మార్గరెట్ థాచర్
బారోనెస్ థాచర్ | |
|---|---|
స్టూడియో పోర్ట్రెయిట్ (1995–96) | |
| యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ప్రధాన మంత్రి | |
| In office 4 మే 1979 – 28 నవంబరు 1990 | |
| చక్రవర్తి | ఎలిజబెత్ II |
| Deputy | జెఫ్రీ హోవే (1989–90) |
| అంతకు ముందు వారు | జేమ్స్ కల్లాఘన్ |
| తరువాత వారు | జాన్ మేజర్ |
| ప్రతిపక్ష నాయకురాలు (యునైటెడ్ కింగ్డమ్) | |
| In office 11 ఫిబ్రవరి 1975 – 4 మే 1979 | |
| చక్రవర్తి | ఎలిజబెత్ II |
| ప్రధాన మంత్రి |
|
| Deputy | విలియం వైట్లా, 1వ విస్కౌంట్ వైట్లా |
| అంతకు ముందు వారు | ఎడ్వర్డ్ హీత్ |
| తరువాత వారు | జేమ్స్ కల్లాఘన్ |
| కన్సర్వేటివ్ పార్టీ (UK) నాయకురాలు | |
| In office 11 ఫిబ్రవరి 1975 – 28 నవంబరు 1990 | |
| Deputy | విలియం వైట్లా, 1వ విస్కౌంట్ వైట్లా |
| అంతకు ముందు వారు | ఎడ్వర్డ్ హీత్ |
| వ్యక్తిగత వివరాలు | |
| జననం | మార్గరెట్ హిల్డా రాబర్ట్స్ 1925 అక్టోబరు 13 గ్రంథం, ఇంగ్లాండ్ |
| మరణం | 2013 ఏప్రిల్ 8 (వయసు: 87) లండన్, ఇంగ్లాండ్ |
| సమాధి స్థలం | రాయల్ హాస్పిటల్ చెల్సియా 51°29′21″N 0°09′22″W / 51.489057°N 0.156195°W |
| రాజకీయ పార్టీ | కన్సర్వేటివ్ పార్టీ (UK) |
| జీవిత భాగస్వామి | సర్ డెనిస్ థాచర్, 1వ Bt (13 డిసెంబరు 1951 - 26 జూన్ 2003) |
| సంతానం |
|
| తండ్రి | ఆల్ఫ్రెడ్ రాబర్ట్స్ |
| కళాశాల |
|
| వృత్తి |
|
| వెబ్సైట్ | Foundation |
మార్గరెట్ హిల్డా థాచర్ (1925 అక్టోబరు 13 - 2013 ఏప్రిల్ 8) 1979 నుంచి 1990 వరకు యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు ప్రధాన మంత్రిగా వ్యవహరించిన బ్రిటిషు రాజకీయవేత్త. ఆ పదవిని నిర్వహించిన ఏకైక మహిళగానే కాకుండా దీర్ఘకాలం నిర్వహించిన వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. వ్యక్తిగతంగా రాజకీయ కఠినత్వం వల్ల ఆమె ఉక్కు మహిళ (ఐరన్ లేడీ)గా పేరు గడించింది. ఆమె రాజీలేని రాజకీయాలు, నాయకత్వ శైలితో థాచెరిజం అని పిలువబడే విధానాలను అమలు చేసింది.
ఆమె ఆక్స్ఫర్డులోని సోమరువిల్లే కాలేజీలో రసాయన శాస్త్రాన్ని అభ్యసించింది. న్యాయవాది కావడానికి ముందు కొంతకాలం పరిశోధన రసాయన శాస్త్రవేత్తగా పనిచేసింది. 1959లో ఆమె ఫించ్లీ పార్లమెంటు సభ్యురాలుగా ఎన్నికయింది. ఎడ్వర్డు హీతూయి తన 1970-1974 కాలంలో విద్య, విజ్ఞాన శాస్త్రానికి రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా ఆమెను నియమించాడు. ఆమె 1975లో కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకత్వ ఎన్నికలలో ఎడ్వర్డు హీతును ఓడించి ప్రతిపక్ష నాయకురాలయింది. యునైటెడు కింగ్డంలో ప్రధాన రాజకీయ పార్టీకి నాయకత్వం వహించిన మొదటి మహిళ ఆమె.
1979 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో గెలిచి ప్రధానమంత్రి అయిన తర్వాత ఆమె అధిక ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక మాంద్యం నేపథ్యంలో తన శైలి ఆర్థిక విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది. ఆమె రాజకీయం, ఆర్థిక విధానాలు ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని కంపెనీల ప్రైవేటీకరణకు దారితీసాయి. దాంతో ట్రేడు యూనియన్ల ప్రభావం తగ్గింది. మాంద్యం, పెరుగుతున్న నిరుద్యోగం కారణంగా ఆమెకు మొదట్లో ప్రజాదరణ క్షీణించినా 1982 ఫాక్లాండ్సు యుద్ధంలో విజయంతో ఆర్థిక వ్యవస్థ పునరుజ్జీవనాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. ఫలితంగా ఆమె 1983లో తిరిగి ఎన్నికయింది. 1984 బ్రైటను హోటలు బాంబు దాడి హత్యాప్రయత్నం నుండి ఆమె బయటపడింది. 1984-85 మైనర్ల సమ్మెలో నేషనలు యూనియను ఆఫ్ మైన్ వర్కర్సుకు వ్యతిరేకంగా రాజకీయ విజయాన్ని సాధించింది.
ఆమె 1987లో మరో ల్యాండుస్లైడుతో మూడవసారి తిరిగి ఎన్నికయింది. అయితే కమ్యూనిటీ ఛార్జి (పోలు టాక్సు)తో ఆమెకు మద్దతు తగ్గింది.
అంతేకాకుండా యూరోపియను కమ్యూనిటీ మీద ఆమె యూరోసెప్టికు అభిప్రాయాలు ఎవరికి నచ్చలేదు. ఫలితంగా 1990లో ఆమె ప్రధాన మంత్రి పదవికి, పార్టీ నాయకత్వానికి రాజీనామా చేసింది.
ఆమె 2002లో స్ట్రోకు కారణంగా ప్రజా జీవితం నుంచి తప్పుకుంది. ఆ తర్వాత పలుమార్లు ఆమెకు స్ట్రోకు వచ్చింది. అయితే 2013లో ఆమె 87 ఏళ్ల వయసులో లండన్లోని రిట్జు హోటలులో వచ్చిన స్ట్రోకు తోనే మరణించింది.[1]
ప్రారంభ జీవితం - విద్య
[మార్చు]కుటుంబం - బాల్యం (1925–1943)
[మార్చు]మార్గరెటు హిల్డా రాబర్ట్సు 1925 అక్టోబరు 13న లింకనుషైరులోని గ్రాంథంలో జన్మించింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు నార్తాంప్టనుషైరుకు చెందిన ఆల్ఫ్రెడు రాబర్ట్సు (1892–1970), లింకనుషైరుకు చెందిన బీట్రైసు ఎథెలు స్టీఫెనుసన్ (1888–1960).[2] ఆమె నాయనమ్మ కేథరీను సుల్లివను. ఆమె ఐర్లాండ్లోని కౌంటీ కెర్రీలో జన్మించింది.[3]
రాబర్ట్సు తన బాల్యాన్ని గ్రాంథంలో గడిపింది . అక్కడ ఆమె తండ్రికి పొగాకు వ్యాపారం, కిరాణా దుకాణం ఉండేది. 1938లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు రాబర్ట్సు కుటుంబం క్లుప్తంగా ఒక టీనేజు యూదు అమ్మాయి మార్గరేటుకు ఆశ్రయం ఇచ్చింది. ఆమె యునైటెడు కింగ్డమ్లో జర్మనీ ఆక్రమిత ఐరోపా లోని నాజీ జర్మనీ నుండి పారిపోయింది. తన pen-friending అక్క మురియలుతో, మార్గరెటు ఆ టీనేజరు ప్రయాణానికి సహాయం చేయడానికి పాకెటు మనీని ఆదా చేసింది.[4]
ఆల్ఫ్రెడు ఒక ఆల్డర్మను మెథడిస్టు స్థానిక బోధకుడు.[5] ఆయన తన కుమార్తెను కఠినమైన వెస్లియను మెథడిస్టుగా పెంచాడు.[6] ఫింకిను స్ట్రీటు మెథడిస్టు చర్చికి హాజరయ్యేవాడు.[7] కానీ మార్గరెటు మరింత సందేహాస్పదంగా ఉంది; ఆ కాబోయే శాస్త్రవేత్త ఒక స్నేహితురాలితో, దేవదూతల రెక్కలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి వారికి రొమ్ము ఎముక 6 అడుగులు (1.8 మీ) పొడవు అవసరమని లెక్కించిన తర్వాత వాటిని నమ్మలేకపోతున్నానని చెప్పింది.[8] ఆల్ఫ్రెడు లిబరలు కుటుంబం నుండి వచ్చాడు కానీ (అప్పటి స్థానిక ప్రభుత్వంలో ఆచారం ప్రకారం) స్వతంత్రంగా ఉన్నాడు. ఆయన 1945 నుండి 1946 వరకు గ్రాంథం మేయరుగా పనిచేశారు. 1950లో లేబరు పార్టీ గ్రాంథం కౌన్సిలులో తొలిసారి మెజారిటీ సాధించిన తర్వాత 1952లో తన ఆల్డర్మను పదవిని కోల్పోయారు.[5]

రాబర్ట్సు హంటింగ్టవరు రోడ్డు ప్రైమరీ స్కూలులో చదివి, కెస్టెవెను గ్రాంథం గర్ల్సుస్కూలు అనే గ్రామరు స్కూలులో స్కాలర్షిపును గెలుచుకుంది.[9] ఆమె పాఠశాల నివేదికలు కష్టపడి పనిచేయడం, నిరంతర అభివృద్ధిని చూపించాయి; ఆమె పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలలో పియానో, ఫీల్డు హాకీ, కవిత్వ పఠనాలు, ఈత, నడక ఉన్నాయి.[10] ఆమె 1942–43లో హెడ్ గర్లు[11]. పాఠశాల వెలుపల, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం జరుగుతున్నప్పుడు, ఆమె స్వచ్ఛందంగా స్థానిక ఎఆర్పి సర్వీసులో ఫైరు వాచరుగా పనిచేసింది.[12] ఇతర విద్యార్థులు రాబర్ట్సును "స్టారు సైంటిస్టు"గా భావించారు. అయితే పార్క్వెట్రీ నుండి సిరాను శుభ్రపరచడం గురించి తప్పుడు సలహా దాదాపు క్లోరిను గ్యాసు విషప్రయోగానికి కారణమైంది. ఆమె ఉన్నత ఆరవ సంవత్సరంలో రాబర్ట్సు 1944 నుండి ప్రారంభమైన మహిళా కళాశాల అయిన సోమర్విల్లే కళాశాల, ఆక్స్ఫర్డులో కెమిస్ట్రీ అధ్యయనం చేయడానికి స్కాలర్షిప్పు కోసం అంగీకరించబడింది. మరొక అభ్యర్థి వైదొలిగిన తర్వాత రాబర్ట్సు 1943 అక్టోబరులో ఆక్స్ఫర్డులో ప్రవేశించింది.[13][14]
ఆక్స్ఫర్డ్ (1943–1947)
[మార్చు]
ఆక్స్ఫర్డుకు వచ్చిన తర్వాత రాబర్ట్సు 1934 నుండి సోమర్విల్లే కాలేజుకు కెమిస్ట్రీలో ట్యూటరుగా ఉన్న ఎక్స్-రే క్రిస్టల్లాగ్రాఫరు డోరతీ హాడ్జికిను వద్ద చదువులు ప్రారంభించారు.[15][16] హాడ్గ్కిను రాబర్ట్సు ను "మంచి" విద్యార్థిగా భావించాడు. తరువాత ఇలా గుర్తుచేసుకున్నాడు: "ఆమె తెలివైన, బాగా చదివిన వ్యాసాన్ని రూపొందించడం మీద ఎల్లప్పుడూ ఆధారపడవచ్చు."[17] ఆమె క్లాసిఫైడు గౌరవ డిగ్రీ కోసం చదవాలని ఎంచుకుంది. దీనితో పాటు పర్యవేక్షణలో ఒక సంవత్సరం పరిశోధన కూడా ఉంటుంది.[17] ఆమె థీసిసు సూపరువైజరుగా, హాడ్గ్కిను రాబర్ట్సును హాడ్గ్కిన్సు ల్యాబులోని పరిశోధకుడు గెర్హార్డు ష్మితుతో కలిసి పనిచేయడానికి నియమించింది. ఆయన నిర్మాణాన్ని నిర్ణయించాడు. యాంటీబయాటికు పెప్టైడు గ్రామిసిడిను ఎస్.[18] పరిశోధన కొంత పురోగతి సాధించినప్పటికీ, పెప్టైడు నిర్మాణం ఊహించిన దానికంటే చాలా క్లిష్టంగా నిరూపించబడింది. ష్మితు దాని పూర్తి నిర్మాణాన్ని చాలా తరువాత మాత్రమే నిర్ణయిస్తాడు; రాబర్ట్సు (అప్పటికి థాచరు) 1960లలో వీజుమాను ఇన్స్టిట్యూటును సందర్శించినప్పుడు ఈ విషయాన్ని తెలుసుకుంది. అక్కడ ఆమె మాజీ పరిశోధన భాగస్వామిగా అప్పట్లో పనిచేస్తున్నారు.[17]
రాబర్ట్సు 1947లో కెమిస్ట్రీలో రెండవ తరగతి ఆనర్సు డిగ్రీతో పట్టభద్రురాలైంది. 1950లో మాస్టరు ఆఫ్ ఆర్ట్సు డిగ్రీని కూడా అందుకుంది (ఆక్స్ఫర్డు బిఎగా ఆమె మెట్రిక్యులేషన తర్వాత 21 టర్ముల డిగ్రీకి అర్హత పొందింది).[19] హాడ్జికిను తరువాత తన పూర్వ విద్యార్థి రాజకీయాలను విమర్శనాత్మకంగా చూసినప్పటికీ. వారు 1980ల వరకు సంబంధాలు కొనసాగించారు. రాబర్ట్సు తన జ్ఞాపకాలలో ఆమె గురువును "ఎప్పటికీ ఉపయోగపడే వ్యక్తి", "ఒక తెలివైన శాస్త్రవేత్త, ప్రతిభావంతులైన ఉపాధ్యాయురాలు"గా అభివర్ణించారు.[17] ప్రధాన మంత్రిగా ఆమె 10 డౌనింగు స్ట్రీటులో హాడ్జ్కిను చిత్రపటాన్ని ఉంచేది.[17] తరువాత జీవితంలో ఆమె మొదటి మహిళా ప్రధానమంత్రి కావడం కంటే సైన్సు డిగ్రీతో మొదటి ప్రధానమంత్రి కావడం పట్ల గర్వంగా ఉందని నివేదించబడింది.[20] ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు. ఆమె సోమర్విల్లెను మహిళా కళాశాలగా కాపాడటానికి ప్రయత్నించింది.[21] చదువుకు అవసరమైన ఖర్చుల కొరకు బయట వారానికి రెండుసార్లు, ఆమె స్థానిక దళాల క్యాంటీనులో పనిచేసింది.[22]
ఆక్స్ఫర్డులో ఆమె గడిపిన సమయంలో రాబర్ట్సు ఆమె ఒంటరి గంభీరమైన వైఖరికి ప్రసిద్ధి చెందింది.[8] ఆమె మొదటి ప్రియుడు, టోనీ బ్రే (1926–2014), ఆమె "చాలా ఆలోచనాత్మకురాలు చాలా మంచి సంభాషణకర్త" అని గుర్తుచేసుకున్నాడు. అదే నాకు ఆసక్తి కలిగించి ఉండవచ్చు. ఆమె సాధారణ విషయాలలో మంచిదని" గుర్తుచేసుకున్నాడు.[8][23]
ఆమె వెస్లీ మెమోరియలు చర్చి సభ్యురాలు, లే బోధకురాలు అయ్యారు. జాన్ వెస్లీ సొసైటీలో చేరారు.[24][25] ఆమె సోమర్విల్లే కాలేజు చాపెలు, మేరీ‘స్ లలో కూడా చదువుకుంది.[25]
రాబర్ట్సు కోర్సులో కెమిస్ట్రీకి అతీతమైన అంశాలు ఉన్నాయి[26] ఎందుకంటే ఆమె అప్పటికే చట్టం, రాజకీయాలలోకి ప్రవేశించాలని ఆలోచిస్తోంది.[27] ఒక అమ్మాయిగా రాజకీయాల పట్ల ఆమెకున్న ఉత్సాహం బ్రేను "అసాధారణమైనది"గా ఆమె తల్లిదండ్రులను "కొంచెం కఠినంగా", "చాలా సరైనది"గా భావించేలా చేసింది.[8][23] రాబర్ట్సు అధ్యక్షురాలయ్యారు 1946లో ఆక్స్ఫర్డు యూనివర్సిటీ కన్జర్వేటివు అసోసియేషను.[28] ఆమె విశ్వవిద్యాలయంలో ఫ్రెడ్రికు హాయెకు ది రోడ్ టు సెర్ఫ్డం (1944),[29] వంటి రాజకీయ రచనల ద్వారా ప్రభావితమైంది. ఇవి ప్రభుత్వ ఆర్థిక జోక్యాన్ని నిరంకుశ రాజ్యానికి పూర్వగామిగా ఖండించాయి.[30]
ఆక్స్ఫర్డ్ తర్వాత కెరీర్ (1947–1951)
[మార్చు]గ్రాడ్యుయేషను తర్వాత ఆక్స్ఫర్డు ఏర్పాటు చేసిన వరుస ఇంటర్వ్యూల తర్వాత రాబర్ట్సు బ్రిటిషు జైలోనైటు (బిఎక్సు ప్లాస్టిక్సు) కోసం పరిశోధన రసాయన శాస్త్రవేత్తగా ఉద్యోగం సంపాదించాడు; ఆ తర్వాత ఆమె ఎసెక్సులోని కోల్చెస్టరు సంస్థలో పని చేయడానికి వెళ్లింది.[31] ఆమె అక్కడ గడిపిన కొద్దికాలం గురించి చాలా తక్కువగా తెలుసు.[32] ఆమె స్వంత ఖాతా ప్రకారం ఆమె మొదట్లో ఆ పదవి పట్ల ఉత్సాహంగా ఉంది, ఎందుకంటే ఆమె కంపెనీ పరిశోధన, అభివృద్ధి అధిపతికి వ్యక్తిగత సహాయకురాలిగా పనిచేయాలని ఉద్దేశించబడింది, ఆపరేషన్సు మేనేజ్మెంటు గురించి తెలుసుకోవడానికి అవకాశాలను కల్పించింది: "కానీ నేను వచ్చినప్పుడు ఆ సామర్థ్యంలో తగినంత పని లేదని నిర్ణయించారు."[33] బదులుగా, ఆమె లోహాలకు పాలీ వినైలు క్లోరైడు (పివిసి)ని అటాచు చేసే పద్ధతులను పరిశోధించినట్లు తెలుస్తోంది.[32] సంస్థలో ఉన్నప్పుడు ఆమె అసోసియేషను ఆఫ్ సైంటిఫికులో చేరింది.[34] 1948లో ఆమె ఇంపీరియలు కెమికలు ఇండస్ట్రీసు (ఐసిఐ)లో ఉద్యోగానికి దరఖాస్తు చేసుకుంది. కానీ పర్సనలు డిపార్టుమెంటు ఆమెను "ముఖ్యంగా ధైర్యంగా, మొండిగా, ప్రమాదకరమైన స్వీయ-అభిప్రాయం కలిగిన వ్యక్తి"గా అంచనా వేసిన తర్వాత తిరస్కరించబడింది.[35] నోట్సు అండ్ రికార్డ్సులో జాన్ అగరు ఆధునిక శాస్త్రీయ పరిశోధన మీద ఆమెకున్న అవగాహన తరువాత ప్రధానమంత్రిగా ఆమె అభిప్రాయాలను ప్రభావితం చేసిందని వాదించారు.[34]
రాబర్ట్సు స్థానిక కన్జర్వేటివు అసోసియేషనులో చేరారు. 1948లో వేల్సులోని లాండుడ్నోలో జరిగిన పార్టీ సమావేశంలో యూనివర్సిటీ గ్రాడ్యుయేటు కన్జర్వేటివు అసోసియేషను ప్రతినిధిగా పాల్గొన్నారు.[36] ఇంతలో ఆమె వెర్మిను క్లబ్బు ఉన్నత స్థాయి అనుబంధ సంస్థగా మారింది.[37][38] అనూరిను బెవాను చేసిన అవమానకరమైన వ్యాఖ్యకు ప్రతిస్పందనగా అట్టడుగు వర్గాల కన్జర్వేటివుల సమూహం ఏర్పడింది.[39] ఆమె ఆక్స్ఫర్డు స్నేహితులలో ఒకరు కెంటులోని డార్టుఫోర్డు కన్జర్వేటివు అసోసియేషను చైర్పర్సనుకు స్నేహితురాలు కూడా ఉంది. వారు అభ్యర్థుల కోసం వెతుకుతున్నారు.[36] అసోసియేషను అధికారులను ఆమె ఎంతగానో ఆకట్టుకుంది. ఆమె పార్టీ ఆమోదించిన జాబితాలో లేనప్పటికీ దరఖాస్తు చేసుకోవాలని కోరారు; ఆమె జనవరి 1950లో (24 సంవత్సరాల వయస్సు) ఎంపికై ఆమోదించబడిన జాబితాలో చేర్చబడింది post ante.[40]
తొలి రాజకీయ జీవితం
[మార్చు]1950, 1951 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో రాబర్ట్సు డార్టుఫోర్డు, లేబరు స్థానానికి కన్జర్వేటివు అభ్యర్థిగా పోటీ చేసింది. స్థానిక పార్టీ ఆమెను తన అభ్యర్థిగా ఎంపిక చేసింది. ఎందుకంటే ఆమె చురుకైన ప్రజా వక్త కాకపోయినా రాబర్ట్సు ఆమె సమాధానాలలో బాగా సిద్ధమై నిర్భయంగా ఉండేది. బిల్ డీడెసు అనే కాబోయే అభ్యర్థి ఇలా గుర్తుచేసుకున్నారు: "ఆమె నోరు తెరిచిన తర్వాత, మిగిలిన వారందరూ రెండవ తరగతి అభ్యర్థిగా కనిపించడం ప్రారంభించారు."[20] ఆమె అతి పిన్న వయస్కురాలు, ఏకైక మహిళా అభ్యర్థిగా మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించింది;[41] 1950లో ఆమె దేశంలోనే అతి పిన్న వయస్కురాలైన కన్జర్వేటివు అభ్యర్థి.[42] ఆమె రెండు సందర్భాలలోనూ నార్మను డాడ్సు చేతిలో ఓడిపోయింది. కానీ లేబరు మెజారిటీని 6,000, తరువాత 1,000 తగ్గించింది.[43] ప్రచారాల సమయంలో ఆమెకు ఆమె తల్లిదండ్రులు మద్దతు ఇచ్చారు. ఆమె కాబోయే భర్త డెనిసు థాచరును ఆమెను 1951 డిసెంబరులో వివాహం చేసుకుంది.[44][45] ఆమె “ ఇంసు ఆఫ్ కోర్టు స్కూలు ఆఫ్ లా “ (ఇప్పుడు ది సిటీ లా స్కూలులో భాగం)లో శిక్షణ పొందింది[46]. 1953లో న్యాయవాదిగా అర్హత సాధించారు (పన్ను విధింపులో ప్రత్యేకత).[47] డెనిసు తన భార్య చదువులకు బార్ కోసం నిధులు సమకూర్చాడు.[48] తరువాత అదే సంవత్సరం వారి కవలలు కరోలు మార్కులకు జన్మనిచ్చారు. కవలలు సిజేరియను ద్వారా అకాలంగా జన్మించారు.[49]
పార్లమెంటు సభ్యురాలు (1959–1970)
[మార్చు]1954లో 1955 జనవరిలో జరిగిన ఆర్పింగ్టను ఉప ఎన్నిక కోసం కన్జర్వేటివు పార్టీ అభ్యర్థిగా ఎంపిక కావడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు థాచరు ఓడిపోయింది. తరువాతి సంవత్సరాల్లో ఆమె 1955 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో అభ్యర్థిగా పోటీ చేయకూడదని నిర్ణయించుకుంది. "కవలలు [...] ఇద్దరు మాత్రమే చాలని అని నేను నిజంగా భావించాను. అది చాలా త్వరగా జరిగిందని నేను నిజంగా భావించాను. కానీ నేను అలా కొనసాగించ లేకపోయాను."[50] తరువాత థాచరు కన్జర్వేటివు సురక్షిత సీటు కోసం వెతకడం ప్రారంభించింది. 1958 ఏప్రిల్లో ఇయాను మోంటాగు ఫ్రేజరును తృటిలో ఓడించి ఫించ్లీ అభ్యర్థిగా ఎంపికయ్యింది. 1959 ఎన్నికలులో గట్టి ప్రచారం తర్వాత ఆమె ఆ స్థానానికి ఎంపిగా ఎన్నికయ్యారు.[51][52] బ్యాకుబెంచరులకు కొత్త చట్టాన్ని ప్రతిపాదించడానికి లాటరీలో ఆమె అదృష్ట ఫలితం నుండి ప్రయోజనం పొందారు.[20] థాచరు తొలి ప్రసంగంలో అసాధారణంగా ఆమె ప్రైవేటు సభ్యుల బిల్లు, ప్రజా సంస్థల (సమావేశాలకు ప్రవేశం) చట్టం 1960 కు మద్దతుగా ఉంది. స్థానిక అధికారులు వారి కౌన్సిలు సమావేశాలను బహిరంగంగా నిర్వహించాలని కోరింది; ఈ బిల్లు విజయవంతమై చట్టంగా మారింది.[53][54] 1961లో ఆమె బిర్చింగు పునరుద్ధరణకు ఓటు వేయడం ద్వారా న్యాయపరమైన దండనగా కన్జర్వేటివు పార్టీ అధికారిక స్థానానికి వ్యతిరేకంగా వెళ్లింది. .[55]
ముందు బెంచీల మీద
[మార్చు]థాచరు ప్రతిభ, పట్టుదల ఆమెను 20ల ప్రారంభంలో భవిష్యత్తు ప్రధానమంత్రిగా ప్రస్తావించడానికి కారణమైంది[20] అయినప్పటికీ ఆమె స్వయంగా నిరాశావాదంగా ఉండేది. 1970 నాటికి ఇలా చెప్పింది: "నా జీవితకాలంలో మహిళా ప్రధానమంత్రి ఉండరు - పురుష జనాభా చాలా పక్షపాతంతో ఉంది."[56] 1961 అక్టోబరులో హెరాల్డు మాక్మిలను ఆమెను ఫ్రంటుబెంచు పార్లమెంటరీ సెక్రటరీ ఫర్ పెన్షన్సు మంత్రిత్వ శాఖగా పదోన్నతి కల్పించారు.[57] థాచరు చరిత్రలో అటువంటి పదవిని పొందిన అతి పిన్న వయస్కురాలు. 1959లో ఎన్నికయ్యారు పదోన్నతి పొందారు.[58] కన్జర్వేటివులు 1964 ఎన్నికలలో ఓడిపోయిన తర్వాత ఆమె గృహనిర్మాణం, భూమి మీద ప్రతినిధి అయ్యారు. ఆ స్థానంలో ఆమె తన పార్టీ విధానాన్ని సమర్థించారు. అద్దెదారులకు వారి కౌన్సిలు హౌసులను కొనుగోలు హక్కు ఇచ్చేలా చేసింది.[59] ఆమె 1966లో షాడో ట్రెజరీ బృందానికి మారింది. ట్రెజరీ ప్రతినిధిగా లేబరు పార్టీ తప్పనిసరి ధర ఆదాయ నియంత్రణలను వ్యతిరేకించింది. అవి అనుకోకుండా ఆర్థిక వ్యవస్థను వక్రీకరించే ప్రభావాలను కలిగిస్తాయని వాదించింది.[59]
