భోపాల్ దుర్ఘటన

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
భోపాల్ దుర్ఘటన
Bhopal-Union Carbide 1 crop memorial.jpg
1984లో విషవాయువు వలన మరణించిన వారి జ్ఞాపకార్థం డచ్ కళాకారునిచే నిర్మింపబడిన స్మారకం
తేదీ 2 డిసెంబరు 1984 (1984-12-02) – 3 డిసెంబరు 1984 (1984-12-03)
ప్రదేశం భోపాల్, మధ్యప్రదేశ్
భౌగోళికాంశాలు 23°16′51″N 77°24′38″E / 23.28083°N 77.41056°E / 23.28083; 77.41056Coordinates: 23°16′51″N 77°24′38″E / 23.28083°N 77.41056°E / 23.28083; 77.41056
ఇలా కూడా ఉపరిచితం భోపాల్ విషవాయు దుర్ఘటన
కారణం యూనియన్ కార్బైడ్ ట్యాంకు నుండి మిథైల్ ఐసో సైనేట్ వాయువు బయటికి వెలువడినది
మరణాలు కనీసం 3,787; 16,000 కు పైగా దావావేసినవారు
గాయపడినవారు కనీసం 558,125

ఈ దుర్ఘటనను భూపాల్ విపత్తు , భోపాల్ వాయువు విషాదం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది భారతదేశంలో గ్యాస్ లీక్ సంఘటనగా చెప్పవచ్చు.  ఇది ప్రపంచంలో అత్యంత పెద్ద పారిశ్రామిక విపత్తు. 

ఇది మధ్యప్రదేశ్ లోని భోపాల్ లో గల యూనియన్ కార్బైడ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (యుసిఐఎల్) పురుగుమందుల ప్లాంట్లో డిసెంబరు 2-3, 1984 రాత్రిలో జరిగింది. మిథైల్ ఐసోసనియేట్ (MIC) వాయువు మరియు ఇతర రసాయనాలకు 500,000 మందికిపైగా ప్రజలు బహిర్గతమయ్యారు. భోపాల్‌ మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ పరిధిలో 56 వార్డులు ఉంటే- 36 వార్డుల్లో విషపూరిత గ్యాస్‌ ప్రభావం పడింది.[1] 

మృతుల సంఖ్యపై అంచనాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. అధికారిక తక్షణ మరణాల సంఖ్య 2,259. గ్యాస్ విడుదలకి సంబంధించి మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మొత్తం 3,787 మందిని నిర్ధారించింది.  2006 లో ఒక ప్రభుత్వ అఫిడవిట్లో లీక్ 558,125 గాయాలు ఏర్పడిందని పేర్కొంది, ఇందులో 38,478 తాత్కాలిక పాక్షిక గాయాలు మరియు 3,900 తీవ్రంగా మరియు శాశ్వతంగా తొలగించబడే గాయాలు.  ఇతరులు 8,000 మంది రెండు వారాలలో మరణించారని అంచనా వేశారు మరియు గ్యాస్-సంబంధిత వ్యాధుల కారణంగా మరో 8,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది మరణించారు. 

విపత్తు యొక్క కారణం చర్చలో ఉంది. భారతీయ ప్రభుత్వం మరియు స్థానిక కార్యకర్తలు మందగింపు నిర్వహణ మరియు వాయిదాపడిన నిర్వహణ కారణంగా సాధారణ పైప్ నిర్వహణ నీటిని ఒక MIC ట్యాంక్లోకి దారితీసింది, ఈ విపత్తును ప్రేరేపించిన పరిస్థితిని సృష్టించింది.యునియన్ కార్బైడ్ కార్పోరేషన్ (యుసిసి) నీటితో చొరబాట్లను దాటి నీటిలోకి ప్రవేశించింది.

UCC యొక్క యజమాని UCC కు యజమాని, భారత ప్రభుత్వ నియంత్రిత బ్యాంకులతో మరియు 49.1 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్న భారతదేశపు ప్రజలతో ఉంది. 1989 లో UCC $ 470 మిలియన్లు (2014 లో $ 907 మిలియన్లు) విపత్తు నుండి ఉత్పన్నమయ్యే దావాను పరిష్కరించింది. 1994 లో, యుసిసి UCIL లో తన వాటాను 'ఎవర్-రెడీ  ఇండస్ట్రీస్ ఇండియా లిమిటెడ్ (EIIL)'కు అమ్మివేసింది, తరువాత మెక్లీడ్ రస్సెల్ (ఇండియా) లిమిటెడ్తోవిలీనం అయింది. ఈవేడు 1998 లో సైట్లో క్లీన్-అప్ ముగిసింది, అది 99 సంవత్సరాల లీజును రద్దు చేసి, మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సైట్ యొక్క నియంత్రణను ఆపివేసింది. 2001 లో డౌ కెమికల్ కంపెనీ యుసిసిని విపత్తు తరువాత పదిహేను సంవత్సరాలు కొనుగోలు చేసింది.

విపత్తు సమయంలో UCC మరియు వారెన్ ఆండర్సన్ , UCC CEO పాల్గొన్న భారతదేశంలోని భోపాల్ జిల్లా కోర్టులో సివిల్ మరియు క్రిమినల్ కేసులు దాఖలు చేయబడ్డాయి.   జూన్ 2010 లో, మాజీ UCIL చైర్మన్ సహా ఏడుగురు మాజీ ఉద్యోగులు నిర్దోషులుగా మరణం కలిగించి నిర్దోషిగా రెండు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించారు మరియు ఒక్కొక్కరికి 2,000 డాలర్లు జరిమానా విధించారు, భారతీయ చట్టం అనుమతించిన గరిష్ట శిక్ష .ఎనిమిదో మాజీ ఉద్యోగి కూడా శిక్షను అనుభవించాడు, కానీ తీర్పు జరగడానికి ముందే మరణించాడు.  ఆండర్సన్ 29 సెప్టెంబర్ 2014 న మరణించాడు.[2]

ఛాయాచిత్రాలు[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. ఇప్పటికీ వదలని పీడ ‘భోపాల్ గ్యాస్’ దుర్ఘటన ప్రజాశక్తి
  2. బోపాల్ గ్యాస్ దుర్గాతన యూనియన్ కార్బైడ్ యజమాని మృతి Jagran Josh. Archived.

ఇతర లింకులు[మార్చు]