యూరోపియన్ శాస్త్రీయ సంగీతం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
ఈ వ్యాసం Western art music from 1000 AD to the present గురించినది. Western art music from 1750 to 1820 కొరకు, Classical period (music) చూడండి. all art music styles,కొరకు List of art music traditions చూడండి.

మూస:History of European art music

శాస్త్రీయ సంగీతం అనేది పశ్చిమ పూజావిధానం మరియు లౌకిక సంగీతం సంప్రదాయంలో ఉత్పన్నమైన, లేదా మూలాలు కలిగిన కళా సంగీతం, ఇది సుమారు 9వ శతాబ్దం నుండి ప్రస్తుతం కాలం వరకూ సమయాన్ని ఆవరించి ఉంటుంది.[1] ఈ సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రధాన ప్రమాణాలు, సామాన్య అభ్యాస కాలంగా పిలువబడే 1550 మరియు 1900 మధ్య స్మృతిసంగ్రహంగా పొందుపరచబడ్డాయి.

యూరోపియన్ సంగీతం ఎన్నో ఇతర యూరోపియన్-కాని మరియు ప్రసిద్ధ సంగీతం రూపాలనుండి, అందులో సుమారు 16వ శతాబ్దం నుండి వాడుకలో ఉన్న వ్రాత పద్ధతిద్వారా విభిన్నమైనది.[2] ప్రదర్శనకారులకు శృతి, వేగం, ఛందస్సు, ప్రత్యేక లయలు మరియు ఒక సంగీత భాగాన్ని ఖచ్చితంగా నిర్వహించడం గురించి చెప్పడానికి సంగీతకారులు పశ్చిమ వ్రాత పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు. దీనివలన అభివృద్ది పరచడం మరియు మునుపే ఊహించని అలంకరణలకు అవకాశం తక్కువ, ఇవి ఎక్కువగా యూరోపియన్-కాని కళా సంగీతం (భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం మరియు జపనీస్ సంప్రదాయ సంగీతం పోల్చండి) మరియు ప్రసిద్ధ సంగీతాలలో వినిపిస్తాయి.[3][4][5]

జోహాన్ సెబాస్టియన్ బాక్ నుండి బీతొవెన్ వరకూ కాలాన్ని స్వర్ణ యుగంగా "సిద్ధాంతీకరించే" ప్రయత్నం 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జరిగే వరకూ "శాస్త్రీయ సంగీతం" అనే పదం లేదు.[6] "శాస్త్రీయ సంగీతం" గురించి చెప్పే ప్రారంభ సూచన, ఆక్స్ఫర్డ్ ఇంగ్లీష్ డిక్షనరీ లో సుమారు 1836 నుండి చెప్పబడింది. [1][7]

లక్షణాలు[మార్చు]

"శాస్త్రీయ సంగీతం" అనే పదం తెలిపే విస్తృతమైన రూపాలు, శైలులు, ప్రక్రియలు, మరియు చారిత్రిక కాలాల కారణంగా, ఆ రకమైన అన్ని ప్రక్రియలకూ ఆపాదించగల లక్షణాలను గుర్తించడం కష్టం. అస్పష్ట వివరణలు అపారం, ఉదాహరణకు, శాస్త్రీయ సంగీతం అనేది "ఎక్కువ కాలం కొనసాగేది," సమకాలీన సంగీతకారులను శాస్త్రీయంగా నిర్వచించడం పరిగణిస్తే ఈ వివరణ నిలవదు; లేదా వాయులీనం వంటి ప్రత్యేక వాయిద్యాలు కలిగిన సంగీతం అని చెపితే, ఇవి ఇతర ప్రక్రియలలోనూ కనిపిస్తాయి. కానీ, కొన్ని లేదా ఎలాంటి ఇతర ప్రక్రియల సంగీతంలోనూ లేని కొన్ని లక్షణాలు శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఉన్నాయి.

సంగీత వాయిద్యం[మార్చు]

చాలావరకూ శాస్త్రీయ సంగీతంలో వాడే వాయిద్యాలు 19వ శతాబ్దం మధ్యలో (తరచూ ఇంకా మునుపే) ఆవిష్కరించబడ్డాయి, మరియు 18వ మరియు 19వ శతాబ్దాలలో స్మృతిసంగ్రహం చేయబడ్డాయి. అందులో ఒక వాయిద్య బృందంలో ఉండే వాయిద్యాలు, ఇంకా కొన్ని ఇతర విడి వాయిద్యాలు (ఉదాహరణకు పియానో, హార్ప్సికార్డ్, మరియు ఆర్గాన్ వంటివి) ఉంటాయి.

ఎలెక్ట్రిక్ గిటార్ వంటి విద్యుత్ వాయిద్యాలు 20వ మరియు 21వ శతాబ్దపు శాస్త్రీయ సంగీతంలో అరుదుగా కనిపిస్తాయి. శాస్త్రీయ మరియు ప్రసిద్ధ సంగీత కళాకారు లు ఇటీవలి దశాబ్దాలలో సింథేసైజర్, ఉదహరించిన లేదా కంప్యూటర్-ఉత్పత్తి చేసిన శబ్దాలు వంటి ఎలెక్ట్రిక్ మరియు డిజిటల్ ప్రక్రియలు, మరియు గమేలన్ వంటి ఇతర సంస్కృతుల వాయిద్యాల శబ్దాలతో ప్రయోగాలు చేసారు.

పునరుద్ధరణ వరకూ ఎలాంటి బాస్ వాయిద్యమూ ఉండేది కాదు. మధ్యయుగ సంగీతంలో, వాయిద్యాలను రెండు వర్గాలుగా విభజించారు: బయటి ప్రదేశాలలో లేదా చర్చిలో ఉపయోగించడానికి గట్టి శబ్దం కలిగిన వాయిద్యాలు, మరియు లోపలి ప్రదేశాలలో ఉపయోగానికి తక్కువ శబ్దం ఉత్పత్తి చేసే వాయిద్యాలు. ప్రస్తుతం ప్రసిద్ధ సంగీతానికి చెందిన ఎన్నో వాయిద్యాలు ప్రారంభ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి, ఉదాహరణకు బాగ్-పైప్స్, విహుయెలాస్, హార్డీ-గర్డీస్ మరియు కొన్ని వెదురుగాలి వాయిద్యాలు. మరొక వైపు, ప్రధానంగా ప్రసిద్ధ సంగీతంతో సంబంధం కలిగి ఉండే అకౌస్టిక్ గిటార్ వంటి వాయిద్యాలు, 19వ మరియు 20వ శతాబ్దాలలో శాస్త్రీయ సంగీతంలో ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్నాయి.

19వ శతాబ్దంలో సమాన స్వభావం క్రమంగా ప్రధాన సంగీత స్వభావంగా అంగీకరించబడినప్పటికీ, మునుపటి కాలానికి చెందిన సంగీతం కొరకు తరచూ వివిధ చారిత్రిక స్వభావాలను వాడడం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, ఆంగ్ల పునరుద్ధరణయొక్క సంగీతం తరచూ మధ్య స్థాయి స్వభావాన్ని సూచించడానికి వాయించబడుతుంది. కీబోర్డులు చాలావరకూ ఒకే విధమైన ఆకారాన్ని కలిగి ఉంటాయి (దీనిని తరచూ పియానో కీబోర్డ్ అని పిలుస్తారు).

విధానం[మార్చు]

ప్రసిద్ధ శైలుల్లో చాలా వరకూ గీత రూపానికి సౌలభ్యం కల్పించినా, శాస్త్రీయ సంగీతం కూడా కన్సేర్టో, సింఫనీ, సోనాట, ఒపేరా, నాట్య సంగీతం, సంగీతరచన, ఒక్క వాయిద్యానికి రచన, సింఫనిక్ పద్యం, మరియు ఇతర రూపాల్ని పొందగలుగుతుంది.

