వాణిజ్యం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

వస్తువులు, సర్వీసు లేక ఈ రెండింటి స్వచ్ఛంద మార్పిడిని వాణిజ్యం (Trade) అంటారు. వర్తకం అనేది వ్యాపారం లేక లావాదేవిగా పిలవబడుతుంది. వాణిజ్యాన్ని అనుమతించే ఈ మొత్తం యంత్రాంగాన్ని మార్కెట్ అంటారు. వస్తుమార్పిడి వాణిజ్యం యొక్క అసలు రూపం, అనగా పరస్పరం వస్తువులు మరియు సేవలను ఇచ్చిపుచ్చుకొనే పద్ధతి. మరొక వైపు లోహాలు, విలువైన లోహాలు (పోల్స్, కాయిన్సు) , బిల్, పేపర్ మనీ లాంటివి వస్తుమార్పిడి పద్దతిలో భాగాలు. ఆధునిక వర్తకులు సాధారణంగా తమ మార్పిడికి నగదుని మాధ్యమంగా వినియోగిస్తున్నారు. దీని ఫలితంగా కొనుగోలు అనేది అమ్మకం లేక సంపాదన నుండి వేరుచేయబడింది. నగదు ప్రవేశం, (తరువాత క్రెడిట్, పేపర్ మనీ మరియు అభౌతికమైన నగదు) వ్యాపార లావాదేవీలను సులభంగా జరిపి వాపారాభివృద్ధికి తోడ్పడింది. ఇద్దరు వ్యాపారుల మధ్య జరిగే వాణిజ్యాన్ని ద్యైపాక్షిక వాణిజ్యమని మరియు ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ మంది మధ్య జరిగే వ్యాపారాన్ని బహుళపక్ష వాణిజ్యం అని అంటారు.

జర్మనీ లోని వర్తకుడు, 16 వ శతాబ్దం

శ్రామిక విభజన మరియు వ్యక్తి ప్రత్యేకంగా వృద్ధిచేసిన వస్తువులతో వ్యాపారం ఆరంభమవుతుంది. ఎక్కువ మంది ఉత్పత్తి, వ్యాపారం మరియు ఇతర వస్తువుల ఉత్పత్తి కొరకు ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు. భౌగోళిక అనుకూలతలకు అనుగుణంగా వివిధ ప్రాంతాల మధ్య వాణిజ్యం జరుగుతుంది. ఎందుకంటే ఆయా ప్రాంతాలలోని భౌగోళిక అంశాలను బట్టి ఆ వస్తువును ఎక్కువగా ఉత్పతి చేయవచ్చు. ఈ విధంగా మార్కెట్ విలువలకు అనుగుణంగా రెండు ప్రాంతాల మధ్య వ్యాపారం లాభదాయకంగా సాగుతుంది.

గువాదలాజరా లోని సం జుయన్ దె దివోస్ మార్కెట్, జాలిస్కో

రిటైలు వర్తకంలో వస్తువుల అమ్మకము లేక వ్యాపారం డిపార్టుమెంట్ స్టోర్స్, చిన్న షాపులులేక కియోస్క్ మరియు మెయిలు లాంటి నిర్దిష్టమైన ప్రదేశాలలో [1] వినియోగదారుడు చిన్న లేక పెద్ద మొత్తంలో ప్రత్యక్షంగా కొనుగోలు చేస్తాడు. రిటైల్ దారులకు, పరిశ్రమలకు, వాణిజ్య సంస్థలకు, వృతి రీత్యా వ్యాపారుదారులకు లేదా మరొక హొల్ సేల్ అమ్మకందారులకు మరియు వారి [2]అనుబంధ సేవలకు వస్తువులను అమ్మడం లేదా వ్యాపారం చేయడాన్ని హొల్ సేల్ వ్యాపారం అని అంటారు.

వ్యాపారులు లేదా ఇతర మార్కెట్ ఏజంట్లు వాణిజ్య స్థలములో(మార్కెట్) క్రయవిక్రయాలు జరపడాన్ని కూడా వ్యాపారం లేదా వాణిజ్యం అని అనవచ్చు.