జిం ప్రియరు కన్జర్వేటివ్సు 1966 ఓటమి తర్వాత థాచరును షాడో క్యాబినెటు సభ్యునిగా సూచించారు. కానీ పార్టీ నాయకుడు ఎడ్వర్డు హీతు, చీఫు విపు విలియం వైటులా చివరికి మెర్విను పైకును ఎడ్వర్డు హీతు మొదటి కన్జర్వేటివు షాడోగా ఎంచుకున్నారు. కార్మిక ప్రభుత్వం అధిక-పన్ను విధానాలను "సోషలిజం వైపు మాత్రమే కాకుండా కమ్యూనిజం వైపు కూడా అడుగులు" అని థాచరు విమర్శించారు తక్కువ పన్నులు కష్టపడి పనిచేయడానికి ప్రోత్సాహకంగా పనిచేస్తాయని వాదించారు. లియో అబ్సే పురుష స్వలింగ సంపర్కాన్ని నేరంగా పరిగణించని బిల్లుకు మద్దతు ఇచ్చిన కొద్దిమంది కన్జర్వేటివు ఎంపీలలో థాచరు ఒకరు.[60] ఆమె డేవిడు స్టీలు గర్భస్రావాన్ని చట్టబద్ధం చేసే బిల్లుకు అనుకూలంగా ఓటు వేసింది.[61][62] అలాగే కుందేలు కోరింగు నిషేధం.[63] ఆమె మరణశిక్ష నిలుపుదలను సమర్థించింది[64] విడాకుల చట్టాల సడలింపుకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసింది .[65][66]
షాడో క్యాబినెటులో
[మార్చు]1967లో యునైటెడు స్టేట్సు రాయబార కార్యాలయం థాచరును ఇంటర్నేషనలు విజిటరు లీడర్షిపు ప్రోగ్రాం (అప్పుడు ఫారిను లీడరు ప్రోగ్రాం అని పిలుస్తారు)లో పాల్గొనడానికి ఎంచుకుంది. ఇది ఆమె ఆరు వారాల పాటు వివిధ యుఎస్ నగరాలు, రాజకీయ ప్రముఖులను అలాగే ఇంటర్నేషనలు మానిటరీ ఫండు వంటి సంస్థలను సందర్శించడానికి అనుమతించే ఒక ప్రొఫెషనలు ఎక్స్ఛేంజు ప్రోగ్రాం. ఆమె ఇంకా షాడో క్యాబినెటు సభ్యురాలు కానప్పటికీ, రాయబార కార్యాలయం ఆమెను స్టేటు డిపార్టుమెంటుకి భవిష్యత్తు ప్రధానమంత్రిగా అభివర్ణించినట్లు తెలిసింది. పాలు సామ్యూల్సను, వాల్టు రోస్టో, పియరు-పాలు ష్వీట్జరు, నెల్సను రాక్ఫెల్లరు వంటి ఆర్థిక సమస్యల మీద దృష్టి సారించిన బిజీ ప్రయాణంలో ప్రముఖ వ్యక్తులను కలవడానికి ఈ వివరణ థాచరుకు సహాయపడింది. ఈ సందర్శన తర్వాత, హీతు థాచరును షాడో క్యాబినెటుకు[58] ఇంధన, విద్యుత్తు ప్రతినిధిగా నియమించారు.[67] 1970 సార్వత్రిక ఎన్నికలు ముందు ఆమె షాడో ట్రాన్సుపోర్టు ప్రతినిధిగా, తరువాత విద్యకు పదోన్నతి పొందింది.[68][69][70]
1968లో ఎనోచు పావెలు తన "రక్త నదుల ప్రసంగంను ఇచ్చాడు. దీనిలో ఆయన కామన్వెల్తు యునైటెడు కింగ్డంకు వలసలను తీవ్రంగా విమర్శించాడు. అప్పుడు ప్రతిపాదించబడిన జాతి సంబంధాల బిల్లు. హీతు థాచరుకు ఫోను చేసి పావెలును షాడో క్యాబినెటు నుండి తొలగిస్తున్నట్లు తెలియజేసినప్పుడు. ఆమె "సంక్షోభాన్ని పెంచడం కంటే ప్రస్తుతానికి పరిస్థితులు చల్లబడటం మంచిదని తాను నిజంగా భావించానని" గుర్తుచేసుకుంది. కామన్వెల్తు వలసల గురించి ఆయన ముఖ్య అంశాలు సరైనవని. ఆయన ప్రసంగం నుండి ఎంచుకున్న ఉల్లేఖనాలను సందర్భం నుండి తీసివేసారని ఆమె నమ్మింది.[71] 1991లో టుడేకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో థాచరు పావెలు "కొన్నిసార్లు విచారకరమైన పదాలలో అయితే చెల్లుబాటు అయ్యే వాదనను చేశాడని" తాను భావిస్తున్నానని పేర్కొంది.[72]
ఈ సమయంలోనే ఆమె షాడో ట్రాన్సుపోర్టు మంత్రిగా తన మొదటి కామన్సు ప్రసంగం చేసింది. బ్రిటిషు రైలులో పెట్టుబడుల అవసరాన్ని హైలైటు చేసింది. ఆమె ఇలా వాదించింది: "[1]మనం పెద్ద, మెరుగైన రోడ్లను నిర్మిస్తాము. అవి త్వరలో మరిన్ని వాహనాలతో నిండిపోతాయి. మేము సమస్యను పరిష్కరించడానికి దగ్గరగా ఉండలేము."[73] థాచరు 1969 వేసవిలో ప్రతిపక్ష రవాణా ప్రతినిధిగా సోవియట్ యూనియన్కు తన మొదటి పర్యటన చేసింది. అక్టోబరులో, పార్లమెంటులో తన పదేళ్ల వేడుకలను జరుపుకునే ప్రసంగం చేసింది. 1970 ప్రారంభంలో ఆమె ది ఫించ్లీ ప్రెసుతో మాట్లాడుతూ "అనుమతి ఇచ్చే సమాజం తిరోగమనాన్ని" చూడాలనుకుంటున్నానని చెప్పింది.[74]
విద్యా కార్యదర్శి (1970–1974)
[మార్చు]
ఎడ్వర్డు హీతు నేతృత్వంలోని కన్జర్వేటివు పార్టీ 1970 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో గెలిచింది. థాచరు క్యాబినెటుకు విద్య, సైన్సు రాజ్య కార్యదర్శిగా నియమించబడ్డారు. థాచరు, కేవలం కొన్ని రోజులు పదవిలో ఉన్న తర్వాత సంప్రదింపుల ప్రక్రియ ద్వారా వెళ్ళకుండానే లేబరు పార్టీ సర్క్యులరు 10/65ను ఉపసంహరించుకోవడంతో వివాదం చెలరేగింది. ఈ సర్క్యులరు సమగ్రీకరణను బలవంతంగా అమలు చేయడానికి ప్రయత్నించింది. ఆమె దీనిని అమలు చేసిన వేగం పట్ల ఆమె తీవ్ర విమర్శలు ఎదుర్కొంది.[75] తత్ఫలితంగా స్థానిక అధికారులు సమగ్రంగా వెళ్లమని బలవంతం చేయకుండా ఉండేలా ఆమె తన స్వంత కొత్త విధానాన్ని (సర్క్యులరు 10/70) రూపొందించింది. ఆమె కొత్త విధానం కొత్త సమగ్రతల అభివృద్ధిని ఆపడానికి ఉద్దేశించినది కాదు; ఆమె ఇలా చెప్పింది: "ప్రణాళికలు సమగ్ర సూత్రం మీద కాకుండా విద్యాపరమైన పరిగణనల మీద ఆధారపడి ఉండాలని మేము [...] ఆశిస్తాం."[76]
మార్కెట్టు శక్తులు పరిశోధనకు ప్రభుత్వ నిధులను ప్రభావితం చేయాలనే లార్డు రోత్సుచైల్డు 1971 ప్రతిపాదనకు థాచరు మద్దతు ఇచ్చాడు. చాలా మంది శాస్త్రవేత్తలు ఈ ప్రతిపాదనను వ్యతిరేకించినప్పటికీ ఆమె పరిశోధన నేపథ్యం బహుశా బయటి వ్యక్తులు నిధుల విషయంలో జోక్యం చేసుకోకూడదనే వారి వాదన మీద ఆమెను సందేహాస్పదంగా చేసింది.[27] గ్రామరు పాఠశాలలను మూసివేయడానికి సమగ్ర మాధ్యమిక విద్యను స్వీకరించడానికి మరిన్ని స్థానిక విద్యా అధికారుల ప్రతిపాదనలను విభాగం మూల్యాంకనం చేసింది. థాచరు విద్యా కార్యదర్శిగా ఉన్న కాలంలో అంచెలంచెలుగా ఉన్న సెకండరీ ఆధునిక-వ్యాకరణ పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థకు కట్టుబడి ఉండి, గ్రామరు పాఠశాలలను సంరక్షించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ [77] పాఠశాలలు సమగ్రంగా మారడానికి 3,612 ప్రతిపాదనలలో 326 (సుమారుగా 9 శాతం)[78] మాత్రమే తిరస్కరించింది; ఫలితంగా సమగ్ర పాఠశాలలకు హాజరయ్యే విద్యార్థుల నిష్పత్తి 32 శాతం నుండి 62 శాతానికి పెరిగింది.[79] అయినప్పటికీ ఆమె 94 గ్రామరు పాఠశాలలను కాపాడగలిగింది.[80]
ఆమె పదవిలో మొదటి నెలలలో ప్రభుత్వం ఖర్చులను తగ్గించడానికి చేసిన ప్రయత్నాల కారణంగా ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఆమె పాఠశాలల్లో విద్యా అవసరాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది,[81] రాష్ట్ర విద్యా వ్యవస్థ మీద ప్రభుత్వ ఖర్చులను తగ్గించింది. దీని ఫలితంగా ఏడు నుండి పదకొండు సంవత్సరాల వయస్సు గల పాఠశాల పిల్లలకు ఉచిత పాలు రద్దు చేయబడింది.[82] పాఠశాలలకు పాలకు వసూలు చేస్తే తక్కువ మంది పిల్లలు నష్టపోతారని కానీ చిన్న పిల్లలకు పోషక ప్రయోజనాల కోసం ప్రతిరోజూ 0.3 ఇంపీరియలు పింట్సు (0.17 లక్షలు) అందించడానికి అంగీకరిస్తారని ఆమె అభిప్రాయపడింది.[82] లేబరు ప్రభుత్వం సెకండరీ పాఠశాలలకు ఉచిత పాలు ఇవ్వడం ఆపివేసినప్పటి నుండి ప్రారంభించిన దానితో ఆమె కొనసాగుతోందని కూడా ఆమె వాదించింది.[83] వైద్య కారణాల వల్ల పాలు అవసరమయ్యే పిల్లలకు ఇప్పటికీ అందించబడతాయి. పాఠశాలలు ఇప్పటికీ అమ్మవచ్చు. పాలు.[83] పాల వివాదం తర్వాత ఆమె దృఢ సంకల్పాన్ని కఠినతరం చేసింది; ఆమె ది స్పెక్టేటరు ఎడిటరు-యజమాని హెరాల్డు క్రైటనుతో ఇలా చెప్పింది: "నన్ను తక్కువ అంచనా వేయకండి, వారు కీతు జోసెఫును ఎలా విచ్ఛిన్నం చేశారో నేను చూశాను. కానీ వారు నన్ను విచ్ఛిన్నం చేయరు."[84]
ఆమె ఈ విధానాన్ని వ్యతిరేకించిందని కానీ ట్రెజరీ ఆమెను బలవంతంగా దానిలోకి నెట్టిందని క్యాబినెటు పత్రాలు తరువాత వెల్లడించాయి.[85] ఆమె నిర్ణయం లేబరు పార్టీ, పత్రికల నుండి నిరసన తుఫానును రేకెత్తించింది. [86] దీని ఫలితంగా ఆమెకు "మార్గరెటు థాచరు, మిల్కు స్నాచరు" అనే మారుపేరు వచ్చింది.[82][87] ఆమె ఆ తర్వాత రాజకీయాలను విడిచిపెట్టాలని భావించినట్లు తెలిసింది. తరువాత ఆమె ఆత్మకథలో ఇలా రాసింది: "నేను ఒక విలువైన పాఠం నేర్చుకున్నాను. నేను కనీసం రాజకీయంగా కూడా రాజకీయంగా చాలా బాధపడ్డాను" ప్రయోజనం."[88]
ప్రతిపక్ష నాయకుడు (1975–1979)
[మార్చు]| 1975లో నేషనలు ప్రెసు క్లబ్బు ప్రసంగం | |
1975 చివరిలో థాచర్ | |
హీతు ప్రభుత్వం 1973లో చమురు ఆంక్షలు, వేతన పెంపుదల కోసం యూనియను డిమాండ్లతో ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటూనే ఉంది. తదనంతరం 1974 ఫిబ్రవరి సార్వత్రిక ఎన్నికలులో ఓడిపోయింది.[91] లేబరు పార్టీ ఏర్పడింది. ఒక మైనారిటీ ప్రభుత్వం, 1974 అక్టోబరు సార్వత్రిక ఎన్నికలులో స్వల్ప మెజారిటీతో గెలిచింది. హీతు కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకత్వం మీద సందేహాలు పెరుగుతున్నాయి.[92] థాచరును మొదట స్పష్టమైన ప్రత్యామ్నాయంగా చూడలేదు. కానీ చివరికి ఆమె ప్రధాన పోటీదారుగా మారింది. కొత్త ప్రారంభానికి హామీ ఇచ్చింది.[93] ఆమెకు ప్రధాన మద్దతు పార్లమెంటరీ 1922 కమిటీ[93], ది స్పెక్టేటరు,[94] థాచరు పదవిలో ఉన్న సమయం ఆమెకు సిద్ధాంతకర్తగా కాకుండా వ్యావహారికసత్తావాది అనే ఖ్యాతిని ఇచ్చింది.[20] ఆమె హీతును ఓడించింది మొదటి బ్యాలెటులో ఆయన నాయకత్వం నుండి రాజీనామా చేశాడు.[95] రెండవ బ్యాలెటులో ఆమె హీతు ఇష్టపడే వారసుడు వైటులాను ఓడించింది. థాచరు ఎన్నిక పార్టీ మీద భిన్నాభిప్రాయ ప్రభావాన్ని చూపింది; ఆమెకు కుడివైపు ఎంపీలలో దక్షిణ ఇంగ్లాండుకు చెందిన వారిలో ప్రభుత్వ పాఠశాలలు లేదా ఆక్స్బ్రిడ్జుకు హాజరు కాని వారిలో కూడా మద్దతు బలంగా ఉంది.[96]
థాచరు 1975 ఫిబ్రవరి 11న కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకురాలిగా ప్రతిపక్ష నాయకురాలు అయ్యారు;[97] ఆమె వైటులాను తన డిప్యూటీగా నియమించింది. థాచరు పార్టీ నాయకత్వంతో హీతు ఎప్పుడూ రాజీపడలేదు.[98]
టెలివిజను విమర్శకుడు క్లైవు జేమ్సు, కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకురాలిగా ఎన్నికయ్యే ముందు ది అబ్జర్వరులో రాస్తూ 1973 నాటి ఆమె స్వరాన్ని "నల్లబోర్డుపైకి జారుకుంటున్న పిల్లి"తో పోల్చారు.[nb 1] థాచరు ఇప్పటికే మాజీ టెలివిజను నిర్మాత గోర్డాను రీసు సలహా మేరకు ఆమె తన ప్రెజెంటేషను మీద పని చేయడం ప్రారంభించింది. అనుకోకుండా, రీసు నేషనలు థియేటరు వాయిసు కోచుతో పాఠాలు ఏర్పాటు చేసిన నటుడు లారెన్సు ఆలివరును కలిశాడు.[100][101][nb 2]
థాచరు ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ ఎకనామికు అఫైర్సు (ఐఇఎ)లో భోజనాలకు క్రమం తప్పకుండా హాజరు కావడం ప్రారంభించింది. ఇది Hayekian పౌల్ట్రీ మాగ్నెటు ఆంటోనీ ఫిషరు స్థాపించిన ఒక థింకు ట్యాంకు; ఆమె 1960ల ప్రారంభం నుండి ఐఇఎని సందర్శించి దాని ప్రచురణలను చదువుతోంది. అక్కడ ఆమె రాల్ఫు హారిసు, ఆర్థరు సెల్డను, ఆలోచనలచే ప్రభావితమై బ్రిటిషు సంక్షేమ రాజ్యాన్ని వ్యతిరేకించే సైద్ధాంతిక ఉద్యమానికి ముఖంగా మారింది. కీనేసియను ఆర్థిక శాస్త్రం, బ్రిటనును బలహీనపరుస్తోందని వారు విశ్వసించారు. సంస్థ కరపత్రాలు తక్కువ, ప్రభుత్వం పన్నులు తక్కువ, వ్యాపారం, వినియోగదారులకు ఎక్కువ స్వేచ్ఛను ప్రతిపాదించాయి.[104]
నయా ఉదారవాద ఆర్థిక ఆలోచనలను స్వదేశంలో, విదేశాలలో ప్రోత్సహించాలని థాచరు భావించాడు. కన్జర్వేటివు ప్రభుత్వం కోసం ఆమె విదేశాంగ విధానం దిశను నిర్దేశించినప్పటికీ హౌసు ఆఫ్ కామన్సులో ఆమె పదేపదే విఫలమవడం పట్ల థాచరు బాధపడ్డాడు. తత్ఫలితంగా థాచరు "తన స్వరం ఇంట్లో పెద్దగా బరువు లేకపోవడంతో", ఆమె "విస్తృత ప్రపంచంలో వినిపించాలని" నిర్ణయించుకుంది.[105] థాచరు అట్లాంటికు అంతటా పర్యటనలు చేపట్టి, అంతర్జాతీయ ప్రొఫైలును స్థాపించి, తన ఆర్థిక, విదేశాంగ విధానాలను ప్రోత్సహించింది. ఆమె 1975లో యునైటెడు స్టేట్సులో పర్యటించి అధ్యక్షుడు గెరాల్డు ఫోర్డును కలిసింది[106] 1977లో మళ్ళీ సందర్శించింది. ఆమె అధ్యక్షుడు జిమ్మీ కార్టర్ను కలిసింది.[107] ఇతర విదేశీ పర్యటనలలో ఆమె 1978లో ఇరాన్ పర్యటన సందర్భంగా షా మొహమ్మదు రెజా పహ్లవిను కలిసింది.[108] థాచరు తన షాడో విదేశాంగ కార్యదర్శి, రెజినాల్డు మౌడ్లింగు తోడు లేకుండా ప్రయాణించడానికి ఎంచుకుంది. తద్వారా ఆమె వ్యక్తిగత ప్రభావాన్ని మరింతగా చూపించే ప్రయత్నం చేసింది.[109]
దేశీయ వ్యవహారాలలో థాచరు స్కాటిషు అధికార వికేంద్రీకరణ (స్కాట్లాండ్ పాలన) స్కాటిషు అసెంబ్లీ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించారు. 1976 డిసెంబరులో స్కాట్లాండు, వేల్సు బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయమని ఆమె కన్జర్వేటివు ఎంపీలను ఆదేశించింది, అది విజయవంతంగా వీగిపోయింది, ఆపై కొత్త బిల్లులు ప్రతిపాదించబడినప్పుడు. స్కాటిషు అధికార వికేంద్రీకరణ మీద జరిగిన 1979 ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ లో ఆంగ్లేయులు ఓటు వేయడానికి వీలుగా చట్టాన్ని సవరించడానికి ఆమె మద్దతు ఇచ్చింది.[110]
1970లలో బ్రిటను ఆర్థిక వ్యవస్థ చాలా బలహీనంగా ఉంది, అప్పటి విదేశాంగ కార్యదర్శి జేమ్సు కల్లఘను 1974లో తన తోటి లేబరు క్యాబినెటు సభ్యులను "ప్రజాస్వామ్యం విచ్ఛిన్నం" అయ్యే అవకాశం గురించి హెచ్చరించాడు. వారితో ఇలా అన్నాడు: "నేను యువకుడిని అయితే నేను వలస వెళ్తాను."[111] 1978 మధ్యలో ఆర్థిక వ్యవస్థ కోలుకోవడం ప్రారంభమైంది. అభిప్రాయ సేకరణలు లేబరు ఆధిక్యంలో ఉన్నాయని చూపించాయి, ఆ సంవత్సరం చివర్లో సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరుగుతాయని, లేబరు విజయం సాధించే అవకాశం ఉందని అంచనా. ఇప్పుడు ప్రధానమంత్రి అయిన కల్లాఘను సెప్టెంబరు 7న ఆ సంవత్సరం సార్వత్రిక ఎన్నికలు ఉండవని, ఎన్నికలకు వెళ్లే ముందు 1979 వరకు వేచి ఉంటానని ప్రకటించడం ద్వారా చాలా మందిని ఆశ్చర్యపరిచాడు. దీనికి థాచరు లేబరు ప్రభుత్వాన్ని "కోళ్లు" అని ముద్ర వేయడం ద్వారా ప్రతిస్పందించాడు. లిబరలు పార్టీ నాయకుడు డేవిడు స్టీలు కూడా లేబరు పార్టీని "భయపడి పరిగెత్తుతున్నాడు" అని విమర్శించాడు.[112]
1978–79 శీతాకాలంలో దేశం దిశ గురించి లేబరు ప్రభుత్వం తాజా ప్రజా అసంతృప్తిని, "అసంతృప్తి శీతాకాలం" అని పిలువబడే సమ్మెల నష్టాన్ని ఎదుర్కొంది. "లేబరు పనిచేయడం లేదు" అనే నినాదంతో ప్రకటనలను ఉపయోగించి, కన్జర్వేటివులు లేబరు ప్రభుత్వ నిరుద్యోగ రికార్డు మీద దాడి చేశారు. 1979 ప్రారంభంలో కల్లాగను మంత్రిత్వ శాఖ విశ్వాస తీర్మానాన్ని కోల్పోయిన తర్వాత సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి. హౌసు ఆఫ్ కామన్సులో కన్జర్వేటివులు 44 సీట్ల మెజారిటీని గెలుచుకున్నారు. థాచరు మొదటి మహిళా బ్రిటిషు ప్రధానమంత్రి అయ్యారు.[113]
"ఐరను లేడీ"
[మార్చు]| 1976 ఫించ్లీ కన్జర్వేటివ్స్ కు చేసిన ప్రసంగం | |
నేను ఈ రాత్రి నా రెడ్ స్టార్ షిఫాను సాయంత్రం గౌనులో మీ ముందు నిలబడి ఉన్నాను. నా ముఖం మెత్తగా తయారైంది, నా తెల్లటి జుట్టు మెల్లగా ఊపింది. పాశ్చాత్య ప్రపంచంలోని ఐరన్ లేడీ.[114]
— థాచర్ 1976లో తన సోవియటు మారుపేరును స్వీకరించింది
1976లో థాచరు తన "బ్రిటను అవేకు" విదేశాంగ విధాన ప్రసంగాన్ని ఇచ్చింది. ఇది సోవియటు యూనియనును విమర్శించింది. అది "ప్రపంచం మీద వంగి ఉందని" చెప్పింది. ఆధిపత్యం".[115] సోవియటు ఆర్మీ జర్నలు రెడ్ స్టారు "ఐరన్ లేడీ రైజెసు ఫియర్సు" అనే శీర్షికతో ఒక వ్యాసంలో ఆమె వైఖరిని నివేదించింది,[116] ఐరన్ కర్టెను మీద ఆమె వ్యాఖ్యలను సూచిస్తుంది.[115] ది సండే టైమ్సు మరుసటి రోజు రెడ్ స్టార్ కథనాన్ని కవరు చేసింది.[117] థాచరు ఒక వారం తర్వాత epithetను స్వీకరించారు; ఫించ్లీ కన్జర్వేటివ్సుతో చేసిన ప్రసంగంలో ఆమె దానిని డ్యూకు ఆఫ్ వెల్లింగ్టను మారుపేరు "ఐరన్ డ్యూకు"తో పోల్చింది.[114] "ఐరను" రూపకం అనుసరించబడింది ఆమె తన కెరీరు మొత్తంలో[118] ఇతర దృఢ సంకల్పం కలిగిన మహిళా రాజకీయ నాయకులకు సాధారణ సంస్కార నామంగా మారింది.[119]
యునైటెడు కింగ్డం ప్రధాన మంత్రి (1979–1990)
[మార్చు]| 1979 ప్రధానమంత్రి కావడం మీద వ్యాఖ్యలు | |
10 డౌనింగు స్ట్రీటు | |
థాచరు 1979 మే 4న ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. డౌనింగు స్ట్రీటుకి చేరుకున్న ఆమె సెయింటు ఫ్రాన్సిసు ప్రార్థనని పారాఫ్రేజు చేస్తూ ఇలా అన్నారు:
1980ల పదవిలో ఉన్నప్పుడు ప్రపంచం అంతటా థాచరును తరచుగా అత్యంత శక్తివంతమైన మహిళగా పిలిచారు .[121][122][123]
దేశీయ వ్యవహారాలు
[మార్చు]మైనారిటీలు
[మార్చు]బ్రిటనులో జాతి ఉద్రిక్తత పెరిగిన సమయంలో థాచరు ప్రతిపక్ష నాయకురాలుగానూ అలాగే ప్రధానమంత్రిగా కూడా ఉన్నారు. 1977 స్థానిక ఎన్నికలు సమయంలో ది ఎకనామిస్టు ఇలా వ్యాఖ్యానించింది: "టోరీల ఆటుపోట్లు చిన్న పార్టీలను – ముఖ్యంగా నేషనలు ఫ్రంటు ముంచెత్తాయి. గత సంవత్సరం కంటే ఇవి స్పష్టమైన క్షీణతను చవిచూశాయి."[124][125] 1978లో వరల్డు ఇన్ యాక్షను అనే పుస్తకంలో ఆమె ఇలా చెప్పింది, "బ్రిటీషు వ్యక్తి ప్రజాస్వామ్యం కోసం, చట్టం కోసం చాలా చేసాడు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా చేసాడు. అది మునిగిపోతుందనే భయం ఉంటే ప్రజలు ప్రతిస్పందిస్తారు. లోపలికి వచ్చే వారి పట్ల శత్రుత్వం వహిస్తారు". అలాగే "అనేక విధాలుగా మైనారిటీలు ఈ దేశం గొప్పతనాన్ని, వైవిధ్యాన్ని పెంచుతారు. మైనారిటీ పెద్దదిగా మారుతుందని బెదిరించే క్షణం, ప్రజలు భయపడతారు".[126][127] 1979 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కన్జర్వేటివులు ఎన్ఎఫ్ నుండి ఓట్లను ఆకర్షించారు. వారి మద్దతు దాదాపుగా పడిపోయింది.[128] 1979 జూలైలో విదేశాంగ కార్యదర్శి లార్డు కారింగ్టను, హోం కార్యదర్శి విలియం వైటులాతో జరిగిన సమావేశంలో యుకెలో స్థిరపడటానికి అనుమతించబడిన మొత్తం వియత్నామీసు పడవల ప్రజలు 10,000 కంటే తక్కువకు పరిమితం చేయబడిన సందర్భంలో ఆసియా వలసదారుల సంఖ్యను రెండు సంవత్సరాలకు పైగా థాచరు వ్యతిరేకించారు.[129]
ది క్వీన్
[మార్చు]ప్రధానమంత్రిగా థాచరు క్వీను ఎలిజబెతు IIతో ప్రభుత్వ వ్యవహారాల గురించి చర్చించడానికి వారానికొకసారి సమావేశమయ్యేవారు. వారి సంబంధం పరిశీలనలోకి వచ్చింది.[130] కాంపుబెల్ ఇలా చెబుతోంది:
ఒక మహిళా ప్రధానమంత్రి దృగ్విషయం గురించి ప్రజలను ఆకర్షించే ఒక ప్రశ్న ఏమిటంటే ఆమె రాణితో ఎలా మెలిగింది. సమాధానం ఏమిటంటే వారి సంబంధాలు జాగ్రత్తగా సరైనవి, కానీ ఇరువైపులా ప్రేమ కోల్పోవడం చాలా తక్కువ. చాలా సారూప్య వయస్సు గల ఇద్దరు మహిళలు - శ్రీమతి థాచరు ఆరు నెలల పెద్దది - సామాజిక పిరమిడు పైభాగంలో సమాంతర స్థానాలను ఆక్రమించారు. ఒకరు ప్రభుత్వ అధిపతి, మరొకరు దేశాధినేత. వారు ఏదో ఒక విధంగా ప్రత్యర్థులుగా ఉంటారు. రాణి పట్ల శ్రీమతి థాచరు వైఖరి సందిగ్ధంగా ఉంది. ఒక వైపు ఆమెకు రాచరికం సంస్థ పట్ల దాదాపు ఆధ్యాత్మిక గౌరవం ఉంది [...] అయితే అదే సమయంలో ఆమె దేశాన్ని ఆధునీకరించడానికి, రాచరికం కొనసాగించిన అనేక విలువలు, అభ్యాసాలను తుడిచిపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.