శాస్త్రీయ సంగీత కళాకారు లు తరచూ వారి సంగీతాన్ని దాని ప్రభావ (ఉద్వేగ) భాగం మరియు అది పొందే మానసిక మాధ్యమాల మధ్య ఎంతో సంక్లిష్ట సంబంధంగా రూపొందించే ప్రయత్నం చేస్తారు. ఎంతో ప్రసిద్ధమైన శాస్త్రీయ సంగీత కార్యాలు సంగీత అభివృద్ధిని ఉపయోగించుకుంటాయి, ఈ ప్రక్రియ ద్వారా సంగీత భావన లేదా ఉద్దేశ్యం వివిధ సందర్భాలు లేదా మారు రూపంలో మళ్ళీ మళ్ళీ కనిపిస్తుంది. సోనాట రూపం మరియు ఫ్యూగ్ అనేవి సంగీత అభివృద్ధిలో కఠినమైన రూపాల్ని నియోగిస్తాయి.

సాంకేతిక నిర్వహణ[మార్చు]

వారి సంగీత రచనలో ఉన్నత సాంకేతిక సాధనాలు అందుకోవాలనే సంగీత కళాకారు ల కోరికతో పాటు, శాస్త్రీయ సంగీత ప్రదర్శకులు కూడా అటువంటి సాంకేతిక నైపుణ్యం లక్ష్యాలనే కలిగి ఉంటారు, ఇది "ప్రసిద్ధ" తరహా సంగీత కళాకారు లతో పోలిస్తే, అత్యధిక విజయాలు సాధించిన శాస్త్రీయ సంగీత కళాకారు లు ఎక్కువ సమయం విద్యకూ మరియు వ్యక్తిగత సాధనకూ కేటాయించడం, మరియు శాస్త్రీయ సంగీతానికి అంకితమైన అసంఖ్యాకమైన ద్వితీయ శ్రేణి విద్యాలయాలు, మరియు కళావిద్యాలయాలను చూస్తే తెలుస్తుంది. పశ్చిమ ప్రపంచంలో ఇటువంటి ద్వితీయ స్థాయి విద్యావకాశాలు కలిగిన మరొక ఏకైక తరహా సంగీతం జాజ్.

సంక్లిష్టత[మార్చు]

శాస్త్రీయ సంగీత సమ్మేళనం ప్రదర్శించడానికి తరచూ సంగీత కళాకారు డికి గణనీయమైన స్థాయిలో సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉండడం అవసరం; శృతి మరియు తులన సూత్రాలను అర్థం చేసుకోవడం, ప్రదర్శన పద్ధతి జ్ఞానం, మరియు ప్రత్యేక కాలానికి చెందిన శైలి/సంగీత జాతీయాలతో పరిచయం, సంగీత కళాకారు డు లేదా సంగీత రచనకు చెందిన నైపుణ్యం ద్వారా సంగీతరచనను అక్కడికక్కడే చదవడం మరియు బృందంలో వాయించడం వంటివి, శాస్త్రీయంగా శిక్షణ పొందిన సంగీత కళాకారు లకు అత్యావశ్యకమైన నైపుణ్యాలు.

శాస్త్రీయ సమ్మేళనం కార్యాలు తరచూ నేపథ్య అభివృద్ది, వాక్యనిర్మాణం, తులనాత్మకవిధానం, స్థాయి (మీట మార్పు), అల్లిక, మరియు, సహజంగా, స్వయంగా సంగీత రూపం వంటి విషయాల ద్వారా కళాత్మక సంక్లిష్టతను ప్రదర్శిస్తాయి. తారా-స్థాయి కూర్పు రూపాలు (ఉదాహరణకు, సింఫనీ, కాన్సెర్టో, ఒపేరా లేదా ఒరేటారియో వంటివి) సామాన్యంగా వాక్యాలు, కాలాలు, భాగాలు, మరియు కదలికలు వంటి చిన్న భాగాలు కలిగిన క్రమానుగత శ్రేణిని సూచిస్తాయి. ఒక కూర్పు యొక్క సంగీత విశ్లేషణ దానిని మరింతగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది, తద్వారా మరింత అర్థవంతంగా వినడం మరియు సంగీత కళాకారు డి శైలిని బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

సమాజం[మార్చు]

తరచూ ధనికవర్గానికి చెందినది లేదా ఉన్నత-వర్గ సమాజపు లక్షణాలను తెలిపేదిగా భావించే, శాస్త్రీయ సంగీతం సాధారణంగా ఎప్పుడూ శ్రామిక-వర్గ సమాజంలో అంతగా పేరుపొందలేదు. అయినప్పటికీ, కేవలం ఉన్నత-వర్గ సమాజం మాత్రమె శాస్త్రీయ సంగీతానికి చేరువైనది మరియు ఆనందించేది అన్న సంప్రదాయ భావన, లేదా శాస్త్రీయ సంగీతం కేవలం ఉన్నత-వర్గ సమాజాన్ని ప్రతిబింబిస్తుందనే భావన, నిజం కాకపోవచ్చు, ఎందుకంటే సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఎందఱో ప్రస్తుతపు శాస్త్రీయ సంగీత కళాకారులు ఎక్కడో ఒకచోట మధ్య-తరగతి ఆదాయ స్థాయిలోనే ఉంటారు,[8] మరియు శాస్త్రీయ సంగీతకచేరీల ప్రేక్షకులు మరియు CD కొనుగోలుదారులు ఉన్నత వర్గానికి చెందినవారు కానక్కర్లేదు. శాస్త్రీయ యుగంలో కూడా, సామాన్య ప్రజానీకంలో, మొజార్ట్ యొక్క ఒపెరే బఫ్ఫే, కోసీ ఫాన్ టుట్టే వంటివి ప్రజాదరణ పొందాయి.

శాస్త్రీయ సంగీతం, చలనచిత్రాల్లో, టెలివిజన్ కార్యక్రమాల్లో మరియు ప్రకటనల్లో నేపథ్య సంగీతంగా, క్రమంగా పాప్ సంస్కృతిలో కనిపిస్తుంది. ఫలితంగా పశ్చిమ ప్రపంచంలో ఎందఱో ప్రజలు క్రమం తప్పకుండా మరియు తరచూ తమకు తెలియకుండా శాస్త్రీయ సంగీతం వింటూ ఉంటారు; కాబట్టి, తక్కువ స్థాయిలో రికార్డయిన సంగీతం అమ్మకాలు నిజమైన ప్రజాదరణకు సరైన సూచికలు కావని వాదించవచ్చు. ఇటీవలి కాలంలో, శాస్త్రీయ భాగాలు ప్రధాన కార్యక్రమాల్లో కలవడం కారణంగా ప్రత్యేకంగా శాస్త్రీయ తరహాపై ఇష్టం కొద్దికొద్దిగా పెరుగుతూ వచ్చింది. దీనికి మంచి ఉదాహరణ జియాకోమో పుస్సిని యొక్క ఒపేరా త్యూరండాట్ లోని నెస్సన్ డోర్మా ను 1990 FIFA వరల్డ్ కప్ నేపథ్య సంగీతంగా ఎన్నుకోవడం, దీని కారణంగా ఆ ఒపెరాపై మరియు ముఖ్యంగా టెనార్ ఆరియాస్ పై ప్రజల కుతూహలం పెరిగింది, తద్వారా ది త్రీ టేనార్స్ కచేరీల అమ్మకాలు విపరీతంగా పెరిగాయి. అటువంటి కార్యక్రమాలు తరచూ ప్రేక్షకులను ఇటీవలి కాలంలో శాస్త్రీయ కచేరీల వైపు ఆకర్షించేందుకు ఉపయోగపడతాయని చూపడం జరుగుతుంది.

చరిత్ర[మార్చు]

శాస్త్రీయ సంగీతంలో ప్రధాన కాల విభజనలు ప్రారంభ సంగీత కాలం, ఇందులో మధ్యయుగం (476–1400) మరియు పునరుద్ధరణ (1400–1600) ఉంటాయి, సామాన్య అభ్యాస కాలం, ఇందులో బారోక్ (1600–1750), శాస్త్రీయం (1730–1820) మరియు కాల్పనిక (1815–1910) కాలాలు ఉంటాయి, మరియు ఆధునిక మరియు సమకాలీన కాలం, ఇందులో 20వ శతాబ్దపు శాస్త్రీయం (1900–2000) మరియు సమకాలీన శాస్త్రీయం (1975–ప్రస్తుతం) ఉన్నాయి.