వాణిజ్యము-చరిత్ర[మార్చు]

మూస:Trade route

వాణిజ్యం అతిప్రాచీనకాలం నుండే సమాచార మార్పిడితో మొదలైంది. ఆధునికయుగయుగంలో ప్రవేశపెట్టబడిన నగదుకి ముందు ప్రాచీనకాలంలోని ప్రజలు వ్యాపారం కోసం వస్తు మార్పిడి పద్దతిని అనుసరించేవారు. వారికి వ్యాపారమే ముఖ్యమైన ఆధారం. పీటర్ వాట్సన్ ప్రకారం వాణిజ్యానికి సుమారుగా 150, 000 [3]సం||ల సుదూర చరిత్ర ఉంది.

మానవచరిత్ర ఆరంభంతోనే వాణిజ్యం కూడా మొదలైందని చెప్పవచ్చు. రాతియుగంలో అబ్సిడియన్ (ఒక రకమైన నల్లరాయి) మరియు చెకుముకి రాళ్ళ మార్పిడి జరిగిందన్న ఆధారాలున్నాయి. నగల తయారీలో వాడే పదార్దాల కోసం క్రీ. పూ 3000 సం|| లో ఈజిప్టు తో వ్యాపారం జరిగేది. మొదటిసారిగా |లో మెసపుటోమియా లోని సుమేరియన్సుకు మరియు హరప్పా నాగరికతలోని సింధులోయ ప్రజల మధ్య సుదూర వాణిజ్యం జరిగిందని చెప్పవచ్చు. ఫినీషియన్సు ప్రసిద్దిచెందిన సముద్ర వ్యాపారులు. వీరు కాంస్య ఉత్పత్తి కొరకు దాని ప్రధాన ముడిసరుకైన తగరం కొరకు మధ్యధరా సముద్రం మరియు ఉత్తరం చివర బ్రిటన్ వరకు ప్రయాణం చేసేవారు. దీని కొరకు వారు ప్రత్యేకమైన వాణిజ్య సముదాయాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. వీటిని గ్రీకులు ఎంపోరియా అని పిలిచేవారు. గ్రీకు నాగరికత ప్రారంభం నుండి, 5 వ శతాబ్దంలో రోమ్ సామ్రాజ్య పతనం వరకు యూరప్ దేశానికి లాభదాయకమైన సుగంధద్రవ్యాల సరఫరా భారతదేశం మరియు చైనా లాంటి దూర ప్రాచ్య ప్రదేశాల నుండి జరపబడ్డాయి. రోమన్ సామ్రాజ్యం తన దేశ వాణిజ్యాభివృద్ధి మరియు శాశ్వత అస్తిత్వం కొరకు చర్యలు తీసుకొంది. రోమన్ సామ్రాజ్యం వాణిజ్యాభివృద్ధి కొరకు సముద్రపు దొంగతనాల నుండి కాపాడుకొనుటకు స్థిరమైన మరియు భద్రతా రవాణా ప్రమాణాలు పాటించేది.

రోమన్ సామ్రాజ్య పతనానంతరం సంభవించిన చీకటి యుగం, పశ్చిమ యూరప్ లోని వాణిజ్యాన్ని అస్థిరపరచి పశ్చిమ ప్రపంచం లోని వ్యాపారాన్ని చిన్నాభిన్నం చేసింది. అయినప్పటికీ ఆఫ్రికా, తూర్పు మధ్య దేశాలు, భారత్, చైనా మరియు తూర్పు దక్షిణ ఆసియా లాంటి దేశాలలో వాణిజ్యం సమృద్ధి గానే జరిగింది. పశ్చిమ భాగాన కొంత మేరకు వాణిజ్యం జరిగింది. ఉదాహరణకు జ్యుయిష్ వ్యాపారస్తులయిన రాధా నైట్స్ అనే ఒక మధ్య యుగపు వ్యాపార సంఘం లేక సమూహం (చరిత్రలో అంతర్భాగమైన వారు) యూరప్ లోని క్రిస్టియన్సుకు మరియు తూర్పున ఉన్న ముస్లింల మధ్య వాణిజ్యం జరిపేవారు.

సోగాడియన్సు సుయాబ్ మరియు తలాస్ ప్రాంతాలను తమ ముఖ్య స్థావరాలుగా చేసుకొని తూర్పు పశ్చిమ వాణిజ్య మార్గము అనగా సిల్క్ రోడ్ ను క్రీ. శ 4 వ శతాబ్దం నుండి 8 వ శతాబ్దం వరకు తమ ఆధిపత్యం చలాయించారు. వీరు మధ్య ఆసియా కి చెందిన ముఖ్యమైన బిడారు వర్తక సమూహం.