మైఖేలు షియా, రాణి ప్రెసు సెక్రటరీ 1986లో ది సండే టైమ్సుకు లోతైన చీలిక కథనాలను లీక్ చేశారు. థాచరు విధానాలు "నిర్లక్ష్యం, ఘర్షణాత్మకం, సామాజికంగా విభజన కలిగించేవి" అని ఆమె భావించిందని ఆయన అన్నారు.[131] థాచరు తరువాత ఇలా వ్రాసింది: "ప్రభుత్వ పని పట్ల రాణి వైఖరి నాకు ఎల్లప్పుడూ పూర్తిగా సరైనదని అనిపించింది [...] 'ఇద్దరు శక్తివంతమైన మహిళల' మధ్య ఘర్షణల కథలు సరిదిద్దడానికి చాలా మంచివి."[132]
ఆర్థిక వ్యవస్థ - పన్నులు
[మార్చు]థాచరు ఆర్థిక విధానాన్ని మిల్టను ఫ్రైడుమాను అలను వాల్టర్సు వంటి ద్రవ్యవేత్తలు, ఆలోచనాపరులు, ఆర్థికవేత్తలు ప్రభావితం చేశారు.[133] ఆమె మొదటి ఛాన్సలరు జియోఫ్రీ హోవేతో కలిసి ఆమె ఆదాయం మీద ప్రత్యక్ష పన్నులను తగ్గించింది. పరోక్ష పన్నులను పెంచింది.[134] ఆమె ద్రవ్య సరఫరా వృద్ధిని మందగించడానికి వడ్డీ రేట్లను పెంచింది. తద్వారా ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించింది;[133] ప్రభుత్వ వ్యయం మీద నగదు పరిమితులను ప్రవేశపెట్టింది. విద్య, గృహనిర్మాణం వంటి సామాజిక సేవల మీద ఖర్చును తగ్గించింది.[134] ఉన్నత విద్యకు కోతలు విధించడం వలన థాచరు యుద్ధానంతర ఆక్సోనియను ప్రధానమంత్రిగా ఆక్స్ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేటు పొందని మొదటి వ్యక్తిగా నిలిచారు. గవర్నింగు అసెంబ్లీ 738–319 ఓటు విద్యార్థి పిటిషను.[135]
"వెట్సు" అని పిలవబడే క్యాబినెటులోని కొంతమంది హీథైటు కన్జర్వేటివులు, థాచరు విధానాల మీద సందేహం వ్యక్తం చేశారు.[136] 1981 ఇంగ్లాండు అల్లర్లు ఫలితంగా బ్రిటిషు మీడియా విధానం యు-టర్ను ఆవశ్యకత గురించి చర్చించింది. 1980 కన్జర్వేటివు పార్టీ సమావేశంలో థాచరు నాటక రచయిత రోనాల్డు మిల్లరు,[137] రాసిన ప్రసంగంతో ఈ సమస్యను నేరుగా ప్రస్తావించారు. అందులో ముఖ్యంగా ఈ క్రింది పంక్తులు ఉన్నాయి:
ఆ అభిమాన మీడియా క్యాచ్ఫ్రేజు, "యు" టర్ను కోసం ఊపిరి బిగించి వేచి ఉన్న వారికి, నేను చెప్పడానికి ఒకే ఒక విషయం ఉంది. "మీరు కావాలనుకుంటే తిరగండి. ఆ మహిళ తిరగడానికి కాదు."[138]
1980 డిసెంబరు నాటికి థాచరు ఉద్యోగ ఆమోద రేటింగు 23%కి పడిపోయింది. ఇది మునుపటి ఏ ప్రధానమంత్రి కంటే తక్కువ.[139] 1980ల ప్రారంభంలో మాంద్యం తీవ్రతరం కావడంతో ఆమె పన్నులను పెంచింది.[140] 364 ప్రముఖ ఆర్థికవేత్తలు సంతకం చేసిన 1981 మార్చి ప్రకటనలో ఆందోళనలు వ్యక్తం చేసినప్పటికీ[141] "డిమాండు తగ్గించడం ద్వారా ద్రవ్యోల్బణాన్ని శాశ్వతంగా నియంత్రణలోకి తెస్తామని ప్రభుత్వం నమ్మడానికి ఆర్థిక సిద్ధాంతంలో ఎటువంటి ఆధారం లేదని [...]" వాదించిన వారు "ప్రస్తుత విధానాలు మాంద్యాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి.మన ఆర్థిక వ్యవస్థ, పారిశ్రామిక పునాదిని క్షీణింపజేస్తాయి. దాని సామాజిక, రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని బెదిరిస్తాయి" అని కూడా అన్నారు.[142]

1982 నాటికి యుకె ఆర్థిక పునరుద్ధరణ సంకేతాలను అనుభవించడం ప్రారంభించింది;[143] ద్రవ్యోల్బణం 18% గరిష్ఠ స్థాయి నుండి 8.6%కి తగ్గింది. కానీ 1930ల తర్వాత మొదటిసారి నిరుద్యోగం 3 మిలియన్లకు పైగా ఉంది.[144] 1983 నాటికి మొత్తం ఆర్థిక వృద్ధి బలంగా ఉంది. ద్రవ్యోల్బణం తనఖా రేట్లు 13 సంవత్సరాలలో అత్యల్ప స్థాయికి పడిపోయాయి. అయితే మొత్తం ఉపాధిలో తయారీ ఉపాధి వాటా 30% కంటే కొంచెం ఎక్కువగా పడిపోయింది,[145] మొత్తం నిరుద్యోగం అత్యధికంగా ఉండి 3.3 మిలియన్లకు చేరుకుంది. 1984.[146]
1982 కన్జర్వేటివు పార్టీ సమావేశంలో థాచరు ఇలా అన్నాడు: "సోషలిజం సరిహద్దులను వెనక్కి తీసుకురావడానికి మేము మునుపటి ఏ కన్జర్వేటివు ప్రభుత్వం కంటే ఎక్కువ చేసాము."[147] ఆమె మరుసటి సంవత్సరం పార్టీ సమావేశంలో బ్రిటిషు ప్రజలు రాష్ట్ర సోషలిజాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించారని "ప్రజలు తాము సంపాదించే డబ్బు తప్ప రాష్ట్రానికి వేరే డబ్బు వనరు లేదని అర్థం చేసుకున్నారని [...] అలాంటిది ఏదీ లేదు ప్రజా ధనము; పన్ను చెల్లింపుదారుల ధనము మాత్రమే ఉంది."[148]
1987 నాటికి నిరుద్యోగం తగ్గుతోంది. ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరంగా, బలంగా ఉంది. ద్రవ్యోల్బణం తక్కువగా ఉంది. అభిప్రాయ సేకరణలు కన్జర్వేటివు పార్టీకి అనుకూలమైన ఆధిక్యాన్ని చూపించాయి. స్థానిక మండలి ఎన్నికలు ఫలితాలు కూడా విజయవంతమయ్యాయి. ఎన్నికల గడువు ఇంకా 12 నెలల దూరంలో ఉన్నప్పటికీ థాచరు ఆ సంవత్సరం జూన్ 11న సాధారణ ఎన్నికలను నిర్వహించాలని ప్రేరేపించింది. ఎన్నికలో థాచరు వరుసగా మూడవసారి తిరిగి ఎన్నికయ్యారు.[149]
మార్పిడి రేటు యంత్రాంగం (ఇఆర్ఎం, యూరోపియను ఎకనామికు అండ్ మానిటరీ యూనియను), బ్రిటిషు ఆర్థిక వ్యవస్థను అడ్డుకుంటుందని నమ్ముతూ[150] జియోఫ్రీ హోవే;[151] 1990 అక్టోబరులో లాసను వారసుడు ఛాన్సలరుగా వచ్చిన జాన్ మేజర్ ఆమెను ఇఆర్ఎంలో చేరమని ఒప్పించారు. ఇది చాలా ఎక్కువ రేటుగా నిరూపించబడింది.[152]
థాచరు స్థానిక ప్రభుత్వ పన్నులను గృహ రేట్లు (ఇంటి నామమాత్రపు అద్దె విలువ మిద ఆధారపడిన పన్ను)ను కమ్యూనిటీ ఛార్జు (లేదా పోల్ టాక్సు)తో భర్తీ చేయడం ద్వారా సంస్కరించాడు. దీనిలో ప్రతి వయోజన నివాసికి అదే మొత్తాన్ని వసూలు చేశారు.[153] 1989లో స్కాట్లాండులో ఆ తర్వాతి సంవత్సరం ఇంగ్లాండు వేల్సులో కొత్త పన్ను ప్రవేశపెట్టబడింది.[154] ఆమె ప్రీమియరుషిప్పులో అత్యంత అప్రసిద్ధ విధానాలలో ఒకటిగా నిరూపించబడింది.[153] ప్రజా ఆందోళన 70,000 నుండి 200,000-స్ట్రాంగు[155] 1990 మార్చిలో లండనులో ప్రదర్శన; ట్రాఫాల్గరు స్క్వేరు చుట్టూ జరిగిన ప్రదర్శన అల్లర్లుగా మారింది. 113 మంది గాయపడ్డారు. 340 మంది అరెస్టు చేయబడ్డారు.[156] కమ్యూనిటీ ఛార్జును 1991లో ఆమె వారసుడు జాన్ మేజరు రద్దు చేశారు.[156] అప్పటి నుండి థాచరు స్వయంగా పన్ను కోసం నమోదు చేసుకోవడంలో విఫలమయ్యారని ఆమె తన ఫారంను తిరిగి ఇవ్వకపోతే ఆర్థిక జరిమానాలు విధిస్తారని బెదిరించారని తేలింది.[157]
పారిశ్రామిక సంబంధాలు
[మార్చు]ట్రేడ్ యూనియన్లు సాధారణ ట్రేడ్ యూనియను వాదులకు, ప్రజలకు హానికరమని థాచరు విశ్వసించారు.[158] సమ్మె చర్య ద్వారా పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం, ఆర్థిక పనితీరును దెబ్బతీస్తున్నాయని ఆమె ఆరోపించిన యూనియన్ల శక్తిని తగ్గించడానికి ఆమె కట్టుబడి ఉంది.[159] వారి అధికారాన్ని పరిమితం చేయడానికి ప్రవేశపెట్టిన చట్టానికి ప్రతిస్పందనగా అనేక యూనియన్లు సమ్మెలు ప్రారంభించాయి. కానీ చివరికి ప్రతిఘటన కూలిపోయింది.[160] 1983 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో కేవలం 39% మంది యూనియను సభ్యులు మాత్రమే లేబరు పార్టీకి ఓటు వేశారు.[161] 2004లో బిబిసి రాజకీయ ప్రతినిధి ప్రకారం, థాచరు "అధికారాన్ని నాశనం చేయగలిగాడు" దాదాపు ఒక తరం పాటు ట్రేడ్ యూనియన్ల".[162] 1984–85 మైనర్లసమ్మె యూనియన్లు, థాచరు మధ్య జరిగిన అతిపెద్ద, అత్యంత వినాశకరమైన ఘర్షణ. ప్రభుత్వం.[163]

1984 మార్చిలో నేషనలు కోలు బోర్డు (ఎన్సిబి) 174 ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని గనులలో 20 ని మూసివేయాలని, 187,000 గనులలో 20,000 ఉద్యోగాలను తగ్గించాలని ప్రతిపాదించింది.[164][165][166] ఆర్థరు స్కార్గిలు నేతృత్వంలోని నేషనలు యూనియను ఆఫ్ మైన్ వర్కర్సు (ఎన్యుఎం) నేతృత్వంలోని దేశంలోని మూడింట రెండు వంతుల మంది మైనర్లు సమ్మెలో పాల్గొన్నారు నిరసన.[164][167][168] అయితే స్కార్గిలు సమ్మె మీద బ్యాలెటు నిర్వహించడానికి నిరాకరించారు.[169] గతంలో జాతీయ సమ్మెలో (1982 1983 జనవరి అక్టోబరు మార్చిలో) మూడు బ్యాలెట్లను కోల్పోయారు.[169] దీని ఫలితంగా హైకోర్టు ఆఫ్ జస్టిసు సమ్మెను చట్టవిరుద్ధంగా ప్రకటించింది.[169][170]
థాచరు యూనియను డిమాండ్లను నెరవేర్చడానికి నిరాకరించారు. మైనర్ల వివాదాన్ని ఫాక్లాండ్సు యుద్ధంతో పోల్చారు. ఒక ప్రసంగంలో ప్రకటించారు 1984: "ఫాక్లాండ్సులో మనం శత్రువుతో బయటే పోరాడాల్సి వచ్చింది. మనం ఎల్లప్పుడూ లోపల ఉన్న శత్రువు గురించి తెలుసుకోవాలి. ఇది పోరాడటానికి చాలా కష్టం, స్వేచ్ఛకు మరింత ప్రమాదకరమైనది."[171] థాచరు ప్రత్యర్థులు ఆమె మాటలను కార్మికవర్గం పట్ల ధిక్కారాన్ని సూచిస్తున్నట్లుగా వర్ణించారు. అప్పటి నుండి ఆమెను విమర్శించడంలో ఉపయోగించుకుంటున్నారు.[172]
1985 మార్చిలో ఒక సంవత్సరం సమ్మె తర్వాత ఎన్యుఎం నాయకత్వం ఒప్పందం లేకుండా అంగీకరించింది. ఆర్థిక వ్యవస్థకు జరిగిన నష్టం కనీసం £1.5 బిలియన్లుగా అంచనా వేయబడింది. యుఎస్ డాలరుతో పోలిస్తే పౌండు పతనానికి సమ్మె కారణమైంది.[173] "ఎవరైనా గెలిచినట్లయితే", అది "పనిలో ఉన్న మైనర్లు", "బ్రిటనును కొనసాగించిన వారందరూ" అని థాచరు తన ప్రకటనలో సమ్మె ముగింపు గురించి ప్రతిబింబించారు.[174]
1985లో ప్రభుత్వం 25 లాభదాయక బొగ్గు గనులను మూసివేసింది. 1992 నాటికి మొత్తం 97 గనులు మూసివేయబడ్డాయి; [166] మిగిలి ఉన్నవి 1994లో ప్రైవేటీకరించబడ్డాయి.[175] ఫలితంగా మూసివేత 150 బొగ్గు గనులు, వాటిలో కొన్ని నష్టపోకుండా ఉండటం వలన వేలాది మంది ఉద్యోగాలు కోల్పోయారు. మొత్తం సమాజాలను నాశనం చేశారు.[166] సమ్మెలు హీతు ప్రభుత్వాన్ని కూల్చివేసేందుకు సహాయపడ్డాయి. థాచరు విఫలమైన చోట విజయం సాధించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. ఇంధన నిల్వలను సిద్ధం చేయడం తీవ్రవాది ఇయాను మాకుగ్రెగరును ఎన్సిబి నాయకురాలిగా నియమించడం, పోలీసులకు తగినంత శిక్షణ ఇవ్వడం, అల్లర్ల సామగ్రిని సన్నద్ధం చేయడం వంటి ఆమె వ్యూహం సమ్మె చేస్తున్న మైనర్ల మీద ఆమె విజయానికి దోహదపడింది. [176]
1979లో యుకె అంతటా స్టాపేజీల సంఖ్య 4,583కి చేరుకుంది. ఆ సమయంలో 29 మిలియన్లకు పైగా పని దినాలు పోయాయి. 1984లో మైనర్ల సమ్మె సంవత్సరంలో, 1,221 ఉన్నాయి, దీని ఫలితంగా 27 మిలియన్లకు పైగా పని దినాలు కోల్పోయారు. థాచరు ప్రీమియరుషిప్పులో మిగిలిన కాలంలో స్టాపేజీలు క్రమంగా తగ్గాయి; 1990లో, 630 పని దినాలు పోయాయి. 2 మిలియన్ల కంటే తక్కువ పని దినాలు పోయాయి. ఆ తరువాత అవి తగ్గుతూనే ఉన్నాయి.[177] థాచర్ పదవీకాలంలో ట్రేడ్ యూనియను సాంద్రతలో కూడా గణనీయమైన తగ్గుదల కనిపించింది. ట్రేడ్ యూనియనుకు చెందిన కార్మికుల శాతం 1979లో 57.3% నుండి 1985లో 49.5%కి పడిపోయింది.[178] 1979లో థాచరు చివరి సంవత్సరం అధికారంలో ఉన్న వరకు ట్రేడ్ యూనియను సభ్యత్వం కూడా తగ్గింది. 1979లో 13.5 మిలియన్ల నుండి 10 మిలియన్ల కంటే తక్కువకు చేరింది.[179]
ప్రైవేటీకరణ
[మార్చు]ప్రైవేటీకరణ విధానాన్ని "థాచరిజం కీలకమైన అంశం" అని పిలుస్తారు.[180] 1983 ఎన్నికల తర్వాత రాజ్య యుటిలిటీల అమ్మకం వేగవంతమైంది;[181] జాతీయం చేయబడిన పరిశ్రమల అమ్మకం నుండి £29 బిలియన్లకు పైగా, కౌన్సిలు హౌసుల అమ్మకం నుండి మరో £18 బిలియన్లకు పైగా సేకరించబడ్డాయి.[182] ప్రైవేటీకరణ ప్రక్రియ ముఖ్యంగా జాతీయం చేయబడిన పరిశ్రమలను ప్రైవేటీకరణ కోసం సిద్ధం చేయడం పనితీరులో గణనీయమైన మెరుగుదలలతో ముడిపడి ఉంది. ముఖ్యంగా కార్మిక ఉత్పాదకత పరంగా.[183]
గ్యాసుతో సహా కొన్ని ప్రైవేటీకరించబడిన పరిశ్రమలు; నీరు, విద్యుత్తు, సహజ గుత్తాధిపత్యం, వీటి కోసం ప్రైవేటీకరణ పోటీలో స్వల్ప పెరుగుదలను కలిగి ఉంది. అభివృద్ధిని ప్రదర్శించిన ప్రైవేటీకరించబడిన పరిశ్రమలు కొన్నిసార్లు రాజ్య యాజమాన్యంలో ఉన్నప్పుడు కూడా అలా చేశాయి. బ్రిటిషు స్టీలు కార్పొరేషను ప్రభుత్వం నియమించిన మాక్గ్రెగరు అధ్యక్షతన జాతీయం చేయబడిన పరిశ్రమగా ఉన్నప్పుడే లాభదాయకతలో గొప్ప లాభాలను ఆర్జించింది. ఇది ప్లాంట్లను మూసివేయడానికి, శ్రామిక శక్తిని సగానికి తగ్గించడానికి ట్రేడు-యూనియను వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది. [184] ఆఫ్టెలు (1984), ఆఫ్గాసు (1986), నేషనలు రివర్సు అథారిటీ (1989) వంటి నియంత్రణ సంస్థల పునాదితో ప్రత్యక్ష ప్రభుత్వ నియంత్రణ నష్టాన్ని భర్తీ చేయడానికి నియంత్రణను కూడా గణనీయంగా విస్తరించారు. [185] ప్రైవేటీకరించబడిన వాటిలో పోటీ, నియంత్రణ, పరిశ్రమల పనితీరు స్థాయికి స్పష్టమైన నమూనా లేదు.[183]
చాలా సందర్భాలలో ప్రైవేటీకరణ తక్కువ ధరలు, మెరుగైన సామర్థ్యం పరంగా వినియోగదారులకు ప్రయోజనం చేకూర్చింది కానీ మొత్తం మీద ఫలితాలు మిశ్రమంగా ఉన్నాయి.[186] ప్రైవేటీకరించబడిన అన్ని కంపెనీలు దీర్ఘకాలికంగా విజయవంతమైన షేరు ధర పథాలను కలిగి లేవు.[187] ఫ్రీ-మార్కెట్టు థింక్ ట్యాంకు ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ ఎకనామికు అఫైర్సు 2010 సమీక్ష ఇలా పేర్కొంది: "[I]t ఒకప్పుడు పోటీగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది లేదా ప్రభావవంతమైన నియంత్రణ ప్రవేశపెట్టబడింది. పనితీరు గణనీయంగా మెరుగుపడింది [...] కానీ సాహిత్యం ఏకగ్రీవంగా లేదని నేను మళ్ళీ నొక్కి చెప్పాలనుకుంటున్నాను."[188]
థాచరు ఎల్లప్పుడూ బ్రిటిషు ప్రైవేటీకరణను వ్యతిరేకించారు "రైల్వే ప్రైవేటీకరణ ఈ ప్రభుత్వానికి వాటర్లూ అవుతుంది. దయచేసి రైల్వేల గురించి మళ్ళీ నాతో ఎప్పుడూ ప్రస్తావించవద్దు" అని రవాణా కార్యదర్శి నికోలసు రిడ్లీతో చెప్పినట్లు చెబుతారు. 1990లో ఆమె రాజీనామాకు కొంతకాలం ముందు. ఆమె వారసుడు జాన్ మేజరు 1994లో అమలు చేసిన ప్రైవేటీకరణకు సంబంధించిన వాదనలను ఆమె అంగీకరించింది.[189]
ఆర్థిక వృద్ధికి ఆజ్యం పోసేందుకు ప్రభుత్వ ఆస్తుల ప్రైవేటీకరణను ఆర్థిక సడలింపుతో కలిపారు. 1979లో ఛాన్సలరు జియోఫ్రీ హోవే యుక మారకపు నియంత్రణలను రద్దు చేశారు.[190] ఇది విదేశీ మార్కెట్లలో ఎక్కువ మూలధనాన్ని పెట్టుబడి పెట్టడానికి అనుమతించింది. 1986 నాటి బిగ్ బ్యాంగు అనేక లండను స్టాకు ఎక్స్ఛేంజు మీద పరిమితులను తీసివేసింది.[191]
ఉత్తర ఐర్లాండ్
[మార్చు]
1980, 1981లో ఉత్తర ఐర్లాండులోని మేజు జైలులోని తాత్కాలిక ఐరిషు రిపబ్లికను ఆర్మీ (PIRA), ఐరిషు నేషనలు లిబరేషను ఆర్మీ, (ఐఎన్ఎల్ఎ) ఖైదీలు 1976లో మునుపటి లేబరు ప్రభుత్వం తొలగించిన రాజకీయ ఖైదీల హోదాను తిరిగి పొందడానికి నిరాహార దీక్షలు నిర్వహించారు. బాబీ సాండ్సు 1981 సమ్మెను ప్రారంభించాడు జైలు ఖైదీలు వారి జీవన పరిస్థితుల మీద రాయితీలు పొందకపోతే తాను మరణం వరకు ఉపవాసం ఉంటానని చెప్పాడు.[192] "నేరం నేరమే నేరం; అది రాజకీయం కాదు" అని ప్రకటించి ఖైదీలకు రాజకీయ హోదా తిరిగి రావడాన్ని థాచరు తిరస్కరించింది.[192] అయినప్పటికీ నిరాహార దీక్షలను ముగించే ప్రయత్నంలో బ్రిటిషు ప్రభుత్వం రిపబ్లికను నాయకులను ప్రైవేటుగా సంప్రదించింది.[193] సాండ్సు, మరో తొమ్మిది మంది మరణాల తర్వాత సమ్మె ముగిసింది. పారామిలిటరీ ఖైదీలకు కొన్ని హక్కులు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. కానీ రాజకీయ హోదాకు అధికారిక గుర్తింపు ఇవ్వలేదు.[194] నిరాహార దీక్షల సమయంలో ఉత్తర ఐర్లాండులో హింస గణనీయంగా పెరిగింది.[195]
1984 అక్టోబరు 12న తెల్లవారుజామున బ్రైటను హోటలులో జరిగిన ఐఆర్ఎ హత్య ప్రయత్నంలో థాచరు తృటిలో గాయం నుండి తప్పించుకున్నాడు.[196] మంత్రి జాన్ వేక్హాం భార్యతో సహా ఐదుగురు వ్యక్తులు మరణించారు. కన్జర్వేటివు పార్టీ సమావేశానికి సిద్ధం కావడానికి థాచరు హోటలులో బస చేశారు. మరుసటి రోజు షెడ్యూలు ప్రకారం సమావేశం ప్రారంభం కావాలని ఆమె పట్టుబట్టింది.[196] ఆమె తన ప్రసంగాన్ని ప్రణాళిక ప్రకారం చేసింది.[197] ఆమె అసలు ముసాయిదా నుండి తిరిగి వ్రాయబడినప్పటికీ[198] రాజకీయ స్పెక్ట్రం అంతటా మద్దతు పొందిన, ప్రజలలో ఆమె ప్రజాదరణను పెంచిన చర్యలో ఇది ఒకటి.[199]
1981 నవంబరు 6న, థాచరు, టావోసీచు (ఐరిష్ ప్రధాన మంత్రి) గారెటు ఫిట్జుగెరాల్డు రెండు ప్రభుత్వాల మధ్య సమావేశాల కోసం ఒక వేదిక అయిన ఆంగ్లో-ఐరిషు ఇంటరు-గవర్నమెంటలు కౌన్సిలును స్థాపించారు.[194] 1985 నవంబరు 15న థాచరు, ఫిట్జుగెరాల్డు హిల్సుబరో ఆంగ్లో-ఐరిషు ఒప్పందం మీద సంతకం చేశారు. ఇది బ్రిటిషు ప్రభుత్వం ఉత్తర ఐర్లాండు పాలనలో రిపబ్లికు ఆఫ్ ఐర్లాండుకు సలహాదారు పాత్రను ఇచ్చిన మొదటిసారిగా గుర్తించబడింది. నిరసనగా ఇయాను పైస్లీ నేతృత్వంలోని అల్స్టరు సేసు నో ఉద్యమం బెలుఫాస్టులో జరిగిన ర్యాలీకి 100,000 మందిని ఆకర్షించింది [200] ఇయాను గౌ తరువాత పిఐఆర్ఎ చేత హత్య చేయబడ్డాడు. హెచ్ఎం ట్రెజరీలో రాష్ట్ర మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశాడు.[201][202] మొత్తం 15 మంది యూనియను ఎంపీలు తమ పార్లమెంటరీ స్థానాలకు రాజీనామా చేశారు; 1986 జనవరి 23న జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో ఒక్కటి మాత్రమే తిరిగి ఇవ్వబడలేదు.[203]
పర్యావరణం
[మార్చు]థాచరు చురుకైన వాతావరణ పరిరక్షణ విధానానికి మద్దతు ఇచ్చింది; ఆమె పర్యావరణ రక్షణ చట్టం 1990,[204] హాడ్లీ సెంటరు ఫర్ క్లైమేటు రీసెర్చు అండ్ ప్రిడిక్షను స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించింది.[205] ఇంటరు గవర్నమెంటలు ప్యానెలు ఆన్ క్లైమేటు చేంజు,[206], ఓజోనును సంరక్షించడం మీద మాంట్రియలు ప్రోటోకాలు ఓజోను.[207]
వాతావరణ మార్పు, ఆమ్ల వర్షం సాధారణ కాలుష్యాన్ని బ్రిటిషు ప్రధాన స్రవంతిలో ఉంచడానికి థాచరు సహాయం చేసింది. 1980లు [206][208] 1989లో వాతావరణ మార్పుపై ప్రపంచ ఒప్పందం కోసం పిలుపునిచ్చింది.[209] ఆమె ప్రసంగాలలో రాయల్ సొసైటీకి ఒక ప్రసంగం ఉంది 1988[210] తరువాత 1989లో యుఎన్ జనరలు అసెంబ్లీకి మరొకటి.
ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం
[మార్చు]థాచరు మొదటి విదేశాంగ విధాన సంక్షోభం 1979 సోవియటు ఆఫ్ఘనిస్తాను దండయాత్రతో వచ్చింది. ఆమె ఆ దండయాత్రను ఖండించింది. ఇది డిటెన్టే విధానం దివాలాను చూపిస్తుందని, కొంతమంది బ్రిటిషు అథ్లెట్లు 1980 మాస్కో ఒలింపిక్సును బహిష్కరించడానికి ఒప్పించడంలో సహాయపడిందని చెప్పింది. యుఎస్ఎస్ఆర్ను ఆర్థిక ఆంక్షలతో శిక్షించడానికి ప్రయత్నించిన యుఎస్ అధ్యక్షుడు జిమ్మీ కార్టరుకు ఆమె బలహీనమైన మద్దతు ఇచ్చింది. బ్రిటను ఆర్థిక పరిస్థితి ప్రమాదకరంగా ఉంది. నాటో లోని చాలా భాగం వాణిజ్య సంబంధాలను తెంచుకోవడానికి ఇష్టపడలేదు.[211] అయినప్పటికీ ఆఫ్ఘనిస్తానులో "అంతరాయం కలిగించే చర్య" చేపట్టడానికి వైటుహాలు (ఎస్ఎఎస్తో పాటు) ఆమోదించడానికి థాచరు అనుమతి ఇచ్చాడు.[212] ఆపరేషను సైక్లోనులో సిఐఎతో కలిసి పనిచేయడంతో పాటు వారు ముజాహెద్దీనుకు ఆయుధాలు, శిక్షణ, నిఘాను కూడా సరఫరా చేశారు.[213]
ది ఫైనాన్షియలు టైమ్సు 2011లో ఆమె ప్రభుత్వం సద్దాం హుస్సేను నేతృత్వంలోని ఇరాకుకు ఇరాను-ఇరాకు యుద్ధంలో 1981 నుండి "ప్రాణాంతకం కాని" సైనిక పరికరాలను రహస్యంగా సరఫరా చేసిందని నివేదించింది.[214][215]
1979లో పోలు పాటు పాలన నుండి అధికారిక గుర్తింపును ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత[216] కంబోడియను–వియత్నామీసు యుద్ధం ద్వారా కంబోడియాలో అధికారం నుండి తొలగించబడిన తర్వాత ఖైమరు రూజు వారి యుఎన్ స్థానాన్ని నిలుపుకోవడానికి థాచరు ప్రభుత్వం మద్దతు ఇచ్చింది. ఆ సమయంలో థాచర్ దానిని తిరస్కరించినప్పటికీ,[217] 1991లో వెల్లడైంది. 1983 నుండి స్పెషలు ఎయిరు సర్వీసు (ఎస్ఎఎస్) "కంబోడియను కమ్యూనిస్టు కాని ప్రతిఘటన సాయుధ దళాలకు" రహస్యంగా శిక్షణ ఇవ్వడానికి పంపబడింది. ఇది ప్రిన్సు నోరోడోంకు విధేయంగా ఉంది. వియత్నామీసు మద్దతుగల తోలుబొమ్మ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాటంలో సిహానౌకు, ఆయన మాజీ ప్రధాన మంత్రి సన్ సాను.[218][219]
సంస్కరణవాద సోవియటు నాయకుడు మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్కు హృదయపూర్వకంగా స్పందించిన మొదటి పాశ్చాత్య నాయకులలో థాచరు ఒకరు. రీగన్-గోర్బచేవు శిఖరాగ్ర సమావేశాలు, యుఎస్ఎస్ఆర్లో గోర్బచేవు అమలు చేసిన సంస్కరణల తరువాత ఆమె 1988 నవంబరులో "వీ ‘ ఆర్ ‘ ఇప్పుడు కోల్డు వార్లో లేరు" కానీ "ఎప్పటికంటే చాలా విస్తృతమైన కోల్డు వార్ కంటే చాలా విస్తృతమైన కొత్త సంబంధంలో" ఉన్నారని ప్రకటించింది.[220] ఆమె 1984లో సోవియటు యూనియనుకు రాష్ట్ర పర్యటనకు వెళ్లి గోర్బచేవు, మంత్రుల మండలి ఛైర్మను నికోలాయి రిజ్కోవును కలిశారు.[221]
అమెరికాతో సంబంధాలు
[మార్చు]
వ్యతిరేక వ్యక్తిత్వాలు ఉన్నప్పటికీ థాచరు అమెరికా అధ్యక్షుడు రోనాల్డు రీగనుతో త్వరగా బంధం ఏర్పరుచుకున్నాడు.[nb 3] ఆమె రీగను పరిపాలన ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ విధానాలకు బలమైన మద్దతు ఇచ్చింది. వారి ఉమ్మడి కమ్యూనిజం మీద అపనమ్మకం ఆధారంగా.[160] 1983లో గ్రెనడా దండయాత్ర రీగను ఆమెను సంప్రదించనప్పుడు తీవ్రమైన విభేదాలు వచ్చాయి.[222][223]
ఆమె ప్రధానమంత్రిగా మొదటి సంవత్సరంలో పశ్చిమ ఐరోపాలో యుఎస్ అణు క్రూయిజు, పెర్షింగు II క్షిపణులను మోహరించాలనే నాటో నిర్ణయానికి ఆమె మద్దతు ఇచ్చింది. [160] యుఎస్ ఆర్ఎఎఫ్ గ్రీన్హాం కామను వద్ద 160 కంటే ఎక్కువ క్రూయిజు క్షిపణులను మోహరించడానికి అనుమతించింది. ఇది 1983 నవంబరులో ప్రారంభమైంది. అణు ప్రచారం కోసం ప్రచారం ద్వారా సామూహిక నిరసనలకు, నిరాయుధీకరణకు దారితీసింది..[160] ఆమె పోలారిసు స్థానంలో యుఎస్ నుండి ట్రైడెంటు న్యూక్లియరు క్షిపణి జలాంతర్గామి వ్యవస్థను కొనుగోలు చేసింది. ఇది యుకె అణు దళాలను మూడు రెట్లు పెంచింది[224] చివరికి £12 బిలియన్లకు పైగా ఖర్చుతో ( 1996–97 ధరలు).[225] 1985–86 వెస్టుల్యాండు వ్యవహారంలో థాచరు యుఎస్తో రక్షణ సంబంధాలకు ప్రాధాన్యతను ప్రదర్శించారు. ఆమె సహోద్యోగులతో కలిసి పోరాడుతున్న హెలికాప్టరు తయారీదారు వెస్టులాండును తిరస్కరించడానికి అనుమతించింది. ఇటాలియను సంస్థ అగస్టా నుండి టేకోవరు ఆఫరు, యాజమాన్యం ఇష్టపడే ఎంపికకు అనుకూలంగా సికోర్స్కీ ఎయిరుక్రాఫ్టుతో లింక్. అగస్టా ఒప్పందానికి మద్దతు ఇచ్చిన రక్షణ కార్యదర్శి మైఖేలు హెసెల్టైను ఇందుకు నిరసనగా ప్రభుత్వం నుండి రాజీనామా చేశారు.[226]
1986 ఏప్రిల్లో బెర్లిను డిస్కోథెకు మీద లిబియా బాంబు దాడికు ప్రతీకారంగా. లిబియా మీద బాంబు దాడి కోసం రాయలు ఎయిరు ఫోర్సు స్థావరాలను ఉపయోగించడానికి ఆమె యుఎస్ ఎఫ్-111ఎస్కు అనుమతి ఇచ్చింది.[227] యుఎన్ చార్టరు ఆర్టికలు 51 కింద ఆత్మరక్షణ హక్కును ఉదహరిస్తూ.[228][nb 4] ముగ్గురు బ్రిటిషు పౌరులలో ఒకరి కంటే తక్కువ మంది ఆమె నిర్ణయాన్ని ఆమోదించారని పోల్సు సూచించాయి.[230]
1990 ఆగస్టులో ఇరాకీ నాయకుడు సద్దాం హుస్సేను కువైటును ఆక్రమించినప్పుడు థాచరు అమెరికా పర్యటనలో ఉంది.[231] రీగను తర్వాత వచ్చిన అధ్యక్షుడు జార్జి హెచ్. డబ్ల్యూ. బుషుతో ఆమె చర్చల సందర్భంగా 1989లో ఆమె జోక్యం చేసుకోవాలని సిఫార్సు చేసింది.[231] ఇరాకీ సైన్యాన్ని కువైటు నుండి తరిమికొట్టడానికి మధ్యప్రాచ్యంలో దళాలను మోహరించాలని బుష్ మీద ఒత్తిడి తెచ్చింది.[232] బుష్ ఈ ప్రణాళిక గురించి ఆందోళన చెందాడు. థాచరు టెలిఫోను సంభాషణ సందర్భంగా ఆయనతో ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు: "ఇది తడబడటానికి సమయం కాదు!"[233][234] గల్ఫు యుద్ధం కోసం అంతర్జాతీయ సంకీర్ణానికి థాచరు ప్రభుత్వం సైనిక దళాలను సరఫరా చేసింది. కానీ 1991 జనవరి 17న శత్రుత్వం ప్రారంభమయ్యే సమయానికి ఆమె రాజీనామా చేసింది.[235][236] ఆమె బ్యాక్బెంచు మీద సంకీర్ణ విజయాన్ని ప్రశంసించింది. హెచ్చరిస్తూ "యుద్ధాల కంటే శాంతి విజయాలకు ఎక్కువ సమయం పడుతుంది" అని.[237] కువైటు దండయాత్ర తర్వాత సద్దాంను రసాయన ఆయుధాలుతో బెదిరించాలని థాచరు సూచించినట్లు 2017లో వెల్లడైంది.[238][239]
దక్షిణ అట్లాంటికులో సంక్షోభం
[మార్చు]1982 ఏప్రిలు 2న అర్జెంటీనాలోని సైనిక జుంటా ఫాక్లాండు దీవుల క్రౌన్ కాలనీ మీద దండయాత్రకు ఆదేశించింది. దక్షిణ జార్జియా మీద ఆధారపడటం కారణంగా ఫాక్లాండ్సు యుద్ధం ప్రారంభం అయింది.[240] తదుపరి సంక్షోభం "థాచర్సు నిర్వచించే క్షణం ప్రీమియర్షిపు".[241] హెరాల్డు మాక్మిలను, రాబర్టు ఆర్మ్స్ట్రాంగు సూచన మేరకు[241] ఆమె యుద్ధ నిర్వహణను పర్యవేక్షించడానికి ఒక చిన్న యుద్ధ మంత్రివర్గాన్ని ఏర్పాటు చేసి అధ్యక్షత వహించింది,[242] ఇది ఏప్రిల్ 5–6 నాటికి దీవులను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి నావికా టాస్కు ఫోర్సుకు అధికారం ఇచ్చి పంపింది.[243] జూన్ 14న అర్జెంటీనా లొంగిపోవడంతో ప్రశంసించబడింది. ఆపరేషను కార్పొరేటు ప్రశంసించబడింది. 255 బ్రిటిషు సైనికులు, ముగ్గురు ఫాక్లాండు ద్వీపవాసుల మరణాలు ఉన్నప్పటికీ ఇది ఒక విజయం. అర్జెంటీనా మరణాల సంఖ్య మొత్తం 649 వారిలో సగం మంది హెచ్ఎంఎస్ కాంక్వరరు ద్వారా మే 2న టార్పెడో చేయబడి మునిగిపోయిన ఎఆర్ఎ జనరలు బెల్గ్రానోలో ఉన్నారు.[244]
యుద్ధానికి దారితీసిన ఫాక్లాండ్సు రక్షణను నిర్లక్ష్యం చేసినందుకు థాచరును విమర్శించారు. ముఖ్యంగా జనరలు బెల్గ్రానోను టార్పెడో చేయాలనే నిర్ణయం కోసం పార్లమెంటులో లేబరు ఎంపీ టాం డాల్యెలు విమర్శించారు. కానీ మొత్తంమీద ఆమెను సమర్థురాలు నిబద్ధత కలిగిన యుద్ధ నాయకురాలిగా పరిగణించారు.[245] "ఫాక్లాండ్సు కారకం" ఆర్థిక పునరుద్ధరణ 1982 ప్రారంభంలోనే ప్రారంభమైంది . తీవ్రంగా విభజించబడిన ప్రతిపక్షం అన్నీ 1983లో థాచరు రెండవ ఎన్నికల విజయానికి దోహదపడ్డాయి.[246] యుద్ధం తర్వాత థాచరు తరచుగా "ఫాక్ల్యాండ్సు స్ఫూర్తి" గురించి ప్రస్తావించారు.[247][248]
హాంకాంగ్ తో చర్చలు
[మార్చు]1982 సెప్టెంబరులో ఆమె 1997 తర్వాత హాంకాంగు సార్వభౌమాధికారం గురించి డెంగు జియావోపింగుతో చర్చించడానికి చైనాను సందర్శించింది. థాచరు ప్రధానమంత్రిగా సందర్శించిన మొదటి కమ్యూనిస్టు దేశం చైనా, చైనాను సందర్శించిన మొదటి బ్రిటిషు ప్రధానమంత్రి ఆమె. వారి సమావేశం అంతటా ఆ భూభాగంలో బ్రిటిషు ఉనికిని కొనసాగించడానికి ఆమె పిఆర్సి ఒప్పందాన్ని కోరింది. హాంకాంగు మీద పిఆర్సి సార్వభౌమాధికారం చర్చించలేనిదని డెంగు పట్టుబట్టారు. కానీ అధికారిక చర్చల ద్వారా బ్రిటిషు ప్రభుత్వంతో సార్వభౌమాధికార సమస్యను పరిష్కరించడానికి తన సంసిద్ధతను ప్రకటించారు. రెండు ప్రభుత్వాలు హాంకాంగు స్థిరత్వం, శ్రేయస్సును కాపాడతామని హామీ ఇచ్చాయి.[249] రెండేళ్ల చర్చల తర్వాత థాచరు పిఆర్సి ప్రభుత్వానికి అంగీకరించి 1984లో బీజింగులో చైనా-బ్రిటిషు ఉమ్మడి ప్రకటన మీద సంతకం చేసి 1997లో హాంకాంగు సార్వభౌమత్వాన్ని అప్పగించడానికి అంగీకరించింది.[250]
దక్షిణాఫ్రికాలో వర్ణవివక్ష
[మార్చు]వర్ణవివక్షను ముగించడానికి "శాంతియుత చర్చలకు" అనుకూలంగా ఉన్నానని చెప్పినప్పటికీ,[251][252] థాచరు కామన్వెల్తు యూరోపియను ఎకనామికు కమ్యూనిటీ (ఇఇసి) దక్షిణాఫ్రికా మీద విధించిన ఆంక్షలను వ్యతిరేకించింది.[253] దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వాన్ని వర్ణవివక్షను విరమించుకోవాలని ఒప్పిస్తూనే ఆమె దానితో వాణిజ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. ఇందులో "అధ్యక్షుడు బోథా నిజాయితీగల స్నేహితురాలిగా తనను తాను చూపించుకోవడం" 1984లో యుకె సందర్శించడానికి ఆయనను ఆహ్వానించడం కూడా ఉంది.[254] ఆయన మీద "అనివార్య ప్రదర్శనలు" ఉన్నప్పటికీ ప్రభుత్వం.[255] కెనడియను బ్రాడ్కాస్టరు బిటిసిటివి న్యూసుకి చెందిన అలాను మెర్రిడ్యూ థాచరును "దక్షిణాఫ్రికాలో బ్రిటిషు సంస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని నివేదించబడిన ఎఎన్సి ప్రకటనకు ఆమె స్పందన ఏమిటి?" అని అడిగారు. దానికి ఆమె తరువాత ఇలా సమాధానం ఇచ్చింది: "[...] ఎఎన్సి బ్రిటిషు కంపెనీలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని చెప్పినప్పుడు [...] ఇది ఎంత సాధారణ ఉగ్రవాద సంస్థ అని ఇది చూపిస్తుంది. నేను నా జీవితమంతా ఉగ్రవాదం మీద పోరాడాను. ఎక్కువ మంది దానితో పోరాడితే మనమందరం మరింత విజయవంతమైతే మనకు అది ఉండకూడదు. ఈ హాలులో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఉగ్రవాదం మీద పోరాడటం సరైనదని అనుకుంటారని నేను ఆశిస్తున్నాను."[256] జైలు నుండి విడుదలైన ఐదు నెలల తర్వాత బ్రిటను పర్యటన సందర్భంగా, నెల్సన్ మండేలా థాచరును ప్రశంసించారు: "ఆమె వర్ణవివక్షకు శత్రువు [...] ఆమెకు మేము చాలా కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవాలి."[254]
యూరప్
[మార్చు]| 1988 యూరప్ కళాశాలకి చేసిన ప్రసంగం | |
1975 జాతీయ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో థాచరు ఆమె పార్టీ ఇఇసిలో బ్రిటిషు సభ్యత్వానికి మద్దతు ఇచ్చింది[258]. 1986 సింగిలు యూరోపియను చట్టం, రచనల మీద యుకె రిబేటు పొందింది.[259] కానీ సంస్థ పాత్ర స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం, ప్రభావవంతమైన పోటీని నిర్ధారించడానికే పరిమితం కావాలని ఆమె విశ్వసించింది. ఇఇసి విధానం చిన్న ప్రభుత్వం మీద ఆమె అభిప్రాయాలకు విరుద్ధంగా ఉందని భయపడింది. నియంత్రణ సడలింపు.[260] ఒకే మార్కెట్టు రాజకీయ ఏకీకరణకు దారితీస్తుందని నమ్ముతూ[259] థాచరు తన ప్రీమియర్షిప్పు సమయంలో ముఖ్యంగా 1987లో ఆమె మూడవ ప్రభుత్వం తర్వాత మరింత యూరోపియను ఏకీకరణకు వ్యతిరేకత మరింత స్పష్టంగా కనిపించింది.[261] 1988లో తన బ్రూగెసు ప్రసంగంలో థాచరు ఇఇసి నుండి ప్రతిపాదనలకు తన వ్యతిరేకతను వివరించాడు.[262] యూరోపియన్ యూనియన్కు ముందున్న, సమాఖ్య నిర్మాణం, నిర్ణయం తీసుకోవడంలో పెరిగిన కేంద్రీకరణ కోసం:
బ్రిటనులో రాష్ట్ర సరిహద్దులను మేము విజయవంతంగా వెనక్కి తీసుకోలేదు. బ్రస్సెల్సు నుండి కొత్త ఆధిపత్యాన్ని అమలు చేస్తున్న యూరోపియను సూపర్-స్టేటుతో యూరోపియను స్థాయిలో వాటిని తిరిగి విధించడాన్ని చూశాము.[260]
ఫ్రెంచి అధ్యక్షుడు ఫ్రాంకోయిసు మిట్ట్రాండు ఆందోళనలను పంచుకుంటూ[263] థాచరు మొదట్లో జర్మనీ పునరేకీకరణను వ్యతిరేకించారు.[nb 5] గోర్బచేవుతో మాట్లాడుతూ ఇది "యుద్ధానంతర సరిహద్దుల్లో మార్పుకు దారి తీస్తుంది. మేము దానిని అనుమతించలేము ఎందుకంటే అలాంటి అభివృద్ధి మొత్తం అంతర్జాతీయ పరిస్థితి స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. మన భద్రతకు హాని కలిగించవచ్చు" అని చెప్పింది. ఐక్య జర్మనీ సోవియటు యూనియనుతో మరింత సన్నిహితంగా ఉండి నాటో నుండి దూరమవుతుందని ఆమె ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.[265]
1990 మార్చిలో థాచరు జర్మనీ పునరేకీకరణ అనే అంశం మీద చెకర్సు సెమినారును నిర్వహించింది. దీనికి ఆమె మంత్రివర్గ సభ్యులు; నార్మను స్టోను, జార్జి అర్బను, తిమోతి గార్టను యాషు, గోర్డాను ఎ. క్రెయిగు వంటి చరిత్రకారులు హాజరయ్యారు. సెమినారు సందర్భంగా, థాచరు "జర్మనీ పాత్ర గురించి అర్బను 'సెలూను బార్ క్లిషే' అని పిలిచిన వాటిని, 'ఆందోళన, దూకుడు, నిశ్చయత, బెదిరింపు, అహంకారం, న్యూనతా సంక్లిష్టత, సెంటిమెంటాలిటీతో సహా వివరించాడు. థాచరు మాటలు విని అక్కడ ఉన్నవారు షాక్ అయ్యారు. యుద్ధానంతర జర్మనీ సామూహిక అపరాధం, జర్మన్లు వారి గతాన్ని పరిశీలించడానికి చేసిన ప్రయత్నాల గురించి ఆమెకు "స్పష్టంగా తెలియకపోవడం" చూసి "భయపడ్డారు".[266] సమావేశం మాటలను ఆమె విదేశాంగ విధాన సలహాదారు చార్లెసు పావెలు లీక్ చేశారు. తదనంతరం ఆమె వ్యాఖ్యలు తీవ్ర వ్యతిరేకత, వివాదాలను ఎదుర్కొన్నాయి.[267]
అదే నెలలో జర్మనీ ఛాన్సలరు హెల్ముటు కోలు థాచరుకు "ఏకీకరణ గురించి తన ఉద్దేశాలన్నింటినీ ఆమెకు తెలియజేస్తానని" హామీ ఇచ్చారు.[268] ఆయన "తన మంత్రివర్గానికి కూడా తెలియని విషయాలను" వెల్లడించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడని తెలియజేసాడు.[268]
నాయకత్వం - సవాళ్లు రాజీనామా
[మార్చు]
ఆమె ప్రీమియర్షిప్పు సమయంలో యుద్ధానంతర ప్రధానమంత్రిలో థాచరు రెండవ అత్యల్ప సగటు ఆమోద రేటింగు (40%) కలిగి ఉన్నారు.1989 అక్టోబరులో నిగెలు లాసను ఛాన్సలరు పదవికి రాజీనామా చేసినప్పటి నుండి [269] పోల్సు ఆమె పార్టీ కంటే తక్కువ ప్రజాదరణ పొందిందని స్థిరంగా చూపించాయి.[270] స్వీయ-వర్ణనాత్మక రాజకీయ నాయకురాలు థాచరు ఎల్లప్పుడూ తన పోల్ రేటింగుల గురించి పట్టించుకోనని నొక్కి చెప్పింది. బదులుగా ఆమె అజేయ ఎన్నికల రికార్డును ఎత్తి చూపింది.[271]
1989 డిసెంబరులో థాచరును అంతగా తెలియని బ్యాక్బెంచు ఎమ్పి సర్ ఆంథోనీ మేయరు సవాలు చేశారు.[272] ఓటు వేయడానికి అర్హత ఉన్న 374 మంది కన్జర్వేటివు ఎంపీలలో 314 మంది థాచరుకు, 33 మంది మేయరుకు ఓటు వేశారు. పార్టీలోని ఆమె మద్దతుదారులు ఫలితాన్ని విజయంగా భావించి పార్టీలో అసంతృప్తి ఉందనే సూచనలను తిరస్కరించారు.[272]
1990 సెప్టెంబరులో జరిగిన అభిప్రాయ సేకరణలు లేబరు కన్జర్వేటివుల మీద 14% ఆధిక్యాన్ని సాధించిందని నివేదించాయి.[273] నవంబరు నాటికి కన్జర్వేటివులు 18 నెలలుగా లేబరు కంటే వెనుకబడి ఉన్నారు.[270] ఈ రేటింగులు థాచరు పోరాట వ్యక్తిత్వం, కళాశాల అభిప్రాయాన్ని అధిగమించే ధోరణితో కలిసి ఆమె పార్టీలో మరింత అసంతృప్తికి దోహదపడ్డాయి.[274]
1989 జూలైలో థాచరు, లాసను బ్రిటను యూరోపియను ఎక్స్ఛేంజు రేటు మెకానిజం (ఇఆర్ఎం )లో చేరడానికి ఒక ప్రణాళికకు అంగీకరించమని ఆమెను బలవంతం చేసిన తర్వాత జియోఫ్రీ హోవేను విదేశాంగ కార్యదర్శి పదవి నుండి తొలగించారు. బ్రిటను 1990 అక్టోబరులో ఇఆర్ఎంలో చేరింది.
1990 నవంబరు 1న థాచరు 1979 క్యాబినెటులో అప్పటికి మిగిలి ఉన్న చివరి సభ్యురాలు హోవే, యూరోపియను ద్రవ్య యూనియను వైపు కదలికలకు ఆమె బహిరంగ వ్యతిరేకత కారణంగా డిప్యూటీ ప్రధాన మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసింది.[273][275] థాచరు పతనానికి కీలక పాత్ర పోషించిన నవంబరు 13న తన రాజీనామా ప్రసంగంలో[276] ప్రస్తుత కరెన్సీలతో పోటీపడే కొత్త యూరోపియను కరెన్సీ కోసం ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతిపాదనకు థాచరు బహిరంగంగా తిరస్కరించే వైఖరిని హోవే దాడి చేశారు ("కఠినమైన ఇసియు"):
బ్యాంకు ఆఫ్ ఇంగ్లాండు ఛాన్సలరు, గవర్నరు, ఆ రకమైన నేపథ్య శబ్దానికి వ్యతిరేకంగా చర్చలో తీవ్రమైన పాల్గొనేవారుగా తీసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న కఠినమైన ఇసియుని ఎలా ప్రశంసించారు? ఛాన్సలరు, గవర్నరు ఇద్దరూ క్రికెట్టు ఔత్సాహికులని నేను నమ్ముతున్నాను. కాబట్టి క్రికెట్టు రూపకాల మీద గుత్తాధిపత్యం ఉండదని నేను ఆశిస్తున్నాను. ఇది మీ ఓపెనింగు బ్యాట్సుమెనును క్రీజులోకి పంపడం లాంటిది. మొదటి బంతులు వేసిన క్షణంలో జట్టు కెప్టెన్ వారి బ్యాట్లు ఆటకు ముందు విరిగిపోయాయని వారు కనుగొనడానికి మాత్రమే.[277][278]
నవంబరు 14న మైఖేలు హెసెల్టైను కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకత్వం కోసం సవాలు విసిరాడు.[279][280] ఆయన లేబరు పార్టీ మీద కన్జర్వేటివ్సుకు జాతీయ స్థాయిలో ఆధిక్యాన్ని ఇస్తారని అభిప్రాయ సేకరణలు సూచించాయి.[281] మొదటి బ్యాలెటులో థాచరు 204 కన్జర్వేటివు ఎంపిల (54.8%) ఓట్లతో (152 ఓట్లు (40.9%) ఆధిక్యంలో ఉన్నప్పటికీ, 16 మంది గైర్హాజరుతో, ఆమె అవసరమైన 15% మెజారిటీకి నాలుగు ఓట్లు తక్కువగా ఉంది. అందువల్ల రెండవ బ్యాలెటు అవసరం.[282] థాచరు మొదట్లో రెండవ బ్యాలెటులో "పోరాడటానికి, గెలవడానికి పోరాడటానికి" తన ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించింది, కానీ ఆమె మంత్రివర్గంతో సంప్రదింపులు ఆమెను ఉపసంహరించుకునేలా ఒప్పించాయి.[274][283] రాణితో ప్రేక్షకులను కలిసి, ఇతర ప్రపంచ నాయకులను పిలిచి, ఒక చివరి కామన్సు ప్రసంగం చేసిన తర్వాత[284] నవంబరు 28న ఆమె కన్నీళ్లతో డౌనింగు స్ట్రీటు నుండి బయలుదేరింది. ఆమె తన బహిష్కరణను ద్రోహంగా భావించినట్లు తెలుస్తోంది.[285] ఆమె రాజీనామా బ్రిటను వెలుపల ఉన్న చాలా మందికి షాక్ ఇచ్చింది. హెన్రీ కిస్సింజరు. గోర్బచెవు వంటి విదేశీ పరిశీలకులు వ్యక్తిగత దిగ్భ్రాంతిని వ్యక్తం చేశారు.[286]
ఛాన్సలరు జాన్ మేజరు థాచరు స్థానంలో ప్రభుత్వ అధిపతిగా పార్టీ నాయకుడిగా నియమితులయ్యారు. రెండవ బ్యాలెటులో హెసెల్టైను కంటే ఆయన ఆధిక్యం హెసెల్టైనును వదులుకోవడానికి సరిపోతుంది. 1992 సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరిగిన 17 నెలల్లో మేజరు కన్జర్వేటివు మద్దతులో పెరుగుదలను పర్యవేక్షించారు. 1992 ఏప్రిల్ 9న పార్టీని వరుసగా నాల్గవ విజయానికి నడిపించారు.[287] హెసెల్టైనుకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నాయకత్వ పోటీలో థాచరు మేజరు కోసం లాబీయింగు చేసింది. కానీ తరువాతి సంవత్సరాలలో ఆమె మద్దతు క్షీణించింది.[288]
తర్వాతి జీవితం
[మార్చు]బ్యాక్బెంచులలోకి తిరిగి రావడం (1990–1992)
[మార్చు]ప్రీమియరు పదవిని విడిచిపెట్టిన తర్వాత, థాచరు నియోజకవర్గ పార్లమెంటేరియనుగా బ్యాక్బెంచులలోకి తిరిగి వచ్చారు.[289] ఆమె ప్రభుత్వం దేశానికి మంచి చేసిందా లేదా అనే దాని మీద ప్రజాభిప్రాయం విభజించబడినప్పటికీ ఆమె రాజీనామా తర్వాత ఆమె దేశీయ ఆమోదం రేటింగు కోలుకుంది.[290][291] 66 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమె 1992 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో హౌసు ఆఫ్ కామన్సు నుండి పదవీ విరమణ చేసింది. కామన్సు నుండి నిష్క్రమించడం వల్ల ఆమె తన అభిప్రాయాన్ని చెప్పడానికి మరింత స్వేచ్ఛ లభిస్తుందని చెప్పింది.[292]
పోస్టు-కామన్సు (1992–2003)
[మార్చు]కామన్సు నుండి నిష్క్రమించిన తర్వాత థాచరు ఈ రోజును స్థాపించిన మొదటి మాజీ బ్రిటిషు ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు ఒక ఫౌండేషను;[293] ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా మార్గరెటు థాచరు ఫౌండేషను బ్రిటిషు విభాగం 2005లో రద్దు చేయబడింది.[294] ఆమె ది డౌనింగు స్ట్రీటు ఇయర్సు (1993) ది పాత్ టు పవరు (1995). 1991లో ఆమె, ఆమె భర్త డెనిసు మధ్య లండనులోని బెల్గ్రేవియా జిల్లాలోని చెస్టరు స్క్వేరు నివాస తోట చతురస్రంలోని ఒక ఇంటికి మారారు.[295]
థాచరును పొగాకు కంపెనీ ఫిలిపు మోరిసు 1992 జూలైలో "భౌగోళిక రాజకీయ సలహాదారు"గా నియమించుకుంది. సంవత్సరానికి $250,000, ఆమె ఫౌండేషనుకు వార్షికంగా $250,000 విరాళం అందించింది.[296] థాచరు ఆమె చేసిన ప్రతి ప్రసంగానికి $50,000 సంపాదించింది.[297]
థాచరు క్రొయేషియా, స్లోవేనియను స్వాతంత్ర్యానికి మద్దతుదారుగా మారారు.[298] 1991లో యుగోస్లావు యుద్ధాలు వ్యాఖ్యానించడం క్రొయేషియా రేడియో టెలివిజనుకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో సెర్బియను నేతృత్వంలోని సెర్బియా, మాంటెనెగ్రో సాయుధ దళాలు దాడి చేసిన తర్వాత క్రొయేషియా, స్లోవేనియా విడిపోయిన రిపబ్లిక్కులను స్వతంత్రంగా గుర్తించకపోవడం వాటికి ఆయుధాలు సరఫరా చేయకపోవడం పట్ల పాశ్చాత్య ప్రభుత్వాలను ఆమె విమర్శించారు.[299] 1992 ఆగస్టులో బోస్నియను యుద్ధం సమయంలో జాతి ప్రక్షాళనను ముగించడానికి గోరాజ్డే, సారజెవో సెర్బియను దాడిని ఆపాలని ఆమె నాటోకు పిలుపునిచ్చింది. బోస్నియా-హెర్జెగోవినాలోని పరిస్థితిని "హిట్లరు, స్టాలిన్ల అనాగరికతలు"తో పోల్చింది.[300]
ఆమె మాస్ట్రిక్టు ట్రీటీని విమర్శిస్తూ లార్డ్సులో వరుస ప్రసంగాలు చేసింది. [292] దీనిని "చాలా దూరం ఒప్పందం" అని అభివర్ణించింది. ఇలా పేర్కొంది: "నేను ఈ ఒప్పందం మీద ఎప్పటికీ సంతకం చేయలేను."[301] ఆమె ఉదహరించింది. ఎ.వి. డైసీ, మూడు ప్రధాన పార్టీలు ఒప్పందానికి అనుకూలంగా ఉన్నందున ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో ప్రజలు తమ అభిప్రాయాన్ని తెలియజేయాలని వాదించారు.[302]
థాచరు 1993 నుండి వర్జీనియాలో గౌరవ విలియం & మేరీ కళాశాలకు ఛాన్సలరుగా పనిచేశారు. 2000 వరకు[303] 1992 నుండి 1998 వరకు ప్రైవేటు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బకింగ్హాం ఛాన్సలరుగా కూడా పనిచేశారు[304][305] ఆమె 1976లో మాజీ విద్యా కార్యదర్శిగా అధికారికంగా ప్రారంభించిన విశ్వవిద్యాలయం.[305]
1994లో టోనీ బ్లెయిర్ లేబరు పార్టీ నాయకుడిగా ఎన్నిక తర్వాత, థాచరు బ్లెయిరును "హ్యూ గైట్సుకెలు తర్వాత అత్యంత బలీయమైన లేబరు నాయకుడు" అని ప్రశంసించాడు. "నేను వారి ముందు బెంచు వెనుక చాలా సోషలిజం చూస్తున్నాను. కానీ మిస్టరు బ్లెయిరులో కాదు. ఆయన నిజంగానే మారాడని నేను భావిస్తున్నాను."[306] బ్లెయిరు తనదైన శైలిలో ఇలా స్పందించాడు: "ఆమె పూర్తిగా దృఢ నిశ్చయం కలిగిన వ్యక్తి, అది ప్రశంసనీయమైన లక్షణం."[307]
1998లో థాచరు మాజీ చిలీ నియంత అగస్టో పినోచెటును విడుదల చేయాలని పిలుపునిచ్చింది. స్పెయినులో ఆగస్టో పినోచెటు మీద నేరారోపణ, అరెస్టు మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు మీద విచారణ జరపాలని కోరింది. ఫాక్లాండ్సు యుద్ధంలో బ్రిటనుకు ఆయన చేసిన సహాయాన్ని ఆమె ఉదహరించింది.[308] 1999లో లండన్ సమీపంలో ఆయన గృహ నిర్బంధంలో ఉన్నప్పుడు ఆమె ఆయనను సందర్శించింది.[309] పినోచెటును 2000 మార్చిలో వైద్య కారణాల మీద హోం కార్యదర్శి జాక్ స్ట్రా విడుదల చేశారు.[310]

2001 సార్వత్రిక ఎన్నికలులో థాచరు 1992, 1997లో చేసినట్లుగానే కన్జర్వేటివు ప్రచారానికి మద్దతు ఇచ్చింది. ఓటమి తర్వాత జరిగిన కన్జర్వేటివు నాయకత్వ ఎన్నికలులో ఆమె కెన్నెతు క్లార్కు కంటే ఇయాను డంకను స్మితును సమర్థించింది.[311] 2002లో ఆమె జార్జి డబల్యూ. బుష్ను సద్దాం హుస్సేను పాలనలో ఇరాక్ "అసంపూర్ణ వ్యాపారాన్ని" దూకుడుగా ఎదుర్కోవాలని ప్రోత్సహించింది.[312] ఇరాక్ యుద్ధంలో బుష్తో కలిసి "బలమైన, ధైర్యమైన నాయకత్వం" కోసం బ్లెయిరును ప్రశంసించారు.[313]
2002 ఏప్రిల్లో ప్రచురించబడిన రోనాల్డు రీగనుకు అంకితం చేయబడిన తన స్టేటుక్రాఫ్టు: స్ట్రాటజీసు ఫర్ ఎ చేంజింగు వరల్డులో థాచరు ఇదే విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. సద్దాం కూలిపోయే వరకు మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి ఉండదని ఆమె రాసింది. ఇజ్రాయేల్ భూమిని శాంతి కోసం మార్పిడి చేసుకోవాలని యూరోపియను యూనియను (ఇయు) "ప్రాథమికంగా సంస్కరించలేనిది", "క్లాసికు యుటోపియను ప్రాజెక్టు, మేధావుల గర్వానికి ఒక స్మారక చిహ్నం వైఫల్యమే అనివార్యమైన విధి అని ఆమె పుస్తకం పేర్కొంది.[314] బ్రిటను తన సభ్యత్వ నిబంధనలను తిరిగి చర్చించాలని లేదా ఇయు నుండి నిష్క్రమించి నార్తు అమెరికను ఫ్రీ ట్రేడు ఏరియాలో చేరాలని ఆమె వాదించారు.[315]
అనేక చిన్న స్ట్రోకుల తర్వాత ఆమె వైద్యులు ఆమెను ఇక మీద బహిరంగ ప్రసంగాలలో పాల్గొనవద్దని సలహా ఇచ్చారు.[316] 2002 మార్చిలో వైద్యుల సలహా మేరకు ఆమె అన్ని ప్రణాళికాబద్ధమైన ప్రసంగ మరిన్ని ఒప్పందాలను రద్దు చేసుకుంటానని ప్రకటించింది.[317]
ప్రధానమంత్రిగా ఉండటం ఒంటరి పని. ఒక కోణంలో అది ఇలా ఉండాలి: మీరు జనసమూహం నుండి నాయకత్వం వహించలేరు. కానీ డెనిసు అక్కడ ఉండటంతో నేను ఎప్పుడూ ఒంటరిగా లేను. ఎంత మనిషి. ఎంత మంచి భర్త. ఎంత మంచి స్నేహితుడు.