ఈ విభజనలు సాధారణమైనవి, ఎందుకంటే ఈ కాలాలు కలిసిపోవడం వలన ఈ వర్గీకరణలు ఒకరకంగా నిరాధారమైనవి. ఉదాహరణకు, బారోక్ యుగానికి చెందినదిగా భావించే కౌంటర్-పాయింట్ మరియు ఫ్యూగ్ ఉపయోగాన్ని, శాస్త్రీయ కాలానికి ఉదాహరణగా భావించే హేడెన్ కొనసాగించాడు. తరచూ కాల్పనిక కాలం యొక్క స్థాపకుడుగా భావించే బీతొవెన్, మరియు కాల్పనికవాదిగా వర్గీకరింపబడే బ్రాహ్మ్స్, కూడా కౌంటర్-పాయింట్ మరియు ఫ్యూగ్ లను వాడారు, కానీ వారి సంగీతం యొక్క ఇతర లక్షణాలు వారి కాలాన్ని నిర్వచిస్తాయి.

నవ అనే పూర్వపదం శాస్త్రీయ లేదా కాల్పనిక కాలం వంటి పూర్వ కాలంలో కూర్చిన 20వ శతాబ్దం లేదా సమకాలీన రచనలను వివరించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఉదాహరణకు, స్త్రావిన్స్కీ యొక్క పుల్సినేల్లా ఒక నవ-శాస్త్రీయ రచన, ఎందుకంటే ఇది శైలి ప్రకారం శాస్త్రీయ కాలానికి చెందిన రచనలను పోలి ఉంటుంది.

మూలాలు[మార్చు]

పశ్చిమ శాస్త్రీయ సంగీతం మూలాలు ప్రారంభ క్రైస్తవ పూజావిధాన సంగీతంలో ఉన్నాయి, మరియు దాని ప్రభావం ప్రాచీన గ్రీకుల కాలానికి చెందింది. వ్యక్తిగత సరళి మరియు స్థాయిల అభివృద్ది ప్రాచీన గ్రీకులైన అరిస్టోజెనస్ మరియు పైథాగరస్ వంటివారిచే చేయబడింది.[9] పైథాగరస్ ఒక సరళి పద్ధతిని సృష్టించి, సంగీత సంకేతభాషను ప్రామాణికం చేసాడు. ఔలోస్ (ఒక వెదురు వాయిద్యం) మరియు లైర్ (ఒక చిన్న హార్ప్ వంటి తీగ వాయిద్యం) వంటి ప్రాచీన గ్రీకు వాయిద్యాలు ఆధునిక కాలంలో ఒక శాస్త్రీయ వాయిద్య సమ్మేళనంలో వాయిద్యాలకు దారితీసాయి.[10] ప్రారంభ కాలానికి పూర్వభాగం రోమన్ సామ్రాజ్యం పతనానికి (క్రీ.శ. 476) మునుపటి ప్రాచీన సంగీతం. ఈ కాలం నుండి అతి తక్కువ సంగీతం ఇంకా జీవించి ఉంది, అందులో ఎక్కువగా ప్రాచీన గ్రీకు చెందినది.

ప్రారంభ కాలం[మార్చు]

మధ్యయుగ కాలం అనేది రోమ్ కూలిపోవడం నుండి సుమారు 1400 వరకూ ఉన్న సంగీతం. ఏకశబ్ద ఉచ్చారణ, ఇంకా సరళగీతం లేదా గ్రెగోరియన్ ఉచ్చారణగా పిలువబడేది, సుమారు 1100. వరకూ ప్రధాన రూపంగా ఉండేది.[11] బహుళ-శబ్ద (బహుళ-గళ) సంగీతం, ఏకశబ్ద ఉచ్చారణ నుండి మధ్య యుగాల చివర్లో నుండి పునరుద్ధరణ వరకూ అభివృద్ది చెందినది, ఇందులో మరింత సంక్లిష్టమైన గళాలు కల మోటేట్లు కూడా ఉన్నాయి. పునరుద్ధరణ కాలం 1400 నుండి 1600 వరకూ ఉండేది. ఇందులో సంగీత వాయిద్యం, బహుళ శ్రావ్య వరుసల అల్లిక, మరియు మొట్టమొదటి బాస్ వాయిద్యాల వాడకం అధికంగా ఉండేవి. సాంఘిక నాట్యం మరింత విస్తారంగా ఉండేది, కాబట్టి నాట్యానికి అనుగుణంగా సంగీత రూపాలు ప్రామాణికంగా మారసాగాయి.

ఈ సమయంలోనే సంగీత సంకేతభాష ఒక స్టాఫ్ పై వ్రాయడం మరియు సంగీత సంకేతభాష యొక్క ఇతర మూలకాలు రూపొందడం మొదలయింది.[12] ఈ ఆవిష్కారం కారణంగా ఒక సంగీత భాగం యొక్క కూర్పు దాని ప్రసారం నుండి వేరుపరచవచ్చు; వ్రాయబడిన సంగీతం లేనప్పుడు, ప్రసారం మౌఖికంగా జరిగేది, ఇంకా ప్రసారమైన ప్రతిసారీ మారే అవకాశం ఉండేది. ఒక సంగీత రచనతో, ఒక సంగీత కార్యక్రమం స్వరకర్త లేనప్పుడైనా ప్రదర్శించవచ్చు.[11] కదిలే-రకం ముద్రణాలయం 15వ శతాబ్దంలో ఆవిష్కరించబడడం, సంగీతంయొక్క భద్రపరచడం మరియు ప్రసారాలపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపింది.[13]

ప్రారంభ కాలపు సామాన్య తీగ వాయిద్యాలు హార్ప్, ల్యూట్, వియెల్లె, మరియు సాల్టేరీ, మరియు వాయు వాయిద్యాలు పిల్లనగ్రోవి కుటుంబం (ఇందులో రికార్డర్), శావ్మ్ (ఓబో కుటుంబంలో ప్రారంభ వాయిద్యం), ట్రంపెట్, మరియు బాగ్-పైప్. సరళమైన పైప్ ఆర్గాన్లు ఉండేవి, కానీ అవి రవాణా చేయగల రకమైనా, చాలావరకూ చర్చిలకే పరిమితమై ఉండేవి.[14] అదే కాలంలో తరువాత, కీబోర్డ్ యొక్క ప్రారంభ రూపాలు, క్లావికార్డ్ మరియు హార్ప్సికార్డ్ వంటివి, కనిపించడం మొదలయింది. వయోల్ వంటి తీగ వాయిద్యాలు, ఇంకా విస్తారమైన ఇత్తడి మరియు వెదురు వాయిద్యాలు 16వ శతాబ్దంలో వెలుగు చూసాయి. ముద్రణ కారణంగా వాయిద్యాల వివరణలు మరియు విశేషాలు, మరియు వాటి ఉపయోగానికి సంబంధించిన సూచనలు ప్రామాణికం అయ్యాయి.[15]

సామాన్య అభ్యాస కాలం[మార్చు]

సామాన్య అభ్యాస కాలం అనేది పశ్చిమ శాస్త్రీయ సంగీతానికి సంబంధించిన ఎన్నో భావనలు రూపొంది, ప్రామాణికం కావడం, లేదా నిర్దేశించబడ్డాయి. అది బారోక్ యుగంతో మొదలైంది, సుమారు 1600 నుండి 18వ శతాబ్దం వరకూ నడిచింది. తరువాత శాస్త్రీయ యుగం మొదలై, సుమారు 1820లో ముగిసింది. కాల్పనిక యుగం 19వ శతాబ్దం మొత్తం ఉండి, సుమారు 1910లో ముగిసింది.