వైకింగ్సు మరియు వెరంగైన్స్ 8 నుండి 11 శతాబ్దం వరకు స్కాండినావియా దేశాలకు సముద్రప్రయాణం చేసేవారు. వైకింగ్సు పశ్చిమ యూరప్ కు మరియు వారంగైన్స్ రష్యాకు సముద్రయానం చేశారు. హాన్సెటిక్ లీగ్ నగరాల మధ్య వ్యాపారం కోసం ఏర్పడ్డ ఏక స్వామ్య సంస్థ. 13 మరియు 17 శతాబ్దాల మధ్యలో ఈ సంస్థ ఉత్తర యూరప్ మరియు బాల్టిక్ ప్రాంతాలను తన ఆధీనం లో ఉంచుకుంది.

1498 లో వాస్కోడీగామా ఆఫ్రికా ఖండాన్ని దాటి కాలికట్ చేరి యూరప్ సుగంధ వ్యాపారానికి మార్గదర్శకుడయ్యాడు. దీనికి ముందు ఇండియా నుండి యూరప్ కు సుగంధద్రవ్యాల రవాణా ముస్లిం అధికారం ప్రత్యేకించి ఈజిప్టు ద్వారా నియంత్రించబడింది. ఈ సుగంధద్రవ్యాల వ్యాపారం యూరప్ లోని అన్వేషణ యుగానికి ప్రోత్సాహం ఇవ్వడమే గాక ఆర్థికంగా ఎంతో ప్రాముఖ్యతను సంపాదించి పెట్టింది. యూరోప్ నుండి తూర్పు ప్రపంచానికి తీసుకు వచ్చిన కొన్ని మసాలా దినుసులు వాటి బరువును బట్టి అత్యంత విలువైన వస్తువులుగా కొన్నిసార్లు బంగారంతో సమానంగా చూసేవారు.

16 వ శతాబ్దంలో హాలాండ్ స్వేచ్చా వాణిజ్యానికి ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉండి వస్తువినిమయానికి ఎలాంటి ఆంక్షలు విధించలేదు. ఈస్ట్ ఇండీస్ వ్యాపారం పైన 16 వ శతాబ్దంలో పోర్చుగల్ , 17 వ శతాబ్దంలో నెదర్లాండ్స్, 18 వ శతాబ్దంలో బ్రిటీష్ వాళ్ళు అధికారం చలాయించారు. స్పానిష్ సామ్రాజ్యం అట్లాంటిక్ మరియు ఫసిఫిక్ మహాసముద్రాలలో తమ వ్యాపారాన్ని అభివృద్ధి చేసుకున్నారు.

17 వ శతాబ్దం లోని డాన్జింగ్

1776 ఆడమ్ స్మిత్ ఆన్ ఎంక్వైరీ ఇంటూ ది నేచర్ అండ్ కాజెస్ ఆప్ఫ్ ద వెల్త్ ఆప్ఫ్ నేషన్స్ అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. ఇది వ్యాపార సంబంధమైన విషయాలను విమర్శించి, దేశాల మధ్య ఆర్థిక ప్రత్యేకీకరణకేవలం లాభాల గురించే ఆలోచ్స్తూ సంస్థల యొక్క ముఖ్య ఉద్దేస్యమైన లాభాన్ని తలిపిస్తుంది మార్కెట్ పరిమాణాన్ని బట్టి శ్రామిక విభజన జరుగుతుంది. పెద్ద దేశాలలో మార్కెట్ పరిమాణం పెద్దగా ఉంటుంది, అటువంటప్పుడు శ్రామిక విభజన సమర్ధవంతంగా జరిగి ఉత్పత్తి ఎక్కువగా జరుగుతుంది. స్మిత్ ప్రకారం ఎగుమతి, దిగుమతి డూపరి చేత నియంత్రించబడి ఆ దేశం లోని పరిశ్రమలకు నష్టం వాటిల్లేలా చేస్తుంది

1799 లో ఒకప్పుడు ప్రపంచం లోనే అతి పెద్ద కంపెనీ అయిన డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్వేచ్చా వాణిజ్యం లో పోటీ ఎక్కువ కావడం వలన దివాలా తీయడం జరిగింది.