థాచరు (1993, p. 23)
2003 జూన్ 26న థాచరు భర్త సర్ డెనిసు 88 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు;[318] ఆయన మృతదేహాన్ని జూలై 3న లండన్లోని మోర్టులేకు శ్మశానవాటికలో దహనం చేశారు.[319]
చివరి సంవత్సరాలు (2003–2013)
[మార్చు]
2004 జూన్ 11న థాచరు (వైద్యుల ఆదేశాలకు విరుద్ధంగా) రోనాల్డు రీగనుకు ప్రభుత్వ అంత్యక్రియల సేవకు హాజరయ్యారు.[320] ఆమె తన ప్రశంసలను వీడియో టేపు ద్వారా అందించింది; ఆమె ఆరోగ్య దృష్ట్యా, ఆ సందేశం చాలా నెలల ముందే రికార్డు చేయబడింది.[321][322] థాచరు రీగను పరివారంతో కాలిఫోర్నియాకు వెళ్లి, అధ్యక్షుడి స్మారక సేవ, అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు రోనాల్డు రీగను ప్రెసిడెన్షియలు లైబ్రరీ.[323]
2005లో బ్లెయిరు రెండు సంవత్సరాల క్రితం ఇరాక్ దాడి చేయాలని ఎలా నిర్ణయించుకున్నాడో థాచరు విమర్శించాడు. సద్దాం హుస్సేనును కూల్చివేసే జోక్యానికి ఆమె ఇప్పటికీ మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ (ఒక శాస్త్రవేత్తగా) సాయుధ దళాలను అప్పగించే ముందు తాను ఎల్లప్పుడూ "వాస్తవాలు, ఆధారాలు, రుజువుల" కోసం చూస్తానని ఆమె చెప్పింది. [236] ఆమె అక్టోబరు 13న హైడు పార్కు, లండనులోని మాండరిను ఓరియంటలు హోటలులో తన 80వ పుట్టినరోజును జరుపుకుంది; అతిథులలో రాణి, డ్యూక్ ఆఫ్ ఎడిన్బర్గు, ప్రిన్సెసు అలెగ్జాండ్రా, టోనీ బ్లెయిరు ఉన్నారు.[324] జియోఫ్రీ హోవు, బారను హోవు ఆఫ్ అబెరావోను కూడా హాజరై తన మాజీ నాయకుడి గురించి ఇలా అన్నాడు: "ఆమె నిజమైన విజయం కేవలం ఒక పార్టీని మాత్రమే కాదు. రెండు పార్టీలను కూడా మార్చివేసింది. తద్వారా లేబరు పార్టీ చివరికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, థాచరిజంలో ఎక్కువ భాగం తిరిగి మార్చలేనిదిగా అంగీకరించబడింది."[325]
2006లో యుఎస్లో 9/11 దాడుల ఐదవ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని థాచరు అధికారిక వాషింగ్టను స్మారక సేవకు హాజరయ్యారు. ఆమె ఉపాధ్యక్షుడు డిక్ చెనీ అతిథిగా హాజరయ్యారు. ఆమె పర్యటన సందర్భంగా విదేశాంగ కార్యదర్శి కండోలీజా రైసును కలిశారు.[326] 2007 ఫిబ్రవరిలో థాచరు పార్లమెంటు సభలలో ఒక విగ్రహంతో సత్కరించబడిన మొదటి జీవించి ఉన్న బ్రిటిషు ప్రధాన మంత్రి. కాంస్య విగ్రహం ఆమె రాజకీయ హీరో విన్స్టన్ చర్చిల్ విగ్రహం, కాంస్య ఎదురుగా ఉంది. థాచరు హాజరైన 2007 ఫిబ్రవరి 21న ఆవిష్కరించబడింది; ఆమె కామన్సు సభ్యుల లాబీలో ఇలా వ్యాఖ్యానించింది: "నేను ఇనుమును ఇష్టపడి ఉండవచ్చు - కానీ కాంస్య [...] అది తుప్పు పట్టదు."[327]
థాచరు యూరోపియను మనస్సాక్షి మీద ప్రేగ్ డిక్లరేషను, కమ్యూనిజం, దాని ఫలితంగా వచ్చిన ప్రేగు ప్రక్రియ, దాని మునుపటి సమావేశానికి మద్దతు తెలుపుతూ ఒక బహిరంగ లేఖను పంపింది.[328]
హౌసు ఆఫ్ లార్డ్సు విందులో కుప్పకూలిన తర్వాత, థాచరు తక్కువ రక్తపోటుతో బాధపడింది.[329]లో చేరారు సెయింటు థామసు హాస్పిటలుకి 2008 మార్చి 7న పరీక్షల కోసం. 2009లో ఆమె మళ్ళీ కిందపడి ఆమె చేయి విరిగిపోవడంతో ఆసుపత్రి పాలైంది.[330] థాచరు 2009 నవంబరు చివరలో కళాకారుడిచే అధికారిక చిత్రపటం ఆవిష్కరణ కోసం 10 డౌనింగు స్ట్రీటుకు తిరిగి వచ్చారు. రిచర్డు స్టోను[331] జీవించి ఉన్న మాజీ ప్రధాన మంత్రికి లభించిన అసాధారణ గౌరవం. స్టోను గతంలో క్వీను, క్వీన్ మదరు చిత్రాలను చిత్రించడానికి నియమించబడ్డాడు.[332]
2011 జూలై 4న లండనులోని యుఎస్ రాయబార కార్యాలయం వెలుపల రోనాల్డు రీగను 10 ft (3.0 m) విగ్రహ ఆవిష్కరణ కార్యక్రమానికి థాచరు హాజరు కావాల్సి ఉంది. కానీ ఆమె ఆరోగ్యం క్షీణించడం వల్ల హాజరు కాలేకపోయింది.[333] ఆమె చివరిసారిగా 2010 జూలై 19న [334]న హౌసు ఆఫ్ లార్డ్సు సమావేశానికి హాజరయ్యారు. 2011 జూలై 30న లార్డ్సులో ఆమె కార్యాలయం మూసివేయబడిందని ప్రకటించారు.[335] ఆ నెల ప్రారంభంలో ఇప్సోసు మోరీ పోలులో థాచరు గత 30 సంవత్సరాలలో అత్యంత సమర్థత కలిగిన ప్రధాన మంత్రిగా ఎంపికయ్యారు.[336]
థాచరు కుమార్తె కరోలు మార్గరెటు థాచరు చిత్తవైకల్యంతో బాధపడుతున్నారని ఆమె తల్లికి 2005లో చిత్తవైకల్యం ఉందని ఆమె మొదటిసారి వెల్లడించింది. లాంగ్లీ "అమ్మ జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం వల్ల పెద్దగా చదవదు" అని చెప్పింది. 2008లో ఆమె రాసిన జ్ఞాపకాలలో కరోలు తన తల్లి "ఒక వాక్యం ముగింపుకు చేరుకునే సమయానికి దాని ప్రారంభం గుర్తుకు రాలేదని" రాసింది.[337] తరువాత ఆమె తన తల్లి చిత్తవైకల్యంతో మొదటిసారి ఎలా ప్రభావితమైందో వివరించింది, సంభాషణలో, థాచరు ఫాక్లాండ్సు, యుగోస్లావు వివాదాలను గందరగోళపరిచింది; తన భర్త డెనిసు చనిపోయాడని తన తల్లికి పదే పదే చెప్పాల్సిన బాధను ఆమె గుర్తుచేసుకుంది.[338]
లెగసీ
[మార్చు]రాజకీయ ప్రభావం
[మార్చు]థాచరిజం యుద్ధానంతర ఏకాభిప్రాయం క్రమబద్ధమైన, నిర్ణయాత్మకమైన పునర్నిర్మాణాన్ని సూచిస్తుంది. దీని ద్వారా ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు కీనేసియనిజం, సంక్షేమ రాజ్యం, జాతీయం చేయబడిన పరిశ్రమ, ఆర్థిక వ్యవస్థ దగ్గరి నియంత్రణ, అధిక పన్నుల కేంద్ర ఇతివృత్తాల మీద ఎక్కువగా అంగీకరించాయి. థాచరు సాధారణంగా సంక్షేమ రాజ్యాన్ని దుర్వినియోగాల నుండి విముక్తి చేయాలని ప్రతిపాదిస్తూ దానికి మద్దతు ఇచ్చింది.[nb 6]
1982లో ఆమె అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన జాతీయ ఆరోగ్య సేవ "మన చేతుల్లో సురక్షితంగా" ఉందని హామీ ఇచ్చింది.[339] మొదట జాతీయం చేయబడిన పరిశ్రమలను ప్రైవేటీకరించే ప్రశ్నను ఆమె విస్మరించింది; కుడి-వింగ్ థింకు ట్యాంకులచే ముఖ్యంగా సర్ కీతు జోసెఫు చే, [340] ద్వారా బాగా ప్రభావితమైన థాచరు తన దాడిని విస్తృతం చేసింది. థాచరిజం ఆమె విధానాలను అలాగే ఆమె నైతిక దృక్పథం, వ్యక్తిగత శైలి అంశాలను సూచిస్తుంది, వీటిలో నైతిక నిరంకుశత్వం, జాతీయవాదం, ఉదారవాద వ్యక్తివాదం, రాజకీయ లక్ష్యాలను సాధించడంలో రాజీలేని విధానం ఉన్నాయి.[341][342][nb 7]
థాచరు తన రాజకీయ తత్వాన్ని ఒక పెద్ద, వివాదాస్పద విరామంలో నిర్వచించింది. 1987లో ఉమెన్సు ఓన్ మ్యాగజైనులో ప్రచురితమైన ఇంటర్వ్యూలో ఆమె పూర్వీకుడు ఎడ్వర్డు హీతు ఒక-జాతి సంప్రదాయవాదం[343] తో:
మనం చాలా మంది పిల్లలు, ప్రజలకు "నాకు ఒక సమస్య ఉంది. దానిని ఎదుర్కోవడం ప్రభుత్వ పని!" లేదా "నాకు ఒక సమస్య ఉంది. నేను వెళ్లి దానిని ఎదుర్కోవడానికి గ్రాంటు తీసుకుంటాను!" "నేను నిరాశ్రయుడిని, ప్రభుత్వం నాకు వసతి కల్పించాలి!" అని అర్థం చేసుకునే కాలం దాటి పోయిందని నేను అనుకుంటున్నాను. వారు తమ సమస్యలను సమాజం మీద వేస్తున్నారు. సమాజం ఎవరు? అలాంటిదేమీ లేదు! వ్యక్తిగత పురుషులు, మహిళలు, కుటుంబాలు ఉన్నాయి. ఏ ప్రభుత్వం కూడా ఏమీ చేయలేము. ప్రజలు మొదట తమను తాము చూసుకోవడం ద్వారా తప్ప. మనల్ని మనం జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం మన కర్తవ్యం, ఆ మీద మన పొరుగువారిని జాగ్రత్తగా చూసుకోవడంలో కూడా సహాయం చేయడం, జీవితం అనేది పరస్పర వ్యాపారం, ప్రజలు బాధ్యతలను దృష్టిలో ఉంచుకుని హక్కులను ఎక్కువగా గుర్తుంచుకుంటారు.[344]
అవలోకనం
[మార్చు]ఆమె పదవీకాలంలో వాటాలను కలిగి ఉన్న పెద్దల సంఖ్య 7 శాతం నుండి 25 శాతానికి పెరిగింది. ఒక మిలియను కంటే ఎక్కువ కుటుంబాలు తమ కౌన్సిలు ఇళ్లను కొనుగోలు చేశాయి. 1979 నుండి 1990 వరకు యజమాని-ఆక్రమణదారులలో 55 శాతం నుండి 67 శాతానికి పెరిగింది. ఇళ్ళు 33–55 శాతం తగ్గింపుతో అమ్ముడయ్యాయి. ఇది కొంతమంది కొత్త యజమానులకు పెద్ద లాభాలను తెచ్చిపెట్టింది. 1980లలో ప్రధానంగా ఇళ్ల ధరలు పెరగడం, ఆదాయాలు పెరగడం వలన వ్యక్తిగత సంపద వాస్తవ పరంగా 80 శాతం పెరిగింది. జాతీయ ఆదాయాన్ని పెంచుకోవడానికి బదులుగా త్వరిత, విస్తృత అమ్మకాలను నిర్ధారించడానికి ప్రైవేటీకరించబడిన యుటిలిటీలలోని వాటాలను వాటి మార్కెట్టు విలువ కంటే తక్కువగా విక్రయించారు.[345][346]
"థాచరు పాలనా సంవత్సరాలు" అధిక నిరుద్యోగం, సామాజిక అశాంతితో నిండిన కాలాలుగా కూడా గుర్తించబడ్డాయి.[347][348], రాజకీయ రంగంలో ఎడమ వైపున ఉన్న చాలా మంది విమర్శకులు నిరుద్యోగ స్థాయికి ఆమె ఆర్థిక విధానాలను తప్పుబడుతున్నారు; ఆమె ఆర్థిక ఆర్థిక విధానాలతో పాటు సామూహిక నిరుద్యోగం వల్ల ప్రభావితమైన అనేక ప్రాంతాలు దశాబ్దాలుగా మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం, కుటుంబ విచ్ఛిన్నం వంటి సామాజిక సమస్యలతో బాధపడుతున్నాయి.[349] ఆమె పదవీకాలంలో నిరుద్యోగం 1979 మే స్థాయి కంటే తగ్గలేదు.[350] 1990లో దాని 1979 ఏప్రిల్ స్థాయి కంటే తక్కువగా పడిపోయింది.[351] తయారీ మీద ఆమె విధానాల దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలు వివాదాస్పదంగా ఉన్నాయి.[352][353]
2009లో స్కాట్లాండులో మాట్లాడుతూ, థాచరు తనకు ఎటువంటి విచారం లేదని, "కాలం చెల్లిన పరిశ్రమలు, వాటి మార్కెట్లు టెర్మినలు క్షీణతలో ఉన్నాయి", "ఆధారపడే సంస్కృతిని సృష్టించిన సబ్సిడీలు" నుండి పోలు పన్నును ప్రవేశపెట్టడం, సబ్సిడీలను ఉపసంహరించుకోవడం సరైనదని నొక్కి చెప్పింది. ఇది బ్రిటనుకు అంత నష్టం కలిగించింది.[354] రాజకీయ ఆర్థికవేత్త సుసాను స్ట్రేంజు నవ ఉదారవాద ఆర్థిక వృద్ధి నమూనాను "క్యాసినో క్యాపిటలిజం" అని పిలిచారు. ఇది ఊహాగానాలు, ఆర్థిక వ్యాపారం ఆర్థిక వ్యవస్థకు మరింత ముఖ్యమైనవిగా మారుతున్నాయని ఆమె అభిప్రాయాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది పరిశ్రమ.[355]
ఎడమ వైపున విమర్శకులు ఆమెను విభజనకారిగా అభివర్ణిస్తున్నారు.[356] ఆమె దురాశ, స్వార్థాన్ని క్షమించిందని చెప్పింది.[347] ప్రముఖ వెల్షు రాజకీయ నాయకుడు రోడ్రి మోర్గాను,[357] ఇతరులలో, [358] థాచరును "మార్మైటు" వ్యక్తిగా వర్ణించారు. 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తరువాతి కాలంలో రాసిన జర్నలిస్టు మైఖేలు వైటు, తన సంస్కరణలు ఇప్పటికీ నికర ప్రయోజనం అనే అభిప్రాయాన్ని సవాలు చేశారు.[359] ఇతరులు ఆమె విధానాన్ని "మిశ్రమ బ్యాగు"గా భావిస్తారు[360][361] "క్యూరేటు గుడ్డు".[362]
థాచరు తన పార్టీ లేదా ప్రభుత్వంలో "మహిళల రాజకీయ లక్ష్యాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో పెద్దగా కృషి చేయలేదు".[363] కొంతమంది బ్రిటిషు స్త్రీవాదులు ఆమెను "శత్రువు"గా భావించారు.[364] మహిళల చరిత్ర సమీక్షలో జూన్ పర్విసు మాట్లాడుతూ థాచరు తన కాలంలోని లైంగిక వివక్షతలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నత స్థాయికి ఎదగడానికి తీవ్రంగా పోరాడినప్పటికీ ఇతర మహిళలకు మార్గాన్ని సులభతరం చేయడానికి ఆమె ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదు.[365] థాచరు మహిళల హక్కులను ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరంగా పరిగణించలేదు ఎందుకంటే ఆమె తన ప్రధానమంత్రి పదవిలో ఉన్నప్పుడు మహిళలు తమ హక్కులను కోల్పోతున్నారని భావించలేదు. ఆమె ఒకసారి అన్ని ప్రభుత్వ నియామకాలకు డిఫాల్టుగా మహిళలను షార్టులిస్టు చేయాలని సూచించింది. చిన్న పిల్లలు ఉన్నవారు ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టాలని ప్రతిపాదించింది.[366]
1970ల చివరలో వలస మీద థాచరు వైఖరి పెరుగుతున్న జాత్యహంకార ప్రజా చర్చలో భాగంగా భావించబడింది, [367] దీనిని మార్టిను బార్కరు "కొత్త జాత్యహంకారం" అని పిలిచారు.[368] దీనికి విరుద్ధంగా, వలసదారుల వరదలకు వ్యతిరేకంగా హెచ్చరికలతో నేషనలు ఫ్రంటు (ఎన్ఎఫ్) పెద్ద సంఖ్యలో కన్జర్వేటివు ఓటర్లను ఆకర్షిస్తోందని థాచరు నమ్మాడు. వారి ఓటర్లలో చాలా మంది తీవ్రమైన సమస్యలను పరిష్కరించాల్సిన అవసరం ఉందని గుర్తించడం ద్వారా ఎన్ఎఫ్ కథనాన్ని అణగదొక్కడం ఆమె వ్యూహం. 1978లో ఆమె ఎన్ఎఫ్ నుండి కన్జర్వేటివ్ల వైపు ఓటర్లను ఆకర్షించడానికి లేబర్ వలస విధానాన్ని విమర్శించింది.[369] ఆమె వాక్చాతుర్యాన్ని అనుసరించి ఎన్ఎఫ్ ఖర్చుతో కన్జర్వేటివ్ మద్దతు పెరిగింది. వామపక్ష విమర్శకులు ఆమెను జాత్యహంకారానికి పాండరింగు చేస్తున్నారని ఆరోపించారు.[370][nb 8]
అనేక థాచరైటు విధానాలు లేబర్ పార్టీని ప్రభావితం చేశాయి.[374][375] 1997లో టోనీ బ్లెయిరు ఆధ్వర్యంలో తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చింది. 1994లో బ్లెయిరు పార్టీని "న్యూ లేబరు" అని పేరు మార్చాడు. దాని సాంప్రదాయ మద్దతుదారులను మించి దాని ఆకర్షణను పెంచే లక్ష్యంతో,[376] థాచరుకు మద్దతు ఇచ్చిన వారిని ఆకర్షించడానికి ఉదాహరణకు "ఎస్సెక్సు మాన్".[377] థాచరు "న్యూ లేబరు" రీబ్రాండింగును తన గొప్ప విజయంగా భావించినట్లు చెబుతారు.[378] బ్లెయిరుకు భిన్నంగా, విలియం హేగు నేతృత్వంలోని కన్జర్వేటివు పార్టీ ప్రజా ఆమోదం పొందే ప్రయత్నంలో థాచరు ఆర్థిక విధానాల నుండి తనను, పార్టీని దూరం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించింది.[379]
2013లో థాచరు మరణించిన కొద్దికాలానికే, స్కాటిషు మొదటి మంత్రి అలెక్సు సాల్మండు ఆమె విధానాలు స్కాటిషు అధికార వికేంద్రీకరణను ప్రోత్సహించడం వల్ల "ఊహించని పరిణామం" కలిగి ఉన్నాయని వాదించారు.[380] లార్డు ఫౌల్క్సు ఆఫ్ కమ్నాకు స్కాట్లాండు టునైటు మీద ఆమె అధికార వికేంద్రీకరణకు "ఉత్తేజాన్ని" అందించిందని అంగీకరించారు.[381] 1997లో ది స్కాట్సుమ్యాను కోసం వ్రాస్తూ, థాచరు అధికార వికేంద్రీకరణకు వ్యతిరేకంగా వాదించారు. అది చివరికి స్కాటిషు స్వాతంత్ర్యానికి దారితీస్తుందని ఆధారపడ్డారు.[382]
ఖ్యాతి
[మార్చు]మార్గరెటు థాచరు ఆధునిక కాలంలో మొదటి మహిళ ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన ప్రధానమంత్రి మాత్రమే కాదు. ఇరవయ్యవ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో అత్యంత ఆరాధించబడిన, అత్యంత ద్వేషించబడిన,అత్యంత దూషించబడిన ప్రజానాయకురాలైన వ్యక్తి. కొంతమందికి ఆమె తన దేశ రక్షకురాలు, [...] ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత కూడా ఖండంలోని మరింత నియంత్రిత ఆర్థిక వ్యవస్థలను అధిగమిస్తూ శక్తివంతమైన వ్యాపార ఆర్థిక వ్యవస్థను సృష్టించింది. మరికొందరికి ఆమె ఒక ఇరుకైన సిద్ధాంతకర్త. ఆమె కఠినమైన విధానాలు దురాశను చట్టబద్ధం చేశాయి. ఉద్దేశపూర్వకంగా అసమానతను పెంచాయి [...] దేశం సంఘీభావ భావన, పౌర గర్వాన్ని నాశనం చేశాయి. ఈ అభిప్రాయాలను సమన్వయం చేయడం లేదు: అయినప్పటికీ రెండూ నిజం.[nb 9]
జీవిత చరిత్ర రచయిత జాన్ కాంప్బెల్ (2011b, పేజీలు. 499)
బ్రిటిషు ప్రధానమంత్రిగా థాచరు పదవీకాలం 11 సంవత్సరాలు 209 రోజులు 19వ శతాబ్దం చివరిలో లార్డు సాలిసుబరీ తర్వాత (మూడు కాలాల్లో 13 సంవత్సరాలు, 252 రోజులు) అత్యంత పొడవైనది. 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో లార్డు లివర్పూలు తర్వాత (14 సంవత్సరాలు, 305 రోజులు) అత్యంత పొడవైన నిరంతర కాలం.[383][384]
వరుసగా మూడు సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కన్జర్వేటివు పార్టీని విజయపథంలో నడిపించిన ఆమె, రెండుసార్లు అఖండ మెజారిటీతో, గెలిచిన పార్టీకి వేసిన ఓట్ల విషయంలో బ్రిటిషు చరిత్రలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన పార్టీ నాయకులలో ఒకరు; ఆమె నాయకత్వంలో పార్టీకి మొత్తం 4 కోట్లకు పైగా బ్యాలెట్లు పోలయ్యాయి.[385][386][387] ఆమె ఎన్నికల విజయాలను 1987లో బ్రిటిషు ప్రెసు "చారిత్రక hat trick"గా అభివర్ణించింది.[388]
2002 బిబిసి పోలు 100 గ్రేటెస్టు బ్రిటన్సులో థాచరు జీవించి ఉన్న వ్యక్తులలో అత్యున్నత స్థానంలో నిలిచాడు.[389] 1999లో టైం థాచరును 100 మంది అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకరిగా పరిగణించింది. 20వ శతాబ్దం.[390] 2015లో ఆమె ఒక ప్రధాన ఆర్థికవేత్త స్కాటిషు విడోసు నిర్వహించిన పోలులో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. గత 200 సంవత్సరాలలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన మహిళగా సేవల సంస్థ;[391] 2016లో బిబిసి రేడియో 4, ఉమెన్సు అవరు పవరు లిస్టులో గత 70 సంవత్సరాలలో మహిళల జీవితాల మీద అతిపెద్ద ప్రభావాన్ని చూపిన మహిళల జాబితాలో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది.[392][393] 2020లో టైం మ్యాగజైను తన 100 మంది మహిళల జాబితాలో థాచరు పేరును చేర్చింది. 1982లో ఆమె నాయకత్వంలో ఫాక్లాండ్సు యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, బ్రిటిషు విజయం సాధించినప్పుడు ఆమెను ఉమెను ఆఫ్ ది ఇయరుగా ఎంపిక చేశారు.[394]
ప్రధానమంత్రిగా ఆమె సగటు ఆమోద రేటింగు సాపేక్షంగా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ[291] థాచరు పునరాలోచన అభిప్రాయ సేకరణలో అధిక స్థానంలో ఉన్నారు. YouGov ప్రకారం, బ్రిటిషు ప్రజలచే "మొత్తం సానుకూల పరంగా [n] చూస్తారు".[395] 2013లో ఆమె మరణించిన వెంటనే ది గార్డియను నిర్వహించిన పోలు ప్రకారం దాదాపు సగం మంది ప్రజలు ఆమెను సానుకూలంగా చూడగా మూడోవంతు మంది ఆమెను ప్రతికూలంగా చూశారు.[396] 2019లో YouGov నిర్వహించిన అభిప్రాయ సేకరణలో చాలా మంది బ్రిటను వాసులు ఆమెను యుద్ధానంతర గొప్ప నాయకురాలిగా రేటు చేశారు (చర్చిలు రెండవ స్థానంలో నిలిచారు).[397] పోలు ప్రకారం పది మంది బ్రిటన్లలో నలుగురి కంటే ఎక్కువ మంది (44%) థాచరు "మంచి" లేదా "గొప్ప" ప్రధానమంత్రి అని భావిస్తున్నారు. 29% మంది ఆమె "పేద" లేదా "భయంకరమైన" ప్రధానమంత్రి అని భావిస్తున్నారు. one.[397] మోరీ నిర్వహించిన 139 మంది విద్యావేత్తల 2011 పోలులో ఆమె 20వ శతాబ్దపు నాల్గవ గొప్ప బ్రిటిషు ప్రధాన మంత్రిగా ఓటు వేయబడింది.[398] 1945 తర్వాత బ్రిటిషు చరిత్ర మరి రాజకీయాలలో ప్రత్యేకత కలిగిన 82 మంది విద్యావేత్తల మీద 2016 లీడ్సు విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన సర్వేలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఆమె రెండవ గొప్ప బ్రిటిషు ప్రధాన మంత్రిగా ఓటు వేయబడింది.[399]
సాంస్కృతిక చిత్రణలు
[మార్చు]థియేటరు విమర్శకుడు మైఖేలు బిల్లింగ్టను ప్రకారం.[400] థాచరు ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు కళల మీద "స్పష్టమైన ముద్ర" వేశాడు.[401] ప్రధాన మంత్రిగా థాచరు తొలి వ్యంగ్య రచనలలో ఒకటి వ్యంగ్య రచయిత జాన్ వెల్సు (రచయిత, ప్రదర్శకురాలిగా), నటి జానెటు బ్రౌను (గాత్రదానం) థాచరు), భవిష్యత్తు స్పిట్టింగు ఇమేజు నిర్మాత జాన్ లాయిడు (సహ-నిర్మాతగా), 1979లో నిర్మాత మార్టిను లూయిసుతో కలిసి వ్యంగ్య ఆడియో ఆల్బం ది ఐరన్ లేడీ కోసం జతకట్టారు. ఇందులో థాచరు అధికారంలోకి రావడాన్ని వ్యంగ్యంగా చూపించే స్కిటులు, పాటలు ఉన్నాయి. ఈ ఆల్బం 1979 సెప్టెంబరులో విడుదలైంది.[402][403] థాచరును స్పిట్టింగు ఇమేజులో తీవ్రంగా వ్యంగ్యంగా చిత్రీకరించారు. ది ఇండిపెండెంటు ఆమెను "ప్రతి స్టాండు-అప్ కల" అని లేబులు చేశారు.[404]
1980ల నిరసన గీతాలకు థాచరు ఒక అంశం లేదా ప్రేరణ. థాచరుకు వ్యతిరేకంగా లేబరుకు మద్దతు ఇవ్వడానికి బిల్లీ బ్రాగు, పాలు వెల్లరు అనే సంగీతకారులు రెడ్ వెడ్జు సమష్టిని ఏర్పాటు చేయడంలో సహాయపడ్డారు.[405] మద్దతుదారులు, ప్రత్యర్థులు ఇద్దరూ "మాగీ" అని పిలుస్తారు. ఆమె ప్రీమియర్షిప్పు చివరి భాగంలో "మాగీ అవుటు" అనే పాట ఎడమ వర్గాలలో ఒక సంతకం ర్యాలీ కేకగా మారింది. [406]
వెల్సు అనేక మీడియాలో థాచరును పేరడీ చేశారు. అతను "రిచర్డు ఇంగ్రామ్సు" అనే స్పూఫు "డియరు బిలు" లేఖల మీద సహకరించాడు. ఇది ప్రైవేటు ఐ మ్యాగజైనులో కాలంగా వచ్చింది; అవి పుస్తక రూపంలో కూడా ప్రచురించబడ్డాయి. ఎనీవను ఫర్ డెనిసు? అనే వెస్టు ఎండ్ స్టేజు రివ్యూగా మారాయి. వెల్సు థాచరు భర్త పాత్రలో నటించారు. దీని తర్వాత 1982 టీవీ స్పెషలు డిక్ క్లెమెంటు దర్శకత్వం వహించారు. దీనిలో థాచరు పాత్రను ఏంజెలా థోర్ను పోషించారు.[407]
