Jump to content

పెటూనియా

వికీపీడియా నుండి

పెటూనియా
Petunia x hybrida flower
Scientific classification
Kingdom:
(unranked):
(unranked):
(unranked):
Order:
Family:
Genus:
పెటూనియా

పెటూనియా (ఆంగ్లం: Petunia) విస్తృతంగా పెంచబడుతున్న ట్రంపెట్ ఆకారపు పూల మొక్కల ప్రజాతి. ఇవి సొలనేసి (Solanaceae)కుటుంబానికి చెందినవి; దక్షిణ అమెరికాలో ఆవిర్భవించినవి.[1] ఇది 20 జాతుల పుష్పించే మొక్కలు గల ప్రజాతి. పెటునియా పువ్వు పేరు ఫ్రెంచ్ పదం నుండి ఏర్పడింది (అది టుపి-గ్వారానీ భాష నుండి పెటున్, 'పొగాకు' అనే పదాన్ని గ్రహించింది). చాలా బహువార్షిక రకాలు సంకరజాతులు (పెటునియా × అట్కిన్సియానా, దీనిని పెటునియా × హైబ్రిడా అని కూడా పిలుస్తారు). తోటలలో కనిపిస్తుంటాయి.

వర్గీకరణ

[మార్చు]

ఈ పెటునియా సోలనేసియే కుటుంబంలోని ఒక జాతి. దీని ఉపకుటుంబం పెటునియాయిడే. ఇతర ఉపకుటుంబాలలో సోలనేసియే సభ్యులలో పొగాకు (దీని ఉపకుటుంబం, నికోటియానిడే), కేప్ గూస్‌బెర్రీ, టమోటా, బంగాళాదుంప, ప్రాణాంతక నైట్‌షేడ్ మిరపకాయ (ఉపకుటుంబం సోలనోయిడే) ఉన్నాయి. కొంతమంది వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు కాలిబ్రాచోవా ప్రజాతికి చెందిన మొక్కలను పెటునియా ప్రజాతిలోకి చేరుస్తారు.[2] కానీ దీనికి ఇతర వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు అంగీకరించరు.[3] పెటునియా కాలిబ్రాచోవా, పెటునియాల సంకరం నుండి ఉద్భవించిన హైబ్రిడ్ జాతి -పెట్చోవా.[4]

పెటునియా రకాలు

[మార్చు]

పెటునియా రకాల జాబితా [5]

  • పెటూనియా గ్రాండిఫ్లోరా
  • పెటూనియా మల్టిఫ్లోరా
  • పెటూనియా మిల్లిఫ్లోరా
  • పెటునియా ఆల్పికోలా
  • పెటునియా ఆక్సిలారిస్
  • పెటునియా బజీన్సిస్
  • పెటునియా బొంజార్డినెన్సిస్
  • పెటునియా ఎక్సర్టా
  • పెటునియా గ్వారాపువెన్సిస్
  • పెటునియా ఇన్ఫ్లాటా
  • పెటునియా ఇంటిగ్రిఫోలియా
  • పెటునియా అంతర్గత
  • పెటునియా లెడిఫోలియా
  • పెటునియా లిటోరాలిస్
  • పెటునియా మాంటిక్యూరెన్సిస్
  • పెటునియా ఆక్సిడెంటాలిస్
  • పెటునియా పటగోనికా
  • పెటునియా రీట్జీ
  • పెటునియా రియోగ్రాండెన్సిస్
  • పెటునియా సాక్సికోలా
  • పెటునియా స్కీడెనా
  • పెటునియా విల్లాడియానా
  • పెటునియా అట్కిన్సియానా

వ్యాప్తి

[మార్చు]

పెటునియాలు సాధారణంగా కీటకాల ద్వారా పరాగసంపర్కం చెందుతాయి, పి.ఎక్సెర్టా అరుదైన, ఎరుపు-పువ్వులు కలిగిన జాతి. ఇది మాత్రమే హమ్మింగ్‌బర్డ్ ద్వారా పరాగసంపర్కం చెందుతుంది. చాలా పెటునియాలు 14 క్రోమోజోమ్‌లతో డిప్లాయిడ్‌ (డిప్లాయిడ్ కణాలు ప్రతి క్రోమోజోమ్ రెండు హోమోలాగస్ కాపీలు ఉంటాయి, సాధారణంగా ఒకటి తల్లి నుండి మరొకటి తండ్రి నుండి) గా ఉంటాయి. ఇతర పెటునియా జాతులతో, అలాగే కాలిబ్రాచోవాతో సంతానోత్పత్తి చెందుతాయి.[6] గొట్టపు పువ్వులు హమ్మింగ్‌బర్డ్ హాక్ మాత్‌తో సహా కొన్ని లెపిడోప్టెరా జాతులకు అనుకూలంగా ఉంటాయి.[7]