టింబుక్తు తో బర్బర్ వ్యాపారం, 1853

1817 లో డేవిడ్ రికార్డో, జేమ్స్ మిల్ మరియు రాబర్ట్ టారెంసు తమ ప్రసిద్ధి చెందిన కంపారిటివ్ అడ్వాంటేజ్ లో స్వేచ్చా వాణిజ్యం గురుంచి వివరిస్తూ కేవలం లాభంతో నడుస్తున్న పరిశ్రమలకు మరియు బలహీనంగా ఉన్న పరిశ్రమలకు ఇది ఎంతో లాభదాయకం అని వివరించారు. రికార్డో తన ప్రిన్సిపుల్ ఆఫ్ పొలిటికల్ ఎకానమీ అండ్ టాక్సేషన్ అనే పుస్తకం లో ఈ సిద్ధాంతాన్ని మరింత సమర్ధవంతంగా వివరించి ఆర్థిక శాస్త్రంలో ఇప్పటికీ ప్రామాణిక సిద్ద్దాంతంగా పరిగణించారు:

ఒక అసమర్ధుని ఉత్పత్తి దారుడు తన వస్తువులను దేశానికి పంపడం వలన ఆ దేశం మరింత సమర్ధవంతంగా వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయడమే గాక ఆ రెండు దేశాలకు లాభాన్ని తెచ్చి పెడతాయి.

19 వ శతాబ్దం మధ్యలో స్వేచ్చా వాణిజ్యం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఆ దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచడం. ఈ పరిస్థితి ఆయా దేశాలు తమ స్వప్రయోజనం కోసం తమ సరిహద్దులు నిర్ణయించి, దిగుమతి కొరకు దారులు నిర్ణయించింది.

జాన్ స్టువార్ట్ ప్రకారం ఓకే దేశం తన టారిఫ్ మరియు ఆర్థిక విధానం లోని ఇచ్చిపుచ్చుకొనే లాంటి వాటి ద్వారా వాణిజ్య ప్రమాణాలను నిర్ణయించి ఏక స్వామ్య శక్తి తో అంతర్జాతీయ మార్కెట్ విలువను అధీనంలో ఉంచుతుంది. రికార్డో మరియు ఇతరులు దీనిని ముందుగానే సూచించారు. స్వేచ్చా వాణిజ్యం మీద పూర్తిగా ఆధారపడకుండా దేశాల మధ్య పరస్పర ఆర్థిక ప్రయోజనాలు ఎప్పటికీ ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయి. మిల్ సిద్ధాంతం ప్రకారం కొత్తగా ఏర్పాటైన పరిశ్రమలు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందే వరకు వాటిని కాపాడే బాధ్యత ప్రభుత్వాణిది. కొన్ని సం||ల వరకు ఈ సిద్ధాంతాన్ని చిన్న పరిశ్రమలు అనుసరించాయి. చాలా దేశాలు పారిశ్రామికీకరణ మరియు బ్రిటీష్ఎగుమతిదారులకు పోటీ కోసం ఈ విధానాన్ని అనుసరించాయి. మిల్టన్ మరియు ఫ్రైడ్ మాన్ ప్రకారం కొన్ని సందర్భాలలో టారిఫ్ కేవలం సొంత దేశానికి లాభం చేకూర్చి [4]ప్రపంచ దేశాలకు ఎటువంటి లాభం ఒనగూరదు.

1929 నుండి 1930 మధ్యలో గొప్ప ఆర్థిక మాంద్యం ఏర్పడింది. ఈ కాలంలో వాణిజ్యం తోపాటుగా ఇతర ఆర్థిక ప్రగతికి ఆడ్డంకి ఏర్పడింది.

ఆర్థిక మాంద్యానికి ముఖ్యమైన కారణం స్వేచ్చా వాణిజ్యం జరగాకపోవాడమని చాలా మంది అభిప్రాయపడ్డారు. అమెరికా లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరం ఆర్థిక మాంద్యం తొలిగిపోయింది అంతేకాక ఈ యుద్ధం తరువాత 1944 లో 44 దేశాలు ఆర్థిక మాంద్యం ను నివారించడానికి బ్రెట్టన్ వుడ్స్ఒప్పందం పై సంతకాలుచేసి దేశాల మధ్య వాణిజ్య అడ్డంకులను తొలిగించాలని నిర్ణయించారు. . ఈ ఒప్పందం వివిధ నియమాలను, సంస్థలను అనగా అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి మరియు ఇంటర్నేషనల్ బ్యాంకు ఫర్ రీకన్ స్ట్రక్షన్ అండ్ డవలప్మెంట్(తరువాత ఇది ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు బ్యాంకు ఫర్ ఇంటర్ నేషనల్ సెటిల్ మెంట్ గా రెండుగా విభజించబడింది) ఏర్పాటు చేసి అంతర్జాతీయంగా రాజకీయ మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కోసం పాటుపడుతున్నాయి. 1946 లో కొన్ని దేశాలు ఈ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన తరువాత ఈ సంస్థలు ఎంతో సమర్ధవంతంగా పనిచేశాయి. 1947లో 23 దేశాలు స్వేచ్చా వాణిజ్యాన్ని వృద్ధి చేయడానికి సాధారణ టారిఫ్ మరియు ట్రేడ్ ఒప్పందం పైన సంతకాలు చేసాయి.