బారోక్ సంగీతం[మార్చు]

బారోక్ సంగీతం అనేది సంక్లిష్ట ధ్వని కలిగిన కౌంటర్-పాయింట్ ఉపయోగం మరియు బాసో కన్టిన్యువో, ఒక నిరంతరమైన బాస్ వరుస, ఉపయోగం ద్వారా గుర్తింపబడుతుంది. సొనాట రూపం మరియు నేపథ్యాలు మరియు రూపాంతరాల మరింత అధికారిక భావాలు, కాన్జోనలో రూపొందాయి. మేజర్ మరియు మైనర్ ధ్వని లక్షణాలు ఉపయోగించి, సంగీతంలోని అపశ్రుతి మరియు వర్ణత్వం వంటివి నిర్వహించడం పూర్తి రూపాన్ని పొందాయి.[16]

బారోక్ యుగంలో, హార్ప్సికార్డ్ మరియు పైప్ ఆర్గాన్లపై వాయించే కీబోర్డ్ సంగీతం క్రమంగా ప్రసిద్ధమైంది, మరియు వయోలిన్ కుటుంబానికి చెందిన తీగ వాయిద్యాలు సాధారణంగా ఈనాడు చూసే రూపం పొందాయి. రంగస్థల సంగీత నాటకంలా ప్రదర్శించే ఒపేరా మునుపటి సంగీత మరియు నాటక రూపాల నుండి విడివడింది, మరియు కాంటటా మరియు ఒరేటారియో వంటి గాత్ర రూపాలు మరింత సామాన్యం అయ్యాయి.[17] వాయిద్యాల సమ్మేళనాలు, పరిమాణం ద్వారా భిన్నత్వాన్నీ మరియు ప్రామాణికతనీ పొందడం మొదలయింది, తద్వారా ప్రారంభ వాద్యబృందాలకు దారితీసింది, ఇందులో భాగాలు విడి (బృందంగా కాక) వాయిద్యాల ద్వారా కూర్చే సమూహ సంగీతం ఉంటుంది. ఒంటరి ప్రదర్శనకు మాధ్యమంగా వాద్యబృందంతో కూడిన కాన్సెర్టో ఉపయోగం విస్తారమైనది, ఇందులో ప్రదర్శకుడు మరియు వాద్యబృందం మధ్య సంబంధం సరళంగా ఉండేది. సమాన స్వభావం చుట్టూ ఏర్పడిన సిద్ధాంతాలు విస్తారంగా ఉపయోగంలోకి వచ్చాయి, ప్రత్యేకంగా అది స్వరపరచడానికి కష్టమైన కీబోర్డ్ వాయిద్యాలలో క్రోమాటిక్ సాధ్యతలను అందించడం వలన. ఆధునిక పియానో సాధారణంగా స్వరపరిచినట్టూ, బాక్ సమాన స్వభావాన్ని ఉపయోగించకపోయినా, అప్పట్లో సామాన్యమైన మధ్య-స్థాయి పద్ధతి నుండి మార్పులు, అన్ని మీటలనూ సంగీతపరంగా అనుమతించే విధంగా సరళీకృతం చేయడం ద్వారా బాక్ యొక్క వెల్-టెంపర్డ్ క్లావియర్ ను సాధ్యం చేసాయి.[18]

శాస్త్రీయ కాల సంగీతం[మార్చు]

సుమారు 1750 నుండి 1820 వరకూ ఉన్న శాస్త్రీయ కాలం, స్వర రచన, సమర్పణ, మరియు శైలికి సంబంధించి, మరియు పియానో ప్రధాన కీబోర్డ్ వాయిద్యంగా ఉన్న సమయంలో ఎన్నో సూత్రాలను ఏర్పరచింది, ఒక వాద్యబృందానికి అవసరమైన ప్రాథమిక శక్తులు ఒక రకంగా ప్రామాణికం అయ్యాయి (ఎన్నో రకాల వాయిద్యాలుగా అవి అభివృద్ది చెందడం తరువాతి శతాబ్దాలలో జరిగింది). సమూహ సంగీతం సుమారు 8-10 ప్రదర్శకులను బృందగానాలకు చేర్చుకునేలా పెరిగింది. ఒపేరా అభివృద్ది కొనసాగింది, ఇందులో ఇటలీ, ఫ్రాన్సు, మరియు జర్మన్-మాట్లాడే ప్రదేశాలలో ప్రాంతీయ శైలి ఉండేది. ఒక రకం హాస్య ఒపేరా అయిన ఒపేరా బఫ్ఫా , పేరు పొందింది. సింఫనీ తనదైన సంగీత రూపానికి మారింది, మరియు కాన్సెర్టో వాయించే నైపుణ్యంలో ఔన్నత్యాన్ని ప్రదర్శించేందుకు మాధ్యమంగా ఉపయోగపడేది. వాద్యబృందాలలో హార్ప్సికార్డ్ అవసరం ఉండేది కాదు (ఇది బారోక్ శైలిలో సంప్రదాయ కంటిన్యువో లో భాగంగా ఉండేది), మరియు తరచూ ప్రధాన వాయులీన కళాకారుడిచే నడపబడేది (ప్రస్తుతం అతడిని కాన్సర్ట్ మాస్టర్ అంటారు).[19]

శాస్త్రీయ కాలంలో వాయు వాయిద్యాలు మరింత మెరుగయ్యాయి. రెండు వెదురుల వాయిద్యాలు, ఓబో మరియు బాసూన్ బారోక్ సమయంలో ప్రామాణికం అయ్యాయి, క్లారినెట్ కుటుంబానికి చెందిన ఒక్క వెదురులు మాత్రం మొజార్ట్ వాద్యబృందం, సమూహం మరియు కాన్సెర్టో నేపథ్యాలలో వాటి పాత్రను విస్తరించే వరకూ విస్తృతంగా వాడబడలేదు.

కాల్పనిక యుగ సంగీతం[మార్చు]

సుమారు 19వ శతాబ్దపు రెండవ దశాబ్దం నుండి 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకూ సాగిన కాల్పనిక యుగ సంగీతంలో, విస్తరించిన శ్రావ్య వరుసలపై మరింత శ్రద్ధ, మరియు ఇతర కళా రూపాలలోని కాల్పనికవాదంతో సమాంతరంగా వైయక్తికం మరియు ఉద్వేగ మూలకాలు ఉండేవి. శాస్త్రీయ యుగ రూపాల నుండి సంగీత రూపాలు విడివడడం మొదలయింది (అవి సంకేతాలుగా మార్చబడుతున్నప్పుడు కూడా), ఇందులో నాక్టర్న్లు, ఫాన్టసియాలు, మరియు ప్రేల్యూడ్లు వంటి స్వేచ్చా-రూపాలు నేపథ్యం అభివృద్ది వదలివేయడం లేదా తగ్గించడంలో భావనలను అనుమతించేప్పుడు ఉండేవి.[20] ఈ సంగీతం మరింత క్రోమాటిక్, అపసవ్యం, మరియు ధ్వనిపరంగా విస్తారమైనది, ఇందులో మీట సంతకాల గురించి ఒత్తిడులు (పాత రూపాల సూత్రాలలో అనుమతించిన వాటికి సంబంధించి) పెరుగుతూ వచ్చాయి.[21] ఈ యుగంలో కళా గీతం (లేదా లీడ్ ) పరిణతి చెందింది, అలాగే గ్రాండ్ ఒపేరాకు చెందిన ఐతిహాసిక స్థాయిలు కూడా, చివరికి రిచర్డ్ వాగ్నర్ యొక్క రింగ్ సైకిల్ ద్వారా రూపాంతరం చెందింది.[22]

19వ శతాబ్దంలో, సంగీత కేంద్రాలు ధనిక వర్గపు నియంత్రణ నుండి వెలికి వచ్చాయి, ఎందుకంటే ధనవంతుల నుండి విడివడి స్వరకర్తలు మరియు సంగీత కళాకారులు జీవితాల్ని నిర్మించుకోవడం నేర్చుకున్నారు. పశ్చిమ యూరోప్ లో పెరుగుతున్న మధ్య తరగతులలో సంగీతం పట్ల కుతూహలం కారణంగా సంగీతం నేర్పడం, ప్రదర్శన, మరియు భద్రత కొరకు సంస్థలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ యుగంలో ఆధునిక నిర్మాణాన్ని సాధించిన పియానో, (పాక్షికంగా ఇది లోహశాస్త్రం అభివృద్ది వలన జరిగింది) మధ్య తరగతిలో విస్తృతంగా ప్రసిద్ది చెందింది, దీని కొరకు ఏర్పడిన గిరాకీ వలన ఎందఱో పియానో నిర్మాతలు మొదలయ్యారు. ఎన్నో సింఫనీ వాద్యబృందాల స్థాపన ఈ యుగానికి చెందినది.[21] కొందరు సంగీత కళాకారులు మరియు స్వరకర్తలు ఆ నాడు ఒక వెలుగు వెలిగారు; కొందరు, ఫ్రాంజ్ లిస్ట్ మరియు నిక్కోలో పగానిని వంటి వారు, రెండు పాత్రలనూ ధరించారు.[23]