సాగు, ప్రయోజనాలు

[మార్చు]

పెటునియాలు సాపేక్షంగా కఠినమైన పరిస్థితులను, వేడి వాతావరణాలను తట్టుకోగలవు, కానీ మంచును తట్టుకోలేవు. వాటికి ప్రతిరోజూ కనీసం ఐదు గంటల సూర్యరశ్మి అవసరం. ఇంకా తేమతో కూడిన నేలలో, వాతావరణంలో తేమ తక్కువ ఉన్న పరిస్థితులలో వృద్ధి చెందుతాయి. ఇవి విత్తనాల ద్వారా బాగా పెరుగుతాయి. చాలా ప్రాంతాలలో వారానికి ఒకసారి నీరు పెడితే సరిపోతుంది. వేలాడే బుట్టలు, పూలతొట్టెలు మొదలగు కంటైనర్లకు తరచుగా నీరు పెట్టడం అవసరం. వసంతకాలం చివరిలో గరిష్ట పెరుగుదల ఉంటుంది. రకాన్ని బట్టి నెలవారీ లేదా వారానికొకసారి ఎరువులు వేయడం వలన పెటునియా మొక్క త్వరగా పెరగడానికి వీలవుతుంది.[8]

పెటునియా x అట్కిన్సియానా, ఇంకా ఇతర జాతులు విస్తృత శ్రేణి పూల రంగులు, పరిమాణాలు, మొక్కల నిర్మాణాలతో అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలు ఇంటి తోటల అభివృద్ధి పరంగా ప్రజాదరణ పొందుతున్నాయి.[9] జన్యుపరంగా తిరిగి రూపొందించిన బయోలుమినిసెంట్ పెటునియా హైబ్రిడాను 2023లో USDA అమ్మకాలకు ఆమోదించింది.[10] 'ఫైర్‌ఫ్లై' అని పిలుచే ఈ తెల్లటి పువ్వుల పెటునియా బయోలుమినిసెంట్ పుట్టగొడుగు జన్యువుల కారణంగా మెరుస్తుంది.[11]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. "The plant list: Petunia". Royal Botanic Garden Kew and Missouri Botanic Garden. Retrieved 17 March 2018.
  2. Ellis, Barbara W. (1999). Taylor's Guide to Annuals. Boston: Houghton Mifflin Co.
  3. Mishiba, Kei-Ichiro; Ando, Toshio; Mii, Masahiro; Watanabe, Hitoshi; Kokubun, Hisashi; Hashimoto, Goro; Marchesi, Eduardo (2000). "Nuclear DNA Content as an Index Character Discriminating Taxa in the Genus Petunia sensu Jussieu (Solanaceae)". Annals of Botany. 85 (5): 665–673. Bibcode:2000AnBot..85..665M. doi:10.1006/anbo.2000.1122.
  4. Ornamentals, Harris Seeds. "The Value of Growing Petchoa SuperCal®". Ornamentals News. Retrieved 2025-12-10.
  5. The Plant List, retrieved 13 September 2015
  6. Griesbach, R.J.(2007) in Flower breeding and genetics: Issues, challenges and opportunities for the 21st century, Petunia, ed Anderson N.O. (Springer, Dordrecht, The Netherlands), pp 301–336.
  7. Butterfly Conservation
  8. Brown, Deborah. “Growing Petunias” University of Minnesota Extension Office. University of Minnesota. 2009. Web. 25 June 2009. http://www.extension.umn.edu/distribution/horticulture/DG1120.html Archived 2013-10-26 at the Wayback Machine
  9. Armitage, Allan M. (2001). Armitage's Manual of Annuals, Biennials, and Half-Hardy Perennials. Portland: Timber Press.
  10. "rsr-light-bio-petunia" (in ఇంగ్లీష్). USDA. Archived from the original on September 21, 2023.
  11. Bourzac, K. (2024). "Glow-Way!". Nature (in ఇంగ్లీష్). 626 (8000): 701. doi:10.1038/d41586-024-00383-3. PMID 38337056.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పెటూనియా&oldid=4688913" నుండి వెలికితీశారు