తరువాత 20 వ శతాబ్దం చివరిలో మరియు 21 వ శతాబ్దం మొదలులో స్వేచ్చా వాణిజ్యం పురోగమనం చెందింది.

ద్రవ్యం-అభివృద్ధి[మార్చు]

పూర్వం వస్తువులను నికరమైన విలువగా గుర్తించేవారు. నికర విలువగల ఏ వస్తువునైననూద్రవ్యవస్తువు అనవచ్చు. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం పందులు, ముత్యపుచిప్పలు, తిమింగలదంతాలు మరియు పశువులను నికర విలువగల వస్తువులుగా గుర్తించేవారు. మధ్యయుగ ఇరాక్ లో బ్రెడ్ ను ద్రవ్య వినిమయంగా ఉపయోగించేవారు. మేక్సికోలో మాంటిజుమా కాలంలో కోకోవా బీన్స్ ను ద్రవ్య వినిమయంగా ఉపయోగించేవారు. [1]

రోమన్ డెనారియాస్

వస్తువుల మరియు సేవల విస్త్రుత మార్పిడి కోసం ప్రామాణికమైన ద్రవ్యం ప్రవేశపెట్టబడింది. మొదటిదశలో నిర్దిష్టమైన విలువలను సూచించడానికి లోహాలతో తయారు చేయబడిన ద్రవ్యాన్ని మరియు వస్తువులను సూచించడానికి చిహ్నాలను ఉపయోగించేవారు. ఈ పద్ధతి దాదాపు 1500 సం||లు సారవంతమైన ప్రాంతాలలో వాణిజ్యాభివృద్ధికి దోహదం చేసింది.

నాణేలను అధ్యయనం చేసే శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం ఒకప్పుడు నాణేలను కొన్ని సమాజాలు పెద్దఎత్తున వినియోగించేవారు. అయినప్పటికీ వీరి నాణేలు విలువైన లోహంతో తయారుచేయబడింది కాదు[5].

పూర్వం స్పార్ట లో తమ దేశ పౌరులు విదేశీ వాణిజ్యం జరపకుండా నాణేలను ఇనుముతో తయారుచేసేవారు.

ప్రస్తుత పరిణామాలు[మార్చు]

దోహా చర్చలు[మార్చు]

వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్ నిర్వహించిన దోహా చర్చల యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ప్రపంచ దేశాల మధ్య వాణిజ్య అడ్డంకులను తొలిగించి ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో సజావుగా వ్యాపారం జరగడం. అభివృద్ధి చెందిన G20 దేశాల కూటమి మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య కొని విషయాలలో చర్చల ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతుంది. ముఖ్యంగా వ్యవసాయసంబందిత సబ్సిడీ విషయంలో నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అతి కష్టంగా ఉంటుంది. కానీ వ్యాపారం సజావుగా జరగడాని కి మరియు సమర్ధవంతమైన వ్యాపారం కొరకు ఒప్పందాలు జరుగుతూ ఉంటాయి.

దోహా చర్చలు దోహా, ఖతార్ లో ప్రారంభమై కాన్కన్, మెక్సిగో, జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్, పారిస్, ఫ్రాన్స్ మరియు హాంగ్ కాంగ్ వంటి నగరాలలో చర్చలు జరిగాయి.