ప్రత్యేకంగా వాద్యబృందాలలో వాడే వాయిద్యాల కుటుంబాలు పెరిగాయి. విస్తృతమైన శ్రేణి పెర్కుషన్ వాయిద్యాలు కనిపించడం మొదలయింది. ఇత్తడి వాయిద్యాలు పెద్ద పాత్ర పోషించడం మొదలుపెట్టాయి, ఎందుకంటే రోటరీ వాల్వుల వలన అవి విస్తారమైన శ్రేణి స్వరాలను పలికించగలిగేవి. వాద్యబృందం పరిమాణం (సామాన్యంగా శాస్త్రీయ యుగంలో సుమారు 40గా ఉండేది) 100కు పైగా పెరిగింది.[21] ఉదాహరణకు, గుస్తావ్ మహ్లేర్ యొక్క 1906 సింఫనీ నెం. 8 లో, 150 మందికి పైగా వాద్యకారులు మరియు 400 మందికి పైగా గాయకులతో ప్రదర్శింపబడింది.

యూరోపియన్ సాంస్కృతిక భావనలు మరియు సంస్థలు ప్రపంచంలోని ఇతర భాగాలలో వలస ద్వారా విస్తరణ చేయడం మొదలయింది. ప్రత్యేకంగా యుగం యొక్క ముగింపు సమయానికి సంగీతంలోని జాతీయత పెరిగింది (కొన్ని సందర్భాలలో అప్పటి రాజకీయ భావాలను ప్రతిబింబిస్తూ), ఎందుకంటే ఎడ్వర్డ్ గ్రీగ్, నికోలాయ్ రిమ్స్కీ-కోర్సకోవ్, మరియు అంటోనిన్ ద్వోరాక్ వంటి స్వరకర్తలు వారి స్వరరచనలో వారి స్వస్థలాలకు చెందిన సంప్రదాయ సంగీతాన్ని ప్రతిబింబించే వారు.[24]

20వ శతాబ్దం, ఆధునిక మరియు సమకాలీన సంగీతం[మార్చు]

ఆధునికత (1905–1985) ద్వారా ఎందఱో స్వరకర్తలు సామాన్య అభ్యాస కాలంలోని కొన్ని విలువలను తిరస్కరించడం జరిగింది, ఉదాహరణకు సంప్రదాయ ధ్వని, శ్రావ్యత, వాయిద్య ఉపయోగం, మరియు స్వరూపం. స్వరకర్తలు, విద్యావేత్తలు మరియు సంగీతవేత్తలు, సంగీతం యొక్క సిద్ధాంతం మరియు శిల్పం యొక్క విస్తరణను అభివృద్దిపరచారు. 20వ శతాబ్దపు శాస్త్రీయ సంగీతం, విస్తారమైన వివిధ కాల్పనిక-అనంతర శైలులు 1999 సంవత్సరం మొత్తం నడిచాయి, వీటిలో చివరి కాల్పనికవాదం, ఆధునిక మరియు ఆధునిక-అనంతర శైలులు ఉండేవి. "సమకాలీన సంగీతం" అనే పదం కొన్నిసార్లు 20వ శతాబ్దం నుండి ప్రస్తుతం వరకూ స్వరపరచిన సంగీతాన్ని వివరించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

వ్రాత సంకేతాల ప్రాముఖ్యత[మార్చు]

సంకేతభాష యొక్క ఆధునిక దృక్కోణం[మార్చు]

ఆధునిక దృక్కోణాల ప్రకారం: శాస్త్రీయ సంగీతం అనేది ప్రాథమికంగా ఒక వ్రాయబడిన సంగీత సంప్రదాయం, ఇది మౌఖికంగా, బట్టీ పట్టడం ద్వారా కాకుండా, సంగీత సంకేతభాష ద్వారా, లేదా ప్రత్యేక ప్రదర్శనల రికార్డింగ్ ద్వారా భద్రపరచబడుతుంది. శాస్త్రీయ కార్యకలాపాల ప్రత్యేక ప్రదర్శనల మధ్య భేదాలు ఉండినా, ఒక శాస్త్రీయ సంగీతం యొక్క భాగం సాధారణంగా దాని అర్థాన్ని విశదీకరించడానికి ఉపయోగిస్తుంది. సంగీత సంకేతభాష అనేది శాస్త్రీయ సంగీతం ప్రసారానికి ఒక ప్రభావవంతమైన పద్ధతి, ఎందుకంటే వ్రాయబడిన సంగీతం ఆ ప్రదర్శన నిర్వహణకు సాంకేతిక సూచనలు కలిగి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, వ్రాయబడిన స్వరకల్పన సామాన్యంగా చలన దిశానిర్దేశం, వేగం మరియు వ్యక్తీకరణ (కొంత వరకూ) మినహా, ఆ భాగాన్ని నిర్మాణం లేదా ప్రదర్శనకు ఎలా అర్థం చేసుకోవాలన్న వివరమైన సూచనలు కలిగి ఉండదు; దీనిని ప్రదర్శకుల నిర్ణయానికే వదలివేయడం జరుగుతుంది, వారు వారి వ్యక్తిగత అనుభవం మరియు సంగీత విద్య, వారి పనియొక్క జాతీయాల విజ్ఞానం, మరియు చారిత్రిక ప్రదర్శన పద్ధతుల గ్రహణ జ్ఞానం ఉపయోగిస్తారు.

సంకేతభాష యొక్క ఆధునిక దృక్కోణంపై విమర్శ[మార్చు]

కేవలం 19వ శతాబ్దం మధ్య నుండి, కానీ ప్రత్యేకంగా 20వ శతాబ్దంలో స్వరరచన అటువంటి ఉన్నత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుందని కొందరు విమర్శకుల అభిప్రాయం. అంతకుమునుపు అభివృద్ది పరచడం, లయ విన్యాసం, స్వరరచన నుండి మెరుగుపరచడం కోసం అతిక్రమణ, మరియు వాయిద్యంలో మౌఖిక సంప్రదాయం అనేవి సంగీతంలో అంతర్గత భాగాలై ఉండేవి. కానీ 20వ శతాబ్దంలో ఈ మౌఖిక సంప్రదాయం మరియు శాస్త్రీయ సంగీతం పరిధిలో శైలి లక్షణాలను ప్రసారం చేయడం కనుమరుగై పోయాయి. బదులుగా సంగీతవేత్తలు స్వరరచనను ఉపయోగించి సంగీతం వాయించేవారు, అయినా స్వరరచన ఇచ్చినప్పటికీ, వాటిని ఎలా ప్రదర్శించాలనే విషయంలో గణనీయమైన వివాదం ఉంది. స్వరరచన-ప్రధాన అనుసరణ ద్వారా స్వరాలపరంగా కఠినమైన నిలుపు-లయలను ఎత్తిచూపే ప్రదర్శన శైలికి దారితీయడం జరిగింది (స్వరరచనలో సంగీతం సంకేతాల ద్వారా చూపినట్టుగానే). ఇది చివరికి సోల్ బాబిట్జ్ "కుట్టు మెషిన్ బాక్" గురించి మాట్లాడేలా చేసింది.