ఆమె ప్రీమియరు పదవి నుండి, థాచరు అనేక టెలివిజను కార్యక్రమాలు, డాక్యుమెంటరీలు, సినిమాలు, నాటకాలలో చిత్రీకరించబడింది.[408] ఆమె పాత్ర పోషించబడింది. ఇయాను కర్టీసు దీర్ఘకాలంగా నిర్మించబడని ది ఫాక్లాండ్సు ప్లే (2002)లో పాట్రిసియా హాడ్జు, ది లాంగు వాక్ టు ఫించ్లీ (2008) అనే టీవీ చిత్రంలో ఆండ్రియా రైస్బరో. ఆమె రెండు చిత్రాలలో కథానాయిక, మార్గరెటు (2009)లో లిండ్సే డంకను, ది ఐరన్ లేడీ (2011)లో మెరిలు స్ట్రీపు పోషించారు.[409] దీనిలో ఆమె చిత్తవైకల్యం లేదా అల్జీమర్సు వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు చిత్రీకరించబడింది.[410] ఆమె గిలియను ఆండర్సను పోషించిన ది క్రౌన్ నాల్గవ సీజనులో ఒక ప్రధాన పాత్ర.[411] థాచరు 2024 జీవిత చరిత్ర చిత్రం రీగనులో సహాయక పాత్రను పోషించింది. దీనిని లెస్లీ-అన్నే డౌను పోషించారు.[412]
బిరుదులు, అవార్డులు - గౌరవాలు
[మార్చు]
1970లో విదేశాంగ కార్యదర్శిగా మారిన తర్వాత థాచరు ప్రైవీ కౌన్సెలరు (పిసి) అయ్యారు.[413] 1975లో కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకురాలిగా మారిన తర్వాత కార్ల్టను క్లబ్బులో గౌరవ సభ్యురాలిగా పూర్తి సభ్యత్వ హక్కులకు అర్హత కలిగిన మొదటి మహిళ ఆమె.[414]
ప్రధానమంత్రిగా, థాచర్ రెండు గౌరవ బహుమతులను అందుకున్నారు:
- 1979 అక్టోబరు 24 : రాయలు ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ కెమిస్ట్రీ (HonFRIC) గౌరవ ఫెలోషిపు [415] ఇది మరుసటి సంవత్సరం రాయలు సొసైటీ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీలో విలీనం చేయబడింది;[416]
- 1983 జూలై 1: రాయల్ సొసైటీ (ఎఫ్ఆర్ఎస్) ఫెలోషిపు, అప్పటి సభ్యులలో కొంతమంది మధ్య వివాదాస్పద అంశం. [417]
ఆమె రాజీనామా చేసిన రెండు వారాల తర్వాత, థాచరును రాణి మెంబరు ఆఫ్ ది ఆర్డరు ఆఫ్ మెరిటు (ఒఎం)గా నియమించింది. థాచరు భర్త డెనిసు, అదే సమయంలో ఒక వంశపారంపర్య బారోనెటును తయారు చేశాడు;[418] ఆయన భార్యగా, థాచరు "లేడీ" గౌరవ శైలిని ఉపయోగించుకునే హక్కును కలిగి ఉంది.[419] ఆమె ఉపయోగించడానికి నిరాకరించిన స్వయంచాలకంగా ఇవ్వబడిన బిరుదు.[420][421][422] ఆమె తదుపరి ఉన్నత స్థితికి చేరుటలో ఆమె స్వయంగా లేడీ థాచరుగా చేయబడుతుంది.[423]
ఫాక్లాండ్సులో మార్గరెటు థాచరు డే 1992 నుండి ప్రతి జనవరి 10న జరుపుకుంటున్నారు.[424].[425]
థాచరు 1992లో కౌంటీ ఆఫ్ లింకనుషైరులో కెస్టెవెను బారోనెసు థాచరుగా జీవితకాల సభ్యురాలు అయ్యారు.[292][426] తదనంతరం కాలేజూ ఆఫ్ ఆర్మ్సు ఆమెకు యునైటెడు వ్యక్తిగత కోటు ఆఫ్ ఆర్మ్సును ఉపయోగించుకునే అనుమతి ఇచ్చింది; 1995లో లేడీ కంపానియను ఆఫ్ ది ఆర్డరు ఆఫ్ ది గార్టరు (ఎల్జి )గా ఆమె నియామకం జరిగినప్పుడు, ఇది యుకె అత్యున్నత చైవల్రీ ఆర్డరు.[427]
| ప్రీ-గార్టర్ అపాయింట్మెంట్ | పోస్ట్-గార్టర్ అపాయింట్మెంట్ | ||
| 1992–1995 | లోజెంజు: 1995–2013 | ఎస్కట్చియోను: 1995–2013 | |
యుఎస్లో థాచరు 1998లో రీగను ప్రెసిడెన్షియలు ఫౌండేషను నుండి రోనాల్డు రీగను ఫ్రీడం అవార్డును అందుకున్నారు;[428] ఆమె 2006లో హెరిటేజు ఫౌండేషను పోషకురాలిగా నియమితులయ్యారు.[429][430] ఇక్కడ ఆమె మార్గరెటు థాచరు సెంటరు ఫర్ ఫ్రీడంను స్థాపించింది.[431]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "బ్రిటిష్ మాజీ ప్రధాని మార్గరెట్ థాచర్ కన్నుమూత | Margaret Thatcher, former British PM, dies in London | బ్రిటిష్ మాజీ ప్రధాని థాచర్ మృతి - Telugu Oneindia". web.archive.org. 2023-04-07. Archived from the original on 2023-04-07. Retrieved 2023-04-07.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ బెకెట్ (2006), p. 1.
- ↑ O'Sullivan, Majella (10 April 2013). "మార్గరెట్ థాచర్ యొక్క ఐరిష్ మూలాలు కో కెర్రీలో ఉన్నాయి". Belfast Telegraph. Archived from the original on 3 ఆగస్టు 2020. Retrieved 18 జూలై 2020.
- ↑ Campbell (2011a), pp. 38–39.
- ↑ 5.0 5.1 బెకెట్ (2006), p. 8.
- ↑ జాన్సన్, మౌరీన్ (28 మే 1988). "బైబిల్-కోటింగ్ థాచర్ ఫ్యూరియసు డిబేటును కదిలించింది". అసోసియేటెడ్ ప్రెస్.
- ↑ Filby, Eliza (31 అక్టోబరు 2015). "God and Mrs. Thatcher: The Battle for Britain's Soul". National Review. Archived from the original on 12 డిసెంబరు 2019. Retrieved 21 ఏప్రిల్ 2018.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 Moore, Charles (19 April 2013). "మనం ఎప్పుడూ చూడని మార్గరెట్ థాచర్ వైపు". The Telegraph. Archived from the original on 20 ఏప్రిల్ 2018. Retrieved 25 జూలై 2017.
- ↑ బెకెట్ (2006), p. 5.
- ↑ Beckett (2006), p. 6; Blundell (2008), pp. 21–22.
- ↑ "School aims". Kesteven and Grantham Girls' School. Archived from the original on 28 జనవరి 2013. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ Moore (2019), p. 929.
- ↑ బెకెట్ (2006), p. 12; బ్లుండెల్ (2008), p. 23.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;ఆక్స్ఫర్డ్1అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ బ్లుండెల్ (2008), pp. 25–27; బెకెట్ (2006), p. 16; అగర్ (2022).
- ↑ "డోరతీ క్రౌఫుట్ హాడ్గ్కిన్" (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). Somerville College, Oxford. 2021-06-10. Retrieved 2024-07-25.
- ↑ 17.0 17.1 17.2 17.3 17.4 Agar (2022).
- ↑ Campbell (2000), p. 65; Agar (2022).
- ↑ Whittaker, Freddie; Waite, Debbie & Culliford, Elizabeth (9 April 2013). "Thatcher: కళాశాల తన మాజీ విద్యార్థిని సత్కరిస్తుంది". Oxford Mail. Archived from the original on 28 అక్టోబరు 2021. Retrieved 26 అక్టోబరు 2021.
- ↑ 20.0 20.1 20.2 20.3 20.4 Runciman, David (6 జూన్ 2013). "Rat-a-tat-a-tat-a-tat-a-tat". లండన్ రివ్యూ ఆఫ్ బుక్స్. Archived from the original on 9 మార్చి 2019. Retrieved 11 జూన్ 2013.
- ↑ Bowcott, Owen (30 డిసెంబరు 2016). "థాచర్ మహిళలకు మాత్రమే పరిమితమైన ఆక్స్ఫర్డ్ కళాశాలను కాపాడటానికి పోరాడారు". The Guardian. Archived from the original on 1 జనవరి 2017. Retrieved 31 డిసెంబరు 2016.
- ↑ డౌగిల్ (1987), p. 4.
- ↑ 23.0 23.1 "టోనీ బ్రే – సంస్మరణ". The Telegraph. 5 ఆగస్టు 2014. Archived from the original on 5 ఫిబ్రవరి 2019. Retrieved 25 జూలై 2017.
- ↑ "జాన్ వెస్లీ సొసైటీ యొక్క సంక్షిప్త చరిత్ర". Wesleys Oxford. Retrieved 28 ఫిబ్రవరి 2025.
- ↑ 25.0 25.1 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;Filbyఅనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ Campbell (2000), p. 47.
- ↑ 27.0 27.1 Lecher, Colin (8 April 2013). "థాచర్ ది కెమిస్ట్ థాచర్ను ఎలా తయారు చేయడంలో సహాయపడ్డాడు రాజకీయ నాయకుడు". పాపులర్ సైన్స్. Archived from the original on 17 ఫిబ్రవరి 2017. Retrieved 22 నవంబరు 2014.
- ↑ బెకెట్ (2006), pp. 20–21; బ్లండెల్ (2008), p. 28.
- ↑ బ్లండెల్ (2008), p. 30.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 17.
- ↑ బెకెట్ (2006), p. 17; అగర్ (2011).
- ↑ 32.0 32.1 అగర్ (2011).
- ↑ అగర్ (2022).
- ↑ 34.0 34.1 Agar (2011).
- ↑ "కోట్స్లో: మార్గరెట్ థాచర్". BBC వార్తలు. 8 April 2013. Archived from the original on 8 April 2019. Retrieved 12 April 2013.
- ↑ 36.0 36.1 బెకెట్ (2006), p. 22.
- ↑ Moore, Charles (5 February 2009). "Golly: ఇప్పుడు మనకు నిజంగా అభ్యంతరకరమైనది ఏమిటో తెలుసు". The Telegraph. Archived from the original on 5 ఫిబ్రవరి 2019. Retrieved 29 ఏప్రిల్ 2017.
- ↑ J.C. (21 అక్టోబరు 2012). "గ్యాఫీ-లజీ: మిచెల్ ఎందుకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది". ది ఎకనామిస్ట్. Archived from the original on 21 అక్టోబరు 2019. Retrieved 29 ఏప్రిల్ 2017.
1948లో అనేరిన్ బెవాన్ కన్జర్వేటివ్ పార్టీని 'క్రిమి కంటే తక్కువ' అని పిలిచాడు [...] టోరీలు ఈ పదబంధాన్ని స్వీకరించారు; కొంతమంది ప్రతిస్పందనగా వెర్మిన్ క్లబ్ను ఏర్పాటు చేశారు (మార్గరెట్ థాచర్ సభ్యురాలు).
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;వెర్మిన్అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ Blundell (2008), p. 36.
- ↑ Beckett (2006), pp. 23–24; Blundell (2008), p. 37.
- ↑ జాక్సన్ & సాండర్స్ (2012), p. 3.
- ↑ Beckett (2006), pp. 23–24.
- ↑ బెకెట్ (2006), pp. 23–24.
- ↑ "సర్ డెనిస్ థాచర్, Bt". The Telegraph. 27 జూన్ 2003. Archived from the original on 14 జనవరి 2012. Retrieved 6 జనవరి 2012.
- ↑ "Law school to merge with City". Times Higher Education. 2001-08-24. Retrieved 17 ఫిబ్రవరి 2025.
- ↑ Blundell (2008), p. 35.
- ↑ Beckett (2006), p. 25.
- ↑ Ogden (1990), p. 70; Beckett (2006), p. 26; Aitken (2013), p. 74.
- ↑ కాంప్బెల్ (2000), p. 100.
- ↑ బెకెట్ (2006), p. 27.
- ↑ మూస:లండన్ గెజిట్
- ↑ "HC S 2R [ప్రజా సంస్థలు (సమావేశాలకు పత్రికా ప్రకటనల ప్రవేశం) బిల్లు] (కన్య ప్రసంగం)". Margaret Thatcher Foundation. 5 ఫిబ్రవరి 1960. Archived from the original on 9 నవంబరు 2013. Retrieved 8 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ Aitken (2013), p. 91.
- ↑ Campbell (2000), p. 134.
- ↑ Sandbrook, Dominic (9 April 2013). "Viewpoint: మార్గరెట్ థాచర్ ఎప్పుడూ ప్రధానమంత్రి కాకపోతే?". BBC న్యూస్ మ్యాగజైన్. Archived from the original on 8 జూన్ 2013. Retrieved 16 జూన్ 2013.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 4.
- ↑ 58.0 58.1 స్కాట్-స్మిత్ (2003).
- ↑ 59.0 59.1 Wapshott (2007), p. 64.
- ↑ మూస:హన్సార్డ్ను ఉదహరించండి
- ↑ థాచర్ (1995), p. 150.
- ↑ మూస:హన్సార్డ్ను ఉదహరించండి
- ↑ "Hare Coursing Bill". Parliamentary Debates (Hansard). Vol. 801. House of Commons. 14 మే 1970. pp. 1599–1603. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ "Capital Punishment". Parliamentary Debates (Hansard). Vol. 785. House of Commons. 24 జూన్ 1969. p. 1235. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ మూస:హన్సార్డ్ను ఉదహరించండి
- ↑ థాచర్ (1995), p. 151.
- ↑ "మార్గరెట్ థాచర్ కాలక్రమం: గ్రాంథమ్ నుండి హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్ వరకు, ఆర్థర్ స్కార్గిల్, ఫాక్లాండ్స్ యుద్ధం ద్వారా". The Independent. 8 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 4 నవంబరు 2016. Retrieved 2 నవంబరు 2016.
- ↑ Wapshott (2007), p. 65.
- ↑ "Maudling టోరీ సార్వత్రిక ఎన్నికల ప్రచారానికి నాయకత్వం వహిస్తుంది". ది గ్లాస్గో హెరాల్డ్. 15 నవంబరు 1968. p. 1 – via Google Books.
- ↑ Warden, John (22 అక్టోబరు 1969). "షాడో క్యాబినెట్ యొక్క మూడు మార్పులు". ది గ్లాస్గో హెరాల్డ్. p. 24 – via Google Books.
- ↑ Aitken (2013), p. 117.
- ↑ Sandford, Christopher (4 డిసెంబరు 2017) [June 2012 issue]. "చూడటం, మాట్లాడటం". క్రానికల్స్. Archived from the original on 27 అక్టోబరు 2020. Retrieved 23 అక్టోబరు 2020.
- ↑ Campbell (2000), p. 189.
- ↑ Campbell (2000), pp. 190–191.
- ↑ Campbell (2000), p. 222.
- ↑ మూర్ (2013), p. 215.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 14.
- ↑ కాంప్బెల్ (2000), p. 224.
- ↑ Marr (2007), pp. 248–249.
- ↑ Moore (2013), p. 215.
- ↑ Reitan (2003), p. 14.
- ↑ 82.0 82.1 82.2 Wapshott (2007), p. 76.
- ↑ 83.0 83.1 Campbell (2000), p. 231.
- ↑ Campbell (2000), p. 288.
- ↑ Hickman, Martin (9 August 2010). "'milk-snatcher' ట్యాగ్ను నివారించడానికి Tories వేగంగా కదులుతాయి". The Independent. Archived from the original on 17 మే 2013. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ Reitan (2003), p. 15.
- ↑ Smith, Rebecca (8 ఆగస్టు 2010). "మార్గరెట్ థాచర్ 'మిల్క్'గా ఎలా ప్రసిద్ధి చెందింది స్నాచర్'". The Sunday Telegraph. Archived from the original on 18 జనవరి 2012. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 15; థాచర్ (1995), p. 182.
- ↑ "నేషనల్ ప్రెస్ క్లబ్ లంచ్ స్పీకర్లు: మార్గరెట్ థాచర్ (రికార్డెడ్ సౌండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్, లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్)". లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్. Archived from the original on 27 సెప్టెంబరు 2018.
- ↑ "నేషనల్ ప్రెస్ క్లబ్కు ప్రసంగం". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 19 సెప్టెంబరు 1975. Archived from the original on 29 అక్టోబరు 2016. Retrieved 28 అక్టోబరు 2016.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 15.
- ↑ "నాయకత్వంపై నియమాలను మార్చడానికి హీత్ అంగీకరిస్తున్నారు". The Glasgow Herald. 8 నవంబరు 1974. p. 1 – via Google Books.
- ↑ 93.0 93.1 Reitan (2003), p. 16.
- ↑ Cosgrave, Patrick (25 జనవరి 1975). "టోరీలకు స్పష్టమైన ఎంపిక". The Spectator (published 13 ఏప్రిల్ 2013). Archived from the original on 25 అక్టోబరు 2017. Retrieved 13 జూలై 2017.
- ↑ Naughton, Philippe (18 జూలై 2005). "థాచర్ సర్ ఎడ్వర్డ్ హీత్ కు నివాళులు అర్పించారు". The Times. Retrieved 23 అక్టోబరు 2020.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ కౌలే & బెయిలీ (2000).
- ↑ "కన్సర్వేటివ్ నాయకత్వాన్ని గెలుచుకున్న తర్వాత ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ (గ్రాండ్ కమిటీ రూమ్)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 11 ఫిబ్రవరి 1975. Archived from the original on 18 ఫిబ్రవరి 2012. Retrieved 29 సెప్టెంబరు 2007.
- ↑ మూర్ (2013).
- ↑ James, Clive (9 February 1975). "Mrs T ని దృష్టిలో పెట్టుకోవడం". The Observer. p. 26. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 23 అక్టోబరు 2020 – via Newspapers.com.
- ↑ థాచర్ (1995), p. 267.
- ↑ మూర్, చార్లెస్ (డిసెంబరు 2011). "ది ఇన్విన్సిబుల్ మిసెస్ థాచర్". Vanity Fair. Archived from the original on 18 ఫిబ్రవరి 2012. Retrieved 25 ఫిబ్రవరి 2012.
- ↑ జాన్సన్, Frank (22 ఏప్రిల్ 1983). "రెండు పిల్లల తల్లి అయిన ఫించ్లీకి ఒక అద్భుత పునరుద్ధరణ". వార్తలు. p. 28.
{{cite web}}: Missing or empty|url=(help) - ↑ "ముందస్తు ఎన్నికలపై లేబర్ పార్టీని ప్రధానమంత్రి ఎగతాళి చేస్తున్నారు". ది గార్డియన్. 20 ఏప్రిల్ 1983. p. 5.
సభలో రెండు వైపుల నుండి వచ్చిన కోలాహలం మధ్య, శ్రీమతి థాచర్ ఇలా అరిచారు: 'కాబట్టి మీరు ఎన్నికలకు భయపడుతున్నారా? భయపడుతున్నారా, భయపడుతున్నారా, భయపడుతున్నారా. భయపడుతున్నారా, భయపడుతున్నారా – తట్టుకోలేకపోయారు. తట్టుకోలేకపోయారు.'
- ↑ బెకెట్ (2010), chpt. 11.
- ↑ Campbell (2000), p. 344.
- ↑ . 18 సెప్టెంబరు 1975 – via Wikisource.
- ↑ Cooper (2010), pp. 25–26.
- ↑ మూస:Cite ప్రెస్ విడుదల
- ↑ కూపర్ (2010), pp. 25–26.
- ↑ "థాచర్ అధికార వికేంద్రీకరణను అడ్డుకోవడానికి ఎలా ప్రయత్నించాడు". The Scotsman. 27 April 2008. Archived from the original on 16 అక్టోబరు 2015. Retrieved 20 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ బెకెట్ (2010), chpt. 7.
- ↑ "7 సెప్టెంబరు 1978: కల్లఘన్ భయపడి పరిగెత్తుతున్నాడని ఆరోపించబడింది". On This 1950–2005 రోజు. Archived from the original on 10 ఏప్రిల్ 2012. Retrieved 13 జనవరి 2012 – via BBC న్యూస్ ఆన్లైన్.
- ↑ బట్లర్ & కవానాగ్ (1980).
- ↑ 114.0 114.1 114.2 "ఫించ్లీ కన్జర్వేటివ్స్తో ప్రసంగం ('ఐరన్ లేడీ' అని అంగీకరించింది)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 31 జనవరి 1976. Archived from the original on 24 సెప్టెంబరు 2016. Retrieved 17 అక్టోబరు 2016.
- ↑ 115.0 115.1 "కెన్సింగ్టన్ టౌన్ హాల్లో ప్రసంగం ('బ్రిటన్ అవేక్') (ది ఐరన్ లేడీ)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 19 జనవరి 1976. Archived from the original on 17 అక్టోబరు 2010. Retrieved 2 నవంబరు 2008.
హెల్సింకి వద్ద మేము తూర్పు ఐరోపాలో యథాతథ స్థితిని ఆమోదించాము. ప్రతిగా ఇనుప తెర అంతటా ప్రజలు, ఆలోచనల స్వేచ్ఛా కదలిక కోసం మేము ఆశించాము. ఇప్పటివరకు మనకు ఎటువంటి సారాంశం లభించలేదు.
- ↑ Gavrilov, Yuri (24 January 1976). "The 'Iron Lady' Sounds the Alarm". Red Star. Vol. 28, no. 1–13. Translated by ది కరెంట్ డైజెస్ట్ ఆఫ్ ది సోవియటు ప్రెస్. pp. 3, 17.
- ↑ "Maggie, the 'ఐరన్ లేడీ'" (PDF). The Sunday Times. 25 January 1976. Archived from the original (PDF) on 29 అక్టోబరు 2016. Retrieved 28 అక్టోబరు 2016.
- ↑ Atkinson (1984), p. 115; Kaplan (2000), p. 60.
- ↑ Macpherson, Fiona (10 ఏప్రిల్ 2013). "The Iron Lady: Margaret Thatcher's linguistic legacy". OxfordDictionaries.com. Archived from the original on 16 జూన్ 2018. Retrieved 20 మే 2018.
రాజకీయ నాయకుల నుండి టెన్నిస్ క్రీడాకారుల వరకు, మార్గరెట్ థాచర్తో ప్రతిధ్వని ఇప్పటికీ బలంగా ఉంది.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;ప్రార్థనఅనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ Bern (1987), p. 43; Ogden (1990), pp. 9, 12.
- ↑ Sheehy, Gail (1989). "ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన మహిళపై గెయిల్ షీహీ". Vanity Fair. p. 102.
{{cite web}}: Missing or empty|url=(help) - ↑ Eisner, Jane (7 జూన్ 1987). "ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన మహిళ". ది ఫిలడెల్ఫియా ఇంక్వైరర్ మ్యాగజైన్. p. 1. ASIN B006RKBPBK.
{{cite web}}: Missing or empty|url=(help) - ↑ "ఓట్లు టోరీలకు వెళ్తాయి, మరెవరికీ లేవు". ది ఎకనామిస్ట్. Vol. 263, no. 6976. 14 మే 1977. pp. 24–28.
- ↑ "కన్జర్వేటివ్ క్యాంపెయిన్ గైడ్ సప్లిమెంట్ 1978". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 1 మార్చి 1978. p. 270. Archived from the original on 19 అక్టోబరు 2020. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ "గ్రెనడా వరల్డ్ ఇన్ యాక్షన్ కోసం టీవీ ఇంటర్వ్యూ ('రాథరు స్వాంప్డు')". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 27 జనవరి 1978. Archived from the original on 17 జూలై 2017. Retrieved 23 జూలై 2017.
- ↑ "వలసదారుల ప్రవాహం తగ్గించబడకపోతే ప్రజలు శత్రువులుగా మారవచ్చని శ్రీమతి థాచరు భయపడుతున్నారు". News. 31 జనవరి 1978. p. 2.
{{cite web}}: Missing or empty|url=(help) - ↑ Reitan (2003), p. 26; Ward (2004), p. 128.
- ↑ Swaine, Jon (30 డిసెంబరు 2009). "మార్గరెట్ థాచర్ బ్రిటన్కు ఆసియా వలసల గురించి ఫిర్యాదు చేసింది". ది టెలిగ్రాఫ్. Archived from the original on 25 మే 2010. Retrieved 20 జనవరి 2011.
- ↑ Reitan (2003), p. 28; Seward (2001), p. 154.