చైనా[మార్చు]

1978 లో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా ప్రభుత్వం ఆర్థిక సంస్కరణ లో భాగంగా ఒక సరికొత్త ప్రయోగం చేసింది. ఇంతకముందు చైనా అమలుచేసిన సోవియట్ తరహా కేంద్రీకృత ఆర్థిక యోజనకు బదులు వ్యవసాయం, వ్యవసాయ సంబందిత పనులు మరియు కొన్ని సం||ల తరువాత పట్టణదుకాణాదారులు మరియు శ్రామికుల పై నిషేధాన్ని సరళీకృతం చేసింది కేంద్రీకృత మార్కెట్ వ్యవస్థకు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వడం వలన లోపాలను సవరించి ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆహ్వాణించి, ముఖ్యంగా రైతులను భాగస్వామ్యం చేయడం ఉత్పత్తి పెరుగుదలకు కారణమైంది. దీని ఫలితంగా సౌత్ ఈస్ట్ కోస్ట్ ప్రాంతంలో నాలుగు (తరువాత ఐదు) ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలులు ఏర్పడ్డాయి.

ఈ సంస్కరణ ఫలితంగా ఉత్పత్తిలో పెరుగుదల, నాణ్యమైన, భిన్నమైన, ధర మరియు డిమాండ్ లలో అభివృద్ధి ఉందని నిరూపించబడింది. వాస్తవంగా, 1978 నుండి 1986 మధ్యలో ఆర్థిక వ్యవస్థ అత్యున్నత వృద్ధికి చేరి మరలా 1994, 2003లో ఎక్కువగా వృద్ధి చెందింది. 1978 ఆర్థిక సూచీ ప్రకారం 1987, 1996, మరియు 2006లో జాతీయ తలసరి ఆదాయం రెట్టింపు అయ్యింది. 1978 లో నమోదైన వృద్ధి కంటే 2008 లో నమోదైన వృద్ధి 16. 7 రెట్లు మరియు అంతకంటే ముందు 12. 1 రెట్లు ఎక్కువ వృద్ధి నమోదైంది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం మరింత అభివృద్ధిని సాధించి ప్రతి నాలుగున్నర సం||ల లో రెట్టింపు అయింది. 1998 లో మొత్తం వాణిజ్యం 1978 కంటే దాటిపోయింది 2009 మొదటి త్రైమాసికం లో వ్యాపారం 1998 లో జరిగిన వ్యాపారం కంటే దాటిపోయింది. 2008 లో చైనా మొత్తం యొక్క మొత్తం వ్యాపారం $2. 56 ట్రిలియన్ లకు చేరింది.

1991 లో PRC ప్రభుత్వం వాణిజ్యాభివ్రుద్ధి కోసం ఏర్పడ్డ ఆసియా ఫసిఫిక్ ఎకనమిక్ కో ఆపరేషన్ లో చేరింది. 2001 లో ఇది వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్ లో కూడా చేరింది. ఇది కూడా చూడవచ్చు: ఎకానమీ ఆఫ్ ద పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా.

అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం[మార్చు]

మూస:Trade bloc

దేశాల మధ్య వస్తువుల మరియు సేవలను ఇచ్చిపుచ్చుకొనే ప్రక్రియను అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం అంటారు. ఎక్కువ దేశాలలో, GDP కి ఇది ముఖ్య భాగంగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. అంతర్జాతీయ వ్యాపారం ప్రస్తుతమే కాకుండా గడచిన శతాబ్దాలలో(సిల్క్ రోడ్, ఆంబర్ రోడ్ చూడవచ్చు) కూడా ఎక్కువగా జరిగింది. పారిశ్రామికీకరణ, అధునాతన రవాణా వ్యవస్థ, ప్రపంచీకరణం, బహుళ జాతి సంస్థలు మరియు ఆవుట్ సోర్సింగ్ లాంటివి వృద్ధి చెందడం వలన వీటి యొక్క ఆర్థిక, సామాజిక మరియు రాజకీయ ప్రాముఖ్యత పెరిగింది. నిజానికి అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం "ప్రపంచీకరణ" అనే పదంతో పిలవబడి తన యొక్క వ్యాపకతను అభివృద్ధి చేసుకొంది.

ఉన్ముఖ ఎగుమతి పారిశ్రామికీకరణ పద్దతిని అవలంబించిన సౌత్ కొరియా మరియు చారిత్రకంగా అదే పద్దతికి దగ్గరగా ఉన్న ఇండియా(అయినప్పటికీ 2005 లా తన ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రారంభించింది) లాంటి దేశాల పోల్చినట్లైతే మనం వాణిజ్యాభివృద్ధిని చూడవచ్చు. గడచిన 50 సం||లలో ఇండియా కంటే సౌత్ కొరియా ఆర్థిక నిబంధనలను నిర్ణయించడంలో వృద్ధి చెందింది, అయినప్పటికీ ఈ అభివృద్ధి ప్రభావవంతమైన రాష్ట్ర సంస్థల ద్వారా చేయవలసి వచ్చింది.