స్వరరచనకు అమిత విలువను ఇచ్చే ఆధునిక వాదాన్ని విమర్శించే కొన్ని వాక్యాలివి:

  • [...]బారోక్ సంగీతం గురించి ఉన్న అపోహల్లో అత్యంత కఠినమైన వాటిలో ఒకటేమిటంటే కాలవ్యవధిలో క్రమం ఉద్దేశించబడింది అన్నది (రాబర్ట్ డోనింగ్టన్ చే గ్రోవ్ 5వ ముద్రణయొక్క బారోక్ తాత్పర్యం)
  • 20వ శతాబ్దపు భావాలు జీర్ణించుకున్న ఎందఱో అధ్యాపకులు, బాక్ మరియు ఇతర బారోక్ సంగీతాన్ని తప్పుడు పద్ధతిలో నేర్పిస్తారు. దీని ద్వారానే సంగీతశాస్త్రజ్ఞుడు సోల్ బాబిట్జ్ చెప్పే "కుట్టు మెషిన్ బాక్" ఉత్పన్నమవుతుంది. [25]
  • [...] ఒకేలా కనిపించడం, ధ్వనించడం మరియు ఆలోచించడం. ఇది సంగీత కళాశాలల తప్పు మరియు ఎన్నో సంవత్సరాలుగా అవి తప్పు చేస్తూనే ఉన్నాయి. ప్రపంచం చూసిన ఎవరైనా సున్నితమైన సంగీతవేత్త దీనిని గమనించడం జరిగింది. మాస్కో మరియు లెనిన్గ్రాద్ నుండి జూలియార్డ్, కర్టిస్ మరియు ఇండియానాలలోని సంగీత కళాశాలలు అదే ప్రామాణికమైన ఉత్పత్తిని ఉత్పన్నం చేస్తున్నాయి.
    [...] స్పష్టత, మార్పుచెందని లయ, సులభమైన శిల్పం, "సంగీతవేత్తతనం". సంగీతవేత్తతనం అనే పదాన్ని నేను విడిగా చూపడం జరిగింది, ఎందుకంటే తరచుగానే, అది అపసవ్యమైన రకం సంగీతవేత్తతనం - వనాన్ని కాకుండా కేవలం చెట్టునే చూసే సంగీతవేత్తతనం, వివరాల్ని జాగ్రత్తగా చూసినా పెద్ద చిత్రాన్ని వదలివేసే సంగీతవేత్తతనం; ఒక స్వరరచన భాగానికి ఉద్వేగపూరిత అర్థానికన్నా అచ్చయిన స్వరాన్ని చూసే సంగీతవేత్తతనం.
    ఈనాడు భయంకరమైన సమానత్వం ఉంది మరియు ఇంకా గతానికి చెందిన సంస్కృతి మరియు ప్రదర్శన సంప్రదాయాల జ్ఞానం కొరవడింది అన్నది కాదనలేని నిజం. (మ్యూజిక్ స్కూల్స్ టర్నింగ్ అవుట్ రోబోట్స్?[25] హెరాల్డ్ C. స్కొంబెర్గ్ రచన)

అభివృద్ది పరచడం[మార్చు]

అభివృద్ది పరచడం అనేది ఒకప్పుడు శాస్త్రీయ సంగీతంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. ఇలా శాస్త్రీయ సంగీతంలో అభివృద్ధిపరిచే సంప్రదాయం యొక్క అవశేషం, కాన్సెర్టో మరియు ఒంటరి ప్రదర్శనల్లో కనిపించే ఖండిక, కాడేన్జాలో, నిపుణులైన ప్రదర్శకులు వాయిద్యంపై తమ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించేందుకు అనుమతినిచ్చేలా రూపొందించబడింది. సంప్రదాయబద్ధంగా దీనిని ప్రదర్శకులు అభివృద్ది పరిచేవారు; అయినప్పటికీ, దీనిని తరచూ ప్రదర్శకుడి కొరకు (లేదా అరుదుగా అతడిచే) ముందే వ్రాయబడేది. అభివృద్ది పరచడం అనేది బారోక్ యుగం మరియు బెల్ కాంటోల ఒపెరాల ప్రామాణిక ప్రదర్శనల్లో ప్రధాన లక్షణం (ప్రత్యేకంగా విన్సెంజో బెల్లిని) ఒపెరాల్లో, మరియు ప్రసిద్ధ గాయకులు సామాన్యంగా నేపథ్య వస్తువు అరియాలో పునశ్చరణ విభాగం ('B భాగం / ది 'డ కాపో భాగం)లో రూపాంతరాలు ప్రదర్శించడం జరుగుతుంది. ఒక ఉదాహరణ, ముందే వ్రాసినప్పటికీ, హాన్దేల్ యొక్క గియులియో సెజారే నుండి ద టెంపేస్టే ఇల్ లేగ్నో ఇంఫ్రాన్టో యొక్క రూపాంతరమైన బెవర్లీ సిల్స్ సమూహం.

కొన్ని శాస్త్రీయ రచనలపై గౌరవంతో పాటు దీని వ్రాత ప్రసారం, స్వరకర్త అసలైన ఉద్దేశాలను వివరంగా తెలుసుకుని ప్రదర్శకులు వాయిస్తారని కోరుకునే భావనకు దారితీసింది. 19వ శతాబ్దంలో, స్వరకర్తలు వారి రచనల్లో ఉంచే వివరాలు సాధారణంగా పెరిగాయి. అయినా దీనికి వ్యతిరేక ధోరణి — స్వరకర్త రచనకు క్రొత్త "అర్థాలు" ప్రదర్శించే వారిని అభిమానించడం — చూడవచ్చు, మరియు స్వరకర్త ఊహకన్నా మెరుగైన అసలు భావాన్ని సాధించిన ప్రదర్శకులను స్వరకర్త అభినందించడం కూడా ఉంది. కాబట్టి, శాస్త్రీయ ప్రదర్శకులు వారు స్వయంగా స్వరరచన చేయకున్నా, తరచూ వారి సంగీతవేత్తతనానికి ఎంతో గొప్ప కీర్తి సాధిస్తారు. కానీ సాధారణంగా, ప్రదర్శకులకన్నా స్వరకర్తలే ఎక్కువగా గుర్తుంటారు.

స్వరకర్త వ్రాసిన స్వరకల్పన ప్రాధాన్యత యొక్క మరొక ఫలితమేమిటంటే, ఇది నేడు శాస్త్రీయ సంగీతంలో అభివృద్ది పరచడం అనేది ఒకరకంగా చిన్న పాత్ర పోషించడం అనే స్థితికి దారి తీసింది, ఇది బారోక్, శాస్త్రీయ మరియు కాల్పనిక యుగాల్లో ఉండిన సంగీతవేత్తలకు పూర్తీ విరుద్ధం. శాస్త్రీయ సంగీతంలో ప్రదర్శనలో అభివృద్ది పరచడం అనేది బారోక్ యుగం మరియు పంతొమ్మిదవ శతాబ్దాలలో సామాన్యంగా ఉండేది, కానీ 19 వ శతాబ్దం ద్వితీయార్థంలో మరియు 20వ శతాబ్దాలలో గణనీయంగా తగ్గింది. ఇటీవల శాస్త్రీయ సంగీతవేత్తలచే అటువంటి సంగీత ప్రదర్శన, పాత అభివృద్ది పరిచే పద్ధతులు పునరుద్ధరించడం వలన మెరుగయింది. శాస్త్రీయ కాలంలో, మొజార్ట్ మరియు బీతొవెన్ తరచూ వారి పియానో కాన్సెర్టోలలో (మరియు ఇతరులు అలా చేయడాన్ని ప్రోత్సహించారు) కాదేన్జాలను అభివృద్ది పరచారు, కానీ వారు ఇతర ఒంటరి ప్రదర్శకుల కొరకు వ్రాయబడిన కాదేన్జాలనూ అందించారు. ఒపేరాలో, ఖచ్చితంగా స్వరరచనకు తగ్గట్టూ పాడే పద్ధతి, అంటే, కం స్క్రిట్టో , అనేది ప్రముఖంగా మరియా కాల్లాస్ ద్వారా ప్రచారం చేయబడింది, ఆమె ఈ పద్ధతిని 'స్ట్రైట్-జాకేటింగ్'గా పిలిచేది మరియు అది, ప్రత్యేకంగా సంగీతాన్ని మొదటిసారి చదువుతున్నప్పుడు స్వరకర్త ఉద్దేశాలను మెరుగ్గా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుందని భావించింది.