- ↑ Pimlott (1996), pp. 460–463, 484, 509–514.
- ↑ Thatcher (1993), p. 18.
- ↑ 133.0 133.1 చైల్డ్స్ (2006), p. 185.
- ↑ 134.0 134.1 రీటన్ (2003), p. 30.
- ↑ మూస:కోట్ న్యూస్
- ↑ "10 అక్టోబరు 1980: థాచర్ 'తిరుగుబాటు కోసం కాదు'". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 24 జూలై 2013. Retrieved 21 డిసెంబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ జోన్స్ (2007), p. 224.
- ↑ "కన్జర్వేటివ్ పార్టీ కాన్ఫరెన్స్లో ప్రసంగం ('ఆ మహిళ తిరగడానికి కాదు')". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 10 అక్టోబరు 1980. Archived from the original on 5 జనవరి 2018. Retrieved 31 మార్చి 2018.
- ↑ థార్న్టన్ (2004), p. 18.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 31.
- ↑ "ఆర్థికవేత్తల హిమపాతం". ది టైమ్స్. 31 మార్చి 1981. p. 17. Retrieved 12 జనవరి 2011.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "ఆర్థిక వ్యవస్థ: ద్రవ్యవాదాన్ని విమర్శించే 364 మంది ఆర్థికవేత్తల లేఖ (విద్యావేత్తలకు, సంతకందారుల జాబితాకు పంపిన లేఖ)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 13 మార్చి 1981. Archived from the original on 1 ఏప్రిల్ 2018. Retrieved 31 మార్చి 2018.
- ↑ Floud & Johnson (2004), p. 392.
- ↑ "26 జనవరి 1982: UK నిరుద్యోగం మూడు మిలియన్లను దాటింది". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 21 ఫిబ్రవరి 2018. Retrieved 16 ఏప్రిల్ 2010 – via BBC News Online.
- ↑ Rowthorn & Wells (1987), p. 234.
- ↑ O'Grady, Sean (16 మార్చి 2009). "యువ కార్మికులలో నిరుద్యోగం 15 శాతానికి చేరుకుంది". The Independent. Archived from the original on 24 జూలై 2013. Retrieved 21 నవంబరు 2010.
- ↑ "కన్జర్వేటివ్ పార్టీ సమావేశానికి ప్రసంగం". Margaret Thatcher Foundation. 8 అక్టోబరు 1982. Archived from the original on 8 ఏప్రిల్ 2018. Retrieved 7 ఏప్రిల్ 2018.
- ↑ "కన్జర్వేటివ్ పార్టీ సమావేశంలో ప్రసంగం". Margaret Thatcher Foundation. 14 అక్టోబరు 1983. Archived from the original on 8 ఏప్రిల్ 2018. Retrieved 7 ఏప్రిల్ 2018.
- ↑ "11 జూన్ 1987". Politics 97. Archived from the original on 3 డిసెంబరు 2011. Retrieved 14 నవంబరు 2011 – via BBC News Online.
- ↑ Riddell, Peter (23 నవంబరు 1987). "థాచర్ పూర్తి EMS పాత్రను గట్టిగా వ్యతిరేకిస్తున్నాడు". Financial Times. Archived from the original on 20 ఏప్రిల్ 2008. Retrieved 8 అక్టోబరు 2008.
- ↑ థాచర్ (1993), p. 712.
- ↑ Marr (2007), p. 484.
- ↑ 153.0 153.1 Passell, Peter (23 ఏప్రిల్ 1990). "బ్రిటిష్ పోల్ టాక్స్ పై కోపం థాచర్ ఐడియాలజీని దెబ్బతీస్తుంది". The New York Times. Archived from the original on 2 జూన్ 2013. Retrieved 30 అక్టోబరు 2008.
- ↑ Reitan (2003), pp. 87–88.
- ↑ Graham, డేవిడ్ (25 మార్చి 2010). "ట్రఫాల్గర్ స్క్వేర్ యుద్ధం: పోల్ టాక్స్ అల్లర్లు తిరిగి సందర్శించబడ్డాయి". ది ఇండిపెండెంట్. Archived from the original on 19 జనవరి 2018. Retrieved 8 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ 156.0 156.1 "31 మార్చి 1990: పోల్ టాక్స్ ప్రదర్శనలో హింస చెలరేగింది". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 9 ఏప్రిల్ 2013. Retrieved 30 అక్టోబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ Narwan, Gurpreet (30 డిసెంబరు 2016). "చెల్లించని పోల్ పన్నుకు జరిమానా బెదిరింపు నం. 10కి పంపబడింది". ది టైమ్స్. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ Campbell (2011a), pp. 89–90.
- ↑ Thatcher (1993), pp. 97–98, 339–340.
- ↑ 160.0 160.1 160.2 160.3 "మార్గరెట్ థాచర్". CNN. Archived from the original on 3 జూలై 2008. Retrieved 29 అక్టోబరు 2008.
- ↑ Revzin, Philip (23 నవంబరు 1984). "బ్రిటిష్ కార్మిక సంఘాలు కాలం మారిందని గ్రహించి లైన్లో అడుగు పెట్టడం ప్రారంభించాయి". The Wall Street Journal.
- ↑ Wilenius, Paul (5 మార్చి 2004). "లోపల శత్రువులు: థాచర్, యూనియన్లు". BBC News. Archived from the original on 30 ఏప్రిల్ 2009. Retrieved 29 అక్టోబరు 2008.
- ↑ Henry, John (5 మార్చి 2009). "మైనర్లు ప్రభుత్వంపై తలపడినప్పుడు". BBC News. Yorkshire. Archived from the original on 21 మే 2018. Retrieved 20 మే 2018.
- ↑ 164.0 164.1 Glass, Robert (16 డిసెంబరు 1984). "ది అన్సివిలైజ్డ్ సైడ్ ఆఫ్ బ్రిటన్ దాని వికారమైన తలని తిరిగి పొందింది". ది రికార్డ్. p. 37.
- ↑ Black, David (21 ఫిబ్రవరి 2009). "ఇప్పటికీ వంగని, మాజీ మైనర్లు సమ్మె ప్రారంభమై 25 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా గుర్తుచేసుకుంటున్నారు". The Journal. Archived from the original on 12 ఆగస్టు 2017. Retrieved 5 జూలై 2017.
- ↑ 166.0 166.1 166.2 "గుంతలు అదృశ్యం కావడం చూడటం". BBC News. 5 March 2004. Archived from the original on 2 జూలై 2008. Retrieved 20 నవంబరు 2008.
- ↑ Hannan, Patrick (6 మార్చి 2004). "ఐరన్ లేడీ వర్సెస్ యూనియన్ బారన్". BBC News. Archived from the original on 26 ఫిబ్రవరి 2009. Retrieved 20 నవంబరు 2008.
- ↑ Jones, Alan (3 మార్చి 2009). "మైనర్ల సమ్మె చరిత్ర". ప్రెస్ అసోసియేషన్.
- ↑ 169.0 169.1 169.2 అడెనీ & లాయిడ్ (1988).
- ↑ "28 సెప్టెంబరు 1984: పిట్ వివాదం 'చట్టవిరుద్ధం' అని న్యాయమూర్తి అన్నారు". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 2 అక్టోబరు 2018. Retrieved 26 డిసెంబరు 2012 – via BBC News Online.
- ↑ ఖబాజ్ (2006), p. 226.
- ↑ మూర్ (2015), p. 164.
- ↑ హార్పర్, తిమోతి (5 మార్చి 1985). "మైనర్లు ఈరోజు తిరిగి పనికి వచ్చారు. బొగ్గు సమ్మె బ్రిటిష్ ఆర్థిక వ్యవస్థను, సమాజాన్ని చిన్నాభిన్నం చేసింది". The Dallas Morning News. p. 8.
- ↑ Moore (2015), p. 178.
- ↑ "UK బొగ్గు నష్టం £1mకి పడిపోయింది". BBC News. 4 March 2004. Archived from the original on 31 జనవరి 2011. Retrieved 20 నవంబరు 2008.
- ↑ Marr (2007), p. 411.
- ↑ Butler (1994), p. 375.
- ↑ Laybourn (1992), p. 208.
- ↑ Barrell (1994), p. 127.
- ↑ Seldon & Collings (2000), p. 27.
- ↑ Feigenbaum, Henig & Hamnett (1998), p. 71.
- ↑ Marr (2007), p. 428.
- ↑ 183.0 183.1 Parker & Martin (1995).
- ↑ కిర్బీ (2006).
- ↑ వెల్జానోవ్స్కి (1990), pp. 291–304.
- ↑ McAleese (2004), pp. 169–70.
- ↑ Simon, Emma (12 April 2013). "Thatcher's legacy: how has privatization faired?". The Telegraph. Archived from the original on 15 అక్టోబరు 2017. Retrieved 5 జూలై 2017.
- ↑ "బ్రిటన్లో ప్రైవేటీకరణ, నియంత్రణ అనుభవం యొక్క సమీక్ష". Institute of Economic Affairs. 7 నవంబరు 2000. Archived from the original on 20 ఫిబ్రవరి 2018. Retrieved 19 ఫిబ్రవరి 2018.
- ↑ Marr (2007), p. 495.
- ↑ Robertson, Jamie (27 అక్టోబరు 2016). "బిగ్ బ్యాంగ్ లండన్ నగరాన్ని శాశ్వతంగా ఎలా మార్చింది". BBC News. Archived from the original on 16 ఆగస్టు 2017. Retrieved 19 జూన్ 2017.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;రాబర్ట్సన్అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ 192.0 192.1 "3 అక్టోబరు 1981: ముగింపులో IRA మేజ్ నిరాహార దీక్షలు". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 13 జనవరి 2018. Retrieved 5 జనవరి 2008 – via BBC News Online.
- ↑ Clarke, Liam (5 ఏప్రిల్ 2009). "నిరాహార దీక్ష చేస్తున్నవారిలో గెర్రీ ఆడమ్స్ భాగస్వామిగా ఉన్నారా?". The Sunday Times. Archived from the original on 11 నవంబరు 2020. Retrieved 23 అక్టోబరు 2020 – via the Margaret Thatcher Foundation.
- ↑ 194.0 194.1 "The 1981 ఆకలి సమ్మె – ప్రధాన సంఘటనల కాలక్రమం". ఇంటర్నెట్లో సంఘర్షణ ఆర్కైవ్. Ulster University. Archived from the original on 6 డిసెంబరు 2010. Retrieved 27 జనవరి 2011.
- ↑ English (2005), pp. 207–08.
- ↑ 196.0 196.1 "12 అక్టోబరు 1984: బ్రైటన్ బాంబు పేలుడులో టోరీ క్యాబినెట్". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 8 మార్చి 2017. Retrieved 29 అక్టోబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ Thatcher (1993), pp. 379–383.
- ↑ Travis, Alan (3 October 2014). "Thatcher లేబర్ పార్టీ, మైనర్లను 'లోపల శత్రువు' అని పిలిచాడు". The Guardian. Archived from the original on 28 ఫిబ్రవరి 2017. Retrieved 25 మే 2017.
- ↑ Lanouse & Headrick (1998).
- ↑ "ఆంగ్లో ఐరిష్ ఒప్పందం కాలక్రమం". ఇంటర్నెట్లో సంఘర్షణ ఆర్కైవ్. Ulster University. Archived from the original on 6 డిసెంబరు 2010. Retrieved 27 జనవరి 2011.
- ↑ "15 నవంబరు 1985: ఆంగ్లో-ఐరిష్ ఒప్పందంపై సంతకం చేయబడింది". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 7 మార్చి 2008. Retrieved 4 మే 2010 – via BBC News Online.
- ↑ Moloney (2002), p. 336.
- ↑ కోక్రేన్ (1997), p. 143.
- ↑ Tewdwr-Jones (2003), p. 47.
- ↑ "ప్రసంగం ప్రారంభోత్సవం హాడ్లీ సెంటర్ ఫర్ క్లైమేట్ ప్రిడిక్షన్ అండ్ రీసెర్చ్". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 25 మే 1990. Archived from the original on 13 జూన్ 2017. Retrieved 17 జూన్ 2017.
- ↑ 206.0 206.1 హర్రాబిన్, రోజర్ (8 ఏప్రిల్ 2013). "మార్గరెట్ థాచర్: PM గ్రీన్ ఆందోళనలను ఎలా చట్టబద్ధం చేసారు". BBC News. Archived from the original on 10 ఆగస్టు 2017. Retrieved 17 జూన్ 2017.
- ↑ బోర్కే, ఇండియా (14 అక్టోబరు 2016). "మార్గరెట్ థాచర్, రోనాల్డ్ రీగన్ వాతావరణ మార్పు నుండి ప్రపంచాన్ని రక్షించే అవకాశం లేని వారు అవుతారా?". న్యూ స్టేట్స్మ్యాన్. Archived from the original on 6 డిసెంబరు 2018. Retrieved 6 డిసెంబరు 2018.
- ↑ క్యాంప్బెల్ (2011a), p. 642.
- ↑ "వాతావరణ మార్పు యొక్క సంక్షిప్త చరిత్ర". BBC News. 20 సెప్టెంబరు 2013. Archived from the original on 26 జూలై 2017. Retrieved 17 జూన్ 2017.
- ↑ "రాయల్ సొసైటీకి ప్రసంగం". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 27 సెప్టెంబరు 1988. Archived from the original on 6 ఏప్రిల్ 2016. Retrieved 27 ఏప్రిల్ 2016.
- ↑ Lahey (2013).
- ↑ Dorril (2002), p. 752 మూస:క్లోజ్డ్ యాక్సెస్.
- ↑ Cormac (2018), pp. 233–36.
- ↑ Stothard, Michael (30 డిసెంబరు 2011). "UK రహస్యంగా సద్దాంకు సరఫరా చేసింది". Financial Times. Archived from the original on 1 జూలై 2016. Retrieved 11 అక్టోబరు 2015.
- ↑ Leigh, David & Evans, Rob (27 ఫిబ్రవరి 2003). "థాచర్ సద్దాంను ఆసరా చేసుకున్నప్పుడు £1 బిలియన్ ఎలా పోయింది". ది గార్డియన్. Archived from the original on 11 ఆగస్టు 2017. Retrieved 2 ఆగస్టు 2017.
- ↑ "Kampuchea". Parliamentary Debates (Hansard). Vol. 79. House of Commons. 16 మే 1985. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
{{cite book}}: Unknown parameter|column-end=ignored (help); Unknown parameter|column-start=ignored (help) - ↑ "Cambodia". Parliamentary Debates (Hansard). House of Commons. 26 అక్టోబరు 1990. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
{{cite book}}: Unknown parameter|column-end=ignored (help); Unknown parameter|column-start=ignored (help) - ↑ మూస:హన్సార్డ్ను ఉదహరించు
- ↑ "కంబోడియా కసాయి థాచర్ పాత్రను బయటపెట్టడానికి సిద్ధమైంది". The Observer. 9 జనవరి 2000. Archived from the original on 12 జూన్ 2018. Retrieved 26 మే 2011.
- ↑ "గోర్బచేవ్ విధానం కోల్డ్ వార్ను ముగించిందని థాచర్ చెప్పారు". The New York Times. Associated Press. 18 నవంబరు 1988. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 30 అక్టోబరు 2008.
- ↑ Zemcov & Farrar (1989), p. 138.
- ↑ విలియమ్స్ (2001).
- ↑ "రోనాల్డ్ రీగన్". The Times (సంస్మరణ). 6 జూన్ 2004. Archived from the original on 28 జూన్ 2017. Retrieved 5 జూలై 2017 – via the Margaret Thatcher Foundation.
- ↑ "Trident is go". Time. 28 July 1980. Archived from the original on 4 సెప్టెంబరు 2008. Retrieved 16 జనవరి 2011.
- ↑ "వాన్గార్డ్ క్లాస్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి జలాంతర్గామి". అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తల సమాఖ్య. 5 నవంబరు 1999. Archived from the original on 23 నవంబరు 2010. Retrieved 16 జనవరి 2011.
- ↑ మార్ (2007), p. 419.
- ↑ Cannon, Lou (15 ఏప్రిల్ 1986). "Reagan Acted Upon 'Irrefutable' Evidence". The Washington Post. Archived from the original on 6 సెప్టెంబరు 2017. Retrieved 5 జూలై 2017.
- ↑ Riddell, Peter (16 ఏప్రిల్ 1986). "లిబియా బాంబు దాడిలో బ్రిటిష్ స్థావరాలను US ఉపయోగించడాన్ని థాచర్ సమర్థించారు". Financial Times. p. 1.
- ↑ "Engagements". Parliamentary Debates (Hansard). Vol. 95. House of Commons. 15 ఏప్రిల్ 1986. pp. 723–728. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ Lejeune, Anthony (23 May 1986). "A friend in need". National Review. Vol. 38, no. 1. p. 27.
- ↑ 231.0 231.1 "Oral History: Margaret Thatcher". PBS. Archived from the original on 2 డిసెంబరు 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ Lewis, Anthony (7 ఆగస్టు 1992). "విదేశాలలో ఇంట్లో; బుష్ నిజమైన చర్య తీసుకుంటారా?". The New York Times. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ "గల్ఫ్ యుద్ధం: బుష్–థాచర్ ఫోన్ సంభాషణ (ఊగిసలాడటానికి సమయం లేదు)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 26 ఆగస్టు 1990. Archived from the original on 20 ఏప్రిల్ 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ Tisdall, Simon (8 ఏప్రిల్ 2013). "ప్రపంచ వేదికపై UK బరువు కంటే ఎక్కువగా పంచ్ చేసిన నాన్-నాన్సెన్స్ ఐరన్ లేడీ". The Guardian. Archived from the original on 31 జూలై 2017. Retrieved 18 జూన్ 2017.
- ↑ Aitken (2013), pp. 600–601.
- ↑ 236.0 236.1 Grice, Andrew (13 అక్టోబరు 2005). "థాచర్ ఇరాక్ యుద్ధానికి ఆధారంపై తన సందేహాలను వెల్లడిస్తుంది". The Independent. Archived from the original on 25 అక్టోబరు 2017. Retrieved 22 సెప్టెంబరు 2016.
- ↑ "The Gulf". Parliamentary Debates (Hansard). House of Commons. 28 ఫిబ్రవరి 1991. col. 1120. Retrieved 28 అక్టోబరు 2020.
- ↑ "మార్గరెట్ థాచర్ సద్దాంను రసాయన ఆయుధాలతో బెదిరించాలని సూచించాడు". BBC News. 20 జూలై 2017. Archived from the original on 22 జూలై 2017. Retrieved 22 జూలై 2017.
- ↑ Mance, Henry (20 జూలై 2017). "థాచర్ సద్దాంను రసాయన ఆయుధాలతో బెదిరించాలనుకున్నాడు". Financial Times. Retrieved 31 జూలై 2017.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ స్మిత్ (1989), p. 21.
- ↑ 241.0 241.1 జాక్లింగ్ (2005), p. 230.
- ↑ హేస్టింగ్స్ & జెంకిన్స్ (1983), pp. 80–81.
- ↑ హేస్టింగ్స్ & జెంకిన్స్ (1983), p. 95.
- ↑ Evans, Michael (15 జూన్ 2007). "ది ఫాక్లాండ్స్: ఐరన్ లేడీ తన యుద్ధంలో గెలిచిన 25 సంవత్సరాల నుండి". The Times. Retrieved 5 జూలై 2017.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ హేస్టింగ్స్ & జెంకిన్స్ (1983), pp. 335–336.
- ↑ Sanders, Ward & Marsh (1987).
- ↑ Jenkins, Simon (1 April 2012). "Falklands యుద్ధం 30 సంవత్సరాల తర్వాత, అది థాచర్ను ప్రపంచ ప్రముఖుడిగా ఎలా మార్చింది". The Guardian. Archived from the original on 5 సెప్టెంబరు 2017. Retrieved 26 మే 2017.
- ↑ హేస్టింగ్స్ & జెంకిన్స్ (1983), p. 329.
- ↑ Yahuda (1996), p. 155.
- ↑ Reitan (2003), p. 116.
- ↑ "ఎంగేజ్మెంట్స్". 25 ఫిబ్రవరి 1988. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
{{cite web}}: Unknown parameter|column=ignored (help); Unknown parameter|house=ignored (help) - ↑ "దక్షిణాఫ్రికా". 11 జూలై 1988. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
{{cite web}}: Unknown parameter|column-end=ignored (help); Unknown parameter|column-start=ignored (help); Unknown parameter|house=ignored (help) - ↑ Campbell (2011a), p. 322.
- ↑ 254.0 254.1 Hanning, James (8 December 2013). "'terrorist' and the Tories: నెల్సన్ మండేలా నిజంగా మార్గరెట్ థాచర్ గురించి ఏమనుకున్నారు?". The Independent. Archived from the original on 8 డిసెంబరు 2013. Retrieved 24 అక్టోబరు 2017.
- ↑ Campbell (2011a), p. 325.
- ↑ Plaut, Martin (29 August 2018). "మార్గరెట్ థాచర్ నిజంగా నెల్సన్ మండేలాను ఉగ్రవాదిగా పిలిచారా?". New Statesman. Archived from the original on 6 సెప్టెంబరు 2018. Retrieved 6 సెప్టెంబరు 2018.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;బ్రూజెస్అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ "కన్జర్వేటివ్లు మార్కెట్లో ఉండటానికి అనుకూలంగా ఉన్నారు". విల్మింగ్టన్ మార్నింగ్ స్టార్. యునైటెడ్ ప్రెస్ ఇంటర్నేషనల్. 4 జూన్ 1975. p. 5. Archived from the original on 31 అక్టోబరు 2020. Retrieved 26 డిసెంబరు 2011.
- ↑ 259.0 259.1 Kuper, Simon (20 జూన్ 2019). "ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం బ్రెక్సిట్ను ఎలా రూపొందించింది -, బ్రిటన్ తదుపరి ప్రధాన మంత్రి". Financial Times. Archived from the original on 21 జూన్ 2019. Retrieved 23 అక్టోబరు 2020.
- ↑ 260.0 260.1 Senden (2004), p. 9.
- ↑ Pylas, Pan (23 జనవరి 2020). "బ్రిటన్ యొక్క EU ప్రయాణం: థాచర్ అన్ని యూరోస్కెప్టిక్గా మారినప్పుడు". Associated Press News. Archived from the original on 30 అక్టోబరు 2020. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ "Speech to the College of Europe ('The Bruges Speech')". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 20 సెప్టెంబరు 1988. Archived from the original on 13 మే 2012. Retrieved 31 అక్టోబరు 2008.
- ↑ Blitz, James (9 September 2009). "మిట్ట్రాండ్ 'చెడ్డ' జర్మన్ల ఆవిర్భావానికి భయపడ్డాడు". Financial టైమ్స్. Archived from the original on 31 జనవరి 2019. Retrieved 14 మే 2017.
- ↑ Ratti (2017), chpt. 4.
- ↑ Görtemaker (2006), p. 198.
- ↑ Campbell (2011a), p. 634.
- ↑ Low, Valentine (30 December 2016). "జర్మన్లు స్వీయ-జాలి, అహంకార, బెదిరింపు జాతిగా చూడబడ్డారు". ది టైమ్స్. Retrieved 17 డిసెంబరు 2020.
{{cite news}}: zero width space character in|title=at position 10 (help)CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ 268.0 268.1 Bowcott, Owen (30 డిసెంబరు 2016). "కోహ్ల్ థాచర్కు పునరేకీకరణ ప్రణాళికలకు రహస్య ప్రాప్యతను అందించాడు". The Guardian. Archived from the original on 17 మే 2019. Retrieved 18 జూన్ 2017.
- ↑ క్రీవే (1991).
- ↑ 270.0 270.1 Ridley, Matt (25 నవంబరు 1990). "Et Tu, Heseltine?; ప్రజాదరణ లేకపోవడం ఒక తీవ్రమైన తప్పు, థాచర్ దానికి సమాధానం ఇచ్చింది". The Washington Post. Archived from the original on 31 ఆగస్టు 2017. Retrieved 5 జూలై 2017.
- ↑ "The pol tax incubus". Editorials/Leaders. No. 63872. 24 November 1990. p. 13.
- ↑ 272.0 272.1 "5 డిసెంబరు 1989: థాచర్ నాయకత్వ ప్రత్యర్థిని ఓడించారు". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 7 మార్చి 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ 273.0 273.1 "1 నవంబరు 1990: యూరప్ విధానంపై హోవే రాజీనామా". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 7 మార్చి 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ 274.0 274.1 Whitney, Craig R. (23 నవంబరు 1990). "బ్రిటన్లో మార్పు; థాచర్ ఆమె నిష్క్రమిస్తుందని చెప్పింది; పార్టీ ఛాలెంజ్తో ప్రధానమంత్రిగా 11½ సంవత్సరాలు ముగిశాయి". The New York Times. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ Millership, Peter (1 నవంబరు 1990). "Thatcher డిప్యూటీ యూరప్ పై గొడవలో రాజీనామా". Reuters.
- ↑ వాల్టర్స్, అలన్ (5 డిసెంబరు 1990). "సర్ జియోఫ్రీ హోవ్ రాజీనామా శ్రీమతి థాచర్ రాజకీయ హత్యలో ఘోరమైన దెబ్బ". p. 12.
{{cite news}}: Unknown parameter|విభాగం=ignored (help); Unknown parameter|సమస్య=ignored (help) - ↑ "వ్యక్తిగత ప్రకటన". Parliamentary Debates (Hansard). Vol. 180. హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్. 13 నవంబరు 1990. Retrieved 22 October 2020.
{{cite book}}: Unknown parameter|column-end=ignored (help); Unknown parameter|column-start=ignored (help) - ↑ "సర్ జియోఫ్రీ హోవ్ రాజీనామా ప్రసంగంలో యూరోపియన్ వైఖరిపై ప్రధానమంత్రిని క్రూరంగా విమర్శించారు". Politics and Parliament. No. 63863. 14 నవంబరు 1990. p. 3.
- ↑ Frankel, Glenn (15 నవంబరు 1990). "Heseltine తన ఉద్యోగం కోసం థాచర్ను సవాలు చేస్తాడు". The Washington Post. Archived from the original on 10 ఆగస్టు 2017. Retrieved 2 ఆగస్టు 2017.
- ↑ Marr (2007), p. 473.
- ↑ Lipsey, David (21 నవంబరు 1990). "పోల్ స్వింగ్ తర్వాత టోరీలు తిరోగమనం చెందారు; కన్జర్వేటివ్ పార్టీ నాయకత్వం". News. No. 63869. p. 2.
- ↑ Williams (1998), p. 66.
- ↑ "22 నవంబరు 1990: థాచర్ ప్రధానమంత్రి పదవి నుంచి తప్పుకున్నారు". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 7 మార్చి 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ "HC S: [ఆమె మెజెస్టి ప్రభుత్వంలో విశ్వాసం]". Margaret Thatcher Foundation. 22 నవంబరు 1990. Archived from the original on 7 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 21 మార్చి 2017.
- ↑ Marr (2007), p. 474.
- ↑ Travis, Alan (30 December 2016). "మార్గరెట్ థాచర్ రాజీనామా US, USSRలోని రాజకీయ నాయకులను దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసిందని ఫైల్స్ చూపిస్తున్నాయి". The Guardian. Archived from the original on 8 నవంబరు 2020. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ కెటిల్, మార్టిన్ (4 ఏప్రిల్ 2005). "పోల్స్టర్లకు పన్ను విధించబడింది". The Guardian. Archived from the original on 9 నవంబరు 2013. Retrieved 23 జనవరి 2011.
- ↑ "'యోధుడు'పై ప్రధాన దాడులు థాచర్". BBC News. 3 అక్టోబరు 1999. Archived from the original on 11 అక్టోబరు 2003. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ రీటన్ (2003), p. 118.
- ↑ Crewe (1991).
- ↑ 291.0 291.1 "మార్గరెట్ థాచర్ (1925–2013)". Ipsos MORI. 8 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 22 జూలై 2017. Retrieved 25 మే 2017.
ఆమె రాజీనామా సమయంలో [...] 52% మంది ప్రజలు ఆమె ప్రభుత్వం దేశానికి మంచి చేసిందని, 40% మంది చెడు చేసిందని భావించారని చెప్పారు.
- ↑ 292.0 292.1 292.2 "30 జూన్ 1992: థాచర్ లార్డ్స్లో తన స్థానాన్ని పొందారు". On This Day 1950–2005. Archived from the original on 7 మార్చి 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008 – via BBC News Online.
- ↑ "థాచర్ ఆర్కైవ్". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. Archived from the original on 26 సెప్టెంబరు 2013. Retrieved 26 ఆగస్టు 2013.
- ↑ బర్ఖామ్, పాట్రిక్ (11 మే 2005). "థాచర్ ఫౌండేషన్ కోసం ఒక శకం ముగింపు". The Guardian. Archived from the original on 28 సెప్టెంబరు 2013. Retrieved 27 ఏప్రిల్ 2013.
1991లో మాజీ ప్రధాన మంత్రి స్థాపించిన హై-ప్రొఫైల్ సంస్థ యొక్క బ్రిటిష్ విభాగం సాధారణ ఎన్నికలకు రెండు రోజుల ముందు కంపెనీస్ హౌస్లో అధికారికంగా రద్దు చేయబడిందని తేలిన తర్వాత మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్ భవిష్యత్తును మిస్టరీ చుట్టుముట్టింది.
- ↑ Taylor, Matthew (9 April 2013). "మార్గరెట్ థాచర్ ఎస్టేట్ ఇప్పటికీ కుటుంబ రహస్యం". ది గార్డియన్. Archived from the original on 28 సెప్టెంబరు 2013. Retrieved 14 April 2013.