ఒక దేశం మరొక దేశం పై క్రమశిక్షణా చర్యలలో భాగంగా వాణిజ్య అనుమతి ని నిరాకరిస్తుంది. ఈ విధంగా దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని నిరోధించడంవలన విపరీతమైన నష్టాలను చవి చూడడం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు క్యూబా మీద దాదాపు 40 ఏళ్ళ పాటుఅమెరికా ఇటువంటి ఆంక్షలు విదించింది.

అయినప్పటికీ దేశాల మధ్య కొంత వరకు వాణిజ్య ప్రతిబందకాలు ఏర్పడినప్పటికీ, అంతర్జాతీయ వ్యాపారం దేశ ప్రుభుత్వ కోటా మరియు నిబంధనలు, ముఖ్యంగా టారిఫ్ ల ద్వారా ర్ణయం తీసుకోబడుతుంది. సాధారణంగా టారిఫ్ దిగుమతులపైన విధించబడుతుంది. కొన్ని సమయాలలో దేశాలు ఎగుమతి మీద లేదా సబ్సిడీల మీద తరిఫ్ఫ్ లు విధిస్తాయి. వీటన్నిటినీ వాణిజ్య అడ్డంకులు అని అనవచ్చు. అదే ఒక ప్రభుత్వం ఈ వాణిజ్య అడ్డంకులను తొలిగించినట్లైతే స్వేచ్చా వాణిజ్య స్థితి ఏర్పడుతుంది. అదే ఒక ప్రభుత్వము సురక్షితమైన విధానాలను అవలంబించినట్లయితే వాణిజ్య అడ్డంకులను సృష్టించినట్లే.

ఫేర్ ట్రేడ్ ఉద్యమంను ట్రేడ్ జస్టిస్ ఉద్యమం అని కూడా అంటారు. ఈ ఉద్యమం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం శ్రామిక, పర్యావరణ మరియు వస్తువుల ఉత్పత్తి లో సామాజిక ప్రమాణాలను పాటించడం ముఖ్యంగా, మూడవ మరియు రెండవ ప్రపంచ దేశాలు మొదటి ప్రపంచ దేశాలకు ఈవాస్తువులు దిగుమతి చేయడం. ఈ అంశము వాణిజ్యము అనేది ఒక మానవ హక్కు గా [6]చర్చించబడుతుంది.

ప్రమాణాలు అనేవి స్వచ్చందంగా దిగుమతి చేసుకొనే సంస్థలు లేదా ప్రభుత్వము తన వాణిజ్య చట్టాలు మరియు ఉద్యోగిత ఆధారంగా నిర్ణయింపబడతాయి. ఒక్కొక్కరి వాణిజ్య విధానాలు ఒక్కో విధంగా ఉంటాయి. 1980 లో కాఫీ ఉత్పత్తి కొరకు వస్తువులను నిషేధించి, బానిస సేవకులను వినియోగించి, కనీస ధరల పతకాలను ప్రవేశ పెట్టారు. వాణిజ్య విలువలను నిర్ణయించడం లో స్వచ్చంద సంస్థలు కూడా పాత్ర వహిస్తాయి. ఇవి స్వతంత్రంగా వ్యవహరించి ఏ విధమైన ఫేర్ ట్రేడ్ లేబులింగ్ పాటించాలో నిర్ణయం తీసుకొంటాయి.

సూచనలు[మార్చు]

  1. "Distribution Services". Foreign Agricultural Service. 2000-02-09. Retrieved 2006-04-04. 
  2. WTO _వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్
  3. పరిచయం.
  4. మిల్టన్ ఫ్రైడ్ మాన్ ప్రైస్ సిద్ధాంతం
  5. ఆరిజన్ ఆఫ్ మనీ అండ్ ఆఫ్ బ్యాంకింగ్ లో చెప్పబడిన ప్రకారం ప్రత్యేకించి బంగారం పూర్వకాల ద్రవ్యం యొక్క సాధారణ రూపం.
  6. "Should trade be considered a human right?". COPLA. 9 December 2008. 
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=వాణిజ్యం&oldid=1215297" నుండి వెలికితీశారు