ప్రసిద్ధ సంగీతం[మార్చు]

శాస్త్రీయ సంగీతం తరచూ స్వరకర్త కాలంలోని ప్రసిద్ధ సంగీతం నుండి మూలకాలు లేదా మూలపదార్ధం గ్రహించడం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, బ్రాహ్మ్స్ తన అకాడెమిక్ ఫెస్టివల్ ఓవర్చర్ లో విద్యార్థి త్రాగే గీతాలు, కర్ట్ వీల్ యొక్క ది త్రీపెన్నీ ఒపేరా లో ఉదహరించిన సరళి, మరియు మారిస్ రావెల్ తో సహా ప్రారంభ మరియు మధ్య-20వ శతాబ్దపు స్వరకర్తలపై అతడి సొనాటలో వయోలిన్ మరియు పియానోల ద్వారా ప్రారంభమైన "బ్లూస్" ఉద్యమం ద్వారా ఉదహరించిన జాజ్ ప్రభావం చూపించే సందర్భ సంగీతం.[26] ప్రత్యేక ఆధునిక-అనంతర, కనిష్ట మరియు కనిష్ట-అనంతర శాస్త్రీయ స్వరకర్తలు ప్రసిద్ధ సంగీతానికి ఋణపడి ఉంటారు.[27]

వ్యతిరేక దిశలో ప్రభావం చూపిన ఎన్నో ఉదాహరణలూ ఉన్నాయి, ఇందులో 1970ల నుండి పాచేల్బెల్స్ కానన్ గురైన ఉపయోగం, మరియు శాస్త్రీయ సంగీత కళాకారులు ప్రసిద్ధ సంగీత రంగంలో విజయం సాధించిన, సంగీత వలస ప్రక్రియ వంటివి, శాస్త్రీయ సంగీతంపై ఆధారపడిన ప్రసిద్ధ గీతాలు ఉన్నాయి.[28]

జానపద సంగీతం[మార్చు]

శాస్త్రీయ సంగీత స్వరకర్తలు తరచూ జానపద సంగీతం ఉపయోగించుకుంటారు (సామాన్యంగా శాస్త్రీయ శిక్షణ పొందని, తరచూ కేవలం మౌఖిక సంప్రదాయంతో సంగీతం సృష్టించే సంగీత కళాకారులచే తయారు చేయబడింది). కొందరు స్వరకర్తలు, ద్వోరాక్ మరియు స్మేటనవంటివారు,[29] వారి సృష్టికి జాతీయ సౌరభాన్ని అద్దడానికి జానపద నేపథ్యాలను ఉపయోగించారు, ఇతరులు (బర్తోక్ వంటివారు) పూర్తిగా వారి జానపద-సంగీత మూలాల నుండి తీసుకున్న ప్రత్యేక నేపథ్యాలు ఉపయోగించారు.[30]

వ్యాపార దృక్పథం[మార్చు]

కొన్ని శాస్త్రీయ సంగీత వస్తువులు తరచూ వ్యాపారపరంగా వాడతారు (ప్రకటనలు లేదా చలన చిత్ర సంగీతంలో). టెలివిజన్ ప్రకటనలలో, కొన్ని రచనలు ఎక్కువగా అలవాటై పోయాయి, ముఖ్యంగా రిచర్డ్ స్ట్రాస్ యొక్క ఆల్సో స్ప్రాచ్ జారాతుస్త్ర ప్రారంభం (చలన చిత్రం 2001: ఎ స్పేస్ ఒడిస్సీ ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందింది) మరియు కార్ల్ ఓర్ఫ్ యొక్క కార్మిన బురాన లోని "ఓ ఫార్చునా" యొక్క ప్రారంభ భాగం; ఇతర ఉదాహరణలు వెర్డి రెక్వీం నుండి డైస్ ఇరే , పీర్ జింట్ నుండి ఎడ్వర్డ్ గ్రీగ్ యొక్క ఇన్ ది హాల్ అఫ్ ది మౌంటేన్ కింగ్ , బీతొవెన్ యొక్క సింఫనీ నెం. 5 నుండి ప్రారంభ బార్లు, డై వాల్కూరే నుండి వాగ్నర్ యొక్క రైడ్ అఫ్ ది వల్కీరీస్ , రిమ్స్కీ-కోర్సకోవ్ యొక్క ఫ్లైట్ అఫ్ ది బంబుల్బీ , మరియు ఆరన్ కాప్లాండ్ యొక్క రోడియో .

అదే విధంగా, చలన చిత్రాలు మరియు టెలివిజన్లలో తరచూ ప్రామాణిక, అలవాటైన శాస్త్రీయ సంగీతం భాగాల్ని శుద్ధి లేదా సమృద్ధిని సూచించేందుకు వాడతారు: ఈ వర్గంలో ఎక్కువ-తరచుగా వినిపించే భాగాలు మొజార్ట్ యొక్క ఈన్ క్లీన్ నచ్ముసిక్ , వివాల్డి యొక్క ఫోర్ సీజన్స్ , మరియు ముస్సోర్గ్స్కీ యొక్క "ఎ నైట్ ఆన్ బాల్డ్ మౌంటేన్".

విద్య[మార్చు]

చరిత్ర మొత్తంలో, తరచూ తల్లిదండ్రులు వారి పిల్లలు చిన్న వయసు నుండే శాస్త్రీయ సంగీతంలో శిక్షణ పొందేలా చూసుకున్నారు. కొందరు తల్లిదండ్రులు సాంఘిక కారణాల వలన లేదా స్వయం-క్రమశిక్షణ అలవాటు చేయడానికి, వారి పిల్లలకు సంగీతం నేర్పిస్తారు.[citation needed] కొందరు శాస్త్రీయ సంగీతం యొక్క ప్రధాన కార్యాల జ్ఞానం అనేది మంచి సాధారణ విద్యలో భాగమని నమ్ముతారు.

1990లలో, "మొజార్ట్ ఎఫెక్ట్"గా ప్రసిద్ది చెందినా విషయంపై ఎన్నో పరిశోధనా పత్రాలు మరియు ప్రసిద్ధ పుస్తకాలు వ్రాయబడ్డాయి: మొజార్ట్ యొక్క రచనలను వినడం ఫలితంగా కొన్ని ప్రత్యేక పరీక్షలపై తాత్కాలిక, స్వల్ప ఔన్నత్యం సంభవించడం గమనించారు. ఈ దృక్కోణం డాన్ కాంప్బెల్ వ్రాసిన పుస్తకం ద్వారా ప్రసిద్ధమైంది, మరియు మొజార్ట్ ను వినడం ద్వారా విద్యార్థి IQ 8 నుండి 9 పాయింట్లు పెరుగుతుందని సూచించిన నేచర్లో ప్రచురింపబడిన ప్రయోగంపై ఆధారపడింది.[31] ఈ సిద్ధాంతం యొక్క ప్రసిద్ధ రూపం క్లుప్తంగా న్యూ యార్క్ టైమ్స్ సంగీత విశ్లేషకుడిచే ఇలా చెప్పబడింది: "పరిశోధకులు... మొజార్ట్ ను వినడం నిజానికి మిమ్మల్ని చురుకుగా చేస్తుంది."[32] ప్రోత్సాహకులు ఆ ప్రభావాన్ని కలిగిస్తాయనే CDలను అమ్మడం జరిగింది. ఫ్లోరిడాలో ప్రభుత్వంచే నడపబడే విద్యాలయాల్లో పసిపిల్లలు రోజూ శాస్త్రీయ సంగీతం వినాలన్న చట్టం ప్రవేశపెట్టింది, మరియు 1998లో, జార్జియా గవర్నర్ జార్జియాలో పుట్టిన ప్రతి బిడ్డకీ శాస్త్రీయ సంగీతం యొక్క ఒక టేప్ లేదా CD అందించడానికై సంవత్సరానికి $105,000 కేటాయించారు. మొజార్ట్ ప్రభావం యొక్క అసలు పరిశోధనల సహ-రచయితలలో ఒకరు ఇలా అన్నారు "అది బాధిస్తుందని నేను అనుకోను. పిల్లలను అద్భుతమైన సాంస్కృతిక అనుభవాలకు గురిచేయడాన్ని ప్రోత్సహిస్తాను. కానీ, డబ్బును మెరుగిన పద్ధతిలో సంగీత విద్య కార్యక్రమాలకు ఖర్చు చేయడం మంచిదని భావిస్తాను." [33]

వీటిని కూడా పరిశీలించండి[మార్చు]

Lua error in package.lua at line 80: module `Module:Portal/images/c' not found.

