 6 January 2010. 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.