- ↑ "Tobacco కంపెనీ మార్గరెట్ థాచర్ను కన్సల్టెంట్గా నియమించుకుంది". Los Angeles Times. Associated Press. 19 July 1992. Archived from the original on 30 జూన్ 2017. Retrieved 25 మే 2017.
- ↑ Harris, John (3 ఫిబ్రవరి 2007). "Into the void". The Guardian. Archived from the original on 25 డిసెంబరు 2013. Retrieved 16 జనవరి 2011.
- ↑ "TV ఇంటర్వ్యూ ఫర్ HRT (క్రొయేషియా రేడియోటెలివిజన్)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 22 డిసెంబరు 1991. Archived from the original on 1 జూలై 2011. Retrieved 21 మార్చి 2011.
- ↑ Whitney, Craig R. (24 నవంబరు 1991). "Thatcher Close to Break With Her Replacement". The New York Times. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 21 మార్చి 2011.
- ↑ Thatcher, Margaret (6 ఆగస్టు 1992). "సాకులు ఆపండి. బోస్నియాకు ఇప్పుడే సహాయం చేయండి". The New York Times. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 2 డిసెంబరు 2007.
- ↑ "హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్ యూరోపియన్ కమ్యూనిటీస్ (సవరణ) బిల్ స్పీచ్". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 7 జూన్ 1993. Archived from the original on 13 మే 2012. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2007.
- ↑ "హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ యూరోపియన్ కమ్యూనిటీ చర్చ". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 20 నవంబరు 1991. Archived from the original on 27 సెప్టెంబరు 2007. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2007.
- ↑ "ఛాన్సలర్స్ రోబ్". కాలేజ్ ఆఫ్ విలియం & మేరీ. Archived from the original on 19 జనవరి 2012. Retrieved 18 జనవరి 2010.
- ↑ Oulton, Charles (1 అక్టోబరు 1992). "థాచర్ ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్గా నియమితులయ్యారు". ది స్వతంత్ర. Archived from the original on 28 జనవరి 2012. Retrieved 12 జనవరి 2010.
- ↑ 305.0 305.1 Kealey, Terence (8 ఏప్రిల్ 2013). "లేడీ థాచర్ మరణం పట్ల విశ్వవిద్యాలయం సంతాపం వ్యక్తం చేసింది". University of Buckingham. Archived from the original on 19 ఆగస్టు 2013. Retrieved 25 మే 2017.
- ↑ Castle, Stephen (28 May 1995). "థాచర్ 'భయంకరమైన' బ్లెయిర్ను ప్రశంసించాడు". The Independent. Archived from the original on 28 డిసెంబరు 2017. Retrieved 5 జూలై 2017.
- ↑ Woodward, Robert (15 మార్చి 1997). "థాచర్ మేజర్ కంటే బ్లెయిర్కు దగ్గరగా కనిపించాడు". The Nation. London, UK. Reuters. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 25 మే 2017.
- ↑ "Pinochet – థాచర్ మిత్రుడు". BBC News. 22 అక్టోబరు 1998. Archived from the original on 10 నవంబరు 2011. Retrieved 15 జనవరి 2010.
- ↑ "థాచర్ పక్కనే ఉన్నారు పినోచెట్". BBC News. 26 మార్చి 1999. Archived from the original on 17 ఫిబ్రవరి 2010. Retrieved 15 జనవరి 2010.
- ↑ "పినోచెట్ విడుదల". BBC News. 2 మార్చి 2000. Archived from the original on 16 అక్టోబరు 2009. Retrieved 15 జనవరి 2010.
- ↑ "డైలీ టెలిగ్రాఫ్లో ప్రచురించబడిన కన్జర్వేటివ్ నాయకత్వం కోసం ఇయాన్ డంకన్ స్మిత్కు మద్దతు ఇచ్చే లేఖ". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 21 ఆగస్టు 2001. Archived from the original on 18 ఫిబ్రవరి 2012. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2007.
- ↑ థాచర్, మార్గరెట్ (11 ఫిబ్రవరి 2002). "ఒక సూపర్ పవర్కు సలహా". The New York Times. Archived from the original on 16 అక్టోబరు 2015. Retrieved 11 అక్టోబరు 2015.
- ↑ Harnden, Toby (11 డిసెంబరు 2002). "ఇరాక్పై USతో దృఢంగా నిలబడినందుకు బ్లెయిర్ను థాచర్ ప్రశంసించారు". The Telegraph. Retrieved 11 అక్టోబరు 2015.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ గ్లోవర్ & ఎకనామైడ్స్ (2010).
- ↑ Wintour, Patrick (18 మార్చి 2002). "బ్రిటన్ EU నుండి నిష్క్రమించాలి, థాచర్ చెప్పారు". ది గార్డియన్. Archived from the original on 12 మే 2014. Retrieved 8 మే 2014.
- ↑ "Rt Hon Baroness Thatcher LG OM FRS కార్యాలయం నుండి ప్రకటన" (Press release). Margaret Thatcher Foundation. 22 మార్చి 2002. Archived from the original on 7 అక్టోబరు 2008. Retrieved 9 నవంబరు 2008.
- ↑ Campbell (2003), pp. 796–798.
- ↑ Thempest, Matthew (26 జూన్ 2003). "సర్ డెనిస్ థాచర్ 88 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు". The Guardian. Archived from the original on 8 ఆగస్టు 2017. Retrieved 8 ఆగస్టు 2017.
- ↑ "లేడీ థాచర్ డెనిస్కు వీడ్కోలు పలికారు". BBC News. 3 జూలై 2003. Archived from the original on 8 ఆగస్టు 2017. Retrieved 20 జనవరి 2011.
- ↑ "థాచర్: 'రీగన్ జీవితం దైవానుగ్రహంతో నిండిపోయింది'". CNN. 11 జూన్ 2004. Archived from the original on 9 నవంబరు 2017. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ "రీగన్కు థాచర్ చివరి సందర్శన". BBC News. 10 జూన్ 2004. Archived from the original on 30 మార్చి 2012. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ Russell, Alec & Sparrow, Andrew (7 జూన్ 2004). "రీగన్ అంత్యక్రియల సందర్భంగా థాచర్ టేప్ చేసిన శ్లాఘన". The Telegraph. Archived from the original on 7 జూలై 2016. Retrieved 18 జూలై 2016.
- ↑ "రోనాల్డ్ రీగన్ కోసం ప్రైవేట్ ఖననం". BBC News. 12 జూన్ 2004. Archived from the original on 16 అక్టోబరు 2008. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ "థాచర్ ప్రసంగంతో 80వ సంవత్సరాన్ని జరుపుకుంటున్నారు". BBC News. 13 అక్టోబరు 2005. Archived from the original on 8 ఫిబ్రవరి 2009. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ "థాచర్కు పుట్టినరోజు నివాళులు". BBC News. 13 అక్టోబరు 2005. Archived from the original on 12 నవంబరు 2006. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
{{cite news}}: Unknown parameter|archive-url1=ignored (help) - ↑ "9/11 90 కంటే ఎక్కువ దేశాల నుండి బాధితులను సత్కరిస్తున్న జ్ఞాపకాలు". US డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ స్టేట్. 11 సెప్టెంబరు 2006. Archived from the original on 22 సెప్టెంబరు 2006. Retrieved 1 నవంబరు 2008.
- ↑ "ఐరన్ లేడీని కాంస్యంతో సత్కరిస్తారు". BBC News. 21 ఫిబ్రవరి 2007. Archived from the original on 7 మార్చి 2009. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2007.
- ↑ "యూరోపియన్ మనస్సాక్షి, కమ్యూనిజంపై ప్రేగ్ సమావేశానికి సందేశం ["మన విధి గుర్తుంచుకోవడం, గుర్తు చేయడం"]". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 2008-05-30. Retrieved 21 ఆగస్టు 2025.
- ↑ మూర్, చార్లెస్ (9 మార్చి 2008). "థాచర్ జాతీయ నిధిగా మారే ప్రమాదం ఉంది". The Telegraph. Archived from the original on 20 అక్టోబరు 2017. Retrieved 31 మే 2017.
- ↑ "పడిపోయిన తర్వాత చికిత్స పొందిన లేడీ థాచర్". BBC News. 12 జూన్ 2009. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 20 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ "మార్గరెట్ థాచర్ డౌనింగ్ స్ట్రీట్కు తిరిగి వచ్చింది". The Telegraph. 23 నవంబరు 2009. Archived from the original on 26 నవంబరు 2009. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;ThatcherReturnsఅనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ "లండన్లోని US రాయబార కార్యాలయంలో రోనాల్డ్ రీగన్ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు". BBC News. 4 July 2011. Archived from the original on 11 నవంబరు 2020. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ జర్నల్స్ ఆఫ్ ది హౌసు ఆఫ్ లార్డ్సు (2012),
థాచర్, బి.
- ↑ Walker, Tim (30 జూలై 2011). "బారోనెస్ థాచర్ కార్యాలయం మూసివేయబడింది". The Telegraph. Archived from the original on 31 జూలై 2011. Retrieved 21 ఆగస్టు 2011.
- ↑ Stacey, Kiran (3 జూలై 2011). "థాచర్ అత్యంత సమర్థుడైన ప్రధాన మంత్రి పోల్కు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు". Financial Times. Archived from the original on 12 జూలై 2012. Retrieved 23 అక్టోబరు 2020.
- ↑ Langley, William (30 August 2008). "Carol Thatcher, daughter of the revolution". The Telegraph. Archived from the original on 12 నవంబరు 2012. Retrieved 11 ఫిబ్రవరి 2013.
- ↑ Elliott, Francis (25 ఆగస్టు 2008). "మార్గరెట్ థాచర్ చిత్తవైకల్యంతో చేసిన పోరాటం కుమార్తె జ్ఞాపకాలలో వెల్లడైంది". The Times. Archived from the original on 31 మే 2017. Retrieved 7 జూలై 2017 – via the Margaret Thatcher Foundation.
- ↑ క్లీన్ (1985).
- ↑ Marr (2007), p. 358.
- ↑ యంగ్, Hugo (n.d.). "మార్గరెట్ థాచర్ ప్రొఫైల్". Archived from the original on 31 అక్టోబరు 2011. Retrieved 30 అక్టోబరు 2008.
{{cite web}}: Unknown parameter|ఎన్సైక్లోపీడియా=ignored (help) - ↑ Bootle, Roger (8 ఏప్రిల్ 2013). "Margaret Thatcher: థాచరిజం యొక్క ఆర్థిక విజయాలు, వారసత్వం". The Telegraph. Archived from the original on 4 జూలై 2017. Retrieved 24 జూలై 2017.
- ↑ కాంప్బెల్ (2011a).
- ↑ "ఇంటర్వ్యూ". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 23 సెప్టెంబరు 1987. Archived from the original on 27 ఏప్రిల్ 2006. Retrieved 10 ఏప్రిల్ 2007.
- ↑ Marr (2007), p. 430.
- ↑ "థాచరిజం అంటే ఏమిటి?". BBC News. 10 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 11 ఆగస్టు 2017. Retrieved 2 ఆగస్టు 2017.
- ↑ 347.0 347.1 "థాచర్ వారసత్వాన్ని మూల్యాంకనం చేయడం". BBC News. 4 May 2004. Archived from the original on 9 ఫిబ్రవరి 2009. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ "గణాంకాలలో థాచర్ సంవత్సరాలు". BBC News. 9 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 24 డిసెంబరు 2018. Retrieved 6 జనవరి 2019.
- ↑ Richards (2004), p. 63.
- ↑ "Margaret Thatcher: ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎలా మారిపోయింది". BBC వార్తలు. 8 April 2013. Archived from the original on 14 అక్టోబరు 2016. Retrieved 5 నవంబరు 2016.
- ↑ డెన్మాన్, జేమ్స్ & మెక్డొనాల్డ్, పాల్ (జనవరి 1996). "1881 నుండి నేటి వరకు నిరుద్యోగ గణాంకాలు" (PDF). ప్రభుత్వ గణాంక సేవ. p. 7. Archived (PDF) from the original on 25 సెప్టెంబరు 2015. Retrieved 16 మే 2017.
- ↑ "పారిశ్రామికవేత్తలు థాచర్ వారసత్వంపై విడిపోయారు". Financial Times. 12 ఏప్రిల్ 2013. Retrieved 13 నవంబరు 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ Campbell (2011a), p. 79.
- ↑ Allardyce, Jason (26 ఏప్రిల్ 2009). "మార్గరెట్ థాచర్: స్కాట్స్ ద్వారా నేను సరిగ్గా చేసాను". The Sunday Times. Retrieved 5 జూలై 2017.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ గాంబుల్ (2009), p. 16.
- ↑ "యుద్ధానంతర UK యొక్క గొప్ప ప్రధానమంత్రి ఎవరు?". BBC News. 16 సెప్టెంబరు 2008. Archived from the original on 6 సెప్టెంబరు 2017. Retrieved 16 ఏప్రిల్ 2011.
- ↑ "మార్గరెట్ థాచర్: 'మార్మైట్' ప్రధాన మంత్రి అని రోడ్రి మోర్గాన్ అన్నారు". BBC News. 8 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 9 జూన్ 2013. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2017.
- ↑ West (2012), p. 176; Blundell (2013), p. 88.
- ↑ White, మైఖేల్ (26 ఫిబ్రవరి 2009). "ది మేకింగ్ ఆఫ్ మాగీ". న్యూ స్టేట్స్మ్యాన్. Archived from the original on 12 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2017.
Her 'పెట్టుబడిదారీ విధానం యొక్క స్వేచ్ఛాయుతమైన, మరింత విచ్చలవిడి వెర్షన్' (హ్యూగో యంగ్ పదబంధంలో) ముదురు పంటను పండిస్తోంది.
- ↑ రోత్బార్డ్ (1995), chpt. 63.
- ↑ వాన్ రీనెన్, జాన్ (10 ఏప్రిల్ 2013). "శ్రీమతి థాచర్ యొక్క ఆర్థిక వారసత్వం మిశ్రమ బ్యాగ్". లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్. Archived from the original on 12 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2017.
- ↑ జాన్సన్ (1991), chpt. 8.
- ↑ ఎవాన్స్ (2004), p. 25.
- ↑ బర్న్స్ (2009), p. 234.
- ↑ పర్విస్ (2013).
- ↑ Gelb (1989), pp. 58–59.
- ↑ విట్టే (2014).
- ↑ బార్కర్ (1981); చిన్ (2009), p. 92.
- ↑ Witte (2014), pp. 53–54.
- ↑ Friedman (2006), p. 13.
- ↑ వార్డ్ (2004), p. 128; వినెన్ (2009), pp. 227, 279.
- ↑ హాన్సెన్ (2000).
- ↑ అన్వర్ (2001).
- ↑ Kampfner, John (17 April 2008). "Margaret థాచర్, న్యూ లేబర్ పార్టీకి ప్రేరణ". The Telegraph. Archived from the original on 19 అక్టోబరు 2018. Retrieved 12 మే 2017.
- ↑ Seldon (2007), p. 14.
- ↑ Assinder, Nick (10 May 2007). "బ్లెయిర్ లేబర్ను ఎలా తిరిగి సృష్టించాడు". BBC News. Archived from the original on 12 March 2017. Retrieved 18 May 2017.
- ↑ స్మిత్, జోడీ (30 మార్చి 2015). "'ఎసెక్స్ మ్యాన్' 2015: థాచర్ కాలం నాటి స్టీరియోటైప్ ఇప్పటికీ రాజకీయ ప్రభావాన్ని చూపుతుందా?". BBC News. Archived from the original on 14 మార్చి 2017. Retrieved 17 మే 2017.
- ↑ McSmith, Andy; Chu, Ben & Garner, Richard (8 ఏప్రిల్ 2013). "మార్గరెట్ థాచర్ వారసత్వం: స్పిల్ట్ మిల్క్, న్యూ లేబర్, బిగ్ బ్యాంగ్ – ఆమె ప్రతిదీ మార్చింది". The స్వతంత్ర. Archived from the original on 30 డిసెంబరు 2016. Retrieved 30 డిసెంబరు 2016.
- ↑ Campbell (2011a), p. 790.
- ↑ Dinwoodie, Robbie (9 April 2013). "First Minister: ఆమె విధానాలు స్కాట్స్ను అధికార వికేంద్రీకరణ అవసరమని నమ్మించేలా చేశాయి". The Herald. Archived from the original on 9 నవంబరు 2013. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ "స్ట్లాండ్ టునైట్". STV Player. 8 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 11 ఏప్రిల్ 2013. Retrieved 9 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ "స్కాట్స్మ్యాన్ (రాజ్య వికేంద్రీకరణ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ) కోసం వ్యాసం". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 9 సెప్టెంబరు 1997. Archived from the original on 31 మే 2017. Retrieved 11 జూన్ 2017.
- ↑ గార్డినర్ & థాంప్సన్ (2013).
- ↑ మాకే, రాబర్ట్ (28 డిసెంబరు 1987). "థాచర్ బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రిగా ఎక్కువ కాలం పనిచేశారు". United Press International. Archived from the original on 3 మార్చి 2016. Retrieved 26 జూన్ 2017.
- ↑ Kimber, Richard (n.d.). "UK జనరల్ ఎలక్షన్ మే 1979: ఫలితాలు, గణాంకాలు". Political Science Resources. Archived from the original on 28 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 19 మార్చి 2017.
- ↑ "జనరల్ ఎలక్షన్ ఫలితాలు" (PDF). UK పార్లమెంట్. 9 జూన్ 1983. Archived (PDF) from the original on 29 అక్టోబరు 2016. Retrieved 31 డిసెంబరు 2016.
- ↑ "సాధారణ ఎన్నికల ఫలితాలు" (PDF). UK Parliament. 11 జూన్ 1987. Archived (PDF) from the original on 7 జనవరి 2017. Retrieved 31 డిసెంబరు 2016.
- ↑ UK జనరల్ ఎలక్షను రిజల్ట్స్ యూట్యూబ్లోమూస:Retrieved
- ↑ "గ్రేట్ బ్రిటన్స్ – టాప్ 100". BBC History. Archived from the original on 4 డిసెంబరు 2002. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ క్విట్నర్, జాషువా (14 ఏప్రిల్ 1999). "మార్గరెట్ థాచర్ – టైమ్ 100 పీపుల్ ఆఫ్ ది సెంచరీ". Time. Archived from the original on 8 మార్చి 2013. Retrieved 22 డిసెంబరు 2012.
- ↑ Boult, Adam (1 డిసెంబరు 2015). "మార్గరెట్ థాచర్ గత 200 సంవత్సరాలలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన మహిళగా ఓటు వేశారు". The Telegraph. Archived from the original on 31 డిసెంబరు 2016. Retrieved 30 డిసెంబరు 2016.
- ↑ "ఉమెన్స్ అవర్ – మహిళల జీవితాలను మార్చిన 7 మంది మహిళలు – BBC రేడియో 4". BBC. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 15 డిసెంబరు 2016.
2016 పవర్ లిస్ట్లో అగ్రస్థానంలో ఉంది - మా ఏకైక ర్యాంక్ స్థానంలో - UK యొక్క మొదటి మహిళా ప్రధాన మంత్రి మార్గరెట్ థాచర్.
- ↑ "మార్గరెట్ థాచర్ ఉమెన్స్ అవర్ పవర్ లిస్ట్లో అగ్రస్థానంలో ఉంది". BBC News. 14 డిసెంబరు 2016. Archived from the original on 4 ఏప్రిల్ 2018. Retrieved 22 అక్టోబరు 2020.
- ↑ "1982: మార్గరెట్ థాచర్". Time. 5 మార్చి 2020. Archived from the original on 7 మార్చి 2020. Retrieved 7 మార్చి 2020.
- ↑ Smith, Matthew (10 ఆగస్టు 2016). "డేవిడ్ కామెరాన్ థాచర్ తర్వాత ఉత్తమ ప్రధానమంత్రి". YouGov. Archived from the original on 11 జనవరి 2021. Retrieved 7 డిసెంబరు 2018.
- ↑ Clark, Tom (9 ఏప్రిల్ 2013). "మార్గరెట్ థాచర్ మరణం తర్వాత ఆమెపై అభిప్రాయం విభజించబడింది, పోల్ కనుగొంది". The Guardian. Archived from the original on 2 డిసెంబరు 2016. Retrieved 5 డిసెంబరు 2021.
- ↑ 397.0 397.1 Smith, Matthew (3 May 2019). "మార్గరెట్ థాచర్: 40 సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన ప్రజాభిప్రాయం". YouGov. Archived from the original on 5 డిసెంబరు 2021. Retrieved 5 డిసెంబరు 2021.
- ↑ "బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రుల రేటింగ్". Ipsos MORI. Archived from the original on 12 సెప్టెంబరు 2011. Retrieved 24 ఆగస్టు 2012.
- ↑ కౌబర్న్, యాష్లే (13 అక్టోబరు 2016). "డేవిడ్ కామెరాన్ గత 71 సంవత్సరాలలో మూడవ చెత్త ప్రధాన మంత్రిగా రేట్ చేసారు". The Independent (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 16 మే 2022.
- ↑ "ఈవెంట్స్: మైఖేల్ బిల్లింగ్టన్: 'స్టేట్ ఆఫ్ ది నేషన్'". Archived from the original on 7 ఫిబ్రవరి 2008. Retrieved 8 జూన్ 2008.
- ↑ బిల్లింగ్టన్, మైఖేల్ (8 ఏప్రిల్ 2013). "మార్గరెట్ థాచర్ థియేటర్, కళలపై ఒక పొడవైన నీడను చూపుతుంది". The Guardian. Archived from the original on 13 జనవరి 2017. Retrieved 8 మే 2017.
- ↑ "'ఐ యామ్ దేర్' పాట పునఃప్రచురణ మార్గరెట్ థాచర్ను అంత్యక్రియల రోజున అపహాస్యం చేస్తుంది". USA Today. 16 ఏప్రిల్ 2013. Archived from the original on 22 ఏప్రిల్ 2013. Retrieved 25 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ Lewis, Randy (16 ఏప్రిల్ 2013). "ఆల్బమ్ స్కేవరింగ్ మార్గరెట్ థాచర్ ఏప్రిల్ 17న తిరిగి విడుదల కానుంది". Los Angeles Times. Archived from the original on 20 ఏప్రిల్ 2013. Retrieved 25 ఏప్రిల్ 2013.
- ↑ Sherwin, Adam (1 September 2012). "మార్గరెట్ థాచర్: ఐరన్ లేడీ కోసం దీనిని విందాం, కామెడీలో గొప్ప ముక్కుసూటి మనిషి". The Independent. Archived from the original on 29 సెప్టెంబరు 2019. Retrieved 29 సెప్టెంబరు 2019.
- ↑ Heard, Chris (4 May 2004). "Rocking against Thatcher". BBC News. Archived from the original on 11 మార్చి 2009. Retrieved 2 ఆగస్టు 2011.
- ↑ Vinen (2009), pp. 1947–1948; Barr (2013), pp. 178, 235.
- ↑ "డెనిస్ కోసం ఎవరైనా?". బ్రిటిష్ ఫిల్మ్ ఇన్స్టిట్యూట్. Archived from the original on 24 జూలై 2013. Retrieved 19 జనవరి 2011.
- ↑ Chilton, Martin (8 ఫిబ్రవరి 2011). "మార్గరెట్ థాచర్ పాత్ర పోషించిన వ్యక్తులు". The Telegraph. London, UK. Archived from the original on 24 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 15 ఏప్రిల్ 2017.
- ↑ "మార్గరెట్ థాచర్ పాత్రలో మెరిల్ స్ట్రీప్ చిత్రం ఆవిష్కరించబడింది". BBC News. 8 ఫిబ్రవరి 2011. Archived from the original on 9 ఫిబ్రవరి 2011. Retrieved 9 ఫిబ్రవరి 2011.
- ↑ స్టెయిన్బర్గ్, జూలీ (22 డిసెంబరు 2011). "'ది ఐరన్ లేడీ' మార్గరెట్ థాచర్ను అల్జీమర్స్తో చిత్రీకరించినందుకు విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది". The Wall Street Journal. Archived from the original on 8 జనవరి 2012. Retrieved 28 ఫిబ్రవరి 2012.
- ↑ థోర్ప్, వెనెస్సా (7 సెప్టెంబరు 2019). "ది క్రౌన్ నాల్గవ సిరీస్లో థాచర్ పాత్రను [[గిలియన్ ఆండర్సన్]] పోషించనున్నారు". The Guardian. Archived from the original on 16 డిసెంబరు 2019. Retrieved 16 డిసెంబరు 2019.
{{cite web}}: URL–wikilink conflict (help) - ↑ కే, జెరెమీ (11 నవంబరు 2020). "వోల్టేజ్ పిక్చర్స్ 'రీగన్' తన మార్గరెట్ థాచర్ను (ఎక్స్క్లూజివ్) కనుగొంది". Screen. Retrieved 3 సెప్టెంబరు 2024.
- ↑ గే, ఊనాగ్ & రీస్, అన్వెన్ (5 జూలై 2005). "ది ప్రివీ కౌన్సిల్" (PDF). పార్లమెంట్, రాజ్యాంగ కేంద్రం. Archived from the original (PDF) on 27 డిసెంబరు 2011. Retrieved 27 ఫిబ్రవరి 2009 – via the హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ లైబ్రరీ.
- ↑ Ungoed-Thomas, Jon (8 ఫిబ్రవరి 1998). "కార్ల్టన్ క్లబ్ మహిళలపై ఓటు వేసింది". The Sunday Times.
- ↑ "కెమికల్ సొసైటీ, రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీకి ప్రసంగం (గౌరవ ఫెలోషిప్)". మార్గరెట్ థాచర్ ఫౌండేషన్. 24 అక్టోబరు 1979. Archived from the original on 30 మే 2016. Retrieved 25 ఏప్రిల్ 2016.
- ↑ "మా మూలాలు". రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీ. 18 మార్చి 2016. Archived from the original on 2 జూలై 2018. Retrieved 11 సెప్టెంబరు 2018.
{{cite web}}: zero width space character in|title=at position 4 (help) - ↑ న్యూ సైంటిస్ట్ (1983); అగర్ (2022).
- ↑ మూస:లండన్ గెజిట్
- ↑ "ఒక బారోనెట్ కుటుంబం". డెబ్రెట్'స్. Archived from the original on 15 మార్చి 2015. Retrieved 2 ఫిబ్రవరి 2015.
- ↑ Tuohy, William (8 డిసెంబరు 1990). "ఇప్పుడు 'లేడీ థాచర్', కానీ ఆమె 'శ్రీమతి'తోనే ఉంటుంది". Los Angeles Times. London, UK. Archived from the original on 6 మార్చి 2017. Retrieved 5 మార్చి 2017.
- ↑ "Headliners; ఆమెను శ్రీమతి అని పిలవండి". The New York Times. 9 డిసెంబరు 1990. Archived from the original on 4 మార్చి 2019. Retrieved 23 ఏప్రిల్ 2017.
- ↑ Orth, Maureeen (June 1991). "Maggie's Big Problem". Vanity Fair. Archived from the original on 4 నవంబరు 2018. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2017.
అతను ఇప్పుడు బారోనెట్ అయినందున, ఆమె లేడీ థాచర్ అని పిలవబడటం ఇష్టమా?
- ↑ Tuohy, William (6 జూన్ 1992). "'ఐరన్ లేడీ' బారోనెస్ థాచర్గా చేయబడింది". Los Angeles Times. London, UK. Archived from the original on 12 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 11 ఏప్రిల్ 2017.
- ↑ "Falklands to make 1982 జూన్లో ఫాక్లాండ్స్ యుద్ధం ముగింపు ఆరు నెలల తర్వాత, జనవరి 1983లో ఆమె దీవులకు మొదటి సందర్శనను స్మరించుకుంటూ జనవరి 10 థాచర్ దినోత్సవం". Reuters. 6 జనవరి 1992.
- ↑ "అర్జెంటీనా లొంగిపోయిన తర్వాత ఫాక్లాండ్ దీవులలో మార్గరెట్ థాచర్, 1983". అరుదైన చారిత్రక ఫోటోలు. 8 ఆగస్టు 2014. Archived from the original on 16 అక్టోబరు 2016. Retrieved 9 అక్టోబరు 2016.
- ↑ మూస:లండన్ గెజిట్
- ↑ మూస:లండన్ గెజిట్
- ↑ "ది రోనాల్డ్ రీగన్ ఫ్రీడమ్ అవార్డు". రోనాల్డ్ రీగన్ ప్రెసిడెన్షియల్ ఫౌండేషన్. Archived from the original on 4 జనవరి 2018. Retrieved 19 జూలై 2017.
- ↑ లేడీ థాచర్పై జిమ్ డెమింట్ (Report). ది హెరిటేజ్ ఫౌండేషన్. Archived from the original on 30 జూన్ 2016. Retrieved 27 ఏప్రిల్ 2016.
- ↑ "బారోనెస్ థాచర్". The Heritage Foundation. Archived from the original on 25 జూన్ 2013. Retrieved 20 జూలై 2017.
- ↑ Ros-Lehtinen, Ileana (13 సెప్టెంబరు 2006). "Honoring the Iron Lady". ది వాషింగ్టన్ టైమ్స్. Archived from the original on 23 ఏప్రిల్ 2018. Retrieved 22 ఏప్రిల్ 2018.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]
ఉల్లేఖన లోపం: "nb" అనే గ్రూపులో <ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="nb"/> ట్యాగు కనబడలేదు