  • శాస్త్రీయ సంగీత పద్ధతుల జాబితా
  • శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసుల జాబితా
  • అమెరికన్ శాస్త్రీయ సంగీతం
  • ఆస్ట్రేలియన్ శాస్త్రీయ సంగీతం
  • కెనడియన్ శాస్త్రీయ సంగీతం
  • ఫ్రెంచ్ శాస్త్రీయ సంగీతం
  • భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం
  • ఇటాలియన్ శాస్త్రీయ సంగీతం
  • యునైటెడ్ కింగ్దొం యొక్క శాస్త్రీయ సంగీతం

నోట్సు రిఫరెన్సులు జె. విలియం బ్రాడ్‌[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 "క్లాస్సికల్ ", ది ఆక్స్‌ఫర్డ్ కొంసైస్ డిక్షనరీ అఫ్ మ్యూజిక్ , ed. మైఖేల్ కేన్నిడి, (ఆక్స్‌ఫర్డ్, 2007), ఆక్స్‌ఫర్డ్ రిఫరెన్స్ ఆన్ లైన్ , 23 జూలై 2007న పొందబడినది.
  2. మూస:GroveOnline
  3. మూస:GroveOnline
  4. మూస:GroveOnline
  5. మూస:GroveOnline
  6. రష్టన్, జూలియన్, క్లాస్సికల్ మ్యూజిక్ , (లండన్ , 1994), 10
  7. The Oxford English Dictionary (2007). "classical, a.". The OED Online. Retrieved 2007-05-10. 
  8. Chesky, Kris S; Stephen Corns (2007). "Income From Music Performance: Does Attending College Make Cents?". Reports of Research in Music Education (University of Texas at Austin: Texas Music Educators Association). 
  9. గ్రౌట్, పే. 28
  10. గ్రౌట్ (1988)
  11. 11.0 11.1 గ్రౌట్, పేజి. 75-76
  12. గ్రౌట్ , పే. 61
  13. గ్రౌట్, పేజి. 175-176
  14. గ్రౌట్, పేజి. 72-74
  15. గ్రౌట్, పేజి. 222-225
  16. గ్రౌట్, పేజీలు. 300-332
  17. గ్రౌట్, పేజీలు. 341-355
  18. గ్రౌట్, పే. 378
  19. గ్రౌట్, పే. 463
  20. స్వఫ్ఫోర్డ్, పే. 200
  21. 21.0 21.1 21.2 స్వఫ్ఫోర్డ్, పే. 201
  22. గ్రౌట్, పేజీలు. 595-612
  23. గ్రౌట్, పే. 543
  24. గ్రౌట్, పేజీలు. 634,641-2
  25. 25.0 25.1 మ్యూజిక్ స్కూల్స్ టర్నింగ్ అవుట్ రోబోట్స్? by హారొల్ద్ C. స్కాన్బెర్గ్; డేటోన బీచ్ మార్నింగ్ జోర్నల్ - ఒక్టో 19, 1969
  26. మూస:GroveOnline
  27. [81] ^ చూడండి, ఉదాహరణకి, [80]
  28. చెప్పదగిన ఉదాహరణలు హూక్ద్ ఆన్ క్లాస్సిక్స్ వరుస రికార్డింగ్స్ రాయల్ ఫిల్ హర్మోనిక్ ఆర్కెస్ట్ర 1980 ఆదిలో మరియు క్లాస్సికల్ క్రాస్స్ఓవర్ వయోలినిస్ట్స్ వనేస్సా మే మరియు కాట్య మరే.
  29. Yeomans, David (2006). Piano Music of the Czech Romantics: A Performer's Guide. Indiana University Press. p. 2. ISBN 0253218454. 
  30. Stevens, Haley; Gillies, Malcolm (1993). The Life and Music of Béla Bartók. Oxford: Clarendon Press. p. 129. ISBN 0198163495. 
  31. ప్రీలూడ్ ఓర్ రెక్వయిం ఫర్ ది 'మొజార్ట్ ఎఫ్ఫెక్ట్'? నేచర్ 400 (1999-08-26): 827.
  32. రోస్స్, ఆలెక్ష్. "క్లాస్సికల్ వ్యూ; లిజనింగ్ టు ప్రోజాక్ ... Er, మొజార్ట్", న్యూయార్క్ టైమ్స్, 1994-08-28. 2008-05-16న పొందబడినది
  33. గూడె, ఎరికా. "మొజార్ట్ ఫర్ బేబీ? సం సే, మే బి నాట్ ", న్యూయార్క్ టైమ్స్, 1999-08-03. 2008-05-16న పొందబడినది

సూచనలు[మార్చు]

  • Lebrecht, Norman (1996). When the Music Stops: Managers, Maestros and the Corporate Murder of Classical Music. Simon & Schuster. ISBN 9780671010256. 
  • Grout, Donald Jay (1973). A History of Western Music. Norton. ISBN 0393094162. 
  • Grout, Donald J.; Palisca, Claude V. (1988). A History of Western Music. Norton. ISBN 9780393956276. 
  • Swafford, Jan (1992). The Vintage Guide to Classical Music. Vintage Books. ISBN 0-679-72805-8.  Unknown parameter |city= ignored (help)

మరింత చదవటానికి[మార్చు]

  • కాప్లాండ్, ఆరోన్;(1957) - వాట్ టు లిజేన్ ఫర్ ఇన్ మ్యూజిక్ . మక్ గ్రా హిల్.-10: 7018981026 (పేపర్బ్యాక్).
  • గ్రౌట్, డోనాల్డ్ జే; పలిస్కా, క్లాడ్ V. (1996) - ఏ హిస్టరీ అఫ్ వెస్ట్రన్ మ్యూజిక్ , ఐదవ అధ్యాయం. W. W. నార్టన్ & కంపెనీ. ISBN 0-393-96904-5 (హార్డ్కవర్).
  • హన్నింగ్, బార్బర రస్సానో; గ్రౌట్, డోనాల్డ్ జే (1998 rev. 2009) - కొంసైస్ హిస్టరీ అఫ్ వెస్ట్రన్ మ్యూజిక్ . W. W. నార్టన్ & కంపెనీ. ISBN 0-393-92803-9 (హార్డ్ కవర్).
  • జోహ్సన్, జూలియన్ (2002). హో నీడ్స్ క్లాస్సికల్ మ్యూజిక్ ?: కల్చరల్ చాయిస్ అండ్ మ్యుసికల్ వాల్యు . ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ. ఐఎస్‌బిఎన్‌ 0-385-14348-6.
  • కామిఎన్, రోగర్ (2008) - మ్యూజిక్: ఏన్ అప్ప్రిసియేషన్ ఆరవ క్లుప్త అధ్యాయం ISBN 978-0-07-340134-8
  • లిహోరేయు, టిం; ఫ్రై, స్టీఫెన్ (2004) - స్టీఫెన్ ఫ్రైస్ ఇన్కంప్లీట్ అండ్ అట్టర్ హిస్టరీ అఫ్ క్లాస్సికల్ మ్యూజిక్ . బాక్స్ట్రీ. ISBN 978-0-7522-2534-0
  • స్కోల్స్, పెర్సి అల్ఫ్రెడ్ ; ఆర్నోల్డ్, డెనిస్ (ఫోటోగ్రాఫర్) (1988) - ది న్యూ ఆక్స్‌ఫర్డ్ కంపానియన్ టు మ్యూజిక్ . ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ. ISBN 0-19-311316-3 (పేపర్బ్యాక్).
  • టరుస్కిన్, రిచార్డ్ (2005, rev. పేపర్బ్యాక్ వెర్షన్ 2009) - ఆక్స్‌ఫర్డ్ హిస్టరీ అఫ్ వెస్ట్రన్ మ్యూజిక్ . ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ(USA). ISBN 978-0-19-516979-9 (హార్డ్ బ్యాక్), ISBN 978-0-19-538630-1 (పేపర్ బ్యాక్)

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Music topics

మూస:Musical instruments